Yeni Gıda Yönetmeliğinde 30 Haziran 2027 Uyum Tarihi Ne Anlama Geliyor? Geçiş Rejimi
Kısa ve net cevap
20 Mayıs 2026 tarihli Türk Gıda Kodeksi Yeni Gıdalar Yönetmeliğinin geçiş hükmü, yeni gıda alanında faaliyet gösteren işletmeler için 30 Haziran 2027 tarihini temel uyum son günü olarak belirler. Geçiş süresi, 20 Mayıs 2026’da yürürlüğe giren yeni izin, listeleme ve ürün statüsü sistemine mevcut işletmelerin ve ürün portföylerinin uyarlanması içindir; bu süre EK-1 dışında kalan yeni bir ürünün 30 Haziran 2027’ye kadar sınırsız biçimde piyasaya sürülebileceği anlamına gelmez.
Geçiş hükmü uygulanırken üç tarih birbirinden ayrılmalıdır: Yönetmeliğin yürürlük tarihi olan 20 Mayıs 2026, işletmelerin yeni sisteme uyum bakımından esas aldığı 30 Haziran 2027 ve ürünün fiilen piyasaya arz edildiği tarih. Geçişten yararlanabilecek mevcut ürünler bakımından piyasaya arz ve raf ömrü kayıtları önem taşır. 30 Haziran 2027 sonrasında yapılacak yeni üretim ve yeni piyasaya arz işlemlerinde Yönetmeliğin EK-1 izinli yeni gıdalar listesi, kullanım koşulları ve etiketleme gereklilikleri tam olarak uygulanmalıdır.
- 30 Haziran 2027 neden önemlidir?
- 20 Mayıs 2026 ile 30 Haziran 2027 farkı
- İşletme hangi konularda uyum sağlamalı?
- Mevcut ürün ve stoklar nasıl ayrılır?
- Raf ömrü geçişi nasıl yönetilir?
- 30 Haziran 2027 sonrası yeni üretim
- EK-1 kontrolü
- Etiket ve ambalaj revizyonu
- İthal ürünlerde geçiş
- Hangi belgeler saklanmalı?
- Uyum süresi sonunda yaptırım
- Sık sorulan sorular
30 Haziran 2027 neden önemlidir?
Yeni Gıdalar Yönetmeliği Türkiye’de yeni gıda statüsü, izinli liste, bilimsel değerlendirme, diğer ülkelerden gelen geleneksel gıdalar, gizlilik ve piyasaya arz sonrası izleme bakımından kapsamlı yeni bir sistem kurmuştur. Yönetmeliğin yayımlandığı gün bütün mevcut ürün portföylerinin bir anda yeniden yapılandırılması yerine geçiş hükmüyle işletmelere belirli bir uyum dönemi tanınmıştır.
Bu uyum döneminin hedef tarihi 30 Haziran 2027’dir. İşletme, ürünlerinin 31 Aralık 2025 öncesi Türkiye tüketim geçmişini, yeni gıda kategorisini, EK-1 izin durumunu, tedarikçi spesifikasyonunu ve etiket gerekliliklerini bu tarih gelmeden önce tamamlamalıdır.
Geçiş süresi “denetimsiz dönem” değildir. 5996 sayılı Kanunun güvenilir gıda, izlenebilirlik ve resmi kontrol hükümleri geçiş süresinde de uygulanır. İnsan sağlığı açısından güvenilir olmayan bir ürün, yalnız 30 Haziran 2027 tarihi henüz gelmediği gerekçesiyle piyasada tutulamaz.
20 Mayıs 2026 ile 30 Haziran 2027 arasındaki fark nedir?
20 Mayıs 2026 Yönetmeliğin yayımlandığı ve yürürlüğe girdiği tarihtir. Bu tarihten itibaren yeni gıda kavramı, 31 Aralık 2025 tüketim eşiği, m.5 statü kontrolü ve yeni izin sistemi hukuken yürürlüktedir.
30 Haziran 2027 ise geçiş hükmünün mevcut işletme ve ürünler bakımından tanıdığı uyum döneminin son tarihidir. Bu tarih Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarih değildir. Bu nedenle “Yönetmelik 2027’de başlayacak” şeklindeki açıklama doğru değildir.
Yeni ürün geliştiren işletmeler bakımından 20 Mayıs 2026 sonrasında Yönetmelik sistemi esas alınmalıdır. Özellikle statüsü belirsiz yeni ürünlerde m.5/2 gereği piyasaya arzdan önce Genel Müdürlüğe danışma yükümlülüğü vardır. Bu konuda Yeni Gıda Statüsü Danışma Zorunluluğu rehberimiz incelenebilir.
İşletmeler 30 Haziran 2027’ye kadar hangi konularda uyum sağlamalı?
