Gözaltı Süresi Kaç Saattir? CMK 91 ve Uzatma Şartları | 2026

Kısa ve net cevap: CMK m.91/1’e göre gözaltı süresi, yakalama yerine en yakın hâkim veya mahkemeye gönderilmek için zorunlu yol süresi hariç olmak üzere yakalama anından itibaren 24 saati geçemez. Zorunlu yol süresi en fazla 12 saattir. Toplu olarak işlenen suçlarda delillerin toplanmasındaki güçlük veya şüpheli sayısının çokluğu varsa Cumhuriyet savcısı süreyi her defasında bir günü geçmemek üzere üç gün daha uzatabilir. Bu nedenle toplu suçta genel CMK rejiminde azami toplam gözaltı süresi dört güne ulaşabilir. Süre uzatımı otomatik değildir; savcının yazılı emri gerekir ve emir gözaltına alınana derhâl tebliğ edilmelidir.

1. CMK 91 temel gözaltı süresi
2. Süre ne zaman başlar?
3. 12 saatlik yol süresi nedir?
4. Gözaltı kararı için şartlar
5. Toplu suçlarda uzatma
6. CMK 91/4 özel kolluk gözaltısı
7. Gözaltına itiraz nasıl yapılır?
8. Müdafi ve yakınlara haber verme
9. Aynı nedenle yeniden yakalama
10. Süre aşılırsa ne olur?
11. Hangi kayıtlar kontrol edilir?
12. Sık sorulan sorular

CMK 91’e Göre Temel Gözaltı Süresi Kaç Saattir?

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.91/1, yakalanan kişinin Cumhuriyet savcısı tarafından serbest bırakılmaması hâlinde soruşturmanın tamamlanması için gözaltına alınabileceğini düzenler. Genel kural, gözaltı süresinin yakalama anından itibaren yirmi dört saati geçememesidir. Kanun yalnız yakalama yerine en yakın hâkim veya mahkemeye gönderilmek için zorunlu olan yol süresini bu yirmi dört saatin dışında tutar.

Bu süre üst sınırdır. Soruşturma işlemleri daha önce tamamlanmışsa kişinin yirmi dört saat dolana kadar tutulması için ayrıca hak doğmaz. Koruma tedbirleri ihtiyaç sürdüğü müddetçe uygulanabilir; gözaltının soruşturma yönünden zorunluluğu ortadan kalkmışsa özgürlük kısıtlaması sürdürülmemelidir.

Gözaltı ile yakalama aynı işlem değildir. Yakalama, kişinin özgürlüğünün geçici olarak fiilen kısıtlandığı ilk müdahaledir. Gözaltı ise yakalanan kişinin soruşturma işlemleri için savcı kararıyla belirli süre tutulmasıdır. Bu ayrım süre hesabında önemlidir; kanun başlangıç noktası olarak gözaltı kararının saatini değil yakalama anını esas alır.

Gözaltı Süresi Ne Zaman Başlar?

Süre kişinin fiilen yakalandığı anda başlar. Kolluğun kişiyi kontrol altına aldığı, hareket özgürlüğünü hukuken ve fiilen sona erdirdiği an tutanakla belirlenmelidir. Karakola varış, nezarethaneye kabul, savcının telefonla talimatı, ifade başlangıcı veya doktor muayenesi süreyi yeniden başlatmaz.

Örneğin kişi saat 14.20’de yakalanmış, 15.10’da sağlık kontrolüne götürülmüş ve 16.00’da karakola giriş yapmışsa genel 24 saatlik sürenin başlangıcı 14.20’dir. Tutanakta yakalama saati daha sonraki bir saat olarak yazılmışsa kamera kaydı, araç kayıtları, olay tutanağı, telefon araması, yakınlara bildirim ve sağlık raporu gibi veriler gerçek zaman çizelgesini gösterebilir.

