Spor Kulübünün Giderleri Nelerdir? Sporcu, Transfer, Finansman ve Altyapı Giderleri | 7405 m.19
Kısa ve net cevap
7405 sayılı Spor Kulüpleri ve Spor Federasyonları Kanunu m.19/2, spor kulüpleri ve spor anonim şirketlerinin amaç ve görevlerini gerçekleştirmek için yapabilecekleri başlıca giderleri açıkça sayar. Bunlar; satış ve malzeme giderleri, mağaza giderleri, sporculara ve diğer personele yapılan ödemeler, sporcu transferi giderleri, faaliyetlere katılım ve müsabaka giderleri, kiralama ve finansal kiralama giderleri, idari giderler, varlıkların kullanım haklarından kaynaklanan amortisman giderleri, spor dışı faaliyet giderleri, finansman giderleri ve kâr payı dağıtımları, gençlik geliştirme ve altyapı giderleri, sosyal sorumluluk faaliyetleri kapsamındaki giderler ve diğer benzeri giderlerdir.
Bir harcamanın m.19/2’de sayılmış olması, harcamanın tek başına hukuka uygun olduğu anlamına gelmez. Giderin tüzük veya esas sözleşmedeki amaçla bağlantılı olması, yetkili organ tarafından kararlaştırılması, bütçe ve federasyon harcama ilkelerine uygun bulunması, sözleşme/fatura ve ödeme kaydıyla belgelenmesi ve 7405 m.20’deki borçlanma, ilişkili kişi, ödeme-tahsilat ve denk bütçe kurallarına aykırı olmaması gerekir. Özellikle yüksek transfer bedelleri, yönetim süresini aşan finansal taahhütler ve ilişkili kişilere yapılan ödemeler için sadece “gider kalemi” sınıflandırması yeterli değildir; işlemin bütün hukuki şartları ayrıca denetlenir.
7405 m.19/2 giderleri neden saymaktadır?
7405 m.19/2, spor kulübü ve spor anonim şirketinin amaç ve görevlerini yerine getirirken hangi ekonomik alanlarda harcama yapabileceğini sistematik biçimde ortaya koyar. Gelirler m.19/1’de, giderler ise m.19/2’de ayrı düzenlenmiştir. Bu ayrım bütçe, beyanname, denetim ve konsolidasyon bakımından doğrudan önem taşır.
Maddenin sonunda “diğer benzeri giderler” ifadesi yer aldığı için liste tamamen kapalı değildir. Ancak bu hüküm, kuruluş amacıyla ilgisiz veya mevzuatın yasakladığı harcamaları meşru hale getirmez. Yeni bir gider türü ortaya çıktığında önce tüzük veya esas sözleşme yetkisi, sonra bütçe ve yetkili organ kararı, ardından 7405’in mali sınırlamaları ile özel mevzuat birlikte incelenmelidir.
Madde 18 denk bütçe ve giderlerin gelirlerle orantılı gerçekleştirilmesini zorunlu tutar. Madde 20 ise harcamaların bağlı ortaklıklarla birlikte konsolide izlenmesini, belirli borçlanmaların sınırlandırılmasını, ilişkili kişilere hak ve alacak devrini ve teminat işlemlerini yasaklamasını ve ödeme yöntemini düzenler. Bu nedenle m.19 bir “harcama serbestisi” maddesi değil, m.18 ve m.20’nin içinde çalışan sınıflandırma maddesidir.
Satış ve malzeme giderleri nelerdir?
Madde 19/2-a satış ve malzeme giderlerini açıkça kabul eder. Spor ekipmanı, forma ve antrenman malzemesi, sağlık ve performans malzemeleri, müsabaka organizasyonu için sarf malzemeleri ve kulübün satış faaliyetiyle doğrudan ilişkili malzeme maliyetleri bu kalemde değerlendirilebilir.
Harcamada satın alma yetkisi ve belge düzeni önemlidir. Kulübün tüzüğü veya şirketin iç yönergesi belirli tutarın üzerindeki alımlar için yönetim kurulu kararı, teklif toplama veya ihale usulü öngörebilir. Kamu kaynağıyla yapılan yardımın kullanıldığı alımlarda 2025 tarihli Yardım Yönetmeliği ve yardım şartları ayrıca uygulanır.
