Siber Güvenlik Başkanlığının 2 Saatlik İnternet Tedbiri 2026: 5809 m.60/A, İdari Para Cezası ve Dava
Kısa ve net cevap: 24 Temmuz 2026 tarihli 7590 sayılı Kanunla 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanununa eklenen m.60/A, Siber Güvenlik Başkanlığına internet alan adlarına ilişkin strateji ve politikaları belirleme ve düzenleme yetkisi verdi. Anayasa m.22’deki sebeplerden birine bağlı ve gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Başkanlık, güvenlik ve istihbarat kurumlarının talebi üzerine veya re’sen alınması gereken tedbirleri belirleyebilir. Karar işletmeci, erişim sağlayıcı, veri merkezi ile ilgili içerik ve yer sağlayıcılara bildirildiğinde derhal ve en geç iki saat içinde yerine getirilmelidir.
Başkanlığın bu acil kararı 24 saat içinde sulh ceza hâkiminin onayına sunulur. Hâkim 48 saat içinde kararını açıklamazsa tedbir kendiliğinden kalkar. 5809 m.60/A kapsamındaki yükümlülüğünü yerine getirmeyen ilgiliye ihlal teşkil eden eylem başına 20.000 TL’den 100.000 TL’ye kadar idari para cezası verilebilir. Başkanlığın idari para cezası ve diğer idari yaptırım kararlarına karşı yetkili idare mahkemesinde dava açılır.
5809 m.60/A Ne Zaman Yürürlüğe Girdi?
7590 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun 24 Temmuz 2026’da kabul edildi. Kanunun 21. maddesiyle 5809 sayılı Kanuna m.60/A eklendi. Aynı kanunun 27. maddesi, 5809 m.3’e “Başkanlık: Siber Güvenlik Başkanlığını” tanımını ekledi. Böylece m.60/A’daki “Başkanlık” ibaresinin hangi idari makamı ifade ettiği açıktır: Siber Güvenlik Başkanlığı.
7590’un genel yürürlük hükmüne göre m.60/A, Kanunun yayımıyla yürürlüğe girdi. Bu nedenle 2026 sonrasında internet alan adları ve acil tedbir kararları bakımından m.60/A ayrı ve doğrudan bir kanuni dayanak oluşturur.
Siber Güvenlik Başkanlığının İnternet Alan Adı Yetkisi Nedir?
5809 m.60/A/1, internet alan adlarına ilişkin strateji ve politikaları belirleme ve düzenleme yapma yetkisini Başkanlığa verir. Bu hüküm yalnız tekil alan adı uyuşmazlığı çözmekten ibaret değildir; alan adı ekosistemine ilişkin strateji, politika ve düzenleme yetkisini idari makam düzeyinde kurar.
7590 m.27 ile aynı zamanda 5809’un önceki bazı hükümlerindeki internet alan adlarına ilişkin görev dağılımı değiştirilmiştir. Kanunun 3. maddesine Siber Güvenlik Başkanlığı tanımı eklenmiş; bazı eski BTK/Bakanlık görevleri kaldırılmış veya Başkanlığa yöneltilmiştir. Bu nedenle 2026 sonrasındaki bir işlemde hangi kurumun yetkili olduğu, işlem tarihindeki güncel kanun metninden kontrol edilmelidir.
İki Saatlik Tedbir Hangi Şartlarda Verilebilir?
5809 m.60/A/2 iki şartı birlikte kurar. Birincisi, Anayasanın 22. maddesinde sayılan sebeplerden biri veya birkaçının bulunmasıdır. İkincisi, olayın gecikmesinde sakınca bulunan hâl niteliğinde olmasıdır. Bu iki koşuldan bağımsız, sınırsız ve gerekçesiz bir iki saatlik müdahale yetkisi kanunda yazılı değildir.
Başkanlık tedbiri iki şekilde gündemine alabilir: güvenlik ve istihbarat kurumlarının talebi üzerine veya re’sen. Kanun, tedbir kararının uygulanacağı muhatapları da açık sayar: işletmeciler, erişim sağlayıcılar, veri merkezleri ve ilgili içerik ve yer sağlayıcılar.
Bir idari işlem dosyasında bu nedenle en az şu dört husus ayrıştırılır: kararı veren makam, kararın kanuni dayanağı, kararın hangi m.22 sebebi ve hangi gecikme riskiyle ilişkilendirildiği, kararın hangi kişiye/işletmeye ne zaman bildirildiği.
