TÜRMOB Genel Kurulunda Her Oda Kaç Temsilci Gönderir? | 3568 m.32 (2026)
Kısa ve net cevap: 3568 sayılı Kanun m.32’ye göre her SMMM/YMM odası, üye sayısına bakılmaksızın TÜRMOB Genel Kuruluna 3 temsilci gönderir. Buna ek olarak odanın her 75 üyesi için 1 temsilci daha seçilir. Temsilci hesabında yarımdan az kesirler dikkate alınmaz; yarım ve daha büyük kesirler bir üst tam sayıya tamamlanır. Ayrıca asıl temsilci sayısı kadar yedek temsilci seçilir.
Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor
Bu sistem, küçük odalara asgari temsil güvencesi verirken üye sayısı yüksek odaların temsilci sayısını üyelik büyüklüğüne göre artırır. Hesap yapılırken yalnız “75 üyeye bir temsilci” kuralı kullanılmaz; her oda için sabit üç temsilci önce eklenir, sonra üye sayısına bağlı ilave temsilci hesaplanır.
TÜRMOB Genel Kurulu temsilci sayısı nasıl hesaplanır?
3568 sayılı Kanun m.32 iki parçalı bir temsil sistemine sahiptir. Birinci parça, odanın üye sayısından bağımsız sabit temsil hakkıdır: her oda üç temsilci seçer. İkinci parça üye sayısına bağlıdır: her 75 üye için bir ilave temsilci hesaplanır. Sonuçta odanın TÜRMOB Genel Kurulundaki asıl temsilci sayısı, sabit üç ile üye sayısından gelen ilave temsilcilerin toplamıdır.
Hesap yalnız bölme işlemi değildir. Kanun kesirlerin nasıl değerlendirileceğini de düzenler. Üye sayısının 75’e bölümünden çıkan kesir yarımdan az ise dikkate alınmaz; yarım veya daha fazla ise bir üst tam sayıya tamamlanır. Dolayısıyla 37 üyelik artık ile 38 üyelik artık aynı sonucu vermez.
Temsilci sayısının doğru belirlenmesi Birlik Genel Kurulunun oluşumuna doğrudan etki eder. Bir odanın eksik veya fazla temsilciyle katılması, yalnız o odanın iç sorunu değil, genel kurul temsil yapısını ilgilendiren seçim meselesidir.
Her oda neden önce 3 temsilci gönderir?
Kanun her odaya üye sayısına bakılmaksızın üç temsilci hakkı tanır. Bu hüküm küçük odaların TÜRMOB Genel Kurulunda hiç veya çok sınırlı temsil edilmesini engeller. Örneğin 30 üyeli bir oda yalnız “75 üyeye bir temsilci” hesabıyla temsilci çıkaramayacakken kanuni sabit hak sayesinde üç temsilciyle genel kurula katılır.
Sabit üç temsilci ilave hesabın yerine geçmez. Odanın üye sayısı 75 ve üzerindeyse sabit üçe üye sayısından gelen temsilciler eklenir. Bu nedenle 150 üyeli bir oda üç değil, ilave hesapla birlikte beş temsilciye ulaşır.
Uygulamada yapılan temel hatalardan biri, “her 75 üyeye bir temsilci” ibaresini tek formül sanarak sabit üç temsilciyi unutmaktır. Diğer hata ise sabit üç temsilciyi yalnız 75’in altında üyeli odalara tanınan geçici bir hak gibi yorumlamaktır. Kanun böyle bir ayrım yapmaz; her oda için sabit üç geçerlidir.
Her 75 üyeye 1 temsilci kuralı nasıl uygulanır?
Odanın toplam üye sayısı 75’e bölünür. Çıkan tam sayı kadar ilave temsilci oluşur; kesir varsa m.32’nin yuvarlama kuralı uygulanır. Örneğin 150 üyede iki ilave temsilci, 225 üyede üç ilave temsilci bulunur. Bunlara sabit üç temsilci eklenir.
