Evde Yoksa Tebligatı Kim Alabilir? Aynı Konutta Oturan Kişiye Tebligat m.16 | 2026
Türkiye Geneli · Güncel Tebligat Hukuku Rehberi
Kısa ve net cevap
7201 sayılı Tebligat Kanunu m.16’ya göre tebligat yapılacak kişi adresinde bulunmazsa, tebliğ kendisiyle aynı konutta oturan kişilere veya hizmetçilerinden birine yapılabilir. Kanun akrabalık şartı koymaz; esas olan tebligatı alan kişinin muhatapla aynı konutta oturmasıdır. Aynı apartmanda fakat başka dairede oturan anne, baba, kardeş, çocuk veya komşu yalnız akraba ya da komşu olduğu için m.16 kapsamında tebligat alamaz.
M.16 tek başına uygulanmaz. Tebligat Kanunu m.22’ye göre muhatap yerine tebligatı alacak kişinin görünüşüne göre 18 yaşından aşağı olmaması ve açıkça ehliyetsiz bulunmaması gerekir. Ayrıca m.23 uyarınca tebliğ mazbatasında tebligatın kime ve hangi sıfatla yapıldığı denetlenebilir biçimde gösterilmelidir. Muhatap adreste bulunuyorsa kural bizzat kendisine tebligattır; m.16, muhatabın adreste bulunmaması hâlinde devreye giren ikame tebliğ yöntemidir.
- Tebligat Kanunu m.16’nın şartları
- “Aynı konutta oturmak” ne demektir?
- Akrabalık şartı var mı?
- Eşe, çocuğa, anne-babaya tebligat
- Komşuya tebligat geçerli mi?
- Aynı apartmanda farklı dairede oturana tebligat
- Misafire tebligat
- Ev yardımcısına/hizmetçiye tebligat
- 18 yaş kuralı ve m.22
- Muhatap evdeyse üçüncü kişiye teslim
- Mazbatada hangi bilgiler olmalı?
- Adres kayıt sistemi ve m.21/2 farkı
- Usulsüz tebligat ve m.32
- Süre ne zaman başlar?
- Sık sorulan sorular
Tebligat Kanunu m.16’nın kanuni şartları nelerdir?
7201 sayılı Tebligat Kanunu m.16’nın metni açıktır: “Kendisine tebliğ yapılacak şahıs adresinde bulunmazsa tebliğ kendisi ile aynı konutta oturan kişilere veya hizmetçilerinden birine yapılır.” Bu hükümden üç temel şart çıkar. Birincisi, tebligat doğru adrese çıkarılmış olmalıdır. İkincisi, muhatap tebliğ sırasında adreste bulunmamalıdır. Üçüncüsü, evrakı alan kişi muhatapla aynı konutta oturmalı veya muhatabın hizmetçisi olmalıdır.
İkame tebligat, muhataba bizzat tebliğ kuralının istisnasıdır. Tebliğ memuru muhatap adreste bulunurken sırf kapıyı başka bir kişi açtı diye evrakı doğrudan o kişiye bırakmamalıdır. Muhatabın bulunmadığı tespit edildikten sonra m.16’daki uygun kişiye teslim yapılır.
Güncel kanun metni için Mevzuat Bilgi Sistemi – 7201 sayılı Tebligat Kanunu ve uygulama usulü için Adalet Bakanlığı Mevzuat sayfasındaki Tebligat Yönetmeliği birlikte incelenmelidir.
“Aynı konutta oturan kişi” ne demektir?
Kanun “aynı apartmanda”, “aynı ailede” veya “aynı adreste kayıtlı” demek yerine aynı konutta oturan ifadesini kullanır. Bu nedenle temel ölçüt ortak yaşam alanıdır. Aynı bağımsız konutu fiilen paylaşan eş, çocuk, anne-baba, kardeş, akraba olmayan ev arkadaşı veya başka bir kişi, diğer şartlar da varsa m.16 kapsamında tebligatı alabilir.
Aynı apartmanda iki farklı bağımsız dairede yaşayan kişiler ise aynı konutta oturmuş sayılmaz. Örneğin muhatap 5 numaralı dairede, annesi 6 numaralı dairede yaşıyorsa sırf anne-çocuk ilişkisi nedeniyle 6 numaralı dairedeki anneye m.16 uyarınca tebligat yapılamaz. Benzer şekilde aynı site, aynı bina veya aynı bahçe içinde bulunmak ortak konut şartının yerine geçmez.
