TÜRMOB Olağanüstü Genel Kurulu Kim Çağırır? Beşte Bir Kuralı | 3568 m.34 (2026)
Kısa ve net cevap: 3568 sayılı Kanun m.34’e göre TÜRMOB olağanüstü Genel Kurulu, Birlik Yönetim Kurulu veya Denetleme Kurulunun gerekli görmesi halinde Birlik Yönetim Kurulu Başkanı tarafından toplantıya çağrılır. Ayrıca mevcut Genel Kurul temsilcilerinin beşte birinin yazılı istemi bulunursa olağanüstü Genel Kurulun toplantıya çağrılması zorunludur. Beşte bir şartı temsilci sayısı üzerinden hesaplanır; oda üye sayısı üzerinden değil.
Olağanüstü genel kurul, üç yılda bir Eylül ayında yapılan olağan genel kuruldan farklıdır. Amaç, olağan toplantı dönemi beklenmeden çözülmesi gereken Birlik düzeyindeki konuların Genel Kurul önüne getirilmesidir. Kanun hem Birlik organlarına hem de belirli sayıda Genel Kurul temsilcisine olağanüstü toplantı mekanizmasını harekete geçirme imkânı verir.
TÜRMOB olağanüstü Genel Kurulunu kim toplantıya çağırır?
3568 m.34’te çağrıyı yapan makam Birlik Yönetim Kurulu Başkanıdır. Ancak Başkanın olağanüstü çağrı görevi farklı kaynaklardan doğabilir. Birlik Yönetim Kurulu gerekli görürse, Denetleme Kurulu gerekli görürse veya mevcut Genel Kurul temsilcilerinin beşte biri yazılı olarak isterse olağanüstü toplantı mekanizması çalışır.
Bu yapı, olağanüstü genel kurulun tek kişinin kişisel takdirine bırakılmadığını gösterir. Yönetim ve denetleme organları kurumsal kararlarıyla ihtiyaç tespit edebilir; ayrıca temsilcilerin belirli çoğunluğu aşağıdan yukarıya çağrı talebi oluşturabilir.
Başkanın görevi kanundaki koşul gerçekleştiğinde resmi çağrı sürecini yürütmektir. Toplantı yeri, günü, saati, gündemi ve ikinci toplantı bilgileri m.34’teki ilan usulüne göre duyurulur.
Birlik Yönetim Kurulu olağanüstü Genel Kurul kararı alabilir mi?
Evet. Birlik Yönetim Kurulu, olağanüstü Genel Kurul toplantısını gerekli gördüğünde bu yönde karar alabilir. Gereklilik kararı yönetim kurulunun kanuni toplantı ve karar usulüne göre alınmalıdır. Tek bir yönetim kurulu üyesinin kişisel talebi, kurul kararı yerine geçmez.
Yönetim kurulunun kararında olağanüstü toplantıyı gerektiren konu ve gündem açıkça gösterilmelidir. Böylece toplantının neden olağan dönem beklenmeden yapıldığı ve temsilcilerin hangi konuyu görüşeceği anlaşılır.
Karar alındıktan sonra Birlik Yönetim Kurulu Başkanı çağrı ve ilan işlemlerini yürütür. Yönetim kurulunun karar tarihi ile ilan tarihi arasında m.34’teki en az 20 günlük ilan süresini sağlayacak planlama yapılmalıdır.
Birlik Denetleme Kurulu olağanüstü toplantı isteyebilir mi?
Evet. 3568 m.34, Denetleme Kurulunun da gerekli görmesi halinde olağanüstü Genel Kurul mekanizmasını başlatmasına imkân verir. Bu düzenleme, mali ve idari denetim sırasında Genel Kurul düzeyinde karar verilmesini gerektiren ciddi bir durum tespit edildiğinde normal üç yıllık dönemin beklenmemesini sağlar.
Denetleme Kurulunun talebi kurul halinde alınmış karara dayanmalıdır. Denetçi sıfatındaki tek kişinin kişisel değerlendirmesi ile Denetleme Kurulunun kanuni kararı birbirinden ayrıdır. Karar tarih-sayı bilgisi ve gerekçesi dosyada bulunmalıdır.