Yakalama saati ile gözaltı kararının saati arasındaki fark özellikle yoğun soruşturmalarda önemlidir. Kolluğun kişiyi saatlerce fiilen serbest bırakmadan tutup daha sonra resmi gözaltı kaydı açması, kanuni sürenin başlangıcını ertelemez. Kişi özgürlüğünün fiilen kısıtlandığı an esas alınmalıdır.

12 Saatlik Zorunlu Yol Süresi Nedir?

CMK m.91/1, yakalama yerine en yakın hâkim veya mahkemeye gönderilme için zorunlu sürenin yirmi dört saatlik temel süreye eklenebileceğini; ancak bu sürenin on iki saatten fazla olamayacağını düzenler. Bu ek süre yalnız gerçek ve zorunlu nakil süresidir. Soruşturma işlemlerinin yavaş yürütülmesi veya personel beklenmesi “yol süresi” olarak yazılamaz.

Yol süresinin uygulanabilmesi için yakalama yeri ile kişinin çıkarılacağı en yakın hâkim veya mahkeme arasındaki fiziki ulaşım ihtiyacı bulunmalıdır. Aynı şehirde kısa mesafeli nakil yapılacak dosyada otomatik olarak on iki saat eklemek kanunun amacına aykırıdır. Kanun “en fazla on iki saat” demektedir; her olayda on iki saatin tamamı kullanılamaz.

Dosyada yol süresi iddia ediliyorsa yakalama yeri, adliye, nakil başlangıç-bitiş saatleri ve ulaşım koşulları somutlaştırılmalıdır. Böylece toplam özgürlük kısıtlamasının kanuni sınır içinde kalıp kalmadığı denetlenebilir.

Gözaltına Alma Kararı İçin Hangi Şartlar Gerekir?

CMK m.91/2 iki koşulu birlikte arar. Birincisi, gözaltına alma tedbirinin soruşturma yönünden zorunlu olmasıdır. İkincisi, kişinin bir suçu işlediği şüphesini gösteren somut delillerin bulunmasıdır. Bu şartlar yoksa sırf kişinin şüpheli sıfatı taşıması gözaltı için yeterli değildir.

Soruşturma yönünden zorunluluk; ifade, teşhis, yüzleştirme, delillerin korunması veya gerekli adli işlemlerin kişinin serbest bırakılması hâlinde sağlıklı yürütülemeyeceği somut durumlarla bağlantılı olmalıdır. “Dosya araştırılıyor” şeklindeki soyut gerekçe, özgürlüğü kısıtlayan tedbirin kişiselleştirilmiş gerekçesinin yerini tutmaz.

Somut delil şartı da söylenti veya varsayımdan farklıdır. Kamera görüntüsü, tanık anlatımı, maddi bulgu, dijital veri, para hareketi veya olayla kişiyi bağlayan başka bir somut olgu bulunabilir. Delilin mahkûmiyet için yeterli olması gerekmez; fakat gözaltına alınan kişiyle suç şüphesi arasında somut bağ kurulmalıdır.

Yakalama şartlarının bulunup bulunmadığı da ayrıca CMK m.90 ve ilgili hükümler çerçevesinde denetlenir. Gözaltı kararının varlığı, hukuka aykırı bir yakalamayı geçmişe dönük olarak hukuka uygun hâle getirmez.

Toplu Olarak İşlenen Suçlarda Gözaltı Süresi Nasıl Uzatılır?

CMK m.91/3, toplu olarak işlenen suçlarda özel uzatma imkânı tanır. Ancak iki ek koşuldan en az biri bulunmalıdır: delillerin toplanmasında güçlük veya şüpheli sayısının çokluğu. Bu şart varsa Cumhuriyet savcısı gözaltı süresini her defasında bir günü geçmemek üzere üç gün süreyle uzatabilir.