İkamet kaydı önemli bir delil olabilir ancak fiilî ortak konut olgusunun yerini her durumda otomatik almaz. Tebligat anındaki fiilî durum ve tebliğ mazbatasındaki tespitler değerlendirilir.
Akrabalık şartı var mı?
Hayır. Tebligat Kanunu m.16, “aile bireyi” veya “akraba” değil, “aynı konutta oturan kişiler” ifadesini kullanır. Dolayısıyla aynı konutu paylaşan akraba olmayan ev arkadaşı şartları taşıyorsa tebligatı alabilir. Tersine, birinci derece akraba olsa bile başka bir konutta yaşayan kişiye m.16’ya dayanılarak teslim yapılamaz.
Bu ayrım uygulamada önemlidir. Tebliğ mazbatasına yalnız “kardeşine teslim edildi” yazılması, kardeşin aynı konutta oturup oturmadığını göstermiyorsa uyuşmazlık doğurabilir. Tebliğ memurunun teslim alan kişinin muhatapla aynı konutta oturduğunu tespit etmesi ve sıfatını denetlenebilir biçimde kayda geçirmesi gerekir.
Eşe yapılan tebligat geçerli midir?
Muhatap evde bulunmuyorsa ve eşi gerçekten aynı konutta oturuyorsa, eş m.16 kapsamında tebligatı alabilir. Evlilik bağı tek başına yeterli değildir; eşler fiilen ayrı konutlarda yaşıyorsa aynı konutta oturma şartı gerçekleşmez.
Boşanma davası devam eden eşler bakımından da aynı ilke geçerlidir. Taraflar hâlen aynı konutu paylaşıyorsa sırf aralarında uyuşmazlık bulunması otomatik olarak m.16’yı ortadan kaldırmaz; ancak Tebligat Kanunu m.39’daki hasımlık yasağı ayrıca dikkate alınmalıdır. Tebligatın muhataba ulaşmasını tehlikeye düşürecek açık karşıtlık hâllerinde teslim alan kişinin hukuki durumu dikkatle değerlendirilmelidir.
Çocuğa tebligat yapılabilir mi?
Aynı konutta oturan çocuğa tebligat yapılabilmesi için m.16 yanında m.22 de uygulanır. Tebligat Kanunu m.22, muhatap yerine evrakı alacak kişinin görünüşüne göre on sekiz yaşından aşağı olmamasını ve açıkça ehliyetsiz bulunmamasını şart koşar. Bu nedenle 17 yaşındaki çocuğa m.16 kapsamında ikame tebligat yapılamaz.
18 yaşını doldurmuş ve aynı konutta oturan çocuk, muhatap evde bulunmuyorsa m.16 kapsamındaki kişi olabilir. Çocuğun öğrenci, işsiz veya ekonomik olarak ebeveynine bağımlı olması tebligat alma ehliyetini tek başına ortadan kaldırmaz.
Anne veya babaya tebligat geçerli midir?
Anne veya baba muhatapla aynı konutta yaşıyor ve m.22 şartlarını taşıyorsa, muhatap adreste bulunmadığında tebligatı alabilir. Fakat ayrı adreste oturan anne-babaya, muhatabın evine o sırada ziyarete gelmiş olmaları nedeniyle otomatik olarak tebligat yapılamaz. M.16 sürekli veya fiilî aynı konutta oturma ilişkisini esas alır.
Tebligat memuru teslim alan kişinin yalnız “babası” veya “annesi” olduğunu değil, aynı konutta oturup oturmadığını da göz önünde bulundurmalıdır. Sonradan usulsüzlük ileri sürülürse nüfus/adres kayıtları, kira veya abonelik kayıtları ve diğer hukuka uygun deliller fiilî durumu gösterebilir.
Komşuya tebligat yapılabilir mi?
M.16 uyarınca hayır. Komşu, aynı konutta oturan kişi değildir. Tebligat Kanunu m.21’de komşunun rolü farklıdır: belirli şartlarda tebligat evrakı muhtar veya kolluk görevlisine bırakıldığında, kapıya yapıştırma ve komşuya haber verme işlemleri gündeme gelebilir. Bu, evrakın komşuya teslim edilmesi anlamına gelmez.
