Spor Kulübünün Gelir Kaynakları Nelerdir? Sponsorluk, Transfer, Yayın ve Bağış Gelirleri | 7405 m.19
Kısa ve net cevap
7405 sayılı Spor Kulüpleri ve Spor Federasyonları Kanunu m.19/1, spor kulüpleri ve spor anonim şirketlerinin kullanabileceği gelir kaynaklarını açıkça sayar. Bunlar; üye aidatları, sponsorluk gelirleri, sporcu transferlerinden alınan ücretler, sporcu yetiştirme tazminatları, sporcu eğitimi ve kurs ücretleri, faaliyetlere katılım bedelleri, müsabaka hasılatları, yayın gelirleri, sahip olunan veya ortak olunan şirket ve işletmelerden elde edilen gelirler, toplantı ve benzeri faaliyet gelirleri, reklam gelirleri, kira gelirleri, spor müsabakalarına dayalı bahis ve şans oyunlarından elde edilen isim hakkı gelirleri, bağış ve yardımlar, spor dışı faaliyet gelirleri, finansman gelirleri, öz sermaye katkıları ve diğer benzeri gelirlerdir.
Bu liste, her gelir kaleminin hiçbir ek koşula bağlı olmaksızın serbestçe elde edilebileceği anlamına gelmez. Gelirin kulübün tüzüğünde veya spor anonim şirketinin esas sözleşmesinde yer alan amaçlarla ve 7405’teki görevlerle bağlantılı olması; ilgili vergi, sponsorluk, federasyon, bahis, şirketler hukuku ve muhasebe hükümlerine uygun şekilde doğması; banka ve kayıt sistemi içinde izlenebilir olması gerekir. Ayrıca 7405 m.20’ye göre spor faaliyetleriyle ilgili gelirler bağlı ortaklıklar dahil konsolide bilançoda ayrı bir hesapta izlenir ve gelecek yıllara ait belirli gelirlerin devri yüzde ve genel kurul sınırlarına tabidir.
7405 m.19 gelir kaynaklarını neden tek tek sayar?
7405 m.19/1, spor kulüpleri ve spor anonim şirketlerinin ekonomik faaliyet alanını şeffaflaştırmak için gelir kaynaklarını isimleriyle gösterir. Hükmün giriş cümlesi bu gelirlerin, tüzük veya esas sözleşmede belirtilen amaçları ve Kanunda yer alan görevleri gerçekleştirmek amacıyla kullanılabileceğini belirtir. Dolayısıyla gelir kaynağı ile kuruluşun sportif ve kurumsal amacı arasında bağlantı kurulmalıdır.
Maddenin sonunda “diğer benzeri gelirler” ifadesi bulunması listenin tamamen kapalı olmadığını gösterir. Ancak bu hüküm, yasaklanmış veya kuruluş amacıyla ilgisiz her türlü faaliyetten gelir elde etme yetkisi vermez. Yeni bir gelir modeli planlandığında önce tüzük/esas sözleşme yetkisi, sonra 7405, ilgili federasyon talimatları ve gelir türüne özgü özel mevzuat kontrol edilmelidir.
Gelirlerin hukuka uygun kaynağı kadar kayıt şekli de önemlidir. 7405 m.20/1 spor faaliyetleriyle ilgili bütün gelir ve giderlerin bağlı ortaklıklar dahil konsolide bilanço içinde ayrı hesapta toplanmasını ister. m.20/9 ise Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenen tutarı aşan tahsilat ve ödemelerin banka, finansal kuruluş veya PTT aracılığıyla yapılmasını ve kayıt altına alınmasını zorunlu kılar.
Üye aidatları spor kulübü geliri midir?
Evet. Madde 19/1-a üye aidatlarını açıkça gelir kaynağı sayar. Aidatın miktarı, ödeme zamanı, gecikme ve üyelikle ilişkili sonuçları spor kulübü tüzüğünde veya yetkili organ kararlarında hukuka uygun şekilde düzenlenmelidir. Spor anonim şirketinde klasik kulüp üyeliği bulunmadığından aidat geliri esas olarak spor kulübü yapısında önem taşır.
Aidatın genel kurul veya tüzükte öngörülen organ tarafından belirlenmesi, üyelere eşit ve öngörülebilir şekilde uygulanması gerekir. Geçmiş dönem aidatlarının tahsilinde zamanaşımı, üyelikten ayrılma veya çıkarılma tarihleri ve varsa yapılandırma kararları ayrıca dikkate alınmalıdır.