İki Saatlik Süre Ne Zaman Başlar?
Kanun, sürenin başlangıcını açık biçimde “kararın bildirilmesi anı”na bağlar. Tedbirin gereği derhal ve kararın bildirilmesi anından itibaren en geç iki saat içinde yerine getirilir. Dolayısıyla iki saatlik sürenin hesabında karar tarihi değil, muhataba bildirim anı belirleyicidir.
Uyuşmazlık hâlinde elektronik bildirim kaydı, KEP kaydı, kurum sistemi zaman damgası, e-posta kayıtları veya kullanılan bildirim kanalının teslim kayıtları önem taşır. İdari para cezası uygulanmışsa “iki saat geçti” sonucunun hangi bildirim verisine dayandığı idari işlem dosyasında denetlenebilir olmalıdır.
Karar Neden 24 Saat İçinde Hâkime Sunulmak Zorunda?
5809 m.60/A/2, acil idari karar için yargısal onay mekanizması kurar. Başkanlığın kararı 24 saat içinde sulh ceza hâkiminin onayına sunulur. Bu süre idarenin kararı verdikten sonra yargısal denetim talep etmesi için öngörülmüştür.
Hâkim kararını 48 saat içinde açıklar. Kanun sonucu da açıkça düzenler: hâkim 48 saat içinde karar vermezse Başkanlığın acil kararı kendiliğinden kalkar. Bu sonuç için ayrıca yeni bir idari kaldırma kararı alınması şartı kanun metninde yoktur.
Dosyada bu yüzden üç zaman kaydı birlikte tutulmalıdır: ilk idari karar/bildirim zamanı, sulh ceza hâkimliğine sunuş zamanı ve hâkim kararının zamanı. Sürelerin kanuna uygun işletilip işletilmediği bu kronoloji üzerinden kontrol edilir.
20.000–100.000 TL İdari Para Cezası Kimlere Verilebilir?
5809 m.60/A/3, Başkanlığın 5809 sayılı Kanunda düzenlenen görev ve yetkileriyle ilgili olarak yükümlülüğünü yerine getirmeyen ilgililere ihlal teşkil eden eylem başına 20.000 TL’den 100.000 TL’ye kadar idari para cezası verebileceğini düzenler. Ceza yalnız iki saatlik tedbir kararına özgü yazılmamış; Başkanlığın bu Kanundaki görev ve yetkileriyle ilgili yükümlülük ihlallerini kapsayan bir yaptırım hükmü olarak kurulmuştur.
Ceza miktarının alt ve üst sınırı kanunda belirlenmiştir. Somut ceza kararında fiilin ne olduğu, hangi yükümlülüğün ihlal edildiği, ihlal tarihi, muhatap ve uygulanan tutar açıkça gösterilmelidir. Birden fazla eylem “ihlal teşkil eden eylem başına” ifadesi nedeniyle ayrı cezaya konu edilmişse her eylemin bağımsız maddi olgusu ve hukuki dayanağı ayrı denetlenir.
İdari Para Cezası Ne Zaman ve Nereye Ödenir?
5809 m.60/A/4’e göre bu madde uyarınca verilen idari para cezaları 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine tabidir. Ceza, tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde ilgisine göre Başkanlık hesaplarına ödenir.
Otuz günlük sürede ödeme yapılmazsa Başkanlığın bildirimi üzerine ilgili vergi dairesi alacağı 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil eder. Tahsil edilen idari para cezalarının tamamı Başkanlık hesaplarına aktarılır.
Ödeme süresi ile dava açma süresi aynı hukuki kurum değildir. Ceza tebliğ edildiğinde hem ödeme/tahsil rejimi hem de idari yargı başvuru süresi ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
5809 m.60/A Kararına Karşı Hangi Mahkemede Dava Açılır?
Kanun burada tereddüt bırakmaz: Başkanlığın m.60/A uyarınca verdiği idari para cezaları ve diğer idari yaptırım kararlarına karşı yetkili idare mahkemesinde dava açılabilir. Dolayısıyla idari para cezasına karşı sulh ceza hâkimliği başvurusu yapılması doğru kanun yolu değildir.
