Noterler Mal Bildirimi Vermek Zorunda mı? 3628 m.2 ve m.8 | 2026

Noterlerin Mal Bildirimi Vermesinin Hukuki Dayanağı Nedir?

3628 sayılı Kanun’un 2. maddesi mal bildiriminde bulunmak zorunda olan kişileri tek tek veya görev grupları hâlinde sayar. Maddenin (b) bendinde “noterler” ayrı ve açık bir kategori olarak yer alır. Bu nedenle noterin 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olup olmadığı veya klasik anlamda kamu personeli sayılıp sayılmadığı üzerinden ayrıca bir kapsam tartışması yürütmeye gerek yoktur. Kanun, noterlik sıfatını doğrudan yükümlülük sebebi kabul etmiştir.

Mal Bildiriminde Bulunulması Hakkında Yönetmeliğin 3. maddesi de aynı sistemi tekrarlar ve noterleri mal bildiriminde bulunacaklar arasında açıkça gösterir. Kanun ile Yönetmeliğin paralel düzenlemesi nedeniyle noter yönünden yükümlülük, kişinin noterlik görevine atanmasıyla birlikte doğar ve görev süresince devam eder.

Mal bildirimi yükümlülüğü yalnız ilk atama anındaki bir formaliteden ibaret değildir. İlk bildirim, ek bildirim, belirli yıllarda yenileme ve görev sona erdiğinde son bildirim farklı hukuki sebeplere dayanan ayrı yükümlülüklerdir. Bu aşamalardan birinin yerine getirilmiş olması diğerini ortadan kaldırmaz.

Noter Mal Bildirimini Nereye Verir?

3628 sayılı Kanun m.8/e açık biçimde “Noterler için Adalet Bakanlığı” hükmünü taşır. Yönetmelik m.6/e de aynı mercii tekrar eder. Dolayısıyla noterin mal bildirimini başka bir kamu kurumuna, noter odasına veya yalnızca noterlik dairesindeki bir dosyaya bırakması Kanunda belirtilen merci kuralının yerine geçtiği anlamına gelmez.

Bildirim işlemi, Adalet Bakanlığının güncel idari teşkilatı içinde bu görevi yürüten birime usulüne uygun şekilde ulaştırılmalıdır. Fiziksel veya kurum içi elektronik teslim yöntemi değişebilse de esas olan, bildirimin kanuni süre içinde yetkili makama ulaştığının kayıtla ortaya konulabilmesidir. Evrak kayıt numarası, teslim alındısı veya kurumsal sistem kaydı bu nedenle saklanmalıdır.

Noterin görevden ayrılması hâlinde de Kanun m.8/i önemlidir. Görevlerinden ayrılan kişiler, görevdeyken bildirimlerini vermeleri gereken makam veya merciye bildirim verirler. Noter bakımından bu, ayrılış bildiriminin de Adalet Bakanlığına sunulması anlamına gelir.

Noterin İlk Mal Bildirimi Ne Zaman Verilir?

Kanun m.6/a, Kanun kapsamındaki göreve atanmada mal bildiriminin “göreve giriş için gerekli belgelerle” birlikte verilmesini zorunlu kılar. Maddenin son cümlesi daha da nettir: (a) bendinde yazılı bildirim verilmedikçe göreve atama yapılamaz. Bu nedenle ilk mal bildirimi, göreve başladıktan sonra uygun bir zamanda tamamlanabilecek sıradan bir eksik belge değildir.

Yönetmelik m.9/a aynı kuralı tekrar eder. Atama dosyasındaki mal bildirimi, noterin göreve giriş belgelerinin bir parçasıdır. Bildirimin eksik, imzasız veya usulen verilmemiş olması hâlinde, eksikliğin niteliğine göre atama işlemi ve sonraki idari süreç etkilenebilir. Bildirim formunun eksiksiz doldurulması bu nedenle önemlidir.

İlk bildirimde esas alınacak malvarlığı, bildirimin düzenlendiği tarihteki durumdur. Yönetmelik m.8, malların mal bildirimi tarihindeki değerleri esas alınarak beyan olunacağını düzenler. Sonradan meydana gelen önemli değişiklikler ise ilk formu geriye dönük değiştirmek yerine ek bildirim mekanizmasıyla bildirilir.

Noterin Mal Bildiriminde Hangi Mallar Yer Alır?

Kanun m.5’e göre yükümlünün kendisine, eşine ve velayeti altındaki çocuklarına ait taşınmazlar mal bildiriminin konusudur. Bunun yanında görevliye yapılan aylık net ödemenin beş katından fazla tutardaki her biri için para, hisse senedi ve tahvil, altın, mücevher ve diğer taşınır mallar, haklar, alacaklar, gelirler ve bunların kaynakları ile borçlar ve sebepleri bildirilir.

Yönetmelik m.8 daha ayrıntılıdır. Taşınmaz mallar içinde arsa ve yapı kooperatifi hisselerini de açıkça sayar. Beş kat eşiğinin üzerinde kalan grupta para ve para hükmündeki kıymetli kâğıtlar, hisse senetleri ve tahviller, altın ve mücevher, kara-deniz-hava taşıtları, tarım ve iş makineleri, hayvanlar, koleksiyonlar, ev eşyaları ve diğer taşınırlar; ayrıca hak, alacak, borç ve gelirler yer alır.

