Bilgisayarda Arama, Kopyalama ve El Koyma Şartları: CMK 134 (2026)
Kısa ve net cevap: CMK 134’e göre bir suç nedeniyle yürütülen soruşturmada, somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebepleri bulunması ve başka surette delil elde etme imkânının bulunmaması hâlinde; şüphelinin kullandığı bilgisayar ve bilgisayar programları ile bilgisayar kütüklerinde arama yapılmasına, bilgisayar kayıtlarından kopya çıkarılmasına ve kayıtların çözülerek metin hâline getirilmesine hâkim karar verebilir. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı karar verebilir; savcı kararı 24 saat içinde hâkim onayına sunulur ve hâkim en geç 24 saat içinde karar verir. Sürenin dolması veya hâkimin aksine karar vermesi hâlinde çıkarılan kopyalar ve çözümü yapılan metinler derhâl imha edilir. Şifre çözülemediği veya gizlenmiş verilere ulaşılamadığı için cihaza el konulabilir; gerekli kopya alındıktan sonra cihaz gecikmeksizin iade edilmelidir. El koyma sırasında sistemdeki bütün verilerin yedeklenmesi ve istem hâlinde yedeğin bir kopyasının şüpheliye veya vekiline verilmesi gerekir.
CMK 134 uygulanabilmesi için hangi şartlar gerekir?
Dijital arama, sıradan fiziksel aramadan daha yoğun özel hayat müdahalesi yaratır. Bir bilgisayar yıllara yayılan yazışma, fotoğraf, belge, konum, finans ve mesleki veri içerebilir. Bu nedenle CMK 134 iki güçlü ön koşul arar: somut delillere dayanan kuvvetli şüphe ve başka surette delil elde etme imkânının bulunmaması.
“Şüpheli bilgisayar kullanıyor” veya “suç dijital olabilir” biçimindeki genel varsayım yeterli değildir. Cihazın soruşturulan suçla bağlantısını gösteren somut olgular açıklanmalıdır.
Tedbir yalnız soruşturulan olay bakımından gerekli kapsamda uygulanmalıdır. Cihazdaki tüm özel verinin ilgisiz şekilde incelenmesi ölçülülük ve özel hayat bakımından sorun doğurur.
“Başka surette delil elde etme imkânının bulunmaması” ne demektir?
CMK 134 ikincil nitelikte ağır bir delil toplama yöntemidir. Aynı delil tanık, banka kaydı, sunucu logu veya başka daha hafif yöntemle güvenilir şekilde elde edilebiliyorsa dijital cihazın bütün içeriğinin incelenmesi gerekliliği tartışılır.
Bu şart karar tarihinde değerlendirilmelidir. Soruşturma makamı hangi delili aradığını ve neden başka yöntemle ulaşamayacağını somutlaştırmalıdır.
Başka yolun daha zahmetli olması tek başına “imkânsızlık” anlamına gelmez. Müdahalenin ağırlığı ile delile ulaşma ihtiyacı arasında denge kurulmalıdır.
Bilgisayarda arama ve kopyalamaya kim karar verir?
Kural olarak hâkim karar verir. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı da karar verebilir. Savcının yetkisi acil hâle bağlı istisnadır.
Kararda hangi cihaz veya sistemin inceleneceği, soruşturulan suç, aramanın amacı ve mümkün olduğunca aranacak veri türü belirli olmalıdır. “Tüm dijital materyallerin tamamı incelensin” şeklindeki sınırsız karar, ölçülülük denetimini zorlaştırır.
Arama sırasında soruşturmayla ilgisiz başka suç delili ortaya çıkarsa CMK 138’deki tesadüfen elde edilen delil kuralları ayrıca uygulanır.
Savcı kararında 24 saatlik hâkim onayı nasıl işler?
Gecikmesinde sakınca bulunan hâlde Cumhuriyet savcısının verdiği CMK 134 kararı 24 saat içinde hâkim onayına sunulmalıdır. Hâkim de en geç 24 saat içinde karar verir.
Sürenin dolması veya hâkimin savcı kararının aksine karar vermesi hâlinde çıkarılan kopyalar ve çözümü yapılan metinler derhâl imha edilmelidir. Bu, dijital verinin sınırsız biçimde soruşturma makamında kalmasını engelleyen açık kanuni güvencedir.
UYAP karar zamanı, cihazın incelenmeye başlandığı saat ve adli kopya tutanağı karşılaştırılarak süre denetlenebilir.
