Bulgaristan’da Yapılan Babalık Tanıması Türkiye Nüfusuna Nasıl İşlenir? 5490 m.28/5 | 2026

Kısa ve net cevap: Bulgaristan’da usulüne uygun yapılan babalık tanıması, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m.28/5 uyarınca Türk dış temsilciliğine bildirilebilir; Türkiye’de nüfus müdürlüğüne sunulacaksa yabancı tanıma belgesinin Türkçeye tercüme edilmiş ve onaylanmış olması gerekir. m.28/4’e göre tanıma veya babalığa hüküm kararıyla soybağı kurulan çocuklar babalarının hanesine baba adı ve soyadıyla nakledilir. Türk baba ile Bulgar veya başka yabancı anneden evlilik dışında doğan çocuk bakımından bu işlem yalnız nüfus tekniği değildir: 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu m.7 uyarınca Türk baba ile yabancı anadan evlilik dışı doğan çocuk, soybağının kurulmasını sağlayan usul ve esasların yerine getirilmesi halinde Türk vatandaşlığını kazanır. Bulgar doğum belgesinde baba adının yazılı olması ile Türk hukuku bakımından geçerli tanıma işlemi aynı şey kabul edilmemelidir; tanımanın hukuki niteliği ve belge şekli ayrıca kontrol edilmelidir.

5490 sayılı Kanun m.28/5 Bulgaristan’daki babalık tanıması için ne söylüyor?

5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m.28, “Tanıma ve babalığa hüküm” başlığı altında soybağının baba yönünden nüfusa işlenmesini düzenler. Maddenin beşinci fıkrası açık şekilde yurt dışında yapılan tanıma işlemlerine ait bildirimlerin dış temsilciliklere veya Türkçeye tercüme edilip onaylanmış olmak kaydıyla yurt içinde nüfus müdürlüklerine yapılabileceğini düzenler.

Bu hüküm, Bulgaristan’da yetkili makam önünde yapılan geçerli tanımanın Türkiye’ye bildirilmesi için doğrudan nüfus hukuku dayanağıdır. İşlemin Bulgaristan’da “tanıma” niteliği taşıması gerekir; yalnız doğum belgesinde baba isminin bulunması her durumda tanıma işleminin varlığını ispatlamaz.

m.28/4’e göre tanınan veya babalığa hüküm kararıyla soybağı kurulan çocuklar babalarının hanesine baba adı ve soyadı ile nakledilir. Dolayısıyla tanıma, çocuğun aile kütüğündeki baba bağlantısını doğrudan etkileyen bir kişisel durum olayıdır.

Kanunun resmî metni için 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu kullanılmalıdır. Yurt dışı tanımaya ilişkin genel rehber için 5490 m.28/5 yurt dışı babalık tanıması içeriğimiz de incelenebilir.

Bulgar doğum belgesinde baba adı yazması ile hukuki tanıma aynı şey midir?

Hayır. Doğum belgesi çocuğun doğum olayını ve yabancı nüfus sistemindeki ebeveyn kayıtlarını gösterir. Tanıma ise evlilik dışı çocukla baba arasında soybağını kuran tek taraflı hukuki işlemdir. Türk Medenî Kanunu ve 5490 sayılı Kanun, tanımayı belirli şekillerde kabul eder.

Türk hukukunda tanıma; nüfus memuruna veya mahkemeye yazılı başvuru, resmî senet veya vasiyetname yoluyla yapılabilir. Yurt dışında yapılan tanımanın Türkiye’de nüfusa işlenmesi bakımından m.28/5 özel bildirim yolunu getirir.

Bulgar makamınca düzenlenen belgenin içeriğinde babanın yalnız bilgi olarak yazılı olması, tanımanın hangi irade beyanı ve yetkili makam işlemiyle kurulduğunu göstermeyebilir. Bu nedenle belge başlığı, işlem tarihi, babanın beyanı ve Bulgar makamının işlem niteliği incelenmelidir.

Çocuğun Bulgaristan’daki doğum kaydında babalık bir mahkeme kararıyla kurulmuşsa konu tanımadan farklılaşır. Bu durumda yabancı babalığa hüküm kararının Türkiye’de etkisi, kararın tanınması ve nüfusa tescili bakımından ayrıca değerlendirilir.

Türk baba ile Bulgar anneden evlilik dışı çocuk 5901 m.7’ye göre Türk vatandaşı olur mu?