Denetleme Kurulu olağanüstü toplantı talep ettiğinde toplantıyı fiilen ilan eden makam yine Birlik Yönetim Kurulu Başkanıdır. Denetleme Kurulu doğrudan genel kurul divanı kurarak toplantı yapamaz.
Temsilcilerin beşte biri olağanüstü Genel Kurulu toplayabilir mi?
Mevcut Genel Kurul temsilcilerinin beşte biri yazılı istemde bulunursa olağanüstü Genel Kurulun çağrılması zorunludur. Buradaki “mevcut temsilciler” TÜRMOB Genel Kurulunu oluşturan ve m.32’ye göre odalardan seçilmiş temsilcilerdir.
Hesap oda sayısına, toplam meslek mensubu sayısına veya yalnız toplantıya katılan temsilci sayısına göre yapılmaz. Kanunun ölçütü mevcut Genel Kurul temsilci sayısıdır. Bu nedenle başvuru günündeki temsilci listesi resmi kayıtlardan belirlenmelidir.
Beşte bir mekanizması azınlık temsilcilerine olağanüstü Genel Kurul gündemini kurumsal olarak taşıma imkânı verir. Çoğunluğun veya Yönetim Kurulunun ayrıca onay vermesi gerektiği şeklinde bir şart m.34’te yoktur; yeterli sayıda geçerli yazılı istem bulunması gerekir.
Beşte bir sayısı nasıl hesaplanır?
Mevcut temsilci sayısı beşe bölünür. Kanunda beşte bir için özel yuvarlama hükmü bulunmadığından, çağrıyı zorunlu kılacak imza sayısının temsilcilerin en az beşte birine ulaşması gerekir. Kesirli sonuçta eşik altında kalmamak için gereken tam temsilci sayısı esas alınır.
Örneğin mevcut temsilci sayısı 100 ise beşte bir 20’dir; en az 20 temsilcinin geçerli yazılı istemi gerekir. 125 temsilcide eşik 25’tir. 101 temsilcide matematiksel beşte bir 20,2 olduğundan 20 imza toplam sayının beşte birine ulaşmaz; eşik en az 21 imzadır.
İmza hesabında kimlerin başvuru tarihinde mevcut temsilci olduğu kontrol edilmelidir. Görevi sona ermiş eski temsilcinin imzası, sırf önceki dönemde temsilci olduğu için güncel eşik hesabına katılmaz.
Beşte bir talebinin yazılı olması zorunlu mu?
Evet. Madde 34 açıkça yazılı istem öngörür. Sözlü toplantı talebi, telefon görüşmesi, sosyal medya açıklaması veya toplantı salonunda verilen sözlü destek kanundaki yazılı istem şartının yerine geçmez.
Yazılı istemde temsilcinin kimliği, temsilci sıfatı, olağanüstü Genel Kurul talebi ve mümkünse talebin konusu açıkça gösterilmelidir. Birden fazla temsilcinin aynı metni imzalaması veya ayrı ayrı aynı yönde dilekçe sunması teknik olarak belge setinin düzenlenmesiyle ilgilidir; esas olan geçerli yazılı iradelerin resmi olarak Birliğe ulaşmasıdır.
Elektronik başvurunun yazılı şartı karşılayıp karşılamadığı, kullanılan elektronik imza ve resmi iletişim sistemi üzerinden ayrıca değerlendirilir. Basit mesaj ekran görüntüsü ile güvenli elektronik imzalı resmi başvuru aynı ispat değerinde değildir.
Beşte bir sağlanırsa Yönetim Kurulu Başkanı çağrı yapmak zorunda mı?
Kanunun lafzı beşte bir yazılı istem halinde çağrı yükümlülüğü doğurduğunu gösterir. Başkan veya Yönetim Kurulu, talebin siyasi/mesleki açıdan uygun olup olmadığını yeniden oy çoğunluğuna bağlayarak kanuni eşik mekanizmasını etkisiz hale getiremez.