Bilgisayar veya dijital cihaza ne zaman el konulabilir?
CMK 134/2, bilgisayar sistemindeki şifrenin çözülememesi nedeniyle girilememesi veya gizlenmiş bilgilere ulaşılamaması hâlinde çözüm yapılabilmesi ve gerekli kopyaların alınabilmesi için cihazlara el konulabileceğini düzenler.
Bu hüküm, her dijital aramada cihazın otomatik olarak aylarca alınmasını haklı göstermez. Yerinde adli kopya alınabiliyor ve inceleme için fiziksel cihazı tutmaya gerek yoksa daha ölçülü yöntem tercih edilmelidir.
El koyma işlemi sırasında hangi cihazın alındığı seri numarası, marka/model ve fiziksel özellikleriyle tutanağa yazılmalıdır.
El konulan bilgisayar ne zaman iade edilmelidir?
CMK 134 açıkça, şifrenin çözümünün yapılması ve gerekli kopyaların alınması hâlinde el konulan cihazların gecikme olmaksızın iade edilmesini öngörür.
İş bilgisayarının veya telefonun fiziksel olarak aylarca tutulması ciddi ekonomik ve kişisel sonuçlar doğurabilir. Adli kopya soruşturma için yeterli hâle geldiğinde fiziksel cihazın tutulmasına devam edilmesinin gerekçesi ayrıca değerlendirilmelidir.
İade yapılmazsa savcılık veya mahkemeden CMK 131 ve 134 hükümleri çerçevesinde cihazın geri verilmesi talep edilebilir.
El koyma sırasında bütün verilerin yedeklenmesi zorunlu mudur?
Evet. CMK 134/3, bilgisayar veya bilgisayar kütüklerine el koyma işlemi sırasında sistemdeki bütün verilerin yedeklemesinin yapılmasını öngörür.
Yedekleme, hem soruşturma makamının inceleme kopyasını oluşturur hem de cihaz üzerinde sonradan yapılabilecek değişikliklere karşı başlangıç verisini korur.
Adli bilişimde salt kopya almak değil, kopyanın kaynağını ve bütünlüğünü teknik olarak göstermek önemlidir. Bu nedenle hash değerleri, imaj alma yazılımı, saat ve uzman bilgisi tutanağa geçirilmelidir.
Şüpheli veya vekili yedek kopya isteyebilir mi?
Evet. CMK 134/4’e göre istemesi hâlinde yedekten bir kopya çıkarılarak şüpheliye veya vekiline verilir ve bu husus tutanağa geçirilerek imza altına alınır.
Bu güvence savunmanın aynı veri seti üzerinde bağımsız inceleme yapabilmesini sağlar. Özellikle dijital materyalin değiştirildiği, eksik kopyalandığı veya bağlamından koparıldığı iddialarında savunma kopyası önemlidir.
Kopyanın verilmesi teknik olarak güvenli ortamda yapılmalı; kişisel veriler ve üçüncü kişilere ait sırlar bakımından kanuni sınırlamalar somut şekilde gözetilmelidir.
Cep telefonları bakımından CMK 134 nasıl uygulanır?
CMK 134 metni bilgisayar, bilgisayar programı ve kütüklerini esas alır. Akıllı telefonlar teknik olarak çok işlevli bilgisayar niteliğine yaklaştığından dijital içerik incelemelerinde CMK 134 güvenceleri ve genel arama-el koyma hükümleri birlikte değerlendirilmektedir.
Telefonun fiziksel olarak ele geçirilmesi ile mesaj, fotoğraf, bulut hesabı, uygulama verisi veya konum geçmişinin incelenmesi aynı işlem değildir. İçeriğe erişimin hukuki dayanağı ve kapsamı ayrıca gösterilmelidir.
Bulut verisi veya üçüncü hizmet sağlayıcıdaki veri söz konusuysa ilgili veri edinme yöntemleri ve iletişimin denetlenmesi hükümleri ayrıca gündeme gelebilir.
Hash değeri neden önemlidir?
Hash, bir dijital veri setinin teknik parmak izi gibi çalışan değerdir. Adli kopya alındığı anda hesaplanan hash ile bilirkişi incelemesindeki hash aynıysa verinin değişmediğine dair güçlü teknik güvence sağlar.
Hash kaydı bulunmaması her dijital delili otomatik geçersiz kılmaz; ancak veri bütünlüğünün başka yöntemlerle nasıl korunduğunun açıklanmasını gerektirir.
