Doğrudan Satışta Cayma Bildirimi Nasıl Yapılır? İspat Yükü ve Örnek Form | 2026
Kısa ve net cevap: Doğrudan Satışlar Hakkında Yönetmelik m.16’ya göre cayma bildiriminin, cayma süresi dolmadan yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı ile doğrudan satıcıya ya da doğrudan satış şirketine yöneltilmesi yeterlidir. Tüketici Yönetmelik ekindeki örnek cayma formunu kullanabilir; ancak bu form zorunlu değildir. Cayma kararını açıkça bildiren başka bir yazılı veya elektronik beyan da geçerlidir. Cayma hakkının süresinde kullanıldığını ispat yükü tüketiciye aittir. Bu nedenle telefon görüşmesiyle sözlü bildirim yerine e-posta, KEP, şirketin kayıtlı talep sistemi veya teslimi kanıtlanabilen yazılı yöntem tercih edilmelidir. Bildirim doğrudan şirkete gönderiliyorsa satışı yapan doğrudan satıcının numarası, adı-soyadı veya unvanı bilgisinin verilmesi zorunludur.
Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor
- Cayma bildiriminin hukuki dayanağı
- Yazılı bildirim nasıl yapılır?
- Kalıcı veri saklayıcısı nedir?
- Örnek cayma formu zorunlu mu?
- Şirkete bildirimde satıcı bilgisi
- İspat yükü kimde?
- Telefon ve WhatsApp bildirimi
- Bildirim tarihi nasıl ispatlanır?
- Şirketin cayma sistemi
- Sık sorulan sorular
Hukuki dayanak: Yönetmelik m.16
Doğrudan satış sistemi 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.47/A ile düzenlenmiş; cayma hakkının kullanılması 8 Ağustos 2025 tarihli Doğrudan Satışlar Hakkında Yönetmelik m.14-18’de ayrıntılandırılmıştır. Yönetmelik m.16, tüketicinin cayma iradesini hangi şekilde bildireceğini ve ispat yükünü açıkça belirler.
Ticaret Bakanlığının resmi açıklaması Doğrudan Satış Sistemleri Hakkında Bilgilendirme sayfasındadır. 30 günlük sürenin başlangıcı ve para iadesi için Doğrudan Satışta Cayma Hakkı 30 Gün rehberimiz incelenebilir.
Cayma bildirimi kime gönderilebilir?
Yönetmelik m.16/1 tüketiciye iki alternatif tanır: bildirim doğrudan satıcıya veya doğrudan satış şirketine yöneltilebilir. Tüketici yalnız satıcıya ulaşmak zorunda değildir; şirketin merkezi cayma kanalını doğrudan kullanabilir. Aynı şekilde satıcıya yapılan geçerli bildirim de şirketin “bize ayrıca bildirilmedi” gerekçesiyle hakkı reddetmesini sağlamaz.
Şirket ile yetkilendirilmiş satıcının tüketiciye karşı müteselsil sorumluluğu da bu yaklaşımı destekler. Ayrıntılar için Doğrudan Satışta Şirket-Satıcı Müteselsil Sorumluluğu yazımıza bakılabilir.
Yazılı bildirim hangi yollarla yapılabilir?
Kağıt dilekçe, iadeli taahhütlü posta, noter bildirimi veya teslim alındığı ispatlanabilen başka yazılı yöntemler kullanılabilir. Yönetmelik belirli tek bir posta türünü zorunlu kılmaz. Esas olan cayma kararının süre içinde karşı tarafa yöneltildiğinin ispatlanabilmesidir.
Noter ihtarı her cayma için zorunlu değildir. Düşük bedelli bir işlemde noter masrafı hakkın kullanımını gereksiz yere zorlaştırabilir. Ancak yüksek bedelli veya ciddi uyuşmazlık ihtimali bulunan işlemde KEP veya noter gibi güçlü ispat yöntemleri tercih edilebilir.
Kalıcı veri saklayıcısı ne demektir?
Kalıcı veri saklayıcısı, tüketicinin kendisine yöneltilen bilgiyi amacına uygun süre boyunca saklamasına ve değiştirilmeden yeniden erişmesine imkan veren araçtır. E-posta, uygun şekilde saklanabilen elektronik mesaj veya şirketin tüketiciye kalıcı kayıt sunan talep sistemi bu niteliği taşıyabilir.