5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu m.7 soybağıyla vatandaşlığı düzenler. Türk vatandaşı ana veya babadan evlilik birliği içinde doğan çocuk doğumdan itibaren Türk vatandaşıdır. Evlilik birliği dışında Türk vatandaşı anadan doğan çocuk da doğumdan itibaren Türk vatandaşıdır.

Türk vatandaşı baba ile yabancı anadan evlilik birliği dışında doğan çocuk bakımından kanun özel hüküm kurar: soybağı kurulmasını sağlayan usul ve esasların yerine getirilmesi halinde Türk vatandaşlığı kazanılır. Bu nedenle Bulgar anne-Türk baba örneğinde tanımanın nüfusa işlenmesi vatandaşlık sonucuyla doğrudan bağlantılı olabilir.

5901 sayılı Kanunun resmî metni mevzuat.gov.tr üzerinden kontrol edilebilir. Çocuk Bulgaristan’da doğmuş olsa bile Türk vatandaşlığı değerlendirmesinde doğum yeri değil soybağı ve m.7’deki şartlar belirleyicidir.

Çocuk aynı zamanda Bulgar vatandaşlığını taşıyorsa Türk hukukunda çok vatandaşlık mümkündür. Yabancı vatandaşlık bilgisi daha sonra 5901 m.44 kapsamında çok vatandaşlık bildirimi yoluyla kayda alınabilir.

Bulgaristan’daki tanımanın Türkiye’ye bildirimi için hangi belgeler gerekir?

Merkez belge, Bulgaristan’daki tanıma işlemini gösteren resmî belgedir. Belgede tanıyan babanın kimliği, çocuğun kimliği, tanıma tarihi ve işlemi yapan yetkili makam açık olmalıdır. İşlemin yalnız kayıt örneği mi yoksa kurucu tanıma beyanı mı olduğu belgede anlaşılmalıdır.

Çocuğun Bulgar doğum belgesi, annenin kimlik/pasaport bilgileri, Türk babanın Türkiye Cumhuriyeti kimliği ve nüfus bilgileri dosyanın temel destek belgeleridir. Çocuğun Bulgar pasaportu varsa isim ve doğum bilgisi karşılaştırması bakımından sunulabilir.

Babanın adı veya soyadı Bulgar belgelerinde Kiril-Latin transliterasyonu nedeniyle Türk kimliğinden farklı görünüyorsa aynı kişi bağlantısı kurulmalıdır. Doğum tarihi, doğum yeri ve kimlik numarası gibi yardımcı veriler bu eşleştirmede önem taşır.

Tanıma belgesinin Türkiye’de nüfus müdürlüğüne sunulacağı durumda 5490 m.28/5 açıkça Türkçe tercüme ve onay şartını öngörür. Dış temsilcilik başvurusunda ise temsilciliğin belge formatı ve tasdik uygulaması izlenir.

Bulgaristan babalık tanıma belgesinde apostil gerekir mi?

Türkiye ve Bulgaristan 1961 Apostil Sözleşmesine taraftır. Sözleşme kapsamına giren yabancı kamu belgelerinde apostil, klasik konsolosluk tasdik zincirinin yerine geçebilir. Ancak belgenin hukuki niteliği ve iki ülke arasında belirli kişisel durum belgelerine ilişkin daha kolaylaştırıcı bir düzenleme bulunup bulunmadığı ayrıca kontrol edilir.

Apostil, babalık ilişkisinin maddi olarak doğru olduğunu onaylamaz. Belgedeki imzanın, imzalayan kişinin sıfatının ve mühür/damganın gerçekliğini uluslararası tasdik sistemine bağlar. Tanımanın geçerliliği ve soybağı sonucu ise ilgili maddi hukuk kurallarına göre belirlenir.

Bulgarca belgenin Türkiye’de nüfus müdürlüğüne sunulmasında m.28/5 uyarınca Türkçe tercüme ve onay gerekir. Yeminli tercüme/noter onayı veya dış temsilcilik prosedürü başvurunun yapıldığı yere göre düzenlenir.

Apostil taraflık bilgileri HCCH’nin resmî statü tablosundan kontrol edilebilir. Belge tasdiki için Bulgaristan apostil rehberimize da bakılabilir.

Babalık tanımasına anne veya çocuk itiraz ederse ne olur?

Tanıma nüfus tesciliyle sonuç doğursa da soybağına ilişkin işlemler yargısal denetimden bağımsız değildir. Türk Medenî Kanunu, tanımanın iptali ve tanımaya itiraz bakımından özel dava düzenlemeleri içerir. Tanımanın gerçek biyolojik ve hukuki duruma aykırı olduğu ileri sürülüyorsa uyuşmazlık nüfus müdürlüğünün basit belge kontrolüyle çözülemez.