Birinci olarak bütün ürün portföyü yeni gıda statüsü bakımından taranmalıdır. İkinci olarak yeni gıda niteliğindeki bileşenlerin güncel EK-1 kaydı kontrol edilmelidir. Üçüncü olarak tedarikçi teknik dosyaları listelenen ürün spesifikasyonuyla karşılaştırılmalıdır.
Dördüncü olarak EK-1’deki kullanım koşulları reçetelere uygulanmalıdır. Beşinci olarak ilave özel etiket gereklilikleri ambalajlara yansıtılmalıdır. Altıncı olarak piyasaya arz sonrası izleme yükümlülüğü bulunan ürünlerde izleme sistemi kurulmalıdır. Yedinci olarak statüsü belirsiz ürünlerde danışma dosyası hazırlanmalıdır.
Sekizinci olarak ithal ürünlerin yabancı ülke izinleriyle yetinilmeyip Türkiye mevzuatındaki durumları doğrulanmalıdır. Dokuzuncu olarak ürünün yalnız takviye edici gıdada eski kullanım geçmişi varsa normal gıdadaki kullanım ayrıca m.4/1-h/10 açısından değerlendirilmelidir. Onuncu olarak bütün kararlar lot, üretim ve piyasaya arz kayıtlarıyla belgelenmelidir.
Mevcut ürün ve stoklar nasıl ayrılmalıdır?
Geçiş döneminde işletmenin en önemli hatası eski ve yeni üretimleri aynı statüde görmek olur. Her ürün için üretim tarihi, lot numarası, piyasaya arz tarihi ve raf ömrü ayrı kaydedilmelidir. Bu bilgiler, geçiş hükmünden hangi ürünün yararlanabileceğini belirlemek için gerekir.
Fabrikada depoda bulunan ancak henüz ticari zincire verilmemiş ürünle daha önce hukuka uygun biçimde piyasaya arz edilmiş ürün aynı değildir. “Üretildi” ve “piyasaya arz edildi” kavramları birbirine karıştırılmamalıdır. Geçiş değerlendirmesi yalnız ambalaj basım tarihi üzerinden de yapılamaz.
İşletme geçiş dosyasında her lot için üretim, depo giriş, sevk ve piyasaya arz tarihlerini bir arada tutmalıdır. Böylece 30 Haziran 2027 sonrasında denetimde ürünün geçiş rejimindeki yeri somut belgeyle gösterilebilir.
Raf ömrü geçişi nasıl yönetilmelidir?
Geçiş hükümlerinde mevcut ve daha önce hukuka uygun biçimde piyasaya arz edilmiş ürünler bakımından raf ömrünün tamamlanmasına bağlı uygulamalar bulunabilir. İşletme, raf ömrü istisnasını 2027 sonrasında aynı ürünün yeni üretimine devam etme hakkı olarak yorumlamamalıdır.
Raf ömrü yaklaşımı yalnız geçiş şartlarını taşıyan belirli ürün partisinin piyasada ne kadar kalabileceğini ilgilendirir. 30 Haziran 2027 sonrasında yeni üretilen parti için güncel Yönetmelik ve EK-1 şartları uygulanır. Eski lotun raf ömrü devam ediyor diye yeni lot eski statüden yararlanamaz.
Bu ayrım özellikle uzun raf ömürlü kuru gıda, kapsül/tablet, toz ürün ve ithal fonksiyonel gıdalarda önemlidir. Lot bazlı kayıt olmadan hangi ürünün geçişten yararlandığı ispatlanamaz.
30 Haziran 2027 sonrasında yeni üretimde hangi kurallar uygulanır?
Uyum dönemi sona erdiğinde yeni gıda niteliğindeki ürünlerin Yönetmeliğin güncel şartlarına tam uygun olması gerekir. Ürün EK-1’de bulunmalı, listelenen spesifikasyonu karşılamalı, yalnız izin verilen gıda kategorilerinde ve izin verilen miktarlarda kullanılmalı, özel etiket ve izleme şartları uygulanmalıdır.
Liste dışı yeni gıdanın yeni üretimde kullanılması veya piyasaya arz edilmesi mümkün değildir. Başvuru yapılmış fakat henüz sonuçlanmamış ürün için de EK-1 kaydı oluşmadan satış hakkı doğmaz.
Bu konuda Yeni Gıda EK-1 Listesinde Yoksa Satılabilir mi? rehberimiz doğrudan m.6/2 hükmünü açıklamaktadır.
Geçiş döneminde EK-1 kontrolü nasıl yapılmalıdır?
İşletme önce ürünün yeni gıda olup olmadığını belirler. Yeni gıda ise güncel EK-1 listesinde ürün adına bakar. Ardından listede yer alan spesifikasyonun tedarikçi ürünüyle aynı olup olmadığını doğrular. Sadece ticari isim benzerliği yeterli değildir.