Uzatma tek kararla “üç gün daha gözaltı” şeklinde kullanılamaz. Kanun her defasında bir günü geçmeyen uzatma öngörür. Birinci 24 saatin sonunda ihtiyaç sürüyorsa bir gün; sonraki gün şartlar devam ediyorsa ikinci bir gün; yine gerekliyse üçüncü bir gün için ayrı değerlendirme yapılır. Böylece toplam süre genel rejimde dört güne kadar çıkabilir.

Uzatma emri Cumhuriyet savcısı tarafından yazılı verilmelidir ve gözaltına alınana derhâl tebliğ edilmelidir. Sözlü talimatla üç günlük toplu uzatma, m.91/3’teki şekil şartını karşılamaz. Her uzatma gününde soruşturma zorunluluğunun sürdüğü ve kanundaki nedenin var olduğu denetlenmelidir.

“Toplu suç” CMK m.2’de tanımlanan teknik kavramdır. Bir dosyada birden fazla şüpheli bulunması tek başına her zaman toplu suç sonucunu doğurmaz; fiilin kanundaki tanıma uygun biçimde üç veya daha fazla kişi tarafından işlenmesi bağlantısı incelenmelidir.

CMK 91/4 Kapsamındaki Kolluk Gözaltısı Nedir?

CMK m.91/4, suçüstü hâlleriyle sınırlı olmak üzere maddede sayılan belirli suçlarda ve olaylarda mülki amirlerce belirlenecek kolluk amirlerine doğrudan gözaltı kararı verme yetkisi tanır. Bu özel düzenlemede bireysel olaylarda yirmi dört saate kadar; şiddet olaylarının yaygınlaşarak kamu düzeninin ciddi şekilde bozulmasına yol açabilecek toplumsal olaylar sırasında ve toplu suçlarda kırk sekiz saate kadar kolluk gözaltısı söz konusu olabilir.

Bu fıkra genel bir “polis istediği kişiyi 48 saat tutabilir” yetkisi değildir. Öncelikle suçüstü hâli bulunmalı; ayrıca fıkrada sayılan suç veya olay kategorilerinden biri mevcut olmalıdır. Gözaltı nedeni ortadan kalktığında veya işlemler tamamlandığında kişi sürenin sonuna kadar tutulamaz. Cumhuriyet savcısına yapılan işlemler bildirilerek talimat doğrultusunda hareket edilir.

Kişi serbest bırakılmazsa m.91’in genel hükümlerine göre süreç devam eder. Fıkra, kişi en geç kırk sekiz saat; toplu olarak işlenen suçlarda dört gün içinde hâkim önüne çıkarılmalıdır kuralını da içerir. Bu özel yetki kullanılmışsa karar veren kolluk amirinin yetkilendirilmiş kişi olup olmadığı dosyadan kontrol edilmelidir.

Gözaltı Kararına ve Süre Uzatımına Nasıl İtiraz Edilir?

CMK m.91/5, yakalama işlemine, gözaltına alma kararına ve gözaltı süresinin uzatılmasına ilişkin Cumhuriyet savcısının yazılı emrine karşı doğrudan sulh ceza hâkimine başvuru imkânı verir. Başvuruyu yakalanan kişi, müdafii, kanuni temsilcisi, eşi veya birinci ya da ikinci derecede kan hısımı yapabilir.

Başvurunun amacı kişinin hemen serbest bırakılmasını sağlamaktır. Sulh ceza hâkimi incelemeyi evrak üzerinde yapar ve derhâl, en geç yirmi dört saat dolmadan başvuruyu sonuçlandırır. Yakalama veya gözaltının yerinde olduğu kanaatine varırsa başvuruyu reddeder; aksi hâlde kişinin derhâl soruşturma evrakıyla Cumhuriyet savcılığında hazır bulundurulmasına karar verebilir.