Yabancı tanımanın Türkiye’ye bildirilmesi, ilgililerin Türk hukukunda sahip olduğu soybağı davalarını ortadan kaldırmaz. Tanıma işlemi geçerli şekilde nüfusa işlenmiş olsa dahi kanuni şartları varsa iptal/itiraz davası açılabilir.

Buna karşılık sırf anne ve babanın sonradan anlaşmazlığa düşmesi, usulüne uygun kurulmuş soybağını kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Soybağının kaldırılması kanunda öngörülen dava ve şartlara tabidir.

Çocuğun menfaati, biyolojik gerçeklik, mevcut soybağı ve hak düşürücü süreler gibi unsurlar soybağı davalarında ayrıca değerlendirilir. Bu konular yabancı tanıma belgesinin yalnız nüfusa sunulmasından daha kapsamlıdır.

Bulgaristan mahkemesinin babalığa hüküm kararı Türkiye’de nasıl etkili olur?

Tanıma, babanın irade beyanına dayalı soybağı kurma yoludur. Babalığa hüküm ise mahkeme kararıyla soybağının kurulmasıdır. Bulgaristan’da babalık bir mahkeme hükmüyle kurulmuşsa Türkiye’de bu yabancı ilamın tanınması sorunu doğabilir.

5718 sayılı MÖHUK m.58, yabancı mahkeme ilamlarının Türkiye’de kesin hüküm veya kesin delil etkisi kazanması için tanıma rejimini düzenler. Kararın Bulgaristan hukukuna göre kesinleşmiş olması, Türk kamu düzenine açık aykırılık bulunmaması ve kanundaki diğer tanıma şartları incelenir.

5490 m.28/4, tanınan veya babalığa hüküm kararı ile soybağı kurulan çocukların babalarının hanesine naklini düzenlediği için yabancı babalık hükmünün tanınmasından sonra nüfus sonucu bu fıkrayla bağlantılıdır.

Yabancı babalık kararının kesinleşme belgesi, tam karar metni, apostil/tasdik ve Türkçe tercümesi dosyaya hazırlanmalıdır. Tanıma mahkemesi babalık davasının esasını yeniden görmek yerine MÖHUK şartlarını denetler.

Tanıma tescilinden sonra çocuğun soyadı ve nüfus hanesi nasıl belirlenir?

5490 m.28/4, tanıma veya babalığa hükümle soybağı kurulan çocukların babalarının hanesine baba adı ve soyadı ile nakledileceğini açıkça düzenler. Bu hüküm nüfus kütüğündeki aile bağlantısını düzenler.

Çocuğun Bulgaristan’daki soyadı farklı olabilir. Bulgar hukukundaki adlandırma sistemi ile Türk nüfus mevzuatı aynı değildir. Bu nedenle Bulgar doğum belgesindeki soyadın Türkiye’de otomatik olarak aynen korunacağı varsayılmamalıdır.

İsim ve soyadı farklılığının yalnız transliterasyondan mı, Bulgar hukukunda verilen farklı aile adından mı yoksa sonradan yapılmış ad değişikliğinden mi kaynaklandığı tespit edilmelidir. İki ülke pasaportlarının farklı adlar göstermesi ileride sınır geçişi, eğitim, miras ve banka işlemlerinde ek belge ihtiyacı yaratabilir.

Bulgaristan’daki isim/soyadı değişikliğinin Türk nüfusuna etkisi için Bulgaristan soyadı değişikliği rehberimiz ayrıca incelenebilir.

Tanıma yıllar önce Bulgaristan’da yapıldıysa şimdi Türkiye’ye bildirilebilir mi?

5490 m.28/5, yurt dışında yapılan tanıma işlemlerinin bildirimini düzenler ve yabancı tanımanın yalnız belirli kısa süre içinde Türkiye’ye bildirilebileceğine ilişkin bir hak düşürücü süre koymaz. Bu nedenle yıllar önce usulüne uygun yapılmış tanıma, gerekli belge zinciriyle bugün de nüfusa bildirim konusu olabilir.

Ancak zaman geçtikçe isim, vatandaşlık ve medeni hâl kayıtlarının değişmiş olması dosyayı karmaşıklaştırabilir. Çocuk artık ergin olmuş, baba veya anne soyadını değiştirmiş veya taraflardan biri vefat etmiş olabilir. Bu durumda tarihsel kayıt zinciri belgelenmelidir.

