Liman Yaklaşma Kanalında Balık Tutmak, Yüzmek ve Su Sporu Yapmak Yasak mı? Limanlar Yönetmeliği m.21/1 (2026)

Limanlar Yönetmeliği m.21/1 hangi faaliyetleri yasaklar?

Limanlar Yönetmeliği m.21/1, limanın en yoğun ve manevra açısından en hassas bölgelerinde gemi trafiğiyle çatışabilecek faaliyetleri açıkça yasaklar. Hüküm dört tür alan sayar: kıyı tesislerinin yaklaşım kanalları, mendirek ağızları, yanaşma ve bağlama yerleri ile demirleme sahaları. Bu alanlarda su ürünleri avcılığı, yelken, kürek, diğer su sporları ve yüzme yapılamaz.

Kuralın uygulanması için ayrıca bir kaza meydana gelmesi gerekmez. Yasak, risk gerçekleşmeden önce davranışı önleyen liman düzeni kuralıdır. Bir kişi gemi yaklaşmadığını düşünse bile yasaklı alanda yüzemez veya olta atamaz; küçük tekneyle kürek çekemez. Alanın deniz trafiğine tahsis edilmiş olması yeterlidir.

Yaklaşım kanalı nedir ve neden korunur?

Yaklaşım kanalı, gemilerin liman veya kıyı tesisine güvenli biçimde ulaşmak için kullandığı belirlenmiş seyir koridorudur. Özellikle büyük gemiler su derinliği, dönüş çapı ve manevra kabiliyeti nedeniyle kanalın dışına kolayca çıkamaz. Bu nedenle kanal içinde küçük tekne, yüzücü veya balıkçı bulunması büyük geminin ani rota değiştirmesini gerektirebilir ve ciddi kaza riski yaratır.

Kanaldaki gemi yalnız kendi gövde genişliği kadar alan kullanmaz. Rüzgâr, akıntı, dümen etkisi, römorkör operasyonu ve kılavuzluk manevrası daha geniş bir güvenlik alanı gerektirir. m.21/1 bu alanı rekreasyon veya balıkçılık kullanımından ayırır.

Mendirek ağızlarında neden daha sıkı güvenlik gerekir?

Mendirek ağzı, limanın iç korunaklı su alanı ile açık deniz arasındaki dar geçiştir. Aynı anda içeri giren ve dışarı çıkan gemiler, römorkörler, kılavuz botları ve hizmet tekneleri bu noktada yoğunlaşabilir. Akıntı ve dalga koşulları da geçişi etkileyebilir. Küçük bir yüzücü veya balıkçı teknesi büyük geminin köprüüstünden geç fark edilebilir.

Bu sebeple mendirek ağzında “kıyıya yakın duruyorum” veya “gemi gelince kenara çekilirim” şeklindeki kişisel değerlendirme hukuken yeterli değildir. Yönetmelik faaliyeti doğrudan yasaklamıştır. Kişi kendi güvenliğini değerlendirse dahi liman trafik düzenini ihlal edemez.

Yanaşma ve bağlama yerlerinde hangi riskler vardır?

Gemi yanaşırken römorkörler, palamar botları, halatlar ve kıyı ekipleri aynı alanda çalışır. Halatlar yüksek gerilim altında olabilir; geminin pervanesi ve baş-kıç iticileri güçlü su hareketi yaratabilir. Yüzücü, kano veya küçük tekne bu operasyonun içinde kalırsa ölümcül risk doğabilir.

Bağlı gemi tamamen hareketsiz kabul edilmez. Halatlar esner, gemi rüzgâr ve akıntıyla hareket eder, ana makine veya iticiler test edilebilir. Bu nedenle yanaşma ve bağlama bölgeleri rekreasyon alanı değildir. m.21/1’in yasağı gemi bağlıyken de geçerlidir.

Demirleme sahasında balık tutmak neden yasaktır?

Demirdeki büyük gemiler rüzgâr ve akıntıya göre demir çevresinde geniş bir salınım dairesi içinde hareket eder. Geminin bugünkü konumu birkaç dakika sonra değişebilir. Ayrıca gemi demir alıp harekete geçebilir veya başka gemi sahaya girebilir. Balıkçı teknesi, kano veya yüzücü geminin swing circle alanında kalabilir.