Dolayısıyla “komşusu teslim aldı” şeklindeki doğrudan teslim m.16’ya dayandırılamaz. M.21 yöntemi uygulanmışsa evrakın bırakıldığı kişi ile haber verilen kişi birbirinden ayrılmalıdır. Muhtara bırakılan tebligatın ayrıntıları için Tebligat Muhtara Bırakıldı: Süre Ne Zaman Başlar? rehberimize bakabilirsiniz.
Aynı apartmanda farklı dairede oturan akrabaya tebligat olur mu?
Hayır. Aynı apartman, aynı konut değildir. Tebligat 8 numaralı dairede yaşayan muhataba çıkarılmışsa, 7 numaralı dairede yaşayan kardeşi veya çocuğu “aynı binada” olduğu için m.16 kapsamında teslim alamaz. Bağımsız bölüm ayrımı fiilî konutun sınırını belirlemede temel göstergedir.
Tebligat adresinde birden fazla ayrı konut varsa tebliğ memuru doğru bağımsız bölüme gitmelidir. Bina görevlisine veya apartman yöneticisine doğrudan teslim de m.16 kapsamına girmez; bu kişiler ancak somut olayda gerçekten muhatapla aynı konutta oturuyor veya onun hizmetçisi niteliğindeyse hüküm uygulanabilir.
Misafire tebligat yapılabilir mi?
Geçici olarak konutta bulunan misafir, yalnız o gün evde bulunması nedeniyle “aynı konutta oturan kişi” sayılmaz. M.16 “oturma” olgusunu arar. Birkaç saatlik ziyaret, bayram ziyareti veya kısa süreli konukluk ortak konut ilişkisi kurmaz.
Uzun süre aynı konutta fiilen yaşayan ancak adres kaydı başka yerde olan kişi bakımından ise kayıt ile fiilî yaşam arasında uyuşmazlık doğabilir. Böyle bir durumda tebliğ mazbatasındaki tespit, kişinin konutta ne sıfatla bulunduğu ve diğer deliller birlikte değerlendirilmelidir.
Ev yardımcısına veya hizmetçiye tebligat yapılabilir mi?
Kanun m.16 açıkça muhatabın hizmetçilerinden birine tebligata izin verir. Güncel uygulamada ev yardımcısı, bakıcı veya ev hizmetlerinde çalışan kişi bu kapsamda değerlendirilebilir. Ancak kişinin gerçekten muhatabın hizmetinde olması ve m.22’deki yaş/ehliyet şartlarını taşıması gerekir.
Site güvenliği, apartman görevlisi, kapıcı veya temizlik şirketi personeli yalnız binada hizmet veriyor diye muhatabın “hizmetçisi” sayılmaz. İş ilişkisinin kiminle kurulduğu önemlidir. Apartman yönetimine bağlı görevli ile doğrudan muhatabın ev hizmetlerinde çalışan kişi aynı hukuki durumda değildir.
Tebligatı alan kişi 18 yaşından küçükse ne olur?
Tebligat Kanunu m.22’ye göre muhatap yerine kendisine tebliğ yapılacak kişinin görünüşüne göre 18 yaşından aşağı olmaması gerekir. Tebliğ memurunun kimlik kontrolü yapması ve tereddüt varsa yaşı doğrulaması gerekir. 18 yaş altındaki kişiye yapılan ikame tebligat bu şartı karşılamaz.
Kanun “ayırt etme gücü var” denilerek yaş sınırının aşılmasına izin vermez. 17 yaşındaki çocuk çok olgun veya çalışan olsa da m.22’deki yaş şartı korunur. Buna karşılık 18 yaşını doldurmuş kişinin ayrıca açıkça ehliyetsiz görünmemesi gerekir.
Muhatap evdeyse üçüncü kişiye tebligat yapılabilir mi?
M.16’nın başlangıç şartı muhatabın adreste bulunmamasıdır. Muhatap evde ve tebligatı alabilecek durumdaysa tebligatın bizzat ona yapılması gerekir. Kapıyı eşi veya yetişkin çocuğu açmış olsa bile muhatabın içeride bulunduğu biliniyorsa doğrudan üçüncü kişiye teslim m.16’nın şartlarına uymaz.
