Araçtan Yük Düşmesi Trafik Kazası: Kusur ve Sorumluluk | KTK 65 ve 85 (2026)

Trafik Kazaları · Güncel kontrol: 15 Eylül 2026

Kısa ve net cevap

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (KTK) m.65, araçlara yükleme yapılırken yükün yola değmeyecek, düşmeyecek, dökülmeyecek, saçılmayacak, sızmayacak, akmayacak, kaymayacak ve aracın dengesini bozmayacak şekilde yerleştirilip bağlanmasını zorunlu kılar. Kamyon, kamyonet, çekici veya başka bir motorlu araçtan düşen yük nedeniyle arkadan gelen aracın çarpması, yol kullanıcısının yaralanması veya başka bir malın zarar görmesi hâlinde yükün güvenli taşınmasına ilişkin bu açık kural ihlali kusur incelemesinin merkezindedir. Motorlu aracın işletilmesinden doğan zarar bakımından KTK m.85 uyarınca işletenin sorumluluğu ayrıca gündeme gelir. Sürücü, işleten, yüklemeyi fiilen yapan işletme veya taşıma zincirindeki başka kişiler aynı olayda farklı hukuki sebeplerle sorumlu olabilir. Sorumluluk, yükün kim tarafından nasıl sabitlendiği, sürücünün sefere çıkmadan önce kontrol yükümlülüğü ve düşme ile zarar arasındaki nedensellik üzerinden belirlenir.

KTK m.65 Araç Yükünün Güvenli Taşınmasını Nasıl Düzenler?

KTK m.65, araçların ağırlık ve boyutları yanında yükleme biçimini de ayrıntılı düzenler. Yükün karayoluna değecek, düşecek, dökülecek, saçılacak, sızacak, akacak, kayacak veya başka şekilde trafik güvenliğini bozacak biçimde yüklenmesi yasaktır. Yük, aracın dengesini bozmayacak ve sürüş güvenliğini tehlikeye düşürmeyecek şekilde yerleştirilip sabitlenmelidir.

Bu hüküm yalnız açık kasalı kamyonlardaki büyük yükler için uygulanmaz. Kamyonetin kasasından düşen malzeme, çekiciden kayan yük, taşınan makinenin parçası, inşaat malzemesi, kasa üzerindeki ambalaj, palet, taş, kum veya başka bir eşyanın yola düşmesi aynı trafik güvenliği amacına tabidir. Yükün küçük olması, düşmesinin tehlike oluşturmadığı anlamına gelmez. Motosiklet veya otomobil için küçük bir parça dahi ciddi kaza sebebi olabilir.

Yükün doğrudan başka araca çarpması şart değildir. Yük yola düştüğü için sürücü ani manevra yaparak bariyere çarpabilir veya başka araçla çarpışabilir. Uygun nedensellik bağı kurulabiliyorsa yük güvenliği ihlali bu dolaylı zararlar bakımından da önem taşır.

Araçtan Yük Düşmesi Kazasında Kusur Kimde?

Kusur tespitinde ilk soru, yükün neden düştüğüdür. Yetersiz bağlama, açık kapak, aşırı veya dengesiz yükleme, uygun olmayan sabitleme ekipmanı veya sürüş sırasında yükün hareket edeceği açıkça öngörülebilecek bir yerleştirme varsa KTK m.65 ihlali söz konusudur. Sürücü, aracın trafiğe güvenli çıkmasından sorumlu olduğundan gözle görülebilir ve kontrol edilebilir yük güvenliği eksikliğini göz ardı edemez.

Bununla birlikte yüklemeyi profesyonel olarak ayrı bir işletme yapmış ve teknik nitelikte gizli bir hata meydana gelmiş olabilir. Bu durum sürücünün ve işletenin KTK kaynaklı sorumluluğundan bağımsız olarak yüklemeyi yapan kişinin TBK m.49, sözleşmesel sorumluluk veya işveren sorumluluğu hükümleri çerçevesinde ayrıca değerlendirilmesine yol açar.