Bununla birlikte istemlerin gerçekten mevcut temsilcilere ait olup olmadığı, imza sayısının eşiği karşılayıp karşılamadığı ve yazılı başvurunun olağanüstü Genel Kurul talebi içerip içermediği doğrulanmalıdır. Şartların sağlanması ile talebin içerik yönünden beğenilmesi farklı konulardır.
Çağrı yükümlülüğünün yerine getirilmediği iddiasında temsilci listesi, başvuru dilekçeleri, evrak kayıt tarihi ve Birlik cevabı temel belgeler olur.
Olağanüstü Genel Kurulda hangi konular görüşülür?
Olağanüstü toplantının gündemi çağrı nedenine bağlıdır. Genel kurul, olağanüstü toplantıyı gerektiren konuyu görüşmek üzere toplanır. Bu nedenle ilan metninde gündem açık ve anlaşılır biçimde yer almalıdır.
Madde 34 gündeme sonradan madde eklenmesi için ayrıca oranlar düzenler. Olağanüstü toplantıda da gündem ve ek gündem kuralları kanunun sınırları içinde uygulanır. Toplantıya gelen temsilcilerin her konuyu sınırsız biçimde gündeme ekleyebileceği varsayılmamalıdır.
Çağrı talebini yapan beşte bir temsilci grubu, toplantı gündemini açıkça belirtirse hem çağrı işlemi hem sonraki olası uyuşmazlık daha belirli hale gelir. Belirsiz “gereken her konunun görüşülmesi” ifadesi yerine somut Genel Kurul yetkisiyle bağlantılı konu yazılmalıdır.
Olağanüstü Genel Kurulda ilan süresi uygulanır mı?
Evet. Olağanüstü olması, m.34’teki ilan ve toplantı bilgileri kurallarını ortadan kaldırmaz. Toplantı yeri, günü, saati, gündemi ve ilk toplantıda yeterli çoğunluk sağlanamazsa ikinci toplantıya ilişkin bilgiler kanuni süre ve yöntemle ilan edilmelidir.
Mevcut m.34 hükmünde ilk toplantıdan en az 20 gün önce ilan ve resmi internet sitesinde duyuru kuralları bulunur. Acil konu bulunması, kanuni ilan süresini kendiliğinden kısaltan genel yetki vermez.
İlan belgesi, gazete nüshası veya dijital doğrulama, internet sitesi duyuru kaydı ve toplantı çağrısı dosyada saklanmalıdır. Sonradan yapılacak denetimde ilan tarihleri bu belgelerden kontrol edilir.
Olağan ve olağanüstü TÜRMOB Genel Kurulu arasındaki temel farklar
Olağan Genel Kurul periyodiktir: üç yılda bir Eylül ayında yapılır. Olağanüstü Genel Kurul ise ihtiyaç üzerine ve kanunda belirtilen çağrı sebepleriyle normal dönem beklenmeden yapılır. Olağan toplantının varlığı için ayrıca beşte bir talep gerekmez.
Olağan toplantının gündemi dönemsel raporlar, bütçe, organ seçimleri ve m.33’teki Genel Kurul görevleriyle geniş bir çerçeve taşır. Olağanüstü toplantıda ise çağrıyı doğuran özel gündem belirleyicidir.
Her iki toplantı da aynı Birlik Genel Kurulunun toplantısıdır; temsilcilerin statüsü ve kanuni toplantı usulleri korunur. “Olağanüstü” ifadesi kuralsız veya şekilsiz toplantı anlamına gelmez.
Beşte bir talebine rağmen çağrı yapılmazsa ne incelenir?
Önce eşik gerçekten sağlanmış mı sorusu cevaplanır. Güncel temsilci sayısı ve geçerli yazılı istem sayısı ayrı ayrı belirlenir. Sonra başvuruların Birliğe ulaştığı tarih evrak kayıtlarından çıkarılır. Birlik veya Başkanlık tarafından verilen cevap varsa dosyaya eklenir.
Hukuki yol belirlenirken çağrı yapmama işleminin veya hareketsizliğin niteliği, başvuru sahibinin sıfatı ve istenen hukuki koruma değerlendirilir. İdari yargısal denetim gündeme gelecekse süre ve kesin işlem şartları somut dosyaya göre incelenir.