Sulh ceza hâkimliğinin m.60/A içindeki görevi, Başkanlığın gecikmesinde sakınca bulunan hâlde verdiği acil tedbir kararının 24 saat içinde onaya sunulmasıdır. İdari yaptırımın muhatabının ceza veya diğer idari işleme karşı açacağı iptal davası ise idare mahkemesindedir. Bu iki yargısal mekanizma birbirinden ayrılmalıdır.
İdare mahkemesindeki dava süresi somut işlemin özel kanun hükmü ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu çerçevesinde hesaplanır. Tebliğ belgesi dosyada saklanmalı ve dava süresi işlem tarihinden değil kural olarak usulüne uygun tebliğden hareketle değerlendirilmelidir.
Bu Davalar Öncelikli mi?
Evet. 5809 m.60/A/5, Başkanlık kararlarına karşı açılan her türlü davanın öncelikli işlerden sayılacağını açıkça düzenler. Bu hüküm, uyuşmazlığın niteliği gereği yargısal incelemenin öncelikli yürütülmesi için özel kanuni dayanak oluşturur.
5809 m.60/A ile 5651 m.8/A Aynı Şey mi?
Hayır. Sitemizde ayrıca açıklanan 5651 m.8/A acil içerik çıkarma ve erişim engelleme rejimi ile 5809 m.60/A aynı kanuni hüküm değildir. 5651 m.8/A belirli internet içerikleri ve erişim engelleme/çıkarma tedbirlerine özgü bir mekanizmadır. 5809 m.60/A ise Elektronik Haberleşme Kanunu içinde Siber Güvenlik Başkanlığının internet alan adları ve acil tedbir yetkisini ayrıca düzenler.
Somut kararın üzerinde hangi maddeye dayanıldığı kontrol edilmeden iki rejim birbirinin yerine uygulanmamalıdır. Kararın m.60/A mı, 5651 m.8/A mı, 5651 m.9/A mı yoksa başka bir hüküm mü olduğu; yetkili makam, yargısal onay ve itiraz/dava yolu bakımından sonucu değiştirir.
5809 m.60/A ile 5651 m.9/A Arasındaki Fark
5651 m.9/A özel hayatın gizliliğinin ihlali nedeniyle ilgilinin başvurusuna dayanan özel bir erişim engelleme mekanizmasıdır. 5809 m.60/A ise Anayasa m.22’deki sebepler ve gecikmesinde sakınca bulunan hâl üzerinden Siber Güvenlik Başkanlığının tedbir yetkisini düzenler. Başvuru sahibi, makam, hukuki sebep ve işlem zinciri farklıdır.
Siber Güvenlik Kanunu ile Bağlantı Nedir?
7590 yalnız m.60/A’yı eklemedi. Aynı kanunla 7545 sayılı Siber Güvenlik Kanununda geçiş hükümleri getirildi; BTK’dan Siber Güvenlik Başkanlığına devredilen görev ve yetkiler bakımından mevcut ikincil düzenlemelerin yenileri çıkana kadar uygulanacağı ve eski kurum atıflarının Başkanlığa yapılmış sayılacağı düzenlendi. Ayrıca 5809 m.3’e “Başkanlık: Siber Güvenlik Başkanlığı” tanımı eklendi.
Siber güvenlik alanındaki genel yükümlülükler için 7545 sayılı Siber Güvenlik Kanunu kimleri kapsar? rehberi incelenebilir. Kritik altyapı kavramı ise Kritik Altyapı Nedir? sayfasında açıklanmıştır.
İşletmeci veya İçerik Sağlayıcı Karar Aldığında Ne Yapmalı?
- Kararın dayanağını doğrulayın: 5809 m.60/A ve varsa bağlantılı hüküm açıkça belirlenmelidir.
- Bildirim zamanını sabitleyin: İki saatlik süre bildirim anından başladığı için elektronik kayıt saklanmalıdır.
- Kararın muhatabını kontrol edin: İşletmeci, erişim sağlayıcı, veri merkezi, içerik sağlayıcı veya yer sağlayıcı sıfatlarından hangisiyle yükümlülük kurulduğu belirlenmelidir.
- Teknik uygulamayı kayıt altına alın: Kararın hangi saatte ve hangi teknik işlemle yerine getirildiği log, görev kaydı veya sistem kaydıyla belgelendirilmelidir.
- Yargısal onay zincirini izleyin: 24 saatlik sunuş ve 48 saatlik hâkim kararı süreleri sonradan uyuşmazlık çıkması hâlinde denetlenebilmelidir.