Aidat tahsilatı makbuz, banka kaydı ve üye siciliyle eşleştirilmelidir. Özellikle yüksek üye sayısına sahip kulüplerde manuel tahsilat sistemi yerine üye numarasıyla bankacılık veya dijital ödeme sistemi kullanılması m.18’deki şeffaflık ve güvenilirlik hedefini destekler.
Sponsorluk geliri hangi kurallara tabidir?
Madde 19/1-b sponsorluk gelirini temel gelir kaynaklarından biri olarak kabul eder. Sponsorluk; forma, tesis, organizasyon, takım, sporcu, dijital içerik veya isim hakkı gibi farklı ekonomik değerler karşılığında kurulabilir. Ancak hukuki niteliği her durumda yazılı sözleşmeyle açıklaştırılmalıdır.
Sözleşmede sponsorun sağlayacağı nakit veya ayni katkı, ödeme takvimi, reklam ve marka kullanım hakları, münhasırlık, federasyon/lig kısıtlamaları, sözleşme süresi, fesih ve ihlal sonuçları açıkça belirlenmelidir. Sponsorluk bedelinin birden fazla sezonu kapsaması halinde 7405 m.20/4’teki gelecek dönem gelir ve alacaklarının devrine ilişkin sınırlar ayrıca değerlendirilir.
İlgili spor federasyonu reklam ve sponsorluk alanlarını talimatla sınırlayabilir. Forma reklamı, saha içi görünürlük, yayın alanı veya yasaklı ürün/hizmet kategorileri federasyon ve diğer özel mevzuata tabidir. Bu nedenle sponsorluk sözleşmesi yalnız tarafların ticari iradesiyle değil sportif düzenlemelerle birlikte hazırlanmalıdır.
Sporcu transfer gelirleri ve yetiştirme tazminatı aynı şey midir?
Hayır. Madde 19, “sporcu transferlerinden alınan ücretler” ile “sporcu yetiştirme tazminatlarını” ayrı bentlerde düzenler. Transfer ücreti, bir sporcunun sözleşmesel veya sportif kayıt ilişkisi nedeniyle kulüpler veya spor anonim şirketleri arasında doğan bedeli ifade eder. Yetiştirme tazminatı ise ilgili spor federasyonu veya uluslararası spor düzenlemelerinde belirlenen genç oyuncu yetiştirme katkısına dayanır.
Transfer gelirinin doğması için ilgili branşın federasyon talimatları, sporcunun sözleşmesi ve kayıt/lisans durumu birlikte incelenmelidir. Bir sporcunun sözleşmesi devam ederken ödenecek transfer bedeli ile sözleşmesi sona ermiş sporcu bakımından doğabilecek eğitim veya dayanışma mekanizmaları farklı hukuki dayanaklara sahip olabilir.
Transfer gelirinin döviz cinsinden veya taksitli olması halinde kur farkı, vade, teminat ve tahsilat riski muhasebe kayıtlarına doğru yansıtılmalıdır. Gelecek sezonlara yayılan transfer alacağının devredilmesi veya faktoringe konu edilmesi planlanıyorsa m.20’deki gelir ve alacak devri sınırları uygulanır.
Sporcu eğitimi, kurs ve faaliyetlere katılım bedeli alınabilir mi?
Evet. Madde 19/1-d sporcu eğitimi, kurs ve benzeri ücretleri; m.19/1-e ise faaliyetlere katılım bedellerini gelir kaynağı olarak sayar. Spor okulu, altyapı eğitimi, kamp, teknik kurs veya kulüp tarafından yürütülen benzeri hizmetlerden ücret alınabilir.
Ancak ücretli eğitim faaliyeti kulübün tüzüğündeki amaç ve faaliyet alanına uygun olmalıdır. Çocuk ve genç sporcular söz konusu olduğunda veli sözleşmeleri, kişisel veri işleme, sağlık beyanları, güvenlik ve antrenör yeterliliği ayrıca düzenlenmelidir. Tüketici hukuku veya mesafeli hizmet hükümlerinin uygulanabileceği modellerde bu yükümlülükler de göz önünde bulundurulur.
Katılım bedeli ile üyelik aidatı birbirine karıştırılmamalıdır. Üyelik hukuki statüye bağlı sürekli bir ilişkiyken kurs veya faaliyet bedeli belirli hizmete ilişkin olabilir. Muhasebe ve belge düzeni bu ayrıma uygun kurulmalıdır.