Taşınmazlar bakımından Yönetmelik m.8’deki sistem farklıdır. Taşınmazlar, beş kat parasal eşiğinin altında kaldığı gerekçesiyle bildirim dışına çıkarılmaz; taşınmazların tamamı bildirilir. Beş katlık eşik Yönetmeliğin m.8/b bendinde sayılan taşınır mal, hak, alacak, borç ve gelir grupları yönünden uygulanır.

Bildirimde yalnız malın varlığını yazmak yeterli olmayabilir. Kanun m.5, gelirlerin kaynakları ile borçların sebeplerinin de bildirimin konusuna dahil olduğunu açıkça belirtir. Formun ilgili bölümlerinde edinim ve kaynak bilgisinin doğru verilmesi, sonraki karşılaştırma ve denetim bakımından önemlidir.

Noter Eşinin ve Çocuklarının Mallarını da Bildirir mi?

Evet. Kanun m.5, yükümlünün kendisine ek olarak eşine ve velayeti altındaki çocuklarına ait malvarlığı unsurlarını da kapsam içine alır. Bu hüküm, mal bildirimi sisteminin yalnız kişinin kendi adına kayıtlı mallara bakılarak etkisiz hâle gelmesini önleyen temel düzenlemelerden biridir.

Her iki eş de 3628 kapsamındaki yükümlülerden ise Yönetmelik m.4 uygulanır. Buna göre her iki eş ayrı ayrı mal bildiriminde bulunmak zorundadır. Her eş kendi bildiriminde, eşinin ve velayeti altındaki çocuklarının mallarını da gösterir. Yani “eşim de beyan verdiği için onun mallarını kendi formumda yazmıyorum” yaklaşımı Yönetmeliğin açık hükmüne uygun değildir.

Çocuk bakımından ölçüt velayet ilişkisidir. Kanun ve Yönetmelik “velayeti altındaki çocuklar” ifadesini kullanır. Ergin ve velayet altında olmayan çocukların malvarlığı, bu hüküm uyarınca sırf çocukluk ilişkisi nedeniyle ebeveynin mal bildirimine eklenmez. Somut olayda velayet, yaş ve hukuki statü doğru belirlenmelidir.

Noterin Malvarlığında Önemli Değişiklik Olursa Ek Bildirim Ne Zaman Verilir?

3628 sayılı Kanun m.6/d, malvarlığında önemli bir değişiklik olduğunda bir ay içinde bildirim verilmesini zorunlu kılar. Bu yükümlülük dönemsel yenileme yılını beklemez. Örneğin 2026 yılında önemli bir malvarlığı değişikliği meydana geldiyse sıradaki 2030 olağan yenilemesine kadar beklemek hukuken doğru değildir.

Yönetmelik m.10 ek mal bildiriminin ayrıntılarını düzenler. Yönetmelikte belirtilen değer ve tutarlar dikkate alınarak yeni mal edinimi, mevcut malda veya borç-alacak yapısında önemli değişiklik gibi durumlar ek bildirim sebebi olabilir. Somut olayda değişikliğin önemli olup olmadığı, m.8’deki eşikler ve malın niteliğiyle birlikte değerlendirilmelidir.

Ek bildirim yeni bir başlangıç formu değildir; mevcut bildirimin güncellenmesini sağlayan ayrı bir yükümlülüktür. Bildirim tarihinin ve değişikliğin gerçekleştiği tarihin açık biçimde belgelenmesi önemlidir. Taşınmaz ediniminde tapu tarihi, araçta tescil tarihi, borç veya alacakta sözleşme ve ödeme tarihleri gibi belgeler gerektiğinde denetimin temelini oluşturabilir.

Noter Mal Bildirimini Hangi Yıllarda Yeniler?

Kanun m.7, Kanun kapsamındaki görevlere devam eden kişilerin sonu 0 ve 5 ile biten yılların en geç şubat ayı sonuna kadar bildirimlerini yenilemesini emreder. Yönetmelik m.11 de aynı kuralı ayrıntılandırır. Buna göre 2025 yenileme dönemi geçmiş olup, görevi devam eden ve başka bir bildirim sebebi doğmayan kişiler için sıradaki genel yenileme dönemi 2030 yılının şubat ayı sonudur.

Bu beş yıllık düzen, “beş yılda bir tek bildirim” şeklinde anlaşılmamalıdır. Malvarlığında önemli değişiklik, görev sona ermesi veya başka kanuni sebep ortaya çıkarsa ara bildirim yapılması gerekir. Olağan yenileme yalnız bu özel bildirimlerin dışında, sistematik karşılaştırma için öngörülmüş dönemsel yükümlülüktür.

Yeni bildirimler yetkili merci tarafından önceki bildirimlerle karşılaştırılır. Yönetmelik m.18 bu karşılaştırmanın usulünü düzenler. Karşılaştırmada açıklanması gereken bir farklılık görülmesi hâlinde ilgili süreç işletilebilir. Bu nedenle önceki bildirimlerin ve ek bildirimlerin tutarlı biçimde hazırlanması önem taşır.

Noterlik Görevi Sona Erince Mal Bildirimi Verilir mi?

Evet. Kanun m.6/f’ye göre görevin sona ermesi hâlinde mal bildirimi, ayrılma tarihini izleyen bir ay içinde verilmelidir. Yönetmelik m.9/e de aynı süreyi tekrar eder. Bu yükümlülük emeklilik, istifa veya görevin başka hukuki sebeple sona ermesi durumunda somut sona erme tarihine göre uygulanır.

Ayrılış bildiriminin amacı, görev süresinin başlangıcı ve devamındaki bildirimlerle son durumun karşılaştırılabilmesini sağlamaktır. Bu nedenle görevin sona ermesiyle birlikte “artık 3628’e tabi değilim” denilerek son bildirimin verilmemesi doğru değildir. Kanun, tam tersine ayrılış anını ayrı bir bildirim sebebi olarak düzenlemiştir.

Ayrılış bildirimi de m.8/i gereğince görevdeyken bildirimin verildiği makama sunulur. Noter için yetkili makam Adalet Bakanlığıdır. Teslim tarihini gösteren kayıtların saklanması, daha sonra süre tartışması yaşanması hâlinde ispat kolaylığı sağlar.

Noterin Mal Bildirimi Gizli midir ve Süresinde Verilmezse Ne Olur?

Kanun m.9’a göre mal bildirimleri özel dosyada saklanır; Kanunun 20. maddesi hükmü dışında içerikleri hakkında açıklama ve bilgi verilemez, bildirimdeki bilgiler esas alınarak yayın yapılamaz. Kamu Görevlileri Etik Kurulunun gerektiğinde inceleme yetkisine ilişkin özel hüküm saklıdır. Mal bildiriminin kuruma verilmesi, içeriğin kurum içinde serbestçe dolaştırılabileceği anlamına gelmez.

Süresinde bildirim verilmemesi hâlinde Kanun m.10 uygulanır. M.6’daki sürelerde bildirim vermeyen kişiye bildirim mercii tarafından ihtar yapılır. İhtarın tebliğinden itibaren otuz gün içinde mazeretsiz olarak bildirimde bulunmayan kişi hakkında üç aya kadar hapis cezası öngörülmüştür. Soruşturmayla ilgili olarak verilen süre içinde bildirim verilmemesi hâlinde ceza üç aydan bir yıla kadar hapistir.

Gerçeğe aykırı bildirim ayrı bir suçtur. Kanun m.12, daha ağır cezayı gerektiren bir fiil oluşturmadığı takdirde gerçeğe aykırı bildirimde bulunmayı altı aydan üç yıla kadar hapis cezasıyla yaptırıma bağlar. Bu nedenle formun sadece zamanında verilmesi değil, içerik olarak gerçeği yansıtması gerekir.

3628 kapsamındaki genel yükümlüler için kapsamı açıklayan Kimler Mal Bildirimi Vermek Zorunda? rehberimiz ile vakıf idare organı üyelerine özel Vakıf Yöneticisi Mal Bildirimi yazımız da konu bütünlüğü bakımından incelenebilir.

Sık Sorulan Sorular

Noter mal bildirimi vermek zorunda mı?

Evet. 3628 sayılı Kanun m.2/b noterleri açıkça yükümlü sayar.

Noter mal bildirimini nereye verir?

Kanun m.8/e ve Yönetmelik m.6/e uyarınca Adalet Bakanlığına verir.

İlk bildirim göreve başladıktan sonra mı verilir?

Hayır. M.6/a uyarınca göreve giriş belgeleriyle birlikte verilir ve bildirim verilmedikçe atama yapılamaz.

Noter eşinin mallarını da bildirmek zorunda mı?

Evet. Kanun m.5 eş ve velayet altındaki çocukların malvarlığını da kapsar.

Eş de mal bildirimi yükümlüsü ise ne olur?

Yönetmelik m.4’e göre her eş ayrı bildirim verir ve her biri diğer eş ile velayet altındaki çocukların mallarını da kendi formunda gösterir.

Her taşınır mal bildirilir mi?

Yönetmelik m.8’de taşınırlar için beş kat eşiği uygulanır. Taşınmazlar ise bu eşikten bağımsız olarak bildirilir.

Malvarlığı artınca 2030’u beklemek gerekir mi?

Hayır. Önemli değişiklikte Kanun m.6/d gereğince bir ay içinde ek bildirim gerekir.

Noterlik sona erdiğinde son bildirim var mı?

Evet. Ayrılma tarihini izleyen bir ay içinde bildirim verilmelidir.

Mal bildirimi herkes tarafından görülebilir mi?

Hayır. Kanun m.9 bildirim içeriğini gizli tutar ve kanuni istisnalar dışında açıklanmasını yasaklar.

Süresinde bildirim verilmemesinin cezası var mı?

Evet. Kanun m.10’da ihtar sonrası bildirimsizlik ve soruşturma sırasında bildirimsizlik için hapis cezaları düzenlenmiştir.