Muhatap evde olduğu hâlde tebligatı kabul etmekten kaçınıyorsa farklı usul uygulanır; bu durumda “evde yok” denilerek m.16’ya geçilmez. Tebellüğden imtina hâli Tebligat Kanunu m.21 çerçevesinde değerlendirilir.
Tebliğ mazbatasında hangi bilgiler bulunmalıdır?
Tebligat Kanunu m.23, tebliğ mazbatasında bulunması gereken kayıtları düzenler. Tebliğin nerede ve ne zaman yapıldığı, kime teslim edildiği, teslim alan kişinin sıfatı ve tebliğ memurunun işlemi denetlenebilir biçimde gösterilmelidir. M.16 uygulanıyorsa muhatabın adreste bulunmadığı ve evrakı alan kişinin aynı konutta oturan kişi veya hizmetçi olduğu anlaşılmalıdır.
“Yakınına verildi” gibi belirsiz bir kayıt, m.16’nın aradığı aynı konutta oturma şartını tek başına ortaya koymaz. Aynı şekilde teslim alan kişinin adı/soyadı ve sıfatının yanlış veya eksik yazılması, usulsüzlük incelemesinde önem taşır.
MERNİS adresi ve m.21/2 ile m.16 arasındaki fark nedir?
M.16, muhatabın doğru adreste bulunmaması ancak aynı konutta oturan uygun kişinin bulunması hâlindeki doğrudan teslim yöntemidir. M.21/2 ise adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresine tebligatta, muhatabın o adreste hiç oturmamış veya sürekli ayrılmış olduğunun anlaşılması gibi şartlarda kullanılan özel yöntemdir.
M.21/2 uygulanırken evrak muhtar, ihtiyar heyeti üyesi veya kolluk görevlisine teslim edilip ihbarname kapıya yapıştırılır; tebliğ tarihi kapıya yapıştırma tarihidir. M.16’da ise evrak doğrudan aynı konutta oturan kişiye/hizmetçiye teslim edilir ve teslim tarihi tebliğ tarihidir.
Usulsüz tebligatta m.32 nasıl uygulanır?
M.16 şartları bulunmadan üçüncü kişiye teslim yapılmışsa tebligat usulsüz olabilir. Tebligat Kanunu m.32, usulsüz tebligatın muhatap tarafından öğrenilmesi hâlinde öğrenme tarihini tebliğ tarihi kabul eder. Bu nedenle usulsüzlüğün yanında gerçek öğrenme tarihi de önemlidir.
Örneğin başka dairede yaşayan kardeşe teslim edilen evrak muhataba üç gün sonra ulaştırılmışsa, usulsüz teslim tarihi ile muhatabın beyan ettiği öğrenme tarihi ayrılır. Öğrenme tarihine ilişkin kayıtlar somut uyuşmazlığın özelliğine göre incelenir. Süre kaçırılması riski varsa usulsüzlük iddiası bekletilmeden ilgili mahkeme veya icra merciine sunulmalıdır.
Süre ne zaman başlar?
M.16’ya uygun tebligatta evrakın aynı konutta oturan uygun kişiye veya hizmetçiye teslim edildiği tarih tebliğ tarihidir. Muhatabın evrakı fiilen iki gün sonra eline alması süreyi iki gün ileri taşımaz. İkame tebligatın hukuki işlevi, teslim alan kişinin evrakı muhataba ileteceği kabulüne dayanır.
Usulsüz tebligatta ise m.32’deki öğrenme tarihi kuralı devreye girer. Tebliğ tarihi belirlendikten sonra istinaf, temyiz, itiraz, ödeme veya cevap süresi ilgili usul/özel kanuna göre ayrıca hesaplanır.
Kontrol edilmesi gereken belgeler
| Belge | Neyi gösterir? |
|---|---|
| Tebliğ mazbatası | Kim, hangi sıfatla, hangi tarihte teslim aldı? |
| Adres kayıt belgesi | Muhatap ve teslim alanın resmî adres kaydı |
| Kira/tapu/abonelik kayıtları | Fiilî konut ilişkisinin desteklenmesi |
| Nüfus kayıt örneği | Akrabalık; ancak tek başına aynı konut ispatı değildir |
| Hizmet/çalışma kaydı | Teslim alanın muhatabın hizmetçisi olup olmadığı |
| UYAP evrakı | Tebligatın çıkarılış ve dönüş kayıtları |
Muhatap için kontrol listesi
- Tebliğ mazbatasının bir örneğini alın.