Sonra izin verilen gıda kategorileri, azami kullanım miktarları, hedef tüketici sınırlamaları, etiket uyarıları ve piyasaya arz sonrası izleme koşulları kontrol edilir. Bu bilgiler üretim reçetesine ve etiket onay prosedürüne işlenir.
EK-1 listesi değişebileceğinden tek seferlik 2026 çıktısıyla yıllarca çalışılmamalıdır. Üretim veya satın alma öncesinde güncel liste kontrolü için sorumluluk atanmalıdır.
Ambalaj ve etiketler ne zaman revize edilmelidir?
Etiket uyumu son güne bırakılmamalıdır. EK-1’de özel etiket uyarısı bulunan yeni gıda kullanılıyorsa baskı tasarımı güncellenmeli; eski ambalaj stoğu ve yeni baskı siparişi geçiş takvimine göre yönetilmelidir.
Yeni gıdanın ürün adı, kullanım koşulu veya hedef tüketici uyarısı ambalajın yalnız içerik listesinde değil gerekli olduğu ölçüde tüketicinin kolay görebileceği alanında yer almalıdır. Genel gıda etiketleme mevzuatı ayrıca uygulanır.
Geçiş tarihinde kullanılmayacak eski ambalaj için yüksek stok yapılması ekonomik kayıp doğurabilir. Hukuk, kalite, satın alma ve pazarlama ekipleri ambalaj tüketim planını birlikte hazırlamalıdır.
İthal yeni gıdalarda 30 Haziran 2027 nasıl uygulanmalıdır?
İthalatçı yabancı üreticinin “ürün Avrupa’da/ABD’de izinli” beyanıyla yetinemez. Türkiye’deki yeni gıda statüsü ve EK-1 kaydı ayrıca incelenmelidir. Geçiş dönemi ithalat sözleşmelerinde Türkiye’ye giriş tarihi, sevk tarihi ve ürünün raf ömrü birlikte planlanmalıdır.
Yıl sonu veya 2027 baharında verilen uzun transitli siparişlerde ürün Türkiye’ye geldiğinde geçiş rejimi sona ermiş olabilir. Bu nedenle sipariş tarihinden önce mevzuat statüsü doğrulanmalıdır. Uygun olmayan ürünü Türkiye’ye getirip sonradan iade etmek navlun, depolama ve imha maliyeti doğurabilir.
Diğer ülkeden gelen ve en az 25 yıllık güvenilir tüketim geçmişine sahip geleneksel gıdalar için özel prosedür vardır. Ayrıntılar için Yurt Dışından Gelen Geleneksel Gıdada 25 Yıl Şartı rehberimiz incelenebilir.
Geçiş hakkını ispatlamak için hangi belgeler saklanmalıdır?
Ürün teknik spesifikasyonu, tedarikçi beyanı, üretim reçetesi, lot numarası, üretim tarihi, ambalaj revizyonu, fatura, sevk irsaliyesi, depo çıkış kaydı, ithalat belgesi ve raf ömrü bilgileri birlikte saklanmalıdır. Piyasaya arz tarihinin ispatında yalnız şirket içi tabloya değil ticari sevk belgelerine dayanılması daha güvenlidir.
Ürünün 31 Aralık 2025 öncesi Türkiye’de önemli tüketim geçmişine dayanarak yeni gıda olmadığını ileri süren işletme bu geçmişi ayrıca belgelemelidir. Belirsizlik varsa m.5 danışma prosedürü uygulanmalıdır.
Geçiş dosyası ürün bazlı tutulmalıdır. Farklı tedarikçilerin aynı isimli ürünleri farklı teknik özellik taşıyabilir. Bir tedarikçinin uygunluk belgesi diğer tedarikçinin ürünü için otomatik olarak kullanılamaz.
30 Haziran 2027 sonrasında uyumsuzluk tespit edilirse ne olur?
Yönetmelik m.30, Yönetmelik hükümlerine aykırı davrananlar hakkında 5996 sayılı Kanunun ilgili maddelerine göre yaptırım uygulanacağını düzenler. Geçiş dönemi sona erdikten sonra liste dışı yeni gıdanın piyasaya arzı veya izin koşullarına aykırı kullanımı idari yaptırım ve resmi kontrol tedbirlerine yol açabilir.
Somut ihlale göre idari para cezası, ürünün piyasaya arzının durdurulması, piyasadan çekilmesi, geri çağırılması veya imha tedbiri gündeme gelebilir. İnsan sağlığı bakımından güvenilir olmayan gıda söz konusuysa 5996 sayılı Kanunun daha ağır ürün güvenliği hükümleri uygulanır.