Müdafi, adli kopya alma tutanağını, kullanılan cihaz/yazılımı, hash değerlerini ve teslim zincirini incelemelidir.
CMK 134 şartları olmadan elde edilen dijital delil kullanılabilir mi?
Anayasa ve CMK gereğince hukuka aykırı yöntemlerle elde edilen deliller hükme esas alınamaz. Kuvvetli şüphe veya başka surette delil elde edilememe şartı olmadan, yetkisiz karar ile ya da karar kapsamını aşarak yapılan inceleme hukuka aykırılık doğurabilir.
Hâkim onayı süresinin aşılması, savcı kararının reddedilmesine rağmen kopyaların tutulması veya iade edilmesi gereken cihazın gereksiz şekilde tutulması da ayrı hukuki sorunlardır.
Mahkeme dijital delilin içeriği kadar nasıl elde edildiğini, kopyalandığını ve korunduğunu da değerlendirmelidir.
Mersin ve Türkiye geneli uygulama
CMK 134 Türkiye genelinde uygulanır. Mersin’de bilişim, dolandırıcılık, uyuşturucu, örgütlü suç ve ekonomik suç soruşturmalarında alınan telefon ve bilgisayarlar bakımından da aynı kuvvetli şüphe, ikincillik ve hâkim denetimi güvenceleri geçerlidir.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun tek fiziksel ofisi Mersin’dedir. Türkiye genelindeki dijital delil, arama, el koyma ve ceza soruşturması dosyaları yetkili merciler nezdinde Mersin’den koordine edilir.
Sık Sorulan Sorular
1. Polis telefonumun içini doğrudan inceleyebilir mi?
Dijital içerik incelemesi için CMK 134 ve diğer ilgili koruma tedbiri şartları değerlendirilmelidir; fiziksel cihazın elde bulunması sınırsız içerik incelemesi yetkisi vermez.
2. CMK 134 için hangi şüphe düzeyi gerekir?
Somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebepleri gerekir.
3. Başka delil toplama yöntemi varsa bilgisayarda arama yapılabilir mi?
CMK 134 ayrıca başka surette delil elde etme imkânının bulunmamasını arar.
4. Savcı karar verebilir mi?
Gecikmesinde sakınca bulunan hâlde evet; karar 24 saat içinde hâkim onayına sunulmalıdır.
5. Hâkim kaç saatte karar verir?
En geç 24 saat içinde.
6. Hâkim onaylamazsa kopyalar ne olur?
Çıkarılan kopyalar ve çözümü yapılan metinler derhâl imha edilmelidir.
7. Şifre açılamazsa bilgisayara el konulabilir mi?
Evet. Çözüm ve gerekli kopyanın alınması amacıyla el koyma mümkündür.
8. Kopya alındıktan sonra cihaz ne zaman iade edilir?
Gerekli çözüm ve kopya işlemi tamamlanınca gecikmeksizin iade edilmelidir.
9. Verilerin tamamı yedeklenir mi?
CMK 134/3 el koyma sırasında sistemdeki bütün verilerin yedeklenmesini öngörür.
10. Ben de yedek kopya alabilir miyim?
İstem hâlinde şüpheliye veya vekiline yedekten bir kopya verilir.
11. Hash değeri zorunlu mu?
Kanun terim olarak hash demese de dijital delil bütünlüğünün teknik ispatında standart ve güçlü yöntemdir.
12. Hukuka aykırı dijital arama delili kullanılabilir mi?
Hukuka aykırı elde edilen delil hükme esas alınamaz; somut ihlalin delile etkisi mahkemece incelenir.
Resmî kaynaklar ve ilgili içerikler
- Mevzuat Bilgi Sistemi – 5271 sayılı CMK
- El koyma – CMK 127
- Arama için makul şüphe – CMK 116
- Bilişim sistemine girme suçu – TCK 243
- Özel hayatın gizliliğini ihlal – TCK 134
Hukukçu incelemesi ve güncellik
Bu rehber 15 Eylül 2026 tarihinde yürürlükteki CMK 134 esas alınarak hazırlanmıştır. Somut delillere dayalı kuvvetli şüphe, başka surette delil elde edilememe, savcı kararında 24 saatlik onay ve cihaz/yedek güvenceleri güncel kanun metnine göre açıklanmıştır.
Yazar: Av. Halil Bakırcı – Mersin Barosu, Sicil 3472. İnceleme: Av. Emirhan Keskin – Mersin Barosu, Sicil 5507.
Telefon: +90 552 224 43 66
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