Geçici ekran bildirimi, birkaç saniye sonra kaybolan içerik veya tüketicinin sonradan erişemediği mesaj sistemi ispat bakımından zayıftır. Şirket tüketicinin yaptığı talebin bir kopyasını e-posta veya indirilebilir PDF olarak sunmalıdır.
Örnek cayma formu kullanmak zorunlu mu?
Hayır. Yönetmelik m.16/2 açıkça tüketicinin EK-1’deki örnek cayma formunu kullanabileceğini veya cayma kararını bildiren açık bir beyanda bulunabileceğini düzenler. Bu nedenle şirket “bizim formumuzu doldurmadınız, caymanız geçersiz” diyemez.
Tüketicinin “1 Eylül 2026 tarihli, 12345 sipariş numaralı ürün için cayma hakkımı kullanıyorum; bedelin ödeme aracına iadesini talep ediyorum” şeklindeki açık beyanı şeklen yeterli olabilir. Bildirimde kimlik, sipariş ve satıcı bilgilerinin yazılması uygulamada işlemi hızlandırır.
Şirket örnek forma erişim sağlamak zorunda mı?
Evet. Yönetmelik m.16/3, doğrudan satış şirketinin tüketicinin EK-1’deki örnek cayma formuna doğrudan satıcı veya tüketici bilgilendirme sistemi vasıtasıyla erişebilmesini sağlamasını zorunlu kılar. Formu yalnız şirket içi panelde tutmak yeterli değildir.
Form indirilebilir ve okunabilir olmalı, tüketiciyi üyelik açmaya veya ücret ödemeye zorlamamalıdır. Satıcıların da güncel formu tüketiciye verebilmesi sağlanmalıdır.
Şirkete bildirim yapılırsa hangi satıcı bilgisi gerekir?
Yönetmelik m.16/5 uyarınca tüketici cayma bildirimini doğrudan satış şirketine yönelttiğinde satışı gerçekleştiren doğrudan satıcının numarası, adı, soyadı veya unvanı bilgisini vermek zorundadır. Bu düzenleme şirketin bildirimi doğru satış kaydıyla eşleştirmesini sağlar.
Bilgilendirme formunda satıcı numarası ve kimliği zaten bulunmalıdır. Bu nedenle tüketicinin formu saklaması önemlidir. Satıcı numarası hakkında ayrıntılı bilgi için Doğrudan Satıcı Numarası Zorunlu mu? rehberimize bakılabilir.
Satıcı numarası bilinmiyorsa cayma hakkı kaybolur mu?
Şirketin zorunlu bilgilendirme yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeniyle tüketici satıcı numarasını bilmiyorsa, bu eksiklik tüketici aleyhine değerlendirilmemelidir. Yönetmelik m.13 satıcı numarasını formda zorunlu tutar; m.15 eksik/yanlış bilgilendirmede tüketicinin normal 30 günlük süreyle bağlı olmadığını düzenler.
Tüketici elindeki satıcı adı, telefon, sipariş numarası, ödeme kaydı ve mesajları bildirerek işlemin tespitini istemelidir. Şirket kendi kayıtlarında yetkilendirilmiş satıcıyı belirleyebilmelidir.
İspat yükü neden tüketicide?
Yönetmelik m.16/4 “cayma hakkının kullanımına ilişkin ispat yükümlülüğü tüketiciye aittir” hükmünü içerir. Bu nedenle tüketicinin yalnız “telefonla söyledim” demesi, şirketin inkârı halinde ispat sorunu yaratabilir. Bildirimin içerik ve tarihini gösteren kayıt tutulmalıdır.
E-posta gönderildiyse gönderilen kutusu ve teslim cevabı, KEP kullanıldıysa iletim/teslim delili, şirket portalı kullanıldıysa talep numarası ve ekran görüntüsü saklanmalıdır. Kağıt dilekçe elden teslim edildiyse bir nüshaya teslim tarihi ve kaşe alınmalıdır.
Telefonla cayma bildirimi yeterli mi?
