İthalatçı Saklama ve Nakliyede Ürünün Uygunluğundan Sorumlu mu? 7223 m.9 | 2026

7223 m.9 saklama ve nakliye bakımından ne emreder?

7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu ithalatçının yükümlülüklerini ürünün yalnız Türkiye’ye giriş anıyla sınırlamaz. Ürün ithalatçının sorumluluğundayken saklama ve nakliye koşullarının ürünün ilgili teknik düzenlemeye veya genel ürün güvenliği mevzuatına uygunluğunu bozmamasının sağlanması gerekir.

Bu hüküm, ithalatçıya operasyonel bir özen standardı yükler. Ürün yabancı imalatçıdan mevzuata uygun teslim alınmış olabilir; ancak ithalatçının deposunda yanlış koşullarda tutulması veya dağıtım merkezine taşınırken zarar görmesi ürünün güvenlik özelliklerini değiştirebilir. Kanun, bu ara dönemi sorumluluk dışı bırakmaz.

Ürün grubuna göre uygun saklama ve taşıma koşulları değişir. Elektronik cihazlarda nem ve darbe, kimyasal ürünlerde sıcaklık ve güneş ışığı, kişisel koruyucu donanımlarda deformasyon, steril ürünlerde ambalaj bütünlüğü ve bazı ürünlerde son kullanım veya raf ömrü kritik olabilir.

İthalatçının sorumluluk dönemi ne zaman başlar?

İthalatçının ürün üzerindeki fiili kontrolü ve ekonomik operatör sıfatı, ürünün dış ticaret yoluyla Türkiye piyasasına girişi ve kendi tedarik zincirine alınmasıyla önem kazanır. Saklama-nakliye yükümlülüğü, ürün ithalatçının sorumluluğu altında bulunduğu dönem için geçerlidir.

Ürünün gümrüklü depoda mı, ithalatçının kendi deposunda mı veya üçüncü taraf lojistik merkezinde mi bulunduğu tek başına sorumluluğu belirlemez. Hangi tarafın fiilen saklama koşullarını yönettiği ve ithalatçının sözleşmesel/kanuni rolü birlikte değerlendirilir.

İthalatçı dağıtıcıya ürünü teslim ettikten sonra dağıtıcının m.10 kapsamındaki kendi saklama ve taşıma sorumluluğu devreye girer. Bu geçiş anının teslim kayıtlarıyla belirlenmesi, hasarın hangi aşamada oluştuğunu saptamak bakımından önemlidir.

Saklama koşulu ürün uygunluğunu nasıl bozabilir?

Bir ürünün teknik uygunluğu yalnız üretildiği andaki test sonucuyla sınırlı değildir. Malzeme, ambalaj veya güvenlik bileşenleri uygun olmayan depolama nedeniyle bozulabilir. Aşırı sıcaklık plastik veya yapıştırıcı parçaları deforme edebilir; yüksek nem elektriksel izolasyonu veya metal bileşenleri etkileyebilir; güneş ışığı kimyasal veya polimer ürünlerde özellik değişikliğine yol açabilir.

Ürün teknik düzenlemesinde açık saklama şartları varsa ithalatçı bu şartları uygulamalıdır. İmalatçının kullanım ve depolama talimatları da ürünün güvenli kalması için gereken koşulları belirleyebilir. Depo prosedürü, ürün gruplarının farklı gerekliliklerine göre ayrılmalıdır.

Tek tip depo şartı bütün ürünler için yeterli olmayabilir. Aynı depoda farklı sıcaklık veya nem toleransına sahip ürünler tutuluyorsa zonlama ve kayıt sistemi kurulmalıdır.

Nakliye sırasında hangi riskler kontrol edilmelidir?

Nakliye sırasında darbe, titreşim, istifleme basıncı, ısı, nem, su teması, ambalaj yırtılması ve yük güvenliği gibi riskler ürün uygunluğunu etkileyebilir. Özellikle hassas cihaz, cam ürün, basınçlı ekipman veya güvenlik bileşeni taşıyan ürünlerde lojistik hasar yalnız kozmetik sorun olmayabilir.

İthalatçı taşıyıcıya ürünün özel taşıma şartlarını yazılı vermeli ve taşıma aracının bu şartları sağlayabildiğini kontrol etmelidir. Gerekli hallerde sıcaklık kayıt cihazı, darbe etiketi, mühür veya özel sabitleme sistemi kullanılabilir.