Malzeme alımında stok takibi yapılmalıdır. Fatura mevcut olduğu halde malzemenin kulüp kayıtlarına alınmaması veya teslimi ispatlanamaması denetimde sorun yaratır. Taşınır kayıtları, depo giriş-çıkışları ve kullanım birimleri muhasebe kaydıyla uyumlu olmalıdır.
Kulüp mağazası giderleri m.19 kapsamında mı?
Evet. Madde 19/2-b mağaza giderlerini bağımsız bir gider kalemi olarak sayar. Lisanslı ürün mağazası, çevrim içi satış kanalı, depo, personel, kira, kargo, ödeme sistemi ve mağazacılık altyapısına ilişkin giderler bu kapsamda olabilir.
Mağazacılık faaliyetinin bağlı şirket üzerinden yürütülmesi halinde şirket ile kulüp arasındaki lisans, marka ve ürün kullanım sözleşmeleri piyasa koşullarına uygun ve belgeli olmalıdır. Spor faaliyetleriyle bağlantılı gelir ve giderler bağlı ortaklıklar dahil konsolide bilanço içinde m.20/1 uyarınca ayrıca izlenir.
Marka lisansı üçüncü kişiye verilmişse, mağaza giderinin hangi tarafa ait olduğu sözleşmeyle açıkça belirlenmelidir. Kulübün başkasına ait şirket giderini kendi bütçesinden karşılaması veya ilişkili işletmeye piyasa dışı avantaj sağlaması yönetici sorumluluğu ve vergi hukuku yönünden incelenebilir.
Sporculara ve diğer personele yapılan ödemeler hangi giderleri kapsar?
Madde 19/2-c, sporculara ve diğer personele yapılan ödemeleri temel gider kalemi sayar. Sporcu ücretleri, primler, sözleşmeye dayalı yan haklar, antrenör ve teknik ekip ücretleri, idari personel ücretleri ve mevzuata uygun diğer personel ödemeleri bu alana girer.
Sporcu ödemelerinde sözleşme, federasyon tescili, vergi ve sosyal güvenlik yükümlülükleri birlikte ele alınmalıdır. Profesyonel sporcu statüsünün bulunduğu branşlarda m.23 ve ilgili federasyon düzenlemeleri uygulanır. Amatör veya farklı statüdeki sporcular bakımından ödeme niteliği ilgili branş mevzuatına göre belirlenir.
Vadesi geçmiş sporcu borçları yalnız sözleşme uyuşmazlığı değildir. 7405 m.20/10, ilgili spor dalındaki sporculara vadesi geçmiş borcun bulunmamasını mali sistemde esas kabul eder. Federasyon veya uluslararası kuruluş lisanslama kriterleri daha ayrıntılı borçsuzluk şartı getirebilir.
Sporcu transfer giderleri nasıl kaydedilir?
Madde 19/2-ç sporcu transferi giderlerini açıkça sayar. Transfer bedeli, yetiştirme/uyuşmazlık mekanizmalarından doğan ödemeler, federasyon ücretleri ve sözleşmeyle doğrudan bağlantılı diğer transfer maliyetleri işlemin hukuki niteliğine göre kaydedilir.
Transfer sözleşmesi birden çok sezona yayılıyorsa vade, yabancı para, teminat ve olası bonus koşulları bütçede ayrı gösterilmelidir. Yönetim kurulunun olağan görev süresinden sonraki tarihlere uzanan yükümlülükler, gelir devriyle aynı hükümde düzenlenmese dahi borçlanma ve bütçe sınırları bakımından ayrıca değerlendirilir.
Transfer işlemi yalnız sportif departmanın kararıyla sonuçlandırılmamalıdır. Bütçe uygunluğu, m.20/5 borçlanma sınırı, ödeme planı, vergi etkisi, federasyon tescil koşulu ve gerekirse uluslararası transfer sistemi kontrolleri imza öncesinde tamamlanmalıdır.
Faaliyetlere katılım ve müsabaka giderleri nelerdir?
Madde 19/2-d, faaliyetlere katılım ve müsabaka giderlerini kapsar. Federasyon katılım payı, deplasman ulaşımı, konaklama, kamp, saha veya salon hizmetleri, organizasyon giderleri, güvenlik ve sağlık tedbirleri gibi harcamalar bu grupta yer alabilir.