İtiraz dilekçesinde yalnız “gözaltı hukuka aykırıdır” demek yerine; yakalama saati, somut delil eksikliği, soruşturma zorunluluğunun bulunmaması, uzatma şartlarının oluşmaması, yazılı emrin yokluğu veya tebliğ edilmemesi gibi somut aykırılıklar gösterilmelidir.

Gözaltında Avukat ve Yakınlara Haber Verme Hakkı

Gözaltındaki kişinin müdafi yardımından yararlanma hakkı vardır. İfade aşamasında CMK m.147-150 hükümleri uygulanır. Zorunlu müdafilik şartı varsa talep aranmadan müdafi görevlendirilir. Müdafi talep eden ve avukat seçebilecek durumda olmadığını belirten kişi için de CMK görevlendirme sistemi işletilir.

Müdafisiz kolluk ifadesinin hükme etkisi CMK m.148/4’te ayrıca düzenlenmiştir. Ayrıntılı açıklama için avukat olmadan ifade alınabilir mi rehberi incelenebilir. Gözaltı süresinin dolması, ifade hakkındaki hukuka aykırılıkları kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Yakalama ve gözaltı durumunun yakınlara bildirilmesi de kanunda güvence altındadır. Yabancı uyruklu kişiler bakımından konsolosluk bildirimi ve tercüman ihtiyacı ayrıca önem taşır. Bildirimin yapıldığı saat ve kime yapıldığı dosyada kayıtlı olmalıdır.

Serbest Bırakılan Kişi Aynı Olaydan Tekrar Yakalanabilir mi?

CMK m.91/6 açık bir sınırlama getirir. Gözaltı süresinin dolması veya sulh ceza hâkiminin kararı üzerine serbest bırakılan kişi hakkında, yakalamaya neden olan fiille ilgili yeni ve yeterli delil elde edilmedikçe ve Cumhuriyet savcısının kararı olmadıkça aynı nedenle yeniden yakalama uygulanamaz.

İki şart birlikte aranır: yeni ve yeterli delil ile Cumhuriyet savcısının kararı. Eski dosyadaki aynı deliller yeniden yorumlanarak kişiyi tekrar tekrar gözaltına almak kanunun sınırlamasını aşamaz. Yeni delilin ne olduğu ve önceki serbest bırakmadan sonra elde edilip edilmediği dosyadan belirlenmelidir.

Başka bir suç veya başka fiil nedeniyle yeni yakalama yapılması ise farklıdır. Aynı kişi hakkında yeni soruşturma bulunması, m.91/6’daki “aynı nedenle yeniden yakalama” yasağıyla karıştırılmamalıdır.

Kanuni Gözaltı Süresi Aşılırsa Ne Olur?

Kanuni süre sona erdiğinde kişi serbest bırakılmalı veya kanunun öngördüğü şekilde hâkim önüne çıkarılmalıdır. CMK m.91/7, gözaltına alınan kişi bırakılmazsa en geç kanuni sürelerin sonunda sulh ceza hâkimi önüne çıkarılıp sorguya çekileceğini ve sorguda müdafiin hazır bulunacağını düzenler.

Sürenin aşılması kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkına müdahale oluşturur. Hukuka aykırı yakalama veya gözaltı, şartları varsa CMK m.141 ve devamındaki koruma tedbirleri nedeniyle tazminat yolunu gündeme getirebilir. Tazminatın şartları, başvuru süresi ve zararın ispatı ayrıca değerlendirilmelidir.

Süre aşımı aynı zamanda sonraki delil ve ifade işlemlerinin hukuka uygunluğu bakımından da incelenir. Ancak her delilin otomatik olarak geçersiz sayıldığı genel bir formül kurulmaz; delilin elde ediliş biçimi, özgür irade ve ihlalle bağlantısı ayrıca değerlendirilir.

Gözaltı Süresi Denetlenirken Hangi Belgeler Kontrol Edilir?