Müsabaka hasılatı ve yayın gelirleri nasıl değerlendirilir?
Madde 19/1-f müsabaka hasılatlarını, m.19/1-g ise yayın gelirlerini açıkça gelir kaynağı sayar. Bilet, kombine, loca veya federasyonun izin verdiği diğer seyirci gelirleri müsabaka hasılatının başlıca örnekleridir. Yayın gelirleri ise televizyon, radyo, internet ve diğer medya haklarından doğabilir.
Bu gelirlerin paylaşımı çoğu branşta federasyon veya lig düzenlemelerine tabidir. Kulüp kendi başına tüm müsabaka yayın haklarının sahibi olduğu varsayımıyla sözleşme yapmamalıdır. Merkezi pazarlama, havuz sistemi veya uluslararası organizasyon kuralları varsa yetki ve gelir paylaşımı bunlara göre belirlenir.
Biletleme gelirleri elektronik bilet, 6222 sayılı Kanun, vergi ve federasyon düzenlemeleriyle birlikte ele alınır. Yayın sözleşmeleri ise uzun vadeli gelir yaratabildiğinden yönetim kurulu görev süresini aşan alacak devirleri bakımından m.20/4 özel önem taşır.
Kulübün sahibi veya ortağı olduğu şirketlerden gelir elde etmesi mümkün mü?
Evet. Madde 19/1-ğ, spor kulübünün veya spor anonim şirketinin sahibi veya ortağı olduğu şirketler ile işletmelerden elde edilen gelirleri kanuni gelir kaynağı olarak tanır. Mağazacılık şirketi, lisanslı ürün işletmesi, tesis işletmesi veya başka ekonomik faaliyetlerden kâr payı ya da işletme geliri doğabilir.
Ancak bağlı ortaklık üzerinden elde edilen gelir, spor faaliyetleriyle bağlantılıysa 7405 m.20/1 uyarınca konsolide bilanço sisteminde doğru şekilde izlenmelidir. Kulübe bağlı spor anonim şirketleri bakımından m.20/2 ayrıca konsolidasyon ve hesap dönemi kuralları getirir.
İlişkili şirketlerle yapılan işlemler piyasa koşullarına uygun ve belgeli olmalıdır. Kulüp varlıklarının düşük bedelle ilişkili şirkete kullandırılması veya şirket gelirlerinin kulüp dışında bırakılması şeffaflık, sorumluluk ve vergi hukuku sorunları doğurabilir.
Reklam, kira ve toplantı gelirleri hangi kapsamda değerlendirilir?
Madde 19/1-h toplantı ve benzeri faaliyetlerden, m.19/1-ı reklamdan, m.19/1-i ise kiradan elde edilen gelirleri ayrı kalemler olarak sayar. Organizasyon alanı kiralama, tesis bölümlerinin kullanım hakkı, dijital reklam, forma veya saha içi reklam ve kulüp etkinliklerinden gelir elde edilebilir.
Kira geliri doğuran taşınmaz veya tesisin mülkiyet ya da tahsis şartları kontrol edilmelidir. Kamu tarafından tahsis edilmiş spor tesisinde alt kiralama veya ticari kullanım, tahsis sözleşmesi ve özel mevzuatla sınırlanmış olabilir. Kulübün sahip olmadığı hakkı üçüncü kişiye kiralaması mümkün değildir.
Reklam sözleşmelerinde federasyon ve kamu düzeni kısıtlamaları önemlidir. Alkol, tütün, bahis veya başka düzenlenmiş alanlarda reklam yasağı veya sınırlaması varsa m.19’un gelir kalemi sayması bu özel yasakları ortadan kaldırmaz.
Bahis ve şans oyunlarından elde edilen isim hakkı geliri nedir?
Madde 19/1-j, spor müsabakalarına dayalı bahis ve şans oyunlarından elde edilen isim hakkı gelirlerini spor kulüpleri ve spor anonim şirketleri için kanuni gelir kaynağı sayar. Bu gelir, kulübün kendisinin bahis faaliyeti yürütmesi anlamına gelmez. Gelir, mevzuata uygun yetkili sistemlerde spor organizasyonu ve isim hakkı üzerinden doğan pay niteliğindedir.
Bahis faaliyetleri Türkiye’de özel mevzuata ve yetkili kurum sistemine tabidir. Kulüp veya spor AŞ, m.19/1-j hükmüne dayanarak lisanssız bahis düzenleyemez veya yetkisiz platformla gelir paylaşımı sözleşmesi yapamaz.