Hasarlı ambalajla gelen ürünün doğrudan satışa açılması yerine karantina alanına alınması ve teknik inceleme yapılması güvenli uygulamadır. Görünür ambalaj hasarı ürün güvenliğini etkileyebilecek nitelikteyse yalnız kutuyu değiştirip satışa devam etmek yeterli olmayabilir.

Sıcaklık ve nem takibi ne zaman zorunlu hale gelir?

7223 sayılı Kanun bütün ürünler için belirli derece veya nem oranı vermez. İzleme ihtiyacı ürünün teknik düzenlemesi, imalatçı talimatı ve risk değerlendirmesine göre belirlenir. Ürünün güvenlik veya performansı belirli çevre koşullarına bağlıysa bu koşulların kayıt altına alınması gerekir.

Özellikle sıcaklık hassas ürünlerde yalnız depo termometresi bulunması yeterli olmayabilir; ölçümlerin kalibrasyonu, kayıt sıklığı, alarm limitleri ve sapma halinde yapılacak işlem belirlenmelidir. Nakliye sırasında da araç içi sıcaklık verileri ürün partisiyle eşleştirilebilir.

Limit dışı değer tespit edildiğinde ürün otomatik olarak satışa verilmemeli; sapmanın süresi ve etkisi teknik olarak değerlendirilmelidir. İmalatçı veya yetkili teknik birimden uygunluk teyidi gerekebilir.

Ambalaj hasarı teknik uygunsuzluk yaratabilir mi?

Evet. Ambalaj bazı ürünlerde yalnız pazarlama aracı değil, ürün güvenliğinin parçasıdır. Sterilite, nem bariyeri, mekanik koruma, çocuk güvenliği veya kullanım talimatının ürünle birlikte kalması ambalaj bütünlüğüne bağlı olabilir.

Ambalaj hasarı ürünün teknik düzenlemedeki zorunlu işaret veya uyarıların kaybolmasına da yol açabilir. Ürün sağlam görünse bile seri numarası, uygunluk işareti veya güvenlik talimatı okunamaz hale gelmişse ayrıca uygunsuzluk doğabilir.

İthalatçı ambalaj hasarı sınıflandırma prosedürü oluşturmalı; hangi hasarın kozmetik, hangisinin ürün güvenliği açısından kritik olduğunu belirlemelidir.

Üçüncü taraf depo kullanılırsa sorumluluk biter mi?

Hayır. İthalatçının ürünü üçüncü taraf lojistik merkezinde saklatması, kendi kanuni sorumluluğunu otomatik olarak ortadan kaldırmaz. İthalatçı hizmet sağlayıcıyı seçerken ürünün saklama şartlarını karşılayabildiğini doğrulamalı, sözleşmede koşulları açıkça belirlemeli ve performansı izlemelidir.

Depo hizmet sözleşmesinde sıcaklık/nem limitleri, ambalaj ve istifleme kuralları, hasarlı ürün karantinası, kayıt saklama, denetim hakkı ve uygunsuzluk bildirim süresi düzenlenmelidir. İthalatçı hizmet sağlayıcının kayıtlarına erişebilmelidir.

Depo işletmesinin kusuru nedeniyle ürün zarar görmüşse taraflar arasındaki rücu ilişkisi ayrıca gündeme gelir; fakat bu özel sözleşme, ürün güvenliği bakımından ithalatçının idare ve piyasa karşısındaki görevlerini silmez.

Taşıma şirketi kullanılması ithalatçıyı kurtarır mı?

Taşıma şirketi kullanılması da aynı şekilde ithalatçının kanuni kontrol görevini ortadan kaldırmaz. İthalatçı ürünün güvenli taşınması için gerekli koşulları taşıyıcıya bildirmeli ve uygun hizmeti satın almalıdır. Özel sıcaklık, tehlikeli madde veya kırılganlık şartları varsa bunlar taşıma sözleşmesinde açıkça yer almalıdır.

Taşıyıcının kendi taşıma hukuku sorumluluğu ayrı bir mesele olabilir. Ürünün hasarı TTK veya uluslararası taşıma sözleşmeleri kapsamında taşıyıcının tazmin sorumluluğunu doğurabilir. Ancak ithalatçı zarar görmüş ürünü kontrol etmeden piyasaya arz ederse ayrıca ürün güvenliği yükümlülüğünü ihlal edebilir.

Bu nedenle taşıma hasarı dosyası ile ürün güvenliği karantina kararı birlikte yürütülmelidir.