Bir harcamanın “müsabaka gideri” olarak kaydedilmesi, belgesiz veya sınırsız ödeme yapılmasına izin vermez. Seyahat listeleri, müsabaka takvimi, fatura ve ödeme belgeleri birbirine bağlanmalıdır. Harcırah veya avans sistemi kullanılıyorsa iç düzenleme ve mahsup süresi açık olmalıdır.
Uluslararası müsabakalarda döviz giderleri, vize, sigorta, uluslararası federasyon ücretleri ve vergi etkileri ayrıca planlanır. Federasyon veya organizatörün giderin bir kısmını karşılayacağı durumlarda net maliyet ile geri ödeme alacağı doğru kaydedilmelidir.
Kiralama ve finansal kiralama giderleri nelerdir?
Madde 19/2-e, klasik kiralama ile finansal kiralama giderlerini birlikte sayar. Tesis, araç, ekipman, ofis, mağaza, teknoloji altyapısı veya başka varlıkların kullanımı için yapılan ödemeler sözleşmenin niteliğine göre bu kalemde yer alabilir.
Spor tesisi kiralanıyorsa tesisin faaliyet gösterilen spor dalına elverişliliği, kira süresi, kullanım hakkının kapsamı ve alt kullanım sınırlamaları kontrol edilmelidir. Kamuya ait tesislerde 7405 m.10 ve tahsis/kira sözleşmesindeki özel şartlar önceliklidir.
Finansal kiralama işlemleri uzun vadeli yükümlülük yaratabileceğinden m.20/5 borçlanma sınırlarının uygulanıp uygulanmayacağı sözleşmenin ekonomik ve hukuki niteliğine göre incelenmelidir. Muhasebe standardı bakımından kullanım hakkı varlığı ve kira yükümlülüğünün finansal tablolara yansıtılması gerekir.
İdari giderler hangi harcamaları kapsar?
Madde 19/2-f idari giderleri genel gider kalemi olarak kabul eder. Hukuk, muhasebe, denetim, bilgi teknolojisi, iletişim, ofis, sigorta, danışmanlık ve yönetim faaliyetlerinin yürütülmesine ilişkin giderler bu grupta bulunabilir.
İdari giderin kulübün amaç ve faaliyetleriyle gerçek bağlantısı olmalıdır. Yönetici veya ilişkili kişiye yapılan kişisel nitelikteki ödeme, “idari gider” adı verilerek kulüp gideri haline gelmez. Özellikle yönetim kurulu üyeleri ve hısımlarıyla yapılan işlemler m.20/8’deki yasak ve sınırlamalar yönünden ayrıca kontrol edilir.
Danışmanlık ve hizmet alımlarında hizmetin kapsamı, süresi, bedeli ve teslim çıktıları yazılı sözleşmeyle belirlenmelidir. Sadece fatura bulunması, hizmetin fiilen verildiğinin ve kulüp için gerekli olduğunun denetim bakımından her zaman yeterli kanıtı değildir.
Varlıkların kullanım haklarından kaynaklanan amortisman gideri nedir?
Madde 19/2-g, varlıkların kullanım haklarından kaynaklanan amortisman giderlerini özel olarak sayar. Bu düzenleme, özellikle kiralama ve finansal raporlama standartları bakımından kullanım hakkı varlıklarının dönemsel giderleşmesini mali sistem içinde tanır.
Bağımsız denetime tabi spor anonim şirketlerinde Türkiye Muhasebe Standartları uygulanıyorsa, kiralamaların muhasebeleştirilmesi ve kullanım hakkı varlığının amortismanı ilgili standartlara göre yapılır. 7405 m.20/6 da belirli oranların hesabında TMS’ye göre düzenlenen finansal tabloların esas alınacağını açıkça belirtir.
Amortisman, nakit çıkışı ile aynı şey değildir. Bütçe ve nakit akış tablosu hazırlanırken muhasebe gideri olan amortisman ile gerçek ödeme yükümlülüğü ayrı izlenmelidir. Federasyonun denk bütçe talimatı hangi muhasebe giderlerinin bütçeye dahil edilip edilmeyeceğini ayrıca belirleyebilir.
Finansman giderleri ve kâr payı dağıtımları m.19 kapsamında mı?
Evet. Madde 19/2-h finansman giderlerini ve kâr payı dağıtımlarını aynı bentte sayar. Kredi faizi, finansman komisyonu ve hukuken finansman gideri niteliğindeki ödemeler bu alana girebilir. Spor anonim şirketlerinde kâr dağıtımı da TTK, esas sözleşme ve 7405’in özel hükümlerine uygun şekilde yapılabilir.
Ancak finansman giderinin kabul edilmiş olması sınırsız borçlanma yetkisi vermez. m.20/5, bir bütçe yılında önceki yıl brüt gelirinin yüzde onuna kadar genel borçlanma sınırı koyar; bunun üzerindeki borçlanma özel ek bütçe ve yüksek karar nisaplarına tabidir ve kural olarak yüzde elli üst sınır bulunur.
Bağlantılı spor anonim şirketlerinde m.15/4 gereği şirket kârından kuruculara, yönetim kurulu üyelerine ve diğer kimselere özel menfaat sağlanamaz. Normal pay sahipliği temelindeki hukuka uygun kâr dağıtımı ile belirli kişilere özel menfaat sağlanması birbirinden ayrılmalıdır.
Gençlik geliştirme ve altyapı giderleri neden ayrı sayılmıştır?
Madde 19/2-ı gençlik geliştirme faaliyetleri ile altyapı giderlerini ayrı bir gider kategorisi olarak düzenler. Bu, 7405 m.18’deki sporun sürdürülebilirliği ve uzun vadeli sportif yatırımları özendirme ilkesiyle doğrudan bağlantılıdır.
Altyapı tesisi, genç takım organizasyonu, antrenör eğitimi, sporcu tarama ve gelişim programları, eğitim desteği, performans ve sağlık altyapısı gibi harcamalar bu kapsamda olabilir. Harcamanın federasyonun altyapı kriterleriyle uyumu ayrıca önem taşır.
Altyapı harcamasının doğru sınıflandırılması, bütçe ve lisanslama bakımından da sonuç doğurabilir. Bazı federasyon veya uluslararası kuruluş düzenlemeleri belirli altyapı harcamalarını mali denge hesabında özel biçimde değerlendirebilir. Bu nedenle genel muhasebe hesabı ile federasyon lisans hesabı aynı olmayabilir.
Sosyal sorumluluk ve diğer benzeri giderler yapılabilir mi?
Evet. Madde 19/2-i sosyal sorumluluk faaliyetleri kapsamında yapılan giderleri, m.19/2-j ise diğer benzeri giderleri kabul eder. Toplumsal spor projeleri, engelli sporculara erişim, gençlik projeleri, eğitim veya sosyal destek programları kulübün amaçlarıyla uyumluysa bu kapsamda değerlendirilebilir.
“Diğer benzeri giderler” hükmü sınırsız bir takdir alanı değildir. Harcamanın spor kulübü veya spor anonim şirketinin amacıyla bağlantısı, bütçe içindeki yeri, yetkili organ kararı ve belge düzeni bulunmalıdır. Kişisel veya kuruluş amacı dışında harcamalar bu ifadeye dayanılarak meşrulaştırılamaz.
Sosyal sorumluluk projesi başka kurum veya vakıfla birlikte yürütülüyorsa tarafların görevleri, bütçe, bağış veya sponsorluk niteliği ve proje sonuçları sözleşmede açıkça belirlenmelidir.
Giderler nasıl belgelenmeli ve 7405 m.20’ye nasıl bağlanmalıdır?
Her gider için hukuki dayanak zinciri kurulmalıdır: bütçe kalemi, yetkili organ veya harcama yetkilisi kararı, sözleşme/sipariş, mal veya hizmet teslim belgesi, fatura veya mevzuata uygun diğer belge ve banka ödeme kaydı. Bu zincir denetimde giderin gerçekliğini ve amaca uygunluğunu gösterir.
m.20/9, Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenen parasal sınırlar dahilindeki ödeme ve tahsilatların bankalar, finansal kuruluşlar veya PTT aracılığıyla yapılmasını zorunlu kılar. Bu şekilde yapılmayan ödeme ve tahsilatların varlığı veya başka şekilde yapıldığı ispatlanamaz. Ayrıca bütün ödeme ve tahsilatlar defter ve kayıtlarda gösterilmelidir.
İlişkili kişilere ilişkin m.20/8 özel önem taşır. Yönetim kurulu üyelerine, eşlerine, üçüncü dereceye kadar hısımlarına ve belirli ilişkili kişilere hak ve alacak devri, borç verme, rehin, kefalet, ipotek veya başka teminat sağlama konusunda kanuni yasaklar vardır. Bu nedenle gider onayı sırasında karşı tarafın ilişkili kişi olup olmadığı da kontrol edilmelidir.
