Kamu Yararına Dernek Yöneticileri Mal Bildirimi Verir mi? 3628 m.2 ve m.8 | 2026

3628 Sayılı Kanunda Hangi Dernekler Mal Bildirimi Kapsamındadır?

3628 sayılı Kanun m.2/f, “kamu yararına sayılan derneklerin yönetici ve deneticileri” ifadesini kullanır. Bu nedenle yükümlülüğün doğması için öncelikle derneğin kamu yararına çalışan dernek statüsünün bulunup bulunmadığı tespit edilmelidir. Her dernek, kuruluşla birlikte otomatik olarak bu statüyü kazanmaz.

Derneğin kamu yararına sayılmasına ilişkin statü, dernekler mevzuatı ve ilgili idari kararlar çerçevesinde belirlenir. Mal bildirimi açısından önemli olan, kişinin görev yaptığı derneğin bu hukuki statüye sahip olmasıdır. Derneğin isminde “kamu”, “yardım”, “dayanışma” veya benzeri ifadelerin bulunması tek başına yeterli değildir.

Mal Bildiriminde Bulunulması Hakkında Yönetmelik m.3/f de Kanundaki aynı grubu mal bildirimi yükümlüleri arasında sayar. Böylece yükümlülük hem kanun hem uygulama yönetmeliği düzeyinde açıkça kurulmuştur.

Kamu Yararına Dernekte Hangi Yönetici ve Deneticiler Bildirim Verir?

Kanun m.2/f genel olarak kamu yararına sayılan derneklerin “yönetici ve deneticilerini” kapsar. Bildirim merciini düzenleyen m.8/m ise görev gruplarını daha ayrıntılı biçimde ayırır: genel yönetim ve merkez denetleme kurulu üyeleri ile şube başkanları için farklı merciler öngörülür.

Bu nedenle kişinin yalnız dernek üyesi olması ile yönetim veya denetim organında görev alması birbirinden ayrılmalıdır. Sıradan üyelik, m.2/f’de tek başına yükümlülük sebebi değildir. Yönetim kurulu üyeliği, merkez denetleme kurulu üyeliği veya şube başkanlığı gibi Kanunun hedeflediği görevlerden birinin bulunması gerekir.

Yedek üyenin fiilen göreve başlayıp başlamadığı da önemlidir. Yedek listede bulunan kişi henüz organ üyeliği sıfatını fiilen ve hukuken kazanmamışsa bildirim yükümlülüğünün başlangıcı ayrıca değerlendirilir. Asil üyeliğe geçiş, göreve başlama tarihi ve dernek kayıtları bu nedenle saklanmalıdır.

Her Dernek Yönetim Kurulu Üyesi 3628’e Göre Mal Bildirimi Verir mi?

Hayır. Kanun m.2/f’nin dernekler bakımından kullandığı ifade “kamu yararına sayılan dernekler” ile sınırlıdır. Bu nedenle kamu yararına sayılma statüsü bulunmayan sıradan bir derneğin yönetim kurulu üyeliği, başka hukuki sebep yoksa bu bent kapsamında mal bildirimi zorunluluğu doğurmaz.

Ancak kişi başka bir görev veya özel kanun nedeniyle zaten 3628 kapsamında olabilir. Örneğin aynı kişi kamu görevlisi, noter, kooperatif yöneticisi, yeminli mali müşavir veya başka özel kanuna göre mal bildirimi yükümlüsü olabilir. Bu durumda dernek görevi m.2/f kapsamına girmese bile kişinin diğer sıfatından doğan bildirim yükümlülüğü devam eder.

Bu ayrım hem gereksiz kişisel veri toplanmasını önler hem de gerçek yükümlülerin doğru takip edilmesini sağlar. Dernek tarafından genel bir uygulamayla tüm üyelerden mal bildirimi istenmesi yerine, Kanundaki görev ve statü şartları tek tek kontrol edilmelidir.

Kamu Yararına Dernek Yönetici ve Deneticisi Mal Bildirimini Nereye Verir?

3628 sayılı Kanun m.8/m ve Yönetmelik m.6/m, merkez düzeyindeki görevler ile şube başkanlarını ayırır. Kamu yararına sayılan derneklerin genel yönetim ve merkez denetleme kurulu üyeleri mal bildirimlerini İçişleri Bakanlığına verir.

Bu özel merci kuralı nedeniyle merkez yöneticisinin bildirimi yalnız dernek genel merkezindeki iç dosyaya bırakması yeterli değildir. Bildirim, Kanunda belirlenen yetkili makama usulüne uygun olarak ulaştırılmalı ve teslim tarihi kayıt altına alınmalıdır.

Bütün görev gruplarının bildirim mercilerini karşılaştırmalı görmek için Mal Bildirimi Nereye Verilir? rehberimiz incelenebilir.

Kamu Yararına Dernek Şube Başkanı Mal Bildirimini Nereye Verir?

Kanun m.8/m, şube başkanları için merkez organlarından farklı bir merci belirler: Şube başkanı, mal bildirimini bulunduğu il valiliğine verir. Yönetmelik m.6/m de aynı kuralı tekrar eder. Bu nedenle şube başkanının bildirimi İçişleri Bakanlığına doğrudan verilmesi gereken merkez organı bildirimiyle karıştırılmamalıdır.

Hüküm özellikle “şube başkanları” ifadesini kullanır. Şube yönetim kurulunun diğer üyeleri bakımından m.2/f’deki “yönetici” kapsamı ile m.8’deki merci düzeni birlikte değerlendirilmeli; dernek tüzüğü, görev sıfatı ve yetkili idarenin güncel uygulaması incelenmelidir. Kanunda açıkça yazılı merci dışında varsayımsal kurum adı kullanılmamalıdır.

Şube başkanının görev yeri değişir veya başka ildeki şubeye geçerse yeni görevin hukuki başlangıcı, eski görevin sona ermesi ve bildirim mercileri ayrı ayrı ele alınmalıdır. Görev değişikliklerinin dernek karar ve kayıtlarıyla belgelenmesi süre hesabını kolaylaştırır.

Dernek Yöneticisinin Mal Bildiriminde Hangi Mallar Yer Alır?

3628 m.5’e göre yükümlünün kendisine, eşine ve velayeti altındaki çocuklarına ait taşınmazlar bildirilir. Bunun yanında Kanundaki ve Yönetmelikteki parasal eşiği aşan para, kıymetli kâğıt, hisse, tahvil, altın, mücevher, taşıt ve diğer taşınırlar; hak, alacak, borç ve gelirler de formun konusudur.

Kamu yararına dernek yöneticisinin görevinden aylık almaması mümkündür. Yönetmelik m.8, kendilerine aylık ödenmeyenler için Genel İdare Hizmetleri sınıfında birinci derecenin birinci kademesindeki şube müdürüne ödenen net aylığın beş katını referans alır. Bu tutar m.8/b’deki malvarlığı gruplarında eşik olarak kullanılır.

Taşınmazlar bakımından ise değer sınırı yoktur. Yönetmelik m.8/a ve form açıklaması, taşınmazlar ile arsa ve yapı kooperatifi hisselerinin değerleri ne olursa olsun bildirilmesini öngörür. Bu nedenle düşük bedelli taşınmazların form dışında bırakılması doğru değildir.

Kamu Yararına Dernek Yöneticisinin İlk Mal Bildirim Süresi Nedir?

Görev başlangıcındaki süre, kişinin göreve seçilme veya atanma biçimi ile 3628 m.6 ve Yönetmelik m.9 hükümlerine göre belirlenir. Yönetim ve denetim kurulu üyeliklerine seçim veya atamada Kanun m.6/e, göreve başlama tarihini izleyen bir aylık süre öngörür.

Şube başkanı veya merkez yönetim/denetim kurulu üyesi bakımından göreve başlama tarihinin dernek genel kurul tutanağı, organ seçimi, görev dağılımı kararı ve gerektiğinde idareye yapılan bildirimlerle uyumlu olması gerekir. Süre hesabı yalnız belgenin daha sonra işleme alındığı tarihe göre ertelenmemelidir.

Kişi aynı zamanda başka bir 3628 yükümlülüğüne sahipse Yönetmelik m.5’teki birden fazla görev kuralı uygulanabilir. Bu konuda Birden Fazla Görevi Olan Kişi Kaç Mal Bildirimi Verir? rehberimiz ayrıntılıdır.

Ek Mal Bildirimi ve Beş Yıllık Yenileme Ne Zaman Yapılır?