375 üyeli bir odada 375/75 = 5 olduğundan ilave temsilci sayısı beştir. Toplam asıl temsilci sayısı 3 + 5 = 8 olur. Aynı sayıda yedek temsilci de seçilir. Hesap tam bölündüğünde kesir tartışması yoktur.
Üye sayısı tam 75’in katı değilse kalan üyelerin oranı önem taşır. Kalanın 75’in yarısından az veya en az yarısı olması, ilave temsilci sayısını değiştirir. Kanundaki kesir kuralının ayrı incelenmesi bu nedenle gerekir.
Temsilci hesabında kesirler nasıl yuvarlanır?
3568 m.32, yarımdan az kesirlerin dikkate alınmayacağını; yarım ve daha büyük kesirlerin ise bir üst tam sayıya tamamlanacağını öngörür. 75’in yarısı 37,5 olduğundan, uygulamada 37 kişilik artık yarımdan az; 38 kişilik artık ise yarımdan fazla kabul edilir.
Örneğin 112 üyeli bir odada 112/75 = 1 tam ve 37/75 artık vardır. 37, yarım olan 37,5’in altında kaldığından ilave temsilci sayısı bir olur. Toplam temsilci sayısı sabit üçle birlikte dörttür.
113 üyeli odada ise 113/75 = 1 tam ve 38/75 artık bulunur. 38, yarım eşiğini geçtiği için kesir bir üst tam sayıya tamamlanır; ilave temsilci sayısı iki olur. Sabit üçle toplam beş temsilci seçilir. Sadece bir üyelik farkın toplam temsilci sayısını değiştirebilmesinin sebebi budur.
TÜRMOB temsilci sayısı için sayısal örnekler
30 üye: 30/75 oranı yarımdan azdır. İlave temsilci çıkmaz; sabit 3 temsilci seçilir. 74 üye: 74/75, yarımdan fazla olduğundan 1 ilave temsilci oluşur; toplam 4 temsilci seçilir. 75 üye: Tam 1 ilave temsilci + 3 sabit = 4 temsilci.
100 üye: 100/75 = 1 tam + 25/75. Kesir yarımdan az olduğu için ilave sayı 1’dir; toplam 4. 112 üye: 1 tam + 37/75; yarımdan az, toplam 4. 113 üye: 1 tam + 38/75; yarımdan fazla, ilave sayı 2; toplam 5.
150 üye: 2 ilave + 3 sabit = 5. 187 üye: 2 tam + 37/75; kesir dikkate alınmaz, toplam 5. 188 üye: 2 tam + 38/75; yukarı yuvarlama sonucu 3 ilave, toplam 6.
750 üye: 10 ilave + 3 sabit = 13 temsilci. Bu örneklerde asıl temsilci sayısı kaç ise aynı sayıda yedek temsilci de seçilir. Dolayısıyla 750 üyeli oda 13 asıl ve 13 yedek temsilci seçer.
Kaç yedek temsilci seçilir?
Madde 32, asıl temsilci sayısı kadar yedek temsilci seçilmesini öngörür. Bir odanın hesap sonucu beş asıl temsilci hakkı varsa beş yedek temsilci de seçilir. Yedek temsilciler ayrı bir ilave temsil kotası değildir; asıl temsilcinin görev yapamaması halinde temsil sürekliliğini sağlar.
Yedek temsilcilerin sıralaması seçim sonuçlarında açıkça gösterilmelidir. Asıl temsilci yerine kimin katılacağı, seçim tutanağındaki yedek sırası ve ilgili toplantı kayıtları üzerinden belirlenir. Keyfi biçimde herhangi bir oda üyesinin yedek temsilci gibi genel kurula gönderilmesi m.32’deki seçim sistemiyle bağdaşmaz.
Yedek temsilci de temsilcilik için aranan şartları taşımalıdır. Yedek seçilmiş olması, adaylık ve seçilme yeterliği koşullarının uygulanmayacağı anlamına gelmez.
Temsilci hesabında hangi üye sayısı esas alınır?