Bu nedenle genel kural demirleme sahalarında su ürünleri avcılığının yasak olmasıdır. İdare tarafından 2024 değişikliği uyarınca belirli saha ve döneme özgü izin verilmiş değilse “demirdeki gemiden uzağım” gerekçesi yasağı kaldırmaz.

Olta balıkçılığı da “su ürünleri avcılığı” kapsamında mıdır?

Evet. Madde “her türlü su ürünleri avcılığı” ifadesini kullanır. Bu geniş ifade yalnız ticari ağ balıkçılığını değil, olta ve diğer avlanma yöntemlerini de kapsar. Yasaklı liman alanında sportif veya hobi amaçlı olta atmak da genel kural bakımından serbest değildir.

Balıkçının ticari ruhsatı bulunması da m.21/1 yasağını ortadan kaldırmaz. Balıkçılık mevzuatına uygun avcılık yapılabilecek olmak, liman emniyeti bakımından yasaklı bölgede avlanma izni vermez. İki mevzuatın şartları birlikte sağlanmalıdır.

17 Kasım 2024 değişikliği ne getirdi?

17 Kasım 2024 tarihli değişiklikle m.21/1’e demirleme sahalarında dönemsel su ürünleri avcılığına ilişkin özel bir cümle eklenmiştir. İdare gerekli görürse; demirleme sahalarının yoğunluğu, meteorolojik şartlar ile seyir, can, mal ve çevre emniyeti gibi unsurları dikkate alarak belirli demirleme sahalarında dönemsel olarak su ürünleri avcılığına izin verebilir.

Bu değişiklik genel yasağı kaldırmamıştır. Tam tersine istisnanın yalnız İdarenin açık kararıyla ve belirli demirleme sahası/dönem için uygulanacağını gösterir. Balıkçı “mevsim başladı” diyerek kendiliğinden istisnadan yararlanamaz. İzin verilen alan, zaman ve şartlar resmî duyurudan takip edilmelidir.

Dönemsel balıkçılık izni hangi ölçütlerle verilir?

Yönetmelik karar ölçütlerini açıkça sayar: demirleme sahasının yoğunluğu, meteorolojik şartlar, seyir emniyeti, can ve mal güvenliği ile çevre emniyeti. Demirleme sahasında yoğun gemi trafiği varsa veya hava koşulları küçük tekneler için riskliyse izin verilmemesi mümkündür. İdarenin değerlendirmesi liman güvenliği merkezlidir.

İzin verilmiş olsa dahi balıkçılar belirlenen sınırlar dışına çıkamaz ve başka liman/trafik kurallarını ihlal edemez. Gemi trafiği olağanüstü yoğunlaşır veya hava değişirse yetkili makam geçici kısıtlama getirebilir.

Yüzme yasağı hangi alanlarda uygulanır?

Yaklaşım kanalları, mendirek ağızları, yanaşma-bağlama yerleri ve demirleme sahalarında yüzmek yasaktır. Yasak, profesyonel yüzücü ile amatör yüzücü arasında ayrım yapmaz. Kişinin can yeleği kullanması veya kıyıya yakın kalması da yasağı ortadan kaldırmaz.

Yüzme alanlarının nasıl ayrılacağı Limanlar Yönetmeliğinin m.22/14 hükmünde ayrıca düzenlenir. Kıyı tesislerinin yoğun gemi trafiği bulunan bölgeleri ile halkın yüzme alanları birbirinden fiziksel olarak ayrılmalıdır. İleride yayımlanan ayrı içerikte 200 metre yüzme alanı ve şamandıra kuralı ayrıca ele alınacaktır.

Yelkenle seyretmek neden yasaktır?

Yelkenli küçük tekneler rüzgâr yönü ve kuvvetine bağlıdır; dar yaklaşım kanalında büyük geminin rotasından hızla çıkamayabilir. Büyük geminin durma mesafesi yüzlerce metreyi aşabilir ve dar kanalda manevra seçeneği sınırlıdır. Bu nedenle m.21/1 yaklaşım ve manevra bölgelerinde yelken faaliyetini doğrudan yasaklar.