Bu tür gelirlerin kaynağı, hesaplama yöntemi ve tahsilat kayıtları açık şekilde izlenmelidir. Ayrıca yöneticilerin spor bahislerine ilişkin ceza ve disiplin hükümleri m.5, m.34 ve ilgili federasyon düzenlemeleri bakımından ayrı bir uyum alanıdır.
Bağış ve yardım kabul edilebilir mi?
Evet. Madde 19/1-k bağış ve yardımları gelir kaynağı olarak açıkça kabul eder. Bağışın karşılıksız niteliği korunmalı; sponsorluk veya reklam karşılığı verilen bir bedel “bağış” adı altında kaydedilmemelidir. İşlemin gerçek ekonomik niteliği doğru muhasebeleştirilmelidir.
Kamu kurumlarından yapılacak yardımlar 7405 m.21 ve 9 Aralık 2025 tarihli “Spor Kulüpleri, Spor Anonim Şirketleri ve Üst Kuruluşlara Ayni ve Nakdî Yardım Yapılması Hakkında Yönetmelik” hükümlerine tabidir. Yardımın amacı, başvuru koşulları, kullanım ve denetim düzeni özel olarak belirlenmiştir.
Özel bağışlarda da bağışçının kimliği, tutarı, amacı varsa şartları ve banka kaydı belgelenmelidir. Yurt dışından gelen bağış ve yardımlarda ilgili bildirim, vergi, kara para aklamayla mücadele ve döviz mevzuatı ayrıca kontrol edilir.
Spor dışı faaliyet, finansman geliri ve öz sermaye katkısı mümkün mü?
Madde 19/1-l spor dışı faaliyet gelirlerini, m.19/1-m finansman gelirlerini ve m.19/1-n öz sermaye katkılarını açıkça sayar. Kulübün tüzüğüne ve mevzuata uygun spor dışı iktisadi faaliyetlerden gelir elde etmesi mümkündür. Spor anonim şirketi ise esas sözleşmesindeki işletme konusu çerçevesinde ticari faaliyet yürütebilir.
Finansman gelirleri mevduat faizi, kur farkı veya mevzuata uygun başka finansal işlemlerden doğabilir. Ancak kulübün ana amacını finansal yatırım faaliyetine dönüştürecek spekülatif işlem yapısı ayrıca yönetim sorumluluğu ve tüzük yetkisi bakımından değerlendirilmelidir.
Öz sermaye katkısı özellikle spor anonim şirketlerinde sermaye artırımı ve ortakların sermaye koymasıyla gündeme gelir. Kulüplerde sermaye kavramı anonim şirket anlamında aynı yapıda değildir; kayıtlar kuruluşun hukuki türüne göre tutulmalıdır. “Diğer benzeri gelirler” de maddenin amacına ve özel mevzuata uygun olmak şartıyla mümkündür.
Gelirler 7405 m.20 kapsamında nasıl izlenir?
Madde 20/1, spor faaliyetleriyle ilgili tüm gelir ve giderlerin bağlı ortaklıklar dahil konsolide bilanço içerisinde ve ayrı bir hesapta toplanmasını zorunlu kılar. Bu, m.19’daki gelir kalemlerinin şirket veya işletme üzerinden dağınık şekilde saklanmasını önleyen temel kayıt ilkesidir.
Gelecek dönem gelirlerinin bugünden devredilmesi de sınırsız değildir. m.20/4, önceki hesap dönemi brüt gelirinin yüzde yirmi beşini aşan veya mevcut yönetim kurulunun olağan görev süresinden sonra doğacak ya da vadesi gelecek gelir ve alacakların belirli işlemlere konu edilmesini özel genel kurul kararlarına bağlar. Olağan görev süresi sonrasına düşen belirli gelir ve alacaklarda ayrıca önceki dönem brüt gelirin yüzde ellisi üst sınırı vardır.
Tahsilatların banka ve kayıt sistemi üzerinden yapılması, m.13 yıllık beyannamesine ve bağımsız denetime doğru yansıması gerekir. Böylece m.19 gelir listesi yalnız gelir yaratma yetkisi değil, m.18 ve m.20 mali disiplin sistemi içinde yönetilecek kaynaklar bütünüdür.
Gelir yönetimi kontrol listesi
- Her gelir kaleminin tüzük veya esas sözleşmedeki amaçla bağlantısı kontrol edilir.