Temsilci sayısı hesabının başlangıç verisi odanın resmi üye sayısıdır. Bu sayı tahmini, yaklaşık veya internet sitesindeki güncel olmayan bir bilgiye göre belirlenmemelidir. Seçim sürecinde esas alınan oda üyelik kayıtları kullanılmalıdır.
Yeni kayıt, nakil, üyelikten çıkarılma veya üyeliğin sona ermesi gibi hareketlerin hangi tarih itibarıyla temsil hesabına yansıyacağı seçim takvimi ve resmi kayıtlar üzerinden belirlenir. Özellikle temsilci sayısının değiştiği 37/38 kişilik artık sınırlarında bir üyelik bile sonucu değiştirebilir.
Uyuşmazlık çıkarsa oda üye listesi, listenin kesinleşme tarihi, temsilci hesap tutanağı ve genel kurul seçim belgeleri birlikte incelenir. Sadece toplam sayı beyanı yeterli görülmemelidir.
TÜRMOB Genel Kurulu temsilcileri nasıl seçilir?
Temsilciler odaların genel kurullarında, 3568 sayılı Kanun’un seçim sistemine göre seçilir. Kanun temsilcilerin görev süresini ve tekrar seçilebilme durumunu ayrıca düzenler. Temsilci sıfatı TÜRMOB tarafından dışarıdan atamayla verilmez; odadaki seçim sonucundan doğar.
Seçim tutanağında asıl ve yedek temsilciler ayrı gösterilmeli, kullanılan temsilci kotasının m.32 hesabına uygunluğu anlaşılmalıdır. Odada yedi asıl temsilci hakkı varken sekiz kişinin asıl seçilmesi, üye sayısı hesabı yönünden açıklanması gereken bir aykırılıktır.
Temsilci seçimi ile TÜRMOB organ seçimi aynı şey değildir. Oda temsilcileri önce Birlik Genel Kurulunu oluşturur; TÜRMOB Yönetim, Disiplin ve Denetleme Kurullarının seçimi daha sonra Birlik Genel Kurulu içinde yapılır.
Temsilci sayısı yanlış hesaplanırsa ne yapılır?
İlk olarak resmi üye sayısı ve hesap yöntemi belgeye bağlanmalıdır. Hatanın sabit üç temsilcinin unutulmasından mı, 75’e bölme işleminden mi, kesir yuvarlamasından mı yoksa üyelik listesinden mi kaynaklandığı belirlenir.
Seçim süreci yargı gözetimi altında yürütüldüğü için seçim listeleri ve sonuçlarına ilişkin kanuni itiraz yolları süreye tabidir. Bu nedenle hata seçimden önce aday/temsilci listesinde fark edilmişse zamanında itiraz edilmesi; seçim sonrasında fark edilmişse ilgili tutanak ve seçim kurulu belgelerinin gecikmeden temin edilmesi gerekir.
Fazla veya eksik temsilcinin Birlik Genel Kurulundaki oylamaya katılması, belirli kararın çoğunluğuna etkisi bakımından ayrıca incelenebilir. Her sonuç, somut genel kurul tutanağı ve oylama sayıları üzerinden belirlenmelidir.
Temsilci hesabı için pratik kontrol listesi
Birinci adım: seçime esas resmi üye sayısını tespit edin. İkinci adım: üye sayısını 75’e bölün. Üçüncü adım: kesir yarımdan azsa atın, yarım veya daha fazlaysa yukarı tamamlayın. Dördüncü adım: bulunan ilave temsilci sayısına sabit 3 temsilciyi ekleyin. Beşinci adım: aynı sayı kadar yedek temsilci belirlenip belirlenmediğini kontrol edin.
Altıncı adım: seçim tutanağındaki asıl-yedek sayısını formülle karşılaştırın. Yedinci adım: üye sayısının hangi tarih itibarıyla alındığını doğrulayın. Sekizinci adım: temsilcilerin seçim ve yeterlik kayıtlarını kontrol edin. Dokuzuncu adım: varsa itiraz süresini ve seçim kurulu kararını dosyaya ekleyin.
Bu yöntem özellikle büyük odalarda hesap hatasını azaltır. Excel veya hesap tablosu kullanılabilir; ancak sonucun dayanağı yazılım değil m.32’deki formüldür. Hesap belgesi ve üye listesi birlikte saklanmalıdır.
Temsil sistemi neden iki parçalıdır?
Sabit üç temsilci kuralı her odanın TÜRMOB Genel Kurulunda asgari düzeyde söz sahibi olmasını sağlar. Üye sayısına bağlı ilave temsil ise çok daha fazla meslek mensubunu temsil eden odaların ağırlığını tamamen eşitlemez. Böylece coğrafi/kurumsal temsil ile üye sayısına dayalı orantılı temsil birlikte kullanılır.
Bu sistem matematiksel olarak tam oransal temsil değildir. Çünkü sabit üç temsilci küçük odalara görece daha yüksek temsil oranı verir. Ancak bu sonuç kanunun bilinçli formülünden doğar ve seçim organları farklı bir formül uygulayamaz.
Hukuki inceleme bakımından amaç tartışmasından önce kanuni formül uygulanır. Temsil sisteminin adil olup olmadığına dair görüş, seçim hesabını değiştirme yetkisi vermez.
Mersin’de TÜRMOB temsilci seçimi
Mersin’de oda genel kurulundan TÜRMOB Genel Kuruluna temsilci seçilirken resmi üye sayısının doğru tarih itibarıyla belirlenmesi ve m.32 formülünün uygulanması gerekir. Özellikle temsilci sayısının eşik değerlerde değiştiği durumlarda üye listesinin kesinleşme tarihi önemlidir.
Bakırçı & Keskin Hukuk Bürosu, Mersin merkezli olarak meslek kuruluşu seçimleri ve organ kararlarına ilişkin uyuşmazlıkları seçim tutanakları, üye listeleri ve 3568 sayılı Kanun üzerinden incelemektedir. Türkiye genelindeki dosyalar İstanbul ve Mersin ofislerinden takip edilebilir.
Temsilci hesabında en sık yapılan hatalar
Birinci hata, her odanın sahip olduğu sabit üç temsilciyi hesaba katmadan yalnız üye sayısını 75’e bölmektir. Bu yöntem özellikle küçük odalarda temsilci sayısını ciddi biçimde eksik gösterir. İkinci hata, küsuratı her durumda aşağı yuvarlamaktır. Oysa m.32 yarımdan az kesri atar, yarım ve daha büyük kesri yukarı tamamlar. Üçüncü hata, asıl temsilci sayısını doğru hesaplayıp aynı sayıda yedek seçme kuralını unutmaktır.
Dördüncü hata, güncel olmayan üye sayısını kullanmaktır. Bir önceki yılın üye sayısı veya internet sitesindeki yaklaşık sayı seçim hesabının hukuki dayanağı değildir. Seçime esas resmi üye listesi kullanılmalıdır. Beşinci hata, temsilci sayısı ile TÜRMOB organlarındaki üye sayısını karıştırmaktır. Oda temsilcileri Birlik Genel Kurulunu oluşturur; Yönetim Kurulu veya Disiplin Kurulu üyelik sayıları başka maddelerde düzenlenir.
Altıncı hata, küsuratın “kişi sayısı” olduğu gerekçesiyle yuvarlama kuralını uygulamamaktır. Kanun kesir hesabını bizzat düzenlediği için 37/75 ile 38/75 arasında sonuç farkı doğar. Yedinci hata, hesap sonucunda ortaya çıkan toplam temsilci hakkını genel kurul kararıyla artırmaya çalışmaktır. Genel kurul kanuni formülü değiştiremez.
Temsilci sayısına itiraz dosyası nasıl hazırlanır?