Bu yasak, limanın tamamında bütün yelken faaliyetlerinin her durumda yasak olduğu anlamına gelmez. Hükümde sayılan kritik alanlar esas alınır; liman idari sahasının başka bölümünde de liman başkanlığının özel trafik ve hız düzenlemeleri uygulanabilir.

Kürek çekmek ve kano kullanmak da yasak mı?

Kürek çekmek m.21/1’de açıkça sayılmıştır. Dolayısıyla yaklaşım kanalı, mendirek ağzı, yanaşma-bağlama yeri ve demirleme sahasında kürekli tekne, kano, kayak veya benzeri insan gücüyle hareket eden araçla seyir yapılamaz. Araç küçük olduğu için istisna doğmaz.

Kano ve benzeri araçlar deniz seviyesine çok yakın olduğundan büyük gemi köprüüstünden veya gece/kısıtlı görüşte geç fark edilebilir. Ayrıca gemi dalgası ve emme etkisi küçük aracı devirebilir. Yasak bu somut riskleri önler.

“Diğer su sporları” hangi faaliyetleri kapsar?

Madde yalnız yelken ve kürekle sınırlı değildir; “diğer su sporları faaliyetleri” ifadesi jet ski, paddleboard, windsurf, parasailingin su üzerindeki unsurları ve benzeri sportif/rekreasyonel faaliyetleri de ilgili alanlarda yasaklar. Faaliyetin motorlu veya motorsuz olması genel yasağı değiştirmez.

Su sporları için turizm mevzuatı ve yerel liman başkanlığı tarafından belirlenmiş özel parkurlar bulunabilir. Faaliyet bu tahsis edilen sahalarda, izin ve güvenlik şartlarına uygun yapılmalıdır; gemi yaklaşım kanalı su sporu parkuru olarak kullanılamaz.

Kıyıdan olta atmak da yasak olabilir mi?

Kıyıdan yapılan avcılıkta oltanın veya av aracının m.21/1’de sayılan deniz alanına uzanması ve gemi trafiğiyle çatışması mümkündür. Hüküm alan içinde her türlü su ürünleri avcılığını yasakladığı için sırf balıkçının karada durması yasağı otomatik olarak etkisiz hâle getirmez. Özellikle mendirek ağzı ve yanaşma alanında oltanın denize uzatılması liman güvenliği bakımından sorun yaratır.

Yerel liman başkanlığı ve kıyı tesisi güvenlik düzenlemeleri ayrıca daha geniş yasak veya kontrollü alan oluşturabilir. Balıkçı işaretleri ve resmî duyuruları takip etmelidir.

Balıkçı teknesi liman içinde normal seyir yapabilir mi?

m.21/1 su ürünleri avcılığı faaliyetini yasaklar; bir balıkçı gemisinin limana giriş veya çıkış amacıyla normal seyir yapması farklıdır. Balıkçı teknesi liman trafik kurallarına, hız sınırına, VHF talimatlarına ve yanaşma düzenine uyar. Av aracını kullanarak yaklaşım kanalını işgal edemez.

Balıkçı barınağına giden teknenin geçiş hakkı, avcılık yapma hakkı olarak yorumlanmamalıdır. Seyir ile avlanma faaliyeti hukuken ayrılmalıdır.

Gezi ve spor teknelerinin liman içinde seyri tamamen yasak mı?

Hayır. m.21/2, spor, gezi ve eğlence amaçlı teknelerin liman içinde diğer gemilerin faaliyetlerine engel olmayacak ve zarar vermeyecek hızda seyretmesini düzenler. Ancak m.21/1’de sayılan kritik bölgelerde yelken, kürek ve su sporları yasağı devam eder. Motorlu gezi teknesinin normal transit seyri ile sportif faaliyet aynı şey değildir.

Bu iki fıkra birlikte okunmalıdır: belirli alanlarda faaliyet yasağı, genel liman/bay seyri için ise emniyetli hız ve engellememe yükümlülüğü vardır.

Yasağın can ve mal güvenliği açısından gerekçesi nedir?

Büyük geminin durma ve manevra kabiliyeti küçük tekne veya yüzücüden çok farklıdır. Bir konteyner gemisi, tanker veya dökme yük gemisi dar yaklaşım kanalında aniden yön değiştiremez. Küçük bir kişinin veya teknenin rotaya girmesi gemiyi karaya oturma, rıhtıma çarpma veya başka gemiyle çatışma riskine sürükleyebilir.

Yasak yalnız su sporu yapan kişiyi korumaz; gemideki mürettebatı, kıyı tesisini, yükü ve çevreyi de korur. Geminin acil manevrası tehlikeli yük kazasına veya deniz kirliliğine kadar uzanan sonuçlar yaratabilir.

Yasağın ihlali hâlinde hangi işlem yapılır?

Limanlar Yönetmeliğine aykırılık m.39 ve dayanak kanunlar kapsamında idari yaptırımı gündeme getirir. Liman başkanlığı veya ilgili güvenlik birimleri faaliyetin derhal sonlandırılmasını ve kişinin/teknenin trafik alanından çıkarılmasını isteyebilir. Fiilin ayrıca başka bir mevzuatı ihlal etmesi hâlinde ilgili yaptırımlar da uygulanır.

Tehlikeli davranış sonucunda kaza veya zarar meydana gelirse özel hukuk ve gerektiğinde ceza hukuku sorumluluğu ayrıca değerlendirilir. “Ceza yazılmadı” sonucu davranışın hukuka uygun olduğu anlamına gelmez.

Mersin Limanı çevresinde kural nasıl uygulanır?

Mersin liman idari sahasındaki kıyı tesisi yaklaşım kanalları, mendirek ağızları, yanaşma-bağlama alanları ve demirleme sahalarında m.21/1 doğrudan uygulanır. Mersin Bölge Liman Başkanlığının ve ilgili kıyı tesislerinin güncel güvenlik duyuruları takip edilmelidir. Liman yoğunluğu nedeniyle özellikle mendirek ve yaklaşım alanları rekreasyon için kullanılmamalıdır.

Mersin kıyılarındaki diğer liman idari sahalarında da aynı ulusal Yönetmelik geçerlidir; ancak dönemsel balıkçılık istisnası veya yerel trafik düzeni yetkili liman başkanlığının duyurusuna göre değişebilir. Sitedeki gemi trafik düzeni ve liman çalışma sahalarında emniyetli geçiş yazıları aynı güvenlik mantığını tamamlar.

Uygulama kontrol listesi

• Bulunduğunuz deniz alanının kıyı tesisi yaklaşım kanalı, mendirek ağzı, yanaşma-bağlama yeri veya demirleme sahası olup olmadığını kontrol edin.
• Bu alanlarda yüzmeyin, yelken veya kürek faaliyeti yapmayın.
• Olta dâhil her türlü su ürünleri avcılığının genel olarak yasak olduğunu dikkate alın.
• Dönemsel balıkçılık istisnasına yalnız resmî İdare kararı varsa dayanabilirsiniz.
• İzin verilen demirleme sahası ve dönem sınırlarının dışına çıkmayın.
• Kano, paddleboard, jet ski ve benzeri su sporlarını liman trafik alanlarından uzak, tahsis edilmiş sahalarda yapın.
• Liman başkanlığının geçici trafik ve güvenlik duyurularını takip edin.
• Gemi trafiği görüldüğünde değil, baştan yasaklı alanın dışında kalarak riski önleyin.

İlgili içerikler

• Gemi rotalama sistemi ve trafik ayırım düzeni
• Koy ve körfezlerde gemi demirleme yasağı
• Çalışma sahaları yakınında gemi geçişi
• Liman sahasına geliş bildirimi
• Deniz ticareti ve liman hukuku için iletişim

Resmî kaynaklar

• T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı – Limanlar Yönetmeliği
• T.C. Resmî Gazete – 17.11.2024 tarihli değişiklik
• T.C. Mevzuat Bilgi Sistemi

Sık Sorulan Sorular