İlk belge yakalama tutanağıdır. Yakalama tarihi ve saati net yazılmalıdır. İkinci olarak gözaltı kararı ve savcının talimatı incelenir. Üçüncü olarak sağlık raporları, nezarethane giriş-çıkış kayıtları, ifade tutanağı ve yakınlara bildirim saati karşılaştırılır. Bu kayıtlar gerçek zaman çizelgesini doğrular.

Toplu suçta uzatma yapılmışsa her gün için ayrı yazılı uzatma emri ve bunun kişiye tebliğ kaydı aranır. CMK m.91/4 uygulanmışsa karar veren kolluk amirinin kanunen ve idari olarak yetkilendirilmiş kişi olup olmadığı ile suçüstü ve suç kategorisi şartları incelenir.

Yol süresi eklenmişse nakil kayıtları ve mesafe kontrol edilir. Gece yapılan ev araması da dosyada varsa bunun hukuka uygunluğu CMK 118 gece araması rehberi üzerinden ayrıca incelenebilir. Tutuklama yerine adli kontrol gündeme gelirse adli kontrol rehberi bağlantılı süreç için kullanılabilir.

Gözaltı Süreleri Tablosu

Gözaltı Süresi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Normal gözaltı süresi kaç saattir?

CMK m.91/1 uyarınca yakalama anından itibaren en fazla 24 saattir; zorunlu yol süresi bunun dışındadır.

12 saat her gözaltıya otomatik eklenir mi?

Hayır. Yalnız en yakın hâkim veya mahkemeye gönderilmek için gerçekten zorunlu olan süre eklenebilir ve bu süre 12 saati aşamaz.

Gözaltı süresi karakola girişte mi başlar?

Hayır. Kanun başlangıç olarak yakalama anını esas alır.

Toplu suçta gözaltı kaç gün olabilir?

CMK m.91/3 şartları varsa savcı her defasında bir günü geçmemek üzere üç gün ek uzatma verebilir; genel toplam dört güne ulaşabilir.

Savcı tek kararla üç gün uzatabilir mi?

Kanun her defasında bir günü geçmeyen uzatma öngörür. Her uzatma için güncel zorunluluk değerlendirilmelidir.

Uzatma kararı sözlü olabilir mi?

CMK m.91/3 uzatma emrinin yazılı olmasını ve gözaltına alınana derhâl tebliğ edilmesini öngörür.

Gözaltına itiraz edilebilir mi?

Evet. CMK m.91/5 uyarınca sulh ceza hâkimine başvurulabilir.

Yakının gözaltına itiraz etmesi mümkün mü?

Evet. Eş ile birinci veya ikinci derecede kan hısımları, müdafi ve kanuni temsilci de kanunda sayılan başvuru sahiplerindendir.

Gözaltında avukat zorunlu mu?

Her dosyada otomatik zorunlu değildir. CMK m.150’deki zorunlu müdafilik hâlleri varsa müdafi talep aranmadan görevlendirilir.

Serbest bırakılan kişi aynı olaydan tekrar yakalanabilir mi?

CMK m.91/6 gereği aynı fiille ilgili yeni ve yeterli delil ile Cumhuriyet savcısının kararı olmadan yeniden yakalama yapılamaz.

Gözaltı süresi aşılırsa tazminat istenebilir mi?

Hukuka aykırı yakalama veya gözaltı şartları oluşmuşsa CMK m.141 ve devamındaki tazminat yolu değerlendirilebilir.

Gözaltı süresinin bittiğini kim denetler?

Kolluk ve savcılık süreye uymak zorundadır; müdafi dosya kayıtlarını denetler ve gerekli hâlde sulh ceza hâkimine başvurur.

Resmî Kaynaklar ve İlgili Rehberler

• Mevzuat Bilgi Sistemi — 5271 sayılı CMK m.90-91
• Resmî Gazete
• UYAP Vatandaş Portal
• Avukat Olmadan İfade Alınabilir mi?
• Ceza Hukuku Çalışma Alanı

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →