Sigorta Acentesi Levhaya Kayıt Olmadan Faaliyet Gösterebilir mi? | 5684 m.23 (2026)
5684 m.23 sigorta acenteleri için hangi kayıt sistemini kuruyor?
Sigorta acentesi, sigorta şirketi ile yaptığı acentelik sözleşmesi çerçevesinde sigorta ürünlerinin dağıtımında ve sözleşme kurulmasında rol alan düzenlenmiş bir aracıdır. Müşteriden prim tahsil edebilme, teklif ve poliçe işlemlerini yürütme veya sigortacı adına belirli işlemler yapabilme ihtimali bulunduğu için acentelik faaliyeti yalnızca sıradan ticari işletme kaydıyla yürütülemez.
5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m.23, sigorta acenteleri için Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği nezdinde Levha tutulmasını öngörür. Kanundaki şartları taşıyan acenteler Levhaya kaydedilir. Levhaya kayıt, sektörün kimlerin acentelik yapmaya yetkili olduğunu denetlenebilir biçimde göstermesini sağlar.
Kanunun güncel metnine 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu – Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden ulaşılabilir. Acentelere ilişkin güncel yönetmelik ve sektör düzenlemeleri için SEDDK sigortacılık yönetmelikleri ve TOBB’un resmî Sigorta Acenteleri kayıt sistemi takip edilmelidir.
Sigorta Acenteleri Levhası ne işe yarar?
Levha, sigorta acenteliği yapmaya yetkili kişilerin merkezi mesleki kayıt sistemidir. Acentenin gerçek veya tüzel kişi bilgileri, faaliyetine ilişkin temel kayıtlar ve mevzuatın öngördüğü durumlar bu sistem üzerinden izlenir. Müşteri, bir işletmenin gerçekten sigorta acentesi olup olmadığını yalnızca tabelaya veya internet sitesine bakarak değil, resmî kayıt üzerinden doğrulamalıdır.
Levha sistemi, sigorta şirketleri açısından da dağıtım ağı kontrolü sağlar. Şirket yeni acente ile sözleşme yaparken acentenin Levha durumunu, mesleki yeterlilik şartlarını ve yasaklılık halini kontrol etmelidir. Levhadan silinen veya kaydı uygun olmayan işletmenin sigorta satışı yapmaya devam etmesi kabul edilemez.
Levha kaydı bir defaya mahsus yapılıp sonsuza kadar kendiliğinden devam eden bir hak değildir. Kanun m.23, faaliyete başlamama, nitelik kaybı, aidatların uzun süre ödenmemesi ve diğer belirli durumlarda Levhadan silinme hükümleri içerir. Bu nedenle acentenin kayıt durumunu sürekli koruması gerekir.
Levhaya kayıt için hangi tür şartlar aranır?
Sigorta acentelerinin kuruluş ve faaliyet şartları Kanun ile ikincil mevzuatta ayrıntılı olarak düzenlenir. Gerçek kişi veya tüzel kişi acentede belirli nitelikler, mesleki yeterlilik, teknik personel, fiziki ve teknik altyapı, ticaret sicili ve meslek odası bağlantıları gündeme gelebilir. Başvurunun türüne göre gerekli belgeler değişebilir.
Kanun m.23, Levha kaydının mesleki uygunluğun merkezi göstergesi olmasını amaçlar. Acentenin yalnızca vergi levhası bulunması, şirket kurması veya bir ofis açması sigorta acenteliği yetkisi vermez. Sigortacılık mevzuatındaki özel şartlar tamamlanmalıdır.
Teknik personelin mesleki yeterliliği de ayrıca önemlidir. Müşteriye sigorta ürünü sunan, teklif hazırlayan veya poliçe işlemlerini yürüten personelin yürürlükteki düzenlemelerde aranan eğitim, sınav ve diğer yeterlilik şartlarını taşıması gerekir. Acente Levhada kayıtlı olsa bile yetkisiz personelin sigorta satış işlemi yapması ayrı uyum sorunu doğurabilir.
Levha kaydı varsa her sigorta şirketinin ürünleri satılabilir mi?
Hayır. Levha kaydı acentelik mesleğini yapabilmenin temel şartlarından biridir; ancak acentenin hangi sigorta şirketi adına hangi ürünleri dağıtabileceği ilgili acentelik sözleşmesi ve şirket yetkilendirmesiyle belirlenir. Bir şirketle acentelik ilişkisi bulunması diğer bütün sigortacıların ürünlerini satma yetkisi vermez.