Kaza raporunda “yük düştü” demek yeterli değildir. Bağlama ekipmanı, kasa kapağı, yükün yerleşimi, araç kapasitesi, ağırlık belgeleri ve sürüş koşulları incelenmelidir. Teknik bilirkişi, yükün mevzuata uygun sabitlenip sabitlenmediğini açıklamalıdır.

Araç İşleteninin KTK m.85 Sorumluluğu

Motorlu aracın işletilmesi bir kişinin ölümüne, yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olursa KTK m.85 işletenin sorumluluğunu düzenler. Seyir hâlindeki araçtan yük düşmesi, motorlu aracın işletilmesi ve taşıma faaliyetiyle doğrudan bağlantılıdır. Bu nedenle işletenin özel tehlike sorumluluğu temel başvuru noktalarından biridir.

İşleten her zaman direksiyondaki sürücü değildir. Ruhsat sahibi, uzun süreli kiracı veya aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işleten kişi somut ilişkiye göre işleten sayılabilir. Araç işleteni kimdir? rehberimiz bu ayrımı açıklar.

İşletenin sorumluluktan kurtulması KTK m.86’daki ağır şartlara bağlıdır. İşleten veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusuru, araçtaki bozukluk ve kazanın sebebi birlikte değerlendirilir. Yükün güvenli sabitlenmemesi işleten organizasyonu içindeki bir eksiklikten kaynaklanıyorsa kurtuluş kanıtı güçleşir. Ayrıntı için KTK m.86 kurtuluş kanıtı yazımıza bakılabilir.

Yüklemeyi Yapan Şirket veya Depo Sorumlu Olabilir mi?

Taşıma zincirinde yüklemeyi aracın sürücüsü veya işleteni dışında bir depo, fabrika, gönderici, lojistik firması ya da alt yüklenici yapabilir. Yükleme sırasında açıkça hatalı istif veya sabitleme yapılmış ve bu hata kazaya neden olmuşsa yüklemeyi fiilen yapan kişinin kusurlu haksız fiil sorumluluğu gündeme gelebilir. Taraflar arasında taşıma veya hizmet sözleşmesi varsa sözleşmeye aykırılık hükümleri de ayrıca uygulanabilir.

Bir çalışanın yükleme hatası söz konusuysa TBK m.66 adam çalıştıranın sorumluluğu ve somut ilişkinin özelliklerine göre diğer organizasyon sorumlulukları değerlendirilebilir. İşveren, çalışanı seçme, talimat verme, gözetim ve iş organizasyonu bakımından gerekli özeni ispat etmek zorunda kalabilir.

Bu sorumlulukların bulunması zarar görenin mutlaka yalnız yüklemeyi yapan kişiye yönelmesi gerektiği anlamına gelmez. KTK m.85 işleten sorumluluğu, sürücünün kusuru ve üçüncü kişinin yükleme kusuru aynı olayda birlikte bulunabilir. Taleplerin hukuki sebebi ve müteselsil sorumluluk koşulları TBK hükümleriyle birlikte incelenir.

Arkadan Gelen Araç Yola Düşen Yüke Çarparsa Kusurlu Sayılır mı?

Arkadan gelen sürücü KTK m.52 uyarınca hızını görüş ve yol şartlarına göre ayarlamak, KTK m.56 uyarınca önündeki araçla güvenli takip mesafesi bırakmak zorundadır. Ancak bir yükün aniden araçtan düşmesi, normal trafik akışında öngörülen sıradan yavaşlama durumundan farklı olabilir. Sürücünün yükü görüp kaçınabilecek zamanı bulunup bulunmadığı teknik olarak belirlenmelidir.