Yönetmelik yazılı veya kalıcı veri saklayıcısı şartını öngördüğünden salt sözlü telefon görüşmesi güvenli bir cayma yöntemi değildir. Çağrı merkezi görüşmesi şirketçe kayıt altına alınıyor olsa bile tüketicinin bu kayda erişimi ve içeriği ispatlaması zor olabilir.
Tüketici telefonla durumu bildirdikten sonra aynı gün e-posta veya şirketin yazılı talep sisteminden cayma beyanını tekrar etmelidir. Böylece süre içinde kullanım konusunda açık delil oluşur.
WhatsApp mesajı kalıcı veri saklayıcısı sayılır mı?
Mesajlaşma uygulamasındaki kayıt, içeriğin saklanabilirliği ve değişmeden erişilebilirliği bakımından delil oluşturabilir; ancak şirketin resmi cayma kanalı olup olmadığı ve mesajın yetkili satıcı/şirkete ulaşıp ulaşmadığı önemlidir. Tüketici yalnız kişisel bir numaraya gönderdiği mesajın kaybolması riskine karşı resmi e-posta veya talep sistemini de kullanmalıdır.
Ekran görüntüsü tek başına karşı tarafın numarasını ve teslim durumunu her zaman göstermeyebilir. Mesajın tarih-saat, telefon numarası ve teslim/okunma bilgileriyle saklanması yararlıdır.
E-posta ile cayma nasıl yapılmalıdır?
E-postanın konu satırında “Cayma Bildirimi – Sipariş No” gibi açık ifade kullanılmalı; gövdede tüketicinin adı, sipariş tarihi/numarası, mal veya hizmet, doğrudan satıcının adı/numarası, cayma beyanı ve iade talebi yazılmalıdır. E-postaya sözleşme veya ödeme belgesi eklenmesi zorunlu olmamakla birlikte işlemi hızlandırabilir.
Şirketin bilgilendirme formunda gösterdiği resmi e-posta adresi tercih edilmelidir. Otomatik “talebiniz alınmıştır” cevabı saklanmalıdır.
Şirket portalında butona basmak yeterli mi?
Şirket m.20 kapsamında tüketici bilgilendirme ve talep sistemi kurabilir. Portalda “cayma/iade” işlemi yapıldığında tüketiciye talep numarası, tarih ve bildirimin tam metnini içeren kalıcı kayıt verilmelidir. Yalnız butona basılıp ekranda kısa süre “başarılı” yazması ispat bakımından yeterli tasarım değildir.
Tüketici ekran görüntüsü almalı ve mümkünse sistemin e-posta teyidini saklamalıdır. Şirket de cayma başvurularını sonradan silinemez loglarla kayıt altına almalıdır.
Cayma bildirimi süre son gününde gönderilirse
Yönetmelik, bildirimin cayma süresi dolmadan yöneltilmesini arar. Son gün gönderim yapılması halinde hangi saatte ve hangi kanaldan iletildiği önem kazanır. Elektronik sistemin çalışma saatleri tüketici aleyhine daraltılmamalıdır; ancak ispat riski nedeniyle son günün son dakikasına bırakmak doğru değildir.
Posta gibi fiziksel yöntemlerde gönderim ve ulaşma tarihinin hukuki etkisi somut yönteme göre değerlendirilmelidir. Güvenli yaklaşım, cayma iradesini süre dolmadan karşı tarafa ulaşması kolay bir kalıcı elektronik kanaldan da iletmektir.
Cayma bildirimi yapıldıktan sonra ürün nasıl iade edilir?
Yönetmelik m.14 malın şirkete veya satıcıya ulaşmasından itibaren 30 günlük ödeme iade süresini düzenler. Tüketici cayma bildiriminden sonra şirketin gösterdiği hukuka uygun iade yöntemini gecikmeden kullanmalıdır. Kargo takip numarası saklanmalıdır.
Şirket tüketiciye iade adresi vermeyerek veya adresi sürekli değiştirerek hakkın kullanımını zorlaştıramaz. Bilgilendirme formunda iade yöntemi açık olmalıdır.
Şirket cayma bildirimini reddederse ne yapılabilir?