İtiraz dosyasına seçime esas üye listesi, listenin tarihi, oda genel kurul ilanı, aday/temsilci listesi ve seçim tutanağı eklenmelidir. Hesap ayrı bir tabloda gösterilmeli; toplam üye sayısı 75’e bölünmeli, kesir oranı yazılmalı, kanuni yuvarlama uygulanmalı ve sabit üç temsilci eklenmelidir. Sonuç, tutanakta asıl seçilen temsilci sayısıyla karşılaştırılmalıdır.
Fazla temsilci seçildiği iddiasında hangi kişinin kanuni kontenjan dışında kaldığı; eksik temsilci seçildiği iddiasında odanın kaç temsilci hakkının kullanılmadığı somutlaştırılır. Aynı kontrol yedek temsilciler için de yapılır. İtiraz seçim kurulu sürecine bağlıysa kanuni süreler ayrıca takip edilmelidir.
TÜRMOB Genel Kurulu yapılmış ve tartışmalı temsilciler oylamaya katılmışsa, belirli kararlar üzerindeki etkileri ayrıca incelenebilir. Ancak bu inceleme genel iddiayla değil, toplantı tutanağı, katılım listesi ve oylama sonucu üzerinden yapılmalıdır.
Eşik sayılarda hızlı kontrol örnekleri
37 üyeli odada 37/75 kesri yarımdan az olduğu için ilave temsilci yoktur; toplam üçtür. 38 üyeli odada 38/75 yarımdan fazla olduğundan bir ilave temsilci doğar ve toplam dört olur. 187 üyede 2 tam + 37/75 bulunduğundan toplam beş; 188 üyede 2 tam + 38/75 olduğundan ilave sayı üçe çıkar ve toplam altı olur.
Bu eşikler, temsilci sayısının tek bir yeni üyeyle değişebildiğini gösterir. Bu nedenle seçime yakın tarihte yapılan kayıt, nakil veya üyelik sona ermesi işlemlerinin resmi listeye hangi tarihte yansıdığı önem taşır. Hesapta esas alınan listenin kesinleşmiş olması gerekir.
Hesabın belgelendirilmesi
Temsil hesabının seçim dosyasında yazılı olarak gösterilmesi, sonradan çıkabilecek uyuşmazlığı azaltır. Üye sayısı, bölme sonucu, kesir, yuvarlama ve sabit üç temsilci ayrı satırlarda gösterilmelidir. Aynı tabloda asıl ve yedek toplamları da belirtilmelidir.
Not: Hesapta resmi ve kesinleşmiş oda üye listesi kullanılmalıdır.
Seçim tutanağı ile bu hesap tablosu birbiriyle tam uyumlu olmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
1. Her oda en az kaç TÜRMOB Genel Kurulu temsilcisi seçer?
En az üç temsilci. Üye sayısından ilave temsilci doğarsa sayı artar.
2. Her kaç üyeye bir ek temsilci düşer?
Her 75 üyeye bir ilave temsilci.
3. 100 üyeli oda kaç temsilci seçer?
100/75 hesabında bir ilave temsilci oluşur; sabit üçle toplam dört asıl temsilci seçilir.
4. 113 üyeli oda kaç temsilci seçer?
1 tam + 38/75 kesri yukarı yuvarlandığı için iki ilave, üç sabitle toplam beş temsilci.
5. Kesrin tam yarısı ne olur?
Yarım ve daha büyük kesirler bir üst tam sayıya tamamlanır.
6. Yedek temsilci sayısı kaçtır?
Asıl temsilci sayısı kadardır.
7. Temsilci sayısı oda yönetim kurulunca değiştirilebilir mi?
Hayır. Formül 3568 m.32’den gelir.
8. Hatalı hesapta hangi belge önemlidir?
Seçime esas resmi üye listesi ve genel kurul/seçim tutanakları.
Resmî kaynaklar
İlgili rehberler
- TÜRMOB zorunlu meslek kuralları
- Odalar arası mesleki uyuşmazlık
- TÜRMOB’un hukuki statüsü
- Oda genel kurulu
Meslek kuruluşu seçim uyuşmazlığı incelemesi: +90 552 224 43 66.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.