Yük, birkaç saniye önce düşmüş ve sürücünün görüş alanında açıkça bulunmasına rağmen sürücü aşırı hız nedeniyle çarpmışsa kendi ihlali kusura katkı sağlayabilir. Buna karşılık önündeki araçtan aniden büyük bir parça düşmüş ve normal takip/hız koşullarında dahi kaçınma imkânı bulunmamışsa yük güvenliği ihlali kazanın baskın nedeni olabilir.

Bu ayrım için kamera kaydı ve mesafe-zaman hesabı önemlidir. Yalnız “önüne yük çıktı” veya “arkadaki sürücü mesafe bırakmadı” şeklindeki taraf beyanları yeterli değildir.

Yük Düşmesi Kazasında Hangi Deliller Toplanmalıdır?

Kaza yerindeki yükün ve aracın fotoğrafı çekilmelidir. Yükün bağlama noktaları, kopan halat veya kayışlar, kasa kapağı, brandalar ve sabitleme ekipmanı mümkünse muhafaza edilmelidir. Yük kaza sonrasında hemen yoldan kaldırılırsa nasıl düştüğüne ilişkin en önemli fiziksel deliller kaybolabilir.

Araç tartım fişi, sevk irsaliyesi, yükleme tutanağı, taşıma belgesi ve depo kamera kayıtları önemlidir. Yüklemeyi kimlerin yaptığı ve sürücünün sefere çıkmadan önce hangi kontrolü yaptığı belgelenmelidir. Araç takip sistemi, hız ve güzergâh kayıtları sürüş biçimi hakkında bilgi sağlar.

Yol ve çevre kameraları yükün düşme anını, arkadaki aracın mesafesini ve kaçınma imkânını gösterebilir. Ağır yaralanmalı veya ölümlü kazada savcılık soruşturmasında yükleme organizasyonuna ilişkin belgelerin de toplanması gerekir.

Araç Hasarı, Bedensel Zarar ve Diğer Tazminatlar

Yük doğrudan araca çarpmış veya kaçınma manevrası sonucu araç bariyer ya da başka bir araçla çarpışmış olabilir. Gerçek onarım gideri, koşulları varsa değer kaybı ve araç mahrumiyet zararı talep edilebilir. Araç kullanılamadığı süre için araç mahrumiyet bedeli rehberimiz incelenebilir.

Yaralanma hâlinde TBK m.54 kapsamındaki tedavi gideri, kazanç kaybı, çalışma gücü kaybı ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan zararlar gündeme gelir. KTK m.98 kapsamında trafik kazası sağlık hizmet bedellerinin özel rejimi ayrıca uygulanır. Manevi zarar bakımından TBK m.56 değerlendirilir.

Ticari yükün kendisinin zarar görmesi veya yola saçılan yük nedeniyle üçüncü kişilerin malının zarar görmesi de ayrı maddi zarar kalemleri oluşturabilir. Taşıma sözleşmesi tarafları arasındaki yük zararı, CMR veya TTK taşıma hükümleri gibi farklı bir hukuki rejime tabi olabilir; trafik kazasındaki üçüncü kişi zararıyla karıştırılmamalıdır.

Trafik Sigortası ve Başvuru Süreci

Zorunlu trafik sigortacısına karşı talepte KTK m.97 gereğince dava veya Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusu öncesinde yazılı başvuru şartı vardır. Sigortacının sorumluluğu poliçe teminatı ve sigortalı aracın sorumluluğu çerçevesindedir. Gerekli belgeler tamamlandıktan sonra KTK m.99’daki sekiz iş günlük ödeme düzenlemesi uygulanır.

Başvuruya kaza tutanağı, kusur belgeleri, hasar ekspertizi, fotoğraflar, sağlık belgeleri ve zarar türüne göre diğer evrak eklenmelidir. KTK m.97 başvuru rehberimiz usulü açıklar.

Taşıyan veya yüklemeyi yapan şirketin ayrıca sorumluluk sigortaları bulunabilir. Bu poliçelerin kapsamı zorunlu trafik sigortasından farklıdır. Aynı zarar için mükerrer tahsilat yapılamaz; hangi sigortanın hangi hukuki sorumluluğu teminat altına aldığı ayrı incelenmelidir.