- Ceza varsa fiili ayrıştırın: Hangi yükümlülük ihlalinin hangi 20.000–100.000 TL aralığındaki cezaya konu olduğu kararda gösterilmelidir.
İdari Para Cezası Dosyasında Kontrol Edilecek Belgeler
- Başkanlığın asıl karar metni ve karar tarihi,
- Kararın muhataba bildirim kaydı ve tam saat bilgisi,
- Kararda gösterilen hukuki dayanak,
- Teknik uygulama/log kayıtları,
- Varsa güvenlik veya istihbarat kurumu talebine ilişkin işlem kaydı,
- Sulh ceza hâkimliğine 24 saat içinde sunulduğunu gösteren kayıt,
- Hâkim kararının tarihi ve sonucu,
- İdari para cezası kararında gösterilen ihlal eylemi,
- Ceza tebliğ belgesi ve ödeme/tahsil kayıtları.
Bu belgelerin her dosyada aynı formatta bulunması gerekmez; önemli olan kanunun aradığı yetki, süre, bildirim, yükümlülük ve yargısal onay unsurlarının somut işlem üzerinden doğrulanabilmesidir.
Karar 48 Saatte Onaylanmazsa Sonuç Ne Olur?
Kanun sonucu doğrudan belirlemiştir: sulh ceza hâkimi kararını 48 saat içinde açıklamazsa acil tedbir kararı kendiliğinden kalkar. Bu durumda kararın devam ettiği varsayımıyla yeni bir yükümlülük kurulamaz; sonraki idari işlem varsa onun ayrıca geçerli bir hukuki dayanağı bulunmalıdır.
İki Saatlik Karara Uymama ile Para Cezası Aynı İşlem mi?
Hayır. Acil tedbir, m.60/A/2’deki idari karardır. Yükümlülüğün yerine getirilmemesi hâlinde uygulanabilecek idari para cezası ise m.60/A/3’e dayanır. Biri teknik/idari tedbir, diğeri yaptırımdır. Para cezasının hukuka uygunluğu incelenirken hem temel yükümlülüğün varlığı hem de ihlal fiili ayrı değerlendirilir.
7590 Sonrası BTK–Siber Güvenlik Başkanlığı Görev Ayrımı Nasıl Okunmalı?
7590 sayılı Kanun, internet alan adları ve belirli siber güvenlik görevlerinde yalnız yeni bir para cezası getirmedi; kurumsal yetki dağılımını da değiştirdi. 5809 m.3’e “Başkanlık: Siber Güvenlik Başkanlığını” tanımı eklenirken, internet alan adlarıyla ilgili bazı eski Bakanlık ve BTK yetkileri kaldırıldı veya Başkanlığa devredildi. 7545 sayılı Siber Güvenlik Kanununa eklenen geçiş hükmü de bu devir tamamlanırken yeni ikincil düzenlemeler çıkarılıncaya kadar mevcut düzenlemelerin uygulanmasına devam edileceğini belirtir.
Bu nedenle 2026 sonrasında düzenlenen bir kararda eski kurum adı görülmesi tek başına işlem hakkında otomatik sonuç doğurmaz. İşlem tarihi, dayanak hüküm ve geçiş maddesi birlikte incelenir. Buna karşılık m.60/A kapsamında yeni bir idari yaptırım kararı tesis ediliyorsa kanundaki Başkanlık tanımı esas alınır ve yetkinin Siber Güvenlik Başkanlığında olduğu kontrol edilir.
İdare Mahkemesi Davasında Hangi Hukuka Aykırılıklar İleri Sürülebilir?
İptal davasında inceleme, idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları üzerinden yürür. 5809 m.60/A dosyasında özellikle kararın yetkili makam tarafından verilip verilmediği, hangi kanuni yükümlülüğün ihlal edildiği, bildirim ve iki saatlik sürenin doğru hesaplanıp hesaplanmadığı, para cezasının hangi eyleme bağlandığı ve yaptırımın kanuni sınırlar içinde belirlenip belirlenmediği önemlidir.
Acil tedbir kararına bağlı bir para cezası söz konusuysa ayrıca temel tedbirin 24 saat içinde sulh ceza hâkiminin onayına sunulup sunulmadığı ve hâkim kararının 48 saat içinde açıklanıp açıklanmadığı dosya kronolojisine eklenmelidir. Hâkim onayı ile idari para cezasına karşı idare mahkemesi denetimi farklı hukuki mekanizmalardır; dava dilekçesinde bunların tarih ve sonuçları ayrı başlıklarla gösterilmelidir.