Temsilcilerin kendi başlarına toplantı yapıp bunu kanuni TÜRMOB Genel Kurulu saymaları, çağrı yükümlülüğünün ihlal edildiği iddiasını otomatik olarak çözmez. Genel Kurulun oluşumu, çağrı ve seçim düzeni kanunda belirlenmiştir.
Olağanüstü çağrı dosyasında bulunması gereken belgeler
Güncel TÜRMOB Genel Kurulu temsilci listesi, temsilci sayısı hesabı, beşte bir eşiğini gösteren tablo, yazılı istemlerin asılları veya doğrulanmış örnekleri, Birlik evrak giriş kayıtları, Yönetim veya Denetleme Kurulu kararı varsa bu kararlar ve Başkanlık çağrı yazısı temel belgelerdir.
Toplantı gerçekleşmişse ilan, hazır bulunanlar listesi, divan tutanağı, gündem, kararlar ve varsa seçim kurulu belgeleri eklenir. Bu zincir hem çağrının kaynağını hem toplantının usulünü gösterir.
Uyuşmazlıkta imza sayısına itiraz ediliyorsa her imza sahibinin başvuru tarihinde mevcut temsilci olup olmadığı ayrı tabloyla kontrol edilmelidir. Sadece toplam imza sayısını yazmak yeterli değildir.
Sayısal ve pratik örnekler
Örnek 1: Mevcut temsilci sayısı 200’dür. Beşte bir 40’tır. Geçerli 40 yazılı istem Birliğe sunulursa çağrı eşiği sağlanır. 39 imza yeterli değildir.
Örnek 2: 101 mevcut temsilciden 20’si başvuru yapmıştır. 20/101 oranı beşte birin altındadır; eşik 21 temsilciyle aşılır. Kesirli matematiksel sonuç aşağı yuvarlanarak eşik düşürülemez.
Örnek 3: 25 kişi dilekçe imzalamıştır; bunlardan üçü bir ay önce temsilcilikten ayrılmıştır. Güncel mevcut temsilci sıfatı bulunmayan imzalar eşik hesabında sorun yaratır. Temsilci listesi başvuru tarihi itibarıyla kontrol edilir.
Örnek 4: Denetleme Kurulu ciddi mali tespit nedeniyle olağanüstü toplantıyı gerekli görmüştür. Beşte bir temsilci imzası ayrıca aranmaz; Denetleme Kurulunun kanuni kararı olağanüstü çağrı sebeplerinden biridir.
Mersin’den TÜRMOB olağanüstü genel kurul sürecinin takibi
Mersin’deki oda temsilcilerinin de TÜRMOB Genel Kurulu temsilci sıfatı varsa beşte bir çağrı mekanizmasına katılmaları mümkündür. Temsilci sıfatı, yazılı istem ve resmi evrak kaydı belgelendirilmelidir.
Bakırçı & Keskin Hukuk Bürosu, Mersin merkezli olarak meslek kuruluşu genel kurul, seçim ve idari işlem uyuşmazlıklarını 3568 sayılı Kanun ve resmi kurul belgeleri üzerinden incelemektedir. Türkiye genelindeki dosyalar Mersin’den takip edilebilir.
Beşte bir isteminde imza ve temsilci sıfatı nasıl kontrol edilir?
Yazılı istemlerin sayılması için önce başvuru tarihindeki güncel Genel Kurul temsilci listesi çıkarılmalıdır. Her imza sahibi bu listeyle tek tek karşılaştırılır. Temsilcilikten ayrılmış, yerine yedek temsilci geçmiş veya görev dönemi sona ermiş kişinin imzası güncel temsilci sıfatı yönünden ayrıca incelenir. Aynı kişinin iki ayrı dilekçedeki imzası tek temsilci iradesi olarak sayılır; mükerrer imza eşik sayısını artırmaz.
Başvuruların Birliğe ulaştığı tarih evrak kayıt numarasıyla doğrulanmalıdır. Farklı günlerde sunulan dilekçelerin aynı olağanüstü toplantı talebine ilişkin olup olmadığı metinlerinden anlaşılmalıdır. Bir grup başka gündem, diğer grup tamamen farklı gündem için çağrı istiyorsa salt imza toplamı yapmadan önce taleplerin aynı çağrı iradesinde birleşip birleşmediği değerlendirilmelidir.