- Sponsorluk, reklam, kira ve yayın gelirleri yazılı sözleşmeye bağlanır.
- Transfer ve yetiştirme tazminatlarında ilgili federasyon talimatı uygulanır.
- Bağış ile karşılıklı sponsorluk geliri muhasebede ayrılır.
- Kamu yardımları 7405 m.21 ve 2025 Yardım Yönetmeliğine göre izlenir.
- Bağlı şirket ve işletme gelirleri konsolide sistemde doğru gösterilir.
- Gelecek yıllara ait gelir devrinde m.20/4 sınırları işlem öncesi hesaplanır.
- Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenen tutarı aşan tahsilatlar banka/finansal kuruluş/PTT üzerinden yapılır.
- Gelir kaynağına ait fatura, makbuz, sözleşme ve banka kaydı birlikte saklanır.
- Yıllık beyanname ve mali tablolar m.19’daki gelir sınıflandırmasıyla uyumlu hazırlanır.
İlgili rehberler
- Spor kulübünde denk bütçe – 7405 m.18
- Spor kulübü denetimi ve beyanname – m.13
- Spor AŞ hissedarlık ve kontrol – m.15
- Spor tesisleri ve tahsis – m.10
- Spor Hukuku genel rehberi
- Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu iletişim
Resmî kaynaklar
- 7405 sayılı Spor Kulüpleri ve Spor Federasyonları Kanunu
- Gençlik ve Spor Bakanlığı – Mevzuat
- Spor Kulüpleri, Spor Anonim Şirketleri ve Üst Kuruluşlara Ayni ve Nakdî Yardım Yönetmeliği
- Spor Kulüpleri Tarafından Tutulacak Defter ve Kayıtlar Hakkında Yönetmelik
Sık Sorulan Sorular
Spor kulübünün gelirleri kanunda sayılmış mı?
Evet. 7405 m.19/1, üye aidatından sponsorluğa, transferden yayına, bağıştan kira ve finansman gelirlerine kadar temel gelir kaynaklarını açıkça sayar.
Sponsorluk geliri bağış sayılır mı?
Hayır. Sponsorluk karşılıklı edim içeren sözleşmesel gelir olabilir; bağış ise kural olarak karşılıksızdır. m.19 bunları ayrı bentlerde düzenler.
Transfer geliri ile yetiştirme tazminatı aynı mıdır?
Hayır. Kanun bunları ayrı gelir kalemleri olarak sayar; hukuki dayanakları ilgili federasyon ve uluslararası spor düzenlemelerine göre farklılaşabilir.
Kulüp kurs ücreti alabilir mi?
Evet. Sporcu eğitimi, kurs ve benzeri ücretler m.19/1-d kapsamında açık gelir kaynağıdır.
Yayın geliri kulübün tamamına mı aittir?
Gelirin paylaşımı ilgili lig, federasyon ve organizasyon düzenlemelerine göre belirlenir; merkezi yayın havuzu varsa kulübün payı bu kurallara göre doğar.
Kulüp bahis oynatarak gelir elde edebilir mi?
Hayır. m.19/1-j, mevzuata uygun spor müsabakalarına dayalı bahis ve şans oyunlarından doğan isim hakkı gelirini düzenler; lisanssız bahis faaliyeti yürütme yetkisi vermez.
Bağış ve yardım kabul edilebilir mi?
Evet. Özel bağışlar m.19 kapsamında, kamu yardımları ise ayrıca m.21 ve ilgili Yardım Yönetmeliği kapsamında kabul edilebilir.
Kira geliri elde etmek için tesisin mülkiyeti şart mı?
Kiraya veya alt kullanıma verme yetkisi, taşınmaz üzerindeki mülkiyet, kira veya tahsis hakkına ve sözleşme şartlarına bağlıdır. Kamu tahsisli tesiste özel sınırlamalar bulunabilir.
Gelecek sezon yayın gelirleri bugünden devredilebilir mi?
Devir m.20/4’teki yüzde sınırları, yönetim dönemi ve özel genel kurul karar şartlarına tabidir; sınırsız değildir.
Gelirler banka üzerinden tahsil edilmek zorunda mı?
m.20/9, Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenen tutarı aşan tahsilatların banka, finansal kuruluş veya PTT aracılığıyla yapılmasını zorunlu kılar; bütün gelirlerin ayrıca kayda alınması gerekir.
Yazar: Av. Halil Bakırcı – Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu, Mersin.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