Yük Düşmesi Sonucu Yaralanma veya Ölümde Ceza Sorumluluğu

Yükün mevzuata aykırı ve güvensiz biçimde sabitlenmesi sonucu bir kişi yaralanırsa TCK m.89 taksirle yaralama; ölüm meydana gelirse TCK m.85 taksirle öldürme hükümleri gündeme gelir. Sürücü dışında yüklemeyi yapan veya denetlemekle yükümlü kişilerin de dikkat ve özen yükümlülüğü ihlal edilmiş olabilir.

Ceza soruşturmasında görev dağılımı, şirket içi talimat, yükleme prosedürü, sürücünün kontrol imkânı ve teknik arıza ayrıntılı incelenmelidir. Kusur yalnız “aracı kullanan kişiye” otomatik yüklenmemelidir. Fiilen tehlikeli yükleme kararını veren ve güvenlik tedbirlerini ihmal eden kişilerin davranışları da araştırılır.

Sık Sorulan Sorular

1. Kamyondan yük düşmesi hangi maddeye aykırıdır?

KTK m.65 yükün düşmeyecek, dökülmeyecek, saçılmayacak, sızmayacak, akmayacak ve kaymayacak biçimde yüklenmesini zorunlu kılar.

2. Yük düşerse sadece sürücü mü sorumludur?

Hayır. İşleten KTK m.85 kapsamında, sürücü kusuru ölçüsünde ve yüklemeyi hatalı yapan kişi kendi hukuki sebebine göre sorumlu olabilir.

3. Yükü depo çalışanı bağladıysa sürücü sorumsuz olur mu?

Otomatik olarak olmaz. Sürücünün kontrol edebileceği açık bir güvenlik eksikliği varsa kendi kusuru ayrıca değerlendirilir.

4. Yola düşen yükten kaçarken bariyere çarptım; talep olur mu?

Yük düşmesi ile kaçınma manevrası ve zarar arasında uygun nedensellik kurulursa doğrudan temas olmasa da tazminat talebi mümkündür.

5. Arkadaki aracın takip mesafesi kusuru olur mu?

Kaçınma imkânı, yükün ne zaman düştüğü, hız ve mesafe teknik olarak incelenir. Otomatik kusur kuralı yoktur.

6. Değer kaybı istenir mi?

Onarım sonrası piyasa değerinde gerçek azalma oluşmuşsa şartları çerçevesinde istenebilir.

7. Yaralanma varsa hangi zararlar talep edilir?

TBK m.54 bedensel zarar kalemleri, KTK m.98 sağlık gideri rejimi ve koşulları varsa TBK m.56 manevi tazminat gündeme gelir.

8. Sigorta şirketine önce başvuru gerekir mi?

Evet. Zorunlu trafik sigortacısına dava veya tahkimden önce KTK m.97 uyarınca yazılı başvuru yapılır.

9. Yükleme kamera kayıtları önemli mi?

Evet. Yükün nasıl sabitlendiği ve kim tarafından kontrol edildiği sorumluluğun belirlenmesinde doğrudan önem taşır.

10. Zamanaşımı hangi maddede?

Trafik kazası tazminat taleplerinde KTK m.109 uygulanır; ayrıca sözleşmesel veya diğer sorumluluk taleplerinin kendi süreleri olabilir.

Resmî Kaynaklar

• Mevzuat Bilgi Sistemi – 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu
• Karayolları Genel Müdürlüğü
• Emniyet Genel Müdürlüğü Trafik Başkanlığı
• SEDDK
• Sigorta Tahkim Komisyonu

Somut olayda yükleme biçimi, sabitleme ekipmanı, taşıyan ve yükleyen sıfatları, takip mesafesi ve kaza görüntüleri birlikte incelenmelidir.