Çağrı işlemi hazırlanırken hangi takvim kurulmalıdır?
Beşte bir eşik sağlandığında çağrı yükümlülüğü doğduktan sonra toplantı tarihi belirlenirken m.34’teki ilan süresi korunmalıdır. Toplantının olağanüstü olması, en az 20 günlük ilan kuralını ortadan kaldırmaz. İlan metninde toplantı yeri, günü, saati, gündem ve ilk toplantıda yeterli çoğunluk olmazsa yapılacak ikinci toplantının bilgileri yer almalıdır.
Çağrı dosyasında eşik hesabı, dilekçeler, Başkanlık çağrı yazısı, gazete ilanı, resmi internet sitesi duyurusu ve toplantı tutanağı kronolojik sıralanır. Böylece hem olağanüstü toplantıyı doğuran irade hem de çağrının kanuni usulle yerine getirilip getirilmediği tek dosyadan denetlenebilir.
Beşte bir talebi reddedilirse ret gerekçesi nasıl incelenir?
Birlik Başkanlığı veya başka bir organ, olağanüstü çağrı talebini işleme almıyorsa bunun hangi hukuki sebebe dayandığı yazılı kayıttan görülmelidir. En sık tartışılan hususlar imza sayısının yetersizliği, bazı imza sahiplerinin güncel temsilci olmaması, taleplerin aynı gündeme ilişkin bulunmaması veya yazılı istem şartının sağlanmamasıdır. Ret gerekçesi soyut biçimde “uygun görülmedi” şeklinde kalmamalı; kanuni eşik bakımından hangi unsurun eksik olduğu gösterilmelidir.
Temsilciler açısından da itiraz hazırlanırken toplam mevcut temsilci sayısı, gerekli beşte bir eşik, kabul edilen ve geçersiz sayılan imzalar tablo halinde gösterilmelidir. Böylece uyuşmazlık, kişisel değerlendirmeden çıkarak sayısal ve belgeli bir hukuki denetime dönüşür. Çağrı yapılmamasının sonraki hukuki sonucu ise işlemin niteliği ve kullanılacak başvuru yoluna göre ayrıca belirlenir.
Resmî kayıt esastır.
Sık Sorulan Sorular
1. TÜRMOB olağanüstü Genel Kurulunu kim çağırır?
Birlik Yönetim Kurulu Başkanı çağırır; çağrı Yönetim Kurulu, Denetleme Kurulu gerekliliği veya temsilcilerin beşte birinin yazılı istemine dayanabilir.
2. Beşte bir imza zorunlu mu?
Temsilci talebiyle çağrıda evet; Yönetim veya Denetleme Kurulunun gerekli görmesi halinde ayrıca beşte bir aranmaz.
3. Beşte bir oda üye sayısına göre mi hesaplanır?
Hayır. Mevcut TÜRMOB Genel Kurulu temsilci sayısına göre.
4. Talep sözlü olabilir mi?
Hayır. Kanun yazılı istem öngörür.
5. 100 temsilcide kaç imza gerekir?
En az 20 geçerli yazılı istem.
6. 101 temsilcide 20 imza yeterli mi?
Hayır. En az 21 gerekir.
7. Olağanüstü toplantıda ilan süresi var mı?
Evet. M.34’teki çağrı ve ilan usulü uygulanır.
8. Olağanüstü genel kurul olağan üç yıllık genel kurulun aynısı mı?
Hayır. Toplantıyı doğuran sebep ve gündem farklıdır; olağan toplantı üç yılda bir Eylül ayında yapılır.
Resmî kaynaklar
İlgili rehberler
- TÜRMOB Genel Kurulu ne zaman toplanır?
- TÜRMOB temsilci sayısı nasıl hesaplanır?
- TÜRMOB zorunlu meslek kuralları
- TÜRMOB hukuki statüsü
Meslek kuruluşu genel kurul uyuşmazlığı incelemesi: +90 552 224 43 66.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