Sigorta şirketinin de ilgili branşta ruhsat sahibi olması gerekir. Acentenin Levha kaydı, sigorta şirketinin branş ruhsatı bulunmadığı bir ürünü hukuka uygun hale getirmez. Sigorta şirketlerinin branş bazlı ruhsat zorunluluğunu Sigorta Şirketi Her Branş İçin Ayrı Ruhsat Almak Zorunda mı? rehberimizde açıkladık.
Acente ayrıca sigorta şirketinin kendisine tanıdığı işlem yetkisini aşmamalıdır. Teklif alma, poliçe düzenleme, prim tahsil etme, zeyilname işlemi veya hasar bildirimi konusunda yetkiler şirket ve ürün bazında farklılaşabilir. Müşteriye acentenin sahip olmadığı yetki varmış gibi bilgi verilmemelidir.
Levhaya kayıtlı olmayan kişi “sigorta acentesi” unvanını kullanabilir mi?
Kanun m.23’ün koruma sistemi, yalnızca fiilen poliçe düzenlemeyi değil, yetkisiz kişinin sigorta acentesi izlenimi oluşturmasını da önler. Sigorta acenteliği yapma yetkisi bulunmayan kişilerin ticaret unvanlarında veya işletme adlarında sigorta acenteliği yaptıkları izlenimini doğuracak ifadeler kullanmaları mümkün değildir.
“Sigorta merkezi”, “poliçe danışmanlığı”, “sigorta ofisi” veya benzeri ifadelerin hukuki değerlendirmesi tabeladan ziyade gerçek faaliyet üzerinden yapılır. İşletme fiilen acentelik faaliyeti yürütüyorsa farklı ticari isim kullanmak mevzuattaki kayıt zorunluluğunu ortadan kaldırmaz.
Dijital ortamda da aynı kural geçerlidir. Sosyal medya hesabı, web sitesi veya çevrim içi reklam üzerinden yetkili acente izlenimi oluşturulup müşteri bilgisi toplanması ve poliçe satışına aracılık edilmesi halinde faaliyet mevzuata göre incelenir. Müşteri, ödeme yapmadan önce işletmenin resmî kayıt ve sigorta şirketi yetkisini doğrulamalıdır.
Levhaya kayıtlı acente başka ticari faaliyet yapabilir mi?
5684 m.23/10, bankalar ve özel kanunla kurulmuş belirli kurumlar dışındaki sigorta acenteleri için diğer ticari faaliyetlere ilişkin özel sınırlama getirir. Acenteler bireysel emeklilik aracılığı ve düzenleyici makamın uygun gördüğü sigortacılıkla bağlantılı faaliyetler dışında başka ticari faaliyet yürütemez. Bu konu ayrı ve derin bir içerikte ele alınacaktır.
Bu sınırlama, Levha kaydının yalnızca bir kayıt numarası olmadığını; acentenin mesleki faaliyet modelini de belirleyen bir statü olduğunu gösterir. Acentenin şirket sözleşmesi, ticaret sicili faaliyet kodları ve fiili gelir kalemleri mevzuatla uyumlu olmalıdır.
Müşteri sigorta acentesini nasıl doğrulamalıdır?
Birinci adım acentenin tam ticaret unvanını istemektir. İkinci adım Levha kaydını resmî sistemden doğrulamaktır. Üçüncü adım teklif edilen poliçede riski üstlenecek sigorta şirketinin adını kontrol etmektir. Dördüncü adım acentenin o şirket adına işlem yapmaya yetkili olup olmadığını teyit etmektir.
Beşinci adım prim ödemesinin kime ve hangi hesaba yapılacağını doğrulamaktır. Kişisel banka hesabına veya resmî kayıtlarda görünmeyen ödeme kanalına yönlendirme ciddi risk işaretidir. Altıncı adım poliçeyi sigorta şirketinin sisteminden doğrulamaktır.
Yedinci adım poliçenin teminatlarını ve istisnalarını okumaktır. Kapsam dışı risklerin açıklığı konusunda 5684 m.11 rehberimiz incelenebilir. Sekizinci adım prim makbuzu, teklif, poliçe ve yazışmaları saklamaktır.
Acente üzerinden alınan poliçede sigortacı kimdir?
Acente müşterinin karşılaştığı satış kanalı olabilir; ancak sigorta riskini üstlenen taraf poliçede yazılı sigorta şirketidir. Hasar gerçekleştiğinde tazminat borcu poliçe ve mevzuat çerçevesinde sigortacıya aittir. Acentenin kendi kusuru veya yetkisiz işlemi varsa acentenin sorumluluğu ayrıca değerlendirilebilir.