Gider kontrol listesi
- Giderin tüzük veya esas sözleşmedeki amaçla bağlantısı doğrulanır.
- Bütçede yeterli ödenek ve yetkili organ/harcama onayı bulunur.
- Sözleşme, fatura ve teslim belgeleri birbiriyle eşleştirilir.
- Transfer ve sporcu ödemelerinde federasyon ve sözleşme kuralları uygulanır.
- Finansman işlemlerinde m.20/5 borçlanma oranı hesaplanır.
- İlişkili kişi olup olmadığı m.20/8 yönünden kontrol edilir.
- Ödemeler m.20/9 ve VUK mükerrer 257 kapsamındaki banka/finansal kuruluş/PTT kurallarına uygun yapılır.
- Bağlı ortaklık giderleri konsolide bilanço içinde ayrı hesapta izlenir.
- Altyapı ve sosyal sorumluluk giderleri ayrı sınıflandırılır.
- Hesap dönemi sonunda gider kayıtları m.13 beyannamesi ve finansal tablolarla karşılaştırılır.
İlgili rehberler
- Spor kulübünün gelir kaynakları – 7405 m.19/1
- Spor kulübünde denk bütçe – m.18
- Spor kulübü denetimi ve beyanname – m.13
- Spor AŞ yönetim kurulu – m.16
- Spor Hukuku genel rehberi
- Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu iletişim
Resmî kaynaklar
- 7405 sayılı Spor Kulüpleri ve Spor Federasyonları Kanunu
- Gençlik ve Spor Bakanlığı – Mevzuat
- Spor Kulüpleri Tarafından Tutulacak Defter ve Kayıtlar Hakkında Yönetmelik
- Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu
Sık Sorulan Sorular
Spor kulübünün hangi giderleri yapabileceği kanunda sayılmış mı?
Evet. 7405 m.19/2 satış ve malzemeden sporcu ödemelerine, transferden altyapıya, finansmandan sosyal sorumluluğa kadar başlıca giderleri sayar.
Kanunda sayılan her gider otomatik olarak hukuka uygun mudur?
Hayır. Giderin amaç, bütçe, yetki, sözleşme, belge ve m.20 mali sınırlamalarına da uygun olması gerekir.
Sporcu maaşları m.19 kapsamında gider midir?
Evet. Sporculara ve diğer personele yapılan ödemeler m.19/2-c kapsamında açıkça gider sayılmıştır.
Transfer bedeli borçlanma sınırını etkileyebilir mi?
Transferin finansman ve vade yapısı m.20/5 kapsamında borçlanma niteliği doğuruyorsa önceki yıl brüt gelirine bağlı sınırlar ayrıca uygulanır.
Mağazacılık gideri kulüp bütçesine yazılabilir mi?
Evet; ancak mağazacılık bağlı şirket üzerinden yürütülüyorsa ilişkili şirket ve konsolidasyon kayıtları doğru kurulmalıdır.
Kira ve finansal kiralama giderleri aynı mı?
Her ikisi m.19’da gider olarak sayılır; ancak hukuki ve muhasebe nitelikleri farklı olabilir ve finansal kiralama uzun vadeli yükümlülük yaratabilir.
Kâr payı dağıtımı gider sayılmış mı?
Evet. m.19/2-h finansman giderleri ve kâr payı dağıtımlarını sayar; spor AŞ’de dağıtım TTK, esas sözleşme ve 7405’in özel kurallarına uygun olmalıdır.
Altyapı gideri ayrı kalem midir?
Evet. Gençlik geliştirme faaliyetleri ve altyapı giderleri m.19/2-ı’da açıkça ayrı düzenlenmiştir.
İlişkili kişiye ödeme yapılabilir mi?
İşlemin türüne göre m.20/8’de hak ve alacak devri, borç verme ve teminat işlemlerine ilişkin açık yasaklar bulunur; sıradan hizmet ödemeleri de piyasa şartı, yetki ve belge yönünden ayrıca incelenir.
Nakit ödeme yapılabilir mi?
m.20/9’da Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenen parasal sınırlar dahilindeki ödeme ve tahsilatların banka, finansal kuruluş veya PTT aracılığıyla yapılması zorunludur ve tüm işlemler kayda alınmalıdır.
Yazar: Av. Halil Bakırcı – Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu, Mersin.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