3628 m.6/d ve Yönetmelik m.10, yükümlünün, eşinin veya velayeti altındaki çocuklarının malvarlığında önemli değişiklik meydana gelmesi hâlinde değişikliği izleyen bir ay içinde ek bildirim verilmesini zorunlu kılar. Dönemsel yenileme yılı beklenmez.

Yönetmelik m.10, m.8’deki mahiyet ve miktarda mal edinimini, hak veya alacak elde edilmesini, gelir sağlanmasını veya borçlanmayı önemli değişiklik kabul eder. Ek bildirim yeni edinilen mal, hak, gelir, alacak ve borçlarla sınırlı olarak hazırlanır.

Göreve devam eden yükümlüler 3628 m.7 ve Yönetmelik m.11 uyarınca sonu 0 ve 5 ile biten yılların şubat ayı sonuna kadar bildirimlerini yeniler. 2025 dönemi tamamlandığından sıradaki olağan yenileme 2030’dur; ara yıllarda önemli değişiklik varsa ek bildirim zorunluluğu devam eder.

Mal Bildirimi Gizli midir ve Süresinde Verilmezse Ne Olur?

3628 m.9 ve Yönetmelik m.15, mal bildirimlerinin özel dosyada saklanmasını ve kanuni yetkili merciler dışında içeriğin açıklanmamasını düzenler. Dernek içinde yönetim görevi bulunması, diğer yönetici veya üyelerin mal bildiriminin içeriğini inceleme yetkisi vermez.

Süresinde bildirim vermeyen kişiye 3628 m.10 uyarınca yetkili merci tarafından ihtar yapılır. İhtarın tebliğinden itibaren otuz gün içinde mazeretsiz olarak bildirim yapılmaması hâlinde üç aya kadar hapis cezası öngörülür. Soruşturmayla ilgili verilen süre içinde bildirim verilmezse üç aydan bir yıla kadar hapis cezası gündeme gelir.

Gerçeğe aykırı bildirim m.12’de ayrıca yaptırıma bağlanmıştır; daha ağır cezayı gerektiren bir fiil yoksa altı aydan üç yıla kadar hapis öngörülür. Formun eksiksiz ve doğru hazırlanması, teslim belgesinin saklanması ve değişikliklerin süresinde bildirilmesi bu nedenle önemlidir.

Genel yükümlü listesi için Kimler Mal Bildirimi Vermek Zorunda? ve eşlerin ayrı form yükümlülüğü için Eşler Mal Bildirimini Ayrı Ayrı mı Verir? yazılarımız incelenebilir.

Sık Sorulan Sorular

Her dernek yöneticisi mal bildirimi verir mi?

Hayır. 3628 m.2/f kamu yararına sayılan derneklerin yönetici ve deneticilerini kapsar.

Dernek üyesi olmak tek başına yeterli mi?

Hayır. Sırf üyelik, m.2/f’de mal bildirimi yükümlülüğü olarak sayılmamıştır.

Kamu yararına dernek yönetim kurulu üyesi nereye bildirim verir?

Merkez genel yönetim kurulu üyesi bildirimini İçişleri Bakanlığına verir.

Merkez denetleme kurulu üyesi nereye verir?

Kanun m.8/m uyarınca İçişleri Bakanlığına verir.

Şube başkanı nereye bildirim verir?

Bulunduğu il valiliğine verir.

Dernek yöneticisinin eşinin malları da bildirilir mi?

Evet. Kanun m.5 eş ve velayet altındaki çocukların ilgili malvarlığını da kapsar.

Aylık almayan dernek yöneticisinde beş kat eşiği nasıl hesaplanır?

Yönetmelik m.8’de belirtilen birinci derece birinci kademe şube müdürü net aylığının beş katı referans alınır.

Taşınmazda parasal eşik var mı?

Hayır. Taşınmazlar değerleri ne olursa olsun bildirilir.

Malvarlığında önemli değişiklik olursa kaç gün içinde bildirim gerekir?

Kanun bir ay içinde ek bildirim öngörür.

Gerçeğe aykırı bildirimin cezası nedir?

3628 m.12 uyarınca daha ağır cezayı gerektiren bir fiil yoksa altı aydan üç yıla kadar hapis cezasıdır.