Tüketici bildirim delillerini, sözleşmeyi, ödeme ve kargo kayıtlarını saklamalıdır. Uyuşmazlık çözülmezse 2026 yılı için 186.000 TL’nin altındaki tüketici uyuşmazlıklarında tüketici hakem heyetine; bu tutar ve üzerindekilerde 6502 m.73/A uyarınca dava şartı arabuluculuk sonrası tüketici mahkemesine başvurulur.
Hakem heyeti başvurusu cayma bildiriminin yerine geçmez. Tüketici önce cayma iradesini Yönetmelik m.16’ya uygun şekilde satıcıya veya şirkete bildirmeli, uyuşmazlık çözülmezse başvuru yoluna geçmelidir.
Şirketler için cayma bildirim sistemi kontrol listesi
- Yazılı/e-posta cayma kanalı açık mı?
- Tüketici portalı kalıcı teyit veriyor mu?
- Örnek cayma formu erişilebilir mi?
- Satıcılar cayma talebini reddetmemek üzere eğitilmiş mi?
- Satıcı numarası siparişle eşleşiyor mu?
- Her talebe tarih ve numara veriliyor mu?
- Bildirim metni sonradan değiştirilemeyecek şekilde saklanıyor mu?
- İade adresi otomatik olarak tüketiciye gönderiliyor mu?
- Malın dönüş tarihi ile 30 günlük ödeme süresi izleniyor mu?
- Çağrı merkezi sözlü bildirimi yazılı kanala yönlendiriyor mu?
Sık Sorulan Sorular
Doğrudan satışta cayma bildirimi nasıl yapılır?
Yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısıyla satıcıya ya da şirkete yöneltilir.
Örnek cayma formu zorunlu mu?
Hayır. Açık cayma beyanı yeterlidir; örnek form isteğe bağlıdır.
Telefonla cayma geçerli mi?
Yönetmelik yazılı veya kalıcı veri saklayıcısını esas alır. Sözlü telefon bildirimi yerine ispatlanabilir yazılı yöntem kullanılmalıdır.
E-posta ile cayabilir miyim?
Evet. Tüketicinin saklayabildiği ve şirkete/satıcıya ulaştığı ispatlanabilen e-posta uygun kalıcı veri saklayıcısı yöntemi olabilir.
İspat yükü kimde?
Yönetmelik m.16/4 uyarınca cayma hakkının kullanıldığını ispat yükü tüketicidedir.
Şirkete bildirirken satıcı numarası şart mı?
Şirkete yöneltilen bildirimde satışı yapan satıcının numarası, adı, soyadı veya unvanı bilgisi verilmelidir.
Satıcı numarası formda yoksa ne olur?
Bu m.13 bakımından eksik bilgilendirmedir; tüketici elindeki diğer bilgilerle işlemi tanımlamalı, m.15 sonuçları ayrıca değerlendirilmelidir.
WhatsApp mesajı yeterli mi?
Kalıcı ve ispatlanabilir kayıt oluşturabilir; yine de resmi e-posta veya şirket talep sistemiyle desteklemek ispat açısından daha güvenlidir.
Hakem heyetine başvurmak cayma bildirimi sayılır mi?
Hayır. Önce cayma iradesi satıcıya veya şirkete Yönetmelik m.16’ya uygun biçimde yöneltilmelidir.
Şirket cayma formunu sağlamak zorunda mı?
Evet. Tüketicinin Yönetmelik EK-1 örnek formuna satıcı veya tüketici bilgilendirme sistemi üzerinden erişebilmesi sağlanmalıdır.
Sonuç
Doğrudan satışta cayma hakkının varlığı kadar doğru ve ispatlanabilir biçimde kullanılması da önemlidir. Yönetmelik m.16 tüketiciye yazılı veya kalıcı veri saklayıcısıyla satıcıya ya da şirkete bildirim imkanı verir; özel bir form zorunlu değildir. Ancak ispat yükü tüketicide olduğundan telefon görüşmesine güvenmek yerine e-posta, KEP veya kayıtlı talep sistemi kullanılmalıdır. Şirkete doğrudan bildirimde satıcı kimliği/numarası eklenmeli; tüketici gönderim ve teslim kayıtlarını saklamalıdır. Şirketler de form, talep numarası ve kalıcı teyit sağlayan bir cayma altyapısı kurmalıdır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.