Çocuğun doğumu da Türk nüfusuna hiç kaydedilmemişse önce veya tanıma dosyasıyla bağlantılı olarak doğum tescili yapılması gerekir. Bulgaristan doğum tescili ve 60 gün rehberimiz bu süreci açıklar.

Erginlik, soybağı ve vatandaşlık sonuçlarını kendiliğinden hükümsüz kılmaz. Ancak çocuğun mevcut kayıtları ve soyadı bakımından güncel sonuçların ayrıca belirlenmesi gerekir.

Bulgaristan’daki tanıma Türk nüfusuna işlendiğinde hangi sonuçlar doğar?

İlk sonuç çocuğun baba yönünden soybağının Türk nüfus kayıtlarında görünmesidir. m.28/4 uyarınca çocuk babasının hanesine baba adı ve soyadıyla nakledilir. Bu kayıt, aile bağının resmî ispatını kolaylaştırır.

İkinci sonuç vatandaşlık olabilir. Türk baba-yabancı anne evlilik dışı çocukta 5901 m.7’deki soybağı koşulları tamamlandığında Türk vatandaşlığı sonucu doğar. Bu durumda çocuğun kimlik ve pasaport işlemleri ayrıca yürütülür.

Üçüncü sonuç miras ve nafaka gibi soybağına bağlı haklardır. Soybağı kurulduğunda çocuk babanın yasal mirasçısı olur ve aile hukukundan doğan karşılıklı hak/yükümlülükler gündeme gelir.

Tanımanın nüfusa işlenmesi, yabancı belgelerin ileride gereksiz olduğu anlamına gelmez. Bulgar tanıma ve doğum belgelerinin apostilli/tasdikli örnekleri kimlik eşleştirme ve iki ülkedeki kayıtların uyumu bakımından saklanmalıdır.

Sık Sorulan Sorular

Bulgaristan’da yapılan babalık tanıması Türkiye’de geçerli mi?

Usulüne uygun yabancı tanıma işlemi 5490 m.28/5 uyarınca dış temsilciliğe veya tercüme ve onaylı belgeyle Türkiye’de nüfus müdürlüğüne bildirilebilir.

Bulgar doğum belgesinde baba adının yazması yeterli mi?

Her durumda değil. Belgedeki baba kaydının hukuki olarak tanıma veya başka bir soybağı kurucu işleme dayanıp dayanmadığı kontrol edilmelidir.

Tanıma belgesine Türkçe tercüme gerekir mi?

Türkiye’de nüfus müdürlüğüne yapılacak m.28/5 bildiriminde yabancı belgenin Türkçeye tercüme edilip onaylanması gerekir.

Türk baba-Bulgar anne evlilik dışı çocuk Türk vatandaşı olur mu?

5901 m.7 uyarınca soybağını kuran usul ve esasların yerine getirilmesi halinde Türk vatandaşlığı kazanılır.

Tanıma sonrası çocuk babanın nüfus hanesine geçer mi?

Evet. 5490 m.28/4, tanınan veya babalığa hükümle soybağı kurulan çocukların babalarının hanesine baba adı ve soyadıyla nakledileceğini düzenler.

Bulgaristan mahkemesi babalığa hükmettiyse m.28/5 yeterli mi?

Mahkeme kararı söz konusuysa yabancı ilamın Türkiye’de tanınması MÖHUK m.58 kapsamında ayrıca değerlendirilir.

Apostil babalığın doğru olduğunu ispatlar mı?

Hayır. Apostil belgenin resmî kaynağını tasdik eder; soybağının maddi doğruluğunu karara bağlamaz.

Tanımaya sonradan itiraz edilebilir mi?

Türk Medenî Kanunundaki şartlar varsa tanımanın iptali veya ilgili soybağı davaları açılabilir; nüfus tescili bu dava haklarını ortadan kaldırmaz.

Tanıma yıllar önce yapılmışsa Türkiye’ye şimdi bildirilebilir mi?

Evet. Gerekli yabancı tanıma belgesi ve kimlik bağlantısı kurulabiliyorsa geç bildirim yapılabilir.

Çocuk zaten erginse tescil yapılabilir mi?

Erginlik tek başına geçmişte kurulmuş soybağının Türkiye’ye bildirilmesini engellemez; güncel isim ve nüfus sonuçları ayrıca incelenir.