Sigorta şirketi tazminatı reddeder veya eksik ödeme yaparsa şartları oluştuğunda Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru gündeme gelebilir. Acentenin sözlü beyanı ile poliçenin yazılı şartları arasında çelişki varsa satış ve bilgilendirme kayıtları ayrıca incelenmelidir.
Sigorta acentesi için Levha uyum kontrol listesi
1. Levha kaydınızı ve güncel bilgilerinizi düzenli kontrol edin. 2. Ticaret sicili, oda ve Levha bilgilerinin birbiriyle uyumlu olmasını sağlayın. 3. Mesleki yeterlilik ve teknik personel şartlarını sürekli koruyun. 4. Acente sözleşmesi bulunmayan sigorta şirketi adına ürün sunmayın. 5. Sigorta şirketinin verdiği yetki sınırlarını yazılı olarak personele bildirin.
6. M.23 kapsamındaki menfaat çatışması ve yasaklı kişi kontrollerini yapın. 7. İzin verilen faaliyetler dışında ticari iş yürütmeyin. 8. Prim tahsilatını şirket ve mevzuat kurallarına uygun kanallardan yapın. 9. Müşteri belgeleri ve kişisel veriler için erişim/gizlilik sistemi kurun. 10. Aidat, oda ve kayıt yükümlülüklerini sürelerinde yerine getirin.
Levha kaydının silinmesi halinde faaliyet devam eder mi?
Hayır. Levhadan silinme, acentelik faaliyetinin hukuki temelini doğrudan etkiler. Kanun m.23’te faaliyete belirli sürede başlamama, nitelik kaybı, meslekten çıkarılma, ayrılma ve aidat yükümlülükleri gibi silinme sebepleri düzenlenmiştir. Silinme kararı verilmeden önce savunma hakkı ve belirli hallerde itiraz yolu da vardır.
Bu konular SEO açısından ayrı arama niyetleri olduğundan sonraki sayfalarda “altı ay içinde faaliyete başlamama”, “üç yıl aidat ödememe”, “savunma hakkı” ve “15 iş günlük itiraz” olarak ayrı ayrı işlenecektir. Böylece tek sayfada çok sayıda farklı kullanıcı sorusu birbirine karıştırılmayacaktır.
Sık Sorulan Sorular
1. Levhaya kayıt olmadan sigorta acenteliği yapılabilir mi?
Hayır. 5684 m.23 kapsamında Levha kaydı acentelik faaliyetinin temel şartıdır.
2. Vergi levhası sigorta acenteliği için yeterli mi?
Hayır. Sigortacılık mevzuatındaki özel kayıt ve yeterlilik şartları ayrıca sağlanmalıdır.
3. Levha kaydı varsa her sigorta şirketinin poliçesi satılabilir mi?
Hayır. İlgili sigorta şirketiyle acentelik ilişkisi ve ürün/işlem yetkisi bulunmalıdır.
4. Acente sigorta şirketi midir?
Hayır. Acente aracıdır; riski üstlenen taraf poliçedeki sigorta şirketidir.
5. İnternet üzerinden çalışan acente de Levhaya kayıtlı olmalı mı?
Evet. Dijital satış kanalı Levha kayıt şartını ortadan kaldırmaz.
6. Levha kaydı silinirse satışa devam edilebilir mi?
Hayır. Kayıt durumu yeniden mevzuata uygun hale gelmeden acentelik faaliyeti sürdürülemez.
7. Acente başka ticaret yapabilir mi?
M.23/10 özel sınırlamalar getirir; bireysel emeklilik aracılığı ve izin verilen sigortacılıkla bağlantılı faaliyetler dışında kural olarak sınırlama vardır.
8. Acente çalışanının yeterlilik şartı var mı?
Evet. Teknik personel ve mesleki yeterlilik şartları ikincil mevzuata göre uygulanır.
9. Acenteye ödediğim primi nasıl doğrularım?
Resmî tahsilat belgesi alınmalı ve poliçe sigorta şirketinin sisteminden kontrol edilmelidir.
10. Levha kaydı nereden kontrol edilir?
TOBB’un resmî Sigorta Acenteleri kayıt kanalları ve güncel mevzuat kaynakları esas alınmalıdır.
Resmî Kaynaklar ve İlgili Rehberler
- 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu
- SEDDK – Sigortacılık Yönetmelikleri
- TOBB – Sigorta Acenteleri
- Sigorta Şirketi Branş Ruhsatı
- Sigorta Tahkim Komisyonuna Başvuru
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu – Mersin
Sigorta acenteliği, Levha kayıtları, acentelik sözleşmeleri ve sigortacılık uyumu konusunda hukuki danışmanlık.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