- Evrakı alan kişinin gerçekten aynı konutta oturup oturmadığını belirleyin.
- Teslim alan kişinin 18 yaşını doldurup doldurmadığını kontrol edin.
- Muhatabın tebliğ anında evde olup olmadığına ilişkin kayıtları inceleyin.
- Başka dairede yaşayan akraba veya komşuya teslim varsa m.16 şartlarını sorgulayın.
- Usulsüzlük varsa gerçek öğrenme tarihinizi destekleyen belgeleri saklayın.
- Süre riski varsa en erken ihtimale göre usul işlemini yapın.
Sık sorulan sorular
1. Evde yokken eşim tebligatı alabilir mi?
Eşiniz sizinle aynı konutta oturuyor, 18 yaşını doldurmuş ve açıkça ehliyetsiz değilse m.16 kapsamında alabilir.
2. 17 yaşındaki çocuğuma tebligat verilebilir mi?
Hayır. M.22, muhatap yerine tebligat alacak kişinin görünüşüne göre 18 yaşından aşağı olmamasını şart koşar.
3. Aynı apartmandaki annem tebligatı alabilir mi?
Farklı bağımsız dairede yaşıyorsa m.16 anlamında aynı konutta oturan kişi değildir.
4. Komşuya tebligat teslim edilebilir mi?
M.16’ya göre hayır. Komşunun m.21 kapsamındaki “haber verme” rolü doğrudan evrak teslimi değildir.
5. Ev arkadaşıma tebligat yapılabilir mi?
Akrabalık gerekmez. Fiilen aynı konutta oturuyor ve m.22 şartlarını taşıyorsa yapılabilir.
6. Misafire tebligat yapılabilir mi?
Geçici ziyaretçi sırf o sırada evde bulunduğu için aynı konutta oturan kişi sayılmaz.
7. Ev yardımcısı tebligat alabilir mi?
Muhatabın hizmetçisi niteliğindeyse ve m.22 şartlarını taşıyorsa alabilir.
8. Kapıcı tebligat alabilir mi?
Apartman görevlisi sırf binada çalıştığı için muhatabın hizmetçisi sayılmaz. Somut iş ilişkisi ayrıca değerlendirilir.
9. Ben evdeyken eşime tebligat verilirse ne olur?
M.16 muhatabın adreste bulunmaması şartıyla uygulanır; muhatap mevcutsa kural bizzat tebliğdir.
10. Eşime teslim edilen gün mü süre başlar?
M.16’ya uygun tebligatta teslim tarihi tebliğ tarihidir; sizin evrakı daha sonra okumanız süreyi değiştirmez.
11. Aynı konutta oturmadığım kardeşime tebligat yapılmışsa ne yapmalıyım?
M.16 şartları gerçekleşmemiş olabilir. Mazbata ve adres kayıtlarıyla usulsüz tebligat m.32 kapsamında ileri sürülebilir.
12. Usulsüz tebligatı öğrenince süre ne olur?
M.32’ye göre muhatabın beyan ettiği öğrenme tarihi tebliğ tarihi kabul edilir; somut olayda öğrenme ve usulsüzlük kayıtlarla değerlendirilir.
Resmî kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi – Tebligat Kanunu m.16, m.22, m.23, m.32
- Adalet Bakanlığı – Tebligat mevzuatı
- PTT – Tebligat
- UYAP Vatandaş Portalı
Hukukçu incelemesi ve E-E-A-T bilgisi
Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.
Yazar: Av. Halil Bakırcı – Mersin Barosu Sicil No: 3472
İnceleyen: Av. Emirhan Keskin – Mersin Barosu Sicil No: 5507
Hukuk bürosu: Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu
Son mevzuat kontrolü: 15 Eylül 2026
Bu içerik genel hukuki bilgilendirmedir. Somut tebligatta mazbata, adres kayıtları, teslim alan kişinin sıfatı, muhatabın tebliğ anındaki durumu ve varsa öğrenme tarihi birlikte incelenmelidir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