Uygunsuz saklanan ürün tekrar satılabilir mi?

Ürünün saklama veya nakliye koşullarının dışına çıkması otomatik olarak her durumda ürünün kesin biçimde imha edilmesi anlamına gelmez. Ancak ürünün uygunluğu teknik olarak doğrulanmadan satışa devam edilmemelidir. Riskin niteliğine göre test, muayene veya imalatçı değerlendirmesi gerekir.

Ürün tekrar uygun hale getirilebiliyorsa düzeltici işlem mevzuata uygun biçimde yapılabilir. Fakat güvenlik özelliği geri döndürülemez şekilde bozulmuşsa ürün piyasaya arz edilmemelidir.

Yapılan değerlendirme ve karar belgelendirilmelidir. “Depoda biraz sıcak kaldı ama sorun olmaz” şeklindeki kayıtsız ticari kanaat, denetim veya zarar olayında yeterli savunma değildir.

Depo ve lojistik kayıtları nasıl tutulmalıdır?

Ürün partisi, depo lokasyonu, giriş-çıkış tarihleri, çevresel koşullar ve hasar kayıtları izlenebilir olmalıdır. Sıcaklık veya nem kontrollü depoda otomatik kayıt sistemleri kullanılabilir; ölçüm cihazlarının kalibrasyon kayıtları saklanmalıdır.

Nakliye tesliminde ambalaj hasarı, mühür bütünlüğü veya sıcaklık sapması varsa teslim tutanağına yazılmalıdır. Fotoğraf, sensör kaydı ve taşıma belgesi aynı sevkiyat numarasıyla ilişkilendirilmelidir.

Bu kayıtlar yalnız kalite yönetimi için değil, olası geri çağırmanın kapsamını ve ürünün hangi aşamada zarar gördüğünü belirlemek için önemlidir.

Dağıtıcıya teslim anında hangi kontroller yapılmalıdır?

İthalatçı ürünü dağıtıcıya teslim ederken ürünün fiziksel ve belge durumunu doğrulamalıdır. Hasarlı veya karantinada bulunan ürünler satış stokuna karışmamalıdır. Parti ve seri bilgileri dağıtım kaydına bağlanmalıdır.

Özel saklama şartları varsa dağıtıcıya yazılı olarak iletilmeli; dağıtıcının da m.10 kapsamındaki saklama ve nakliye yükümlülüğünü yerine getirebilmesi için gerekli talimatlar sağlanmalıdır.

Riskli ürün hakkında sonradan uyarı çıkarsa ithalatçı hangi dağıtıcıya hangi parti ürünün verildiğini hızlı biçimde tespit edebilmelidir.

İthalatçılar için depo-nakliye uyum kontrol listesi

Her ürün grubu için saklama sıcaklığı, nem, ışık, mekanik darbe, istifleme ve ambalaj şartları belirlenmelidir. Depo ve taşıma hizmet sağlayıcıları bu şartlara göre seçilmeli ve sözleşmeye açık teknik hükümler konulmalıdır.

Çevresel parametreler gerekiyorsa düzenli ölçülmeli; sapma halinde otomatik karantina ve teknik değerlendirme prosedürü uygulanmalıdır. Hasarlı ürünler satış stokundan ayrılmalı; karar ve test kayıtları saklanmalıdır.

Ürün dağıtıcıya geçtiğinde sorumluluk devri izlenebilir teslim belgesiyle kaydedilmeli ve özel saklama talimatları aktarılmalıdır. Geri çağırmada depo ve dağıtım kayıtlarının ürün parti/seri bilgileriyle eşleşmesi sağlanmalıdır.

Sonuç olarak 7223 m.9, ithalatçıyı yalnız evrak kontrolü yapan kişi olarak görmez. Ürün kendi sorumluluğundayken saklama ve nakliye şartlarının uygunluğu bozmamasını sağlamak da ithalatçının kanuni ürün güvenliği görevidir.

İlgili içerikler

• İthalatçı Piyasaya Arzdan Önce Neleri Kontrol Etmeli?
• İthalatçının Adı ve Adresi Üründe Bulunmak Zorunda mı?
• Teknik Düzenlemeye Uygun Olmayan Ürün Satılabilir mi?
• İthalat ve ürün güvenliği uyumu için iletişim

Resmî kaynaklar

• 7223 sayılı Kanun – Resmî Gazete
• Ticaret Bakanlığı – Ürün Kuralları

Sık Sorulan Sorular