Bildirim ve Log Kayıtları Nasıl Korunmalı?
İki saatlik süre çok kısa olduğu için ispat sorunu çoğu zaman kararın içeriğinden ziyade zaman çizelgesinde ortaya çıkar. Muhatap işletme veya sağlayıcı, kararın sisteme hangi saniye/dakikada düştüğünü, teknik ekibin ne zaman görevlendirildiğini, hangi teknik tedbirin ne zaman uygulandığını ve işlemin tamamlandığını gösteren kayıtları değiştirilmez biçimde korumalıdır. Kullanılan sistemde UTC ile Türkiye saati farklı gösteriliyorsa zaman dilimi de kayda geçirilmelidir.
Başkanlık tarafından ceza uygulanması hâlinde idari işlem dosyasındaki bildirim kaydı ile muhatabın sistem logu arasında fark bulunuyorsa bu fark somutlaştırılmalıdır. “Karar geç ulaştı” şeklindeki soyut savunma yerine teslim zamanı, teknik erişim zamanı ve uygulama bitiş zamanı ayrı ayrı belgelenir.
Para Cezası Kararında Gerekçe Neden Önemlidir?
5809 m.60/A/3 alt ve üst sınır arasında takdir alanı bırakır. Bu nedenle ceza kararında hangi yükümlülüğün, hangi eylemle ve hangi zaman aralığında ihlal edildiğinin anlaşılabilir olması gerekir. Aynı olayda birden çok “ihlal teşkil eden eylem” bulunduğu kabul edilerek birden fazla ceza verilmişse her bir eylem bağımsız biçimde belirlenmelidir.
Ceza miktarının 20.000 TL ile 100.000 TL arasındaki hangi seviyeden belirlendiği de işlemin yargısal denetimine elverişli olmalıdır. İdari yaptırımın amacı, muhatabı belirsiz bir yükümlülük nedeniyle cezalandırmak değil; kanunda düzenlenen görev ve yetkilerle bağlantılı belirli yükümlülük ihlaline yaptırım uygulamaktır.
Sık Sorulan Sorular
Siber Güvenlik Başkanlığının internet tedbiri kaç saatte uygulanır?
Kararın bildirilmesi anından itibaren derhal ve en geç iki saat içinde.
Kararı hangi makam verir?
5809 m.60/A’daki Başkanlık, 7590 ile 5809 m.3’e eklenen tanım gereği Siber Güvenlik Başkanlığıdır.
Başkanlık kendiliğinden karar verebilir mi?
Evet. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde güvenlik ve istihbarat kurumlarının talebi üzerine veya re’sen tedbir belirleyebilir; ancak kanundaki Anayasa m.22 bağlantısı ve diğer şartlar aranır.
Tedbir hâkim onayına sunulur mu?
Evet. 24 saat içinde sulh ceza hâkiminin onayına sunulmalıdır.
Hâkim kaç saatte karar vermeli?
48 saat içinde. Aksi hâlde tedbir kendiliğinden kalkar.
İdari para cezası ne kadar?
İhlal teşkil eden eylem başına 20.000 TL’den 100.000 TL’ye kadar.
Para cezası kaç günde ödenir?
Tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde Başkanlık hesabına ödenir.
Ödenmeyen ceza nasıl tahsil edilir?
Başkanlığın bildirimi üzerine ilgili vergi dairesi 6183 sayılı Kanuna göre takip ve tahsil eder.
Para cezasına sulh ceza hâkimliğinde mi itiraz edilir?
Hayır. 5809 m.60/A/5 açıkça yetkili idare mahkemesinde dava açılacağını düzenler.
5809 m.60/A ile 5651 m.8/A aynı mı?
Hayır. Ayrı kanunlarda düzenlenen, şartları ve işlem zincirleri farklı iki ayrı hukuki mekanizmadır.
Resmî Kaynaklar
- TBMM – 7590 sayılı Kanun
- 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu
- 7545 sayılı Siber Güvenlik Kanunu
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu
Güncelleme tarihi: 16 Eylül 2026. Rehber 7590 m.21 ve m.27 ile değişik 5809 m.3 ve eklenen m.60/A esas alınarak hazırlanmıştır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