30 Haziran 2027 öncesi 12 maddelik uyum planı
- Tüm ürün portföyünü yeni gıda statüsü bakımından tarayın.
- 31 Aralık 2025 öncesi tüketim geçmişi iddialarını belgeleyin.
- Yeni gıdaların güncel EK-1 kaydını doğrulayın.
- Tedarikçi spesifikasyonlarını liste spesifikasyonuyla eşleştirin.
- Kullanım miktarlarını reçetelere işleyin.
- Özel etiket şartlarını ambalaja aktarın.
- İzleme yükümlülüğü olan ürünler için sistem kurun.
- Eski ve yeni lotları üretim/piyasaya arz tarihine göre ayırın.
- Raf ömrü kayıtlarını lot bazında saklayın.
- İthalat siparişlerini 30 Haziran 2027 takvimine göre planlayın.
- Statüsü belirsiz ürünleri piyasaya arzdan önce Genel Müdürlüğe danışın.
- 30 Haziran 2027 sonrasında yalnız tam uyumlu yeni üretim yapın.
Resmî kaynaklar
- 20 Mayıs 2026 tarihli Türk Gıda Kodeksi Yeni Gıdalar Yönetmeliği
- Türk Gıda Kodeksi Yeni Gıdalara İlişkin Uygulama Tebliği (2026/3)
- Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü
Sık Sorulan Sorular
1. Yeni Gıdalar Yönetmeliği ne zaman yürürlüğe girdi?
20 Mayıs 2026 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe girdi.
2. 30 Haziran 2027 neyin tarihidir?
Yönetmelikteki geçiş rejimi bakımından mevcut işletme ve ürünlerin yeni sisteme uyumu için temel son tarihtir.
3. Yönetmelik 30 Haziran 2027’de mi yürürlüğe girecek?
Hayır. Yönetmelik 20 Mayıs 2026’da yürürlüğe girmiştir; 30 Haziran 2027 geçiş/uyum tarihidir.
4. 30 Haziran 2027’ye kadar her yeni gıda serbestçe satılabilir mi?
Hayır. Geçiş hükmü sınırsız satış izni değildir; ürünün statüsü, güvenilirliği ve geçiş şartları ayrıca değerlendirilir.
5. 2027’den sonra eski lotlar otomatik imha mı edilir?
Geçiş koşullarını taşıyan daha önce piyasaya arz edilmiş ürünlerin raf ömrü yönünden özel hüküm varsa lot bazında uygulanır; bu durum yeni üretim hakkı vermez.
6. 30 Haziran 2027’den sonra yeni üretimde EK-1 şartı uygulanır mı?
Evet. Yeni gıda güncel EK-1’de bulunmalı ve listedeki kullanım/etiket şartlarına tam uymalıdır.
7. Başvurusu devam eden ürün 2027’den sonra satılabilir mi?
EK-1 kaydı oluşmamış yeni gıdanın başvurunun devam ediyor olması tek başına satış hakkı vermez.
8. İthal ürünler geçişten yararlanabilir mi?
Ürünün Türkiye’deki statüsü, piyasaya arz/ithalat tarihi ve geçiş hükmünün şartları birlikte değerlendirilir; yabancı ülke izni tek başına yeterli değildir.
9. Geçişi ispatlamak için hangi kayıtlar önemlidir?
Üretim tarihi, lot, sevk/piyasaya arz belgeleri, raf ömrü, teknik spesifikasyon ve ithalat belgeleri birlikte saklanmalıdır.
10. Etiket revizyonu son güne bırakılabilir mi?
Hukuken son tarihe kadar uyum planlanabilse de yeni ambalaj baskıları ve stok yönetimi nedeniyle revizyonun önceden tamamlanması gerekir.
11. Ürün statüsü belirsizse 2027’ye kadar beklenebilir mi?
Hayır. m.5/2 statüden emin olunmayan gıdada piyasaya arzdan önce Genel Müdürlüğe danışmayı zorunlu kılar.
12. Uyum sağlanmazsa yaptırım nedir?
Yönetmelik m.30 uyarınca 5996 sayılı Kanunun ilgili idari yaptırım hükümleri ve gerektiğinde ürün güvenliği tedbirleri uygulanır.
Hukuki değerlendirme ve E-E-A-T notu
Bu rehber 20 Mayıs 2026 tarihli Yeni Gıdalar Yönetmeliğinin geçiş hükmü ile m.5, m.6 ve m.30 birlikte değerlendirilerek hazırlanmıştır. Geçiş süresi yeni gıda izin sistemini askıya alan genel bir serbestlik değil; mevcut ürün ve işletmelerin yeni sisteme lot ve tarih bazında uyum sağlaması için tanınmış sınırlı bir dönemdir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
