Bulgar Vatandaşı Eş Üzerinden Bulgaristan Vatandaşlığı Nasıl Alınır? m.13 ve 3 Yıl | 2026

Kısa ve net cevap: Bir Bulgar vatandaşıyla evli olmak tek başına Bulgar vatandaşlığını otomatik kazandırmaz. Bulgaristan Vatandaşlık Kanunu m.5, evlilik yapılmasının veya sona ermesinin eşlerden diğerinin vatandaşlığını kendiliğinden değiştirmediğini düzenler. Eş üzerinden naturalizasyon için m.13 uygulanır. Başvurucunun başvuru tarihinde en az 3 yıldır Bulgar vatandaşıyla hukuken geçerli evliliğinin devam etmesi ve yine başvuru tarihinden önce en az 3 yıldır Bulgaristan’da sürekli veya uzun süreli ikamet iznine sahip olması gerekir. Ayrıca erginlik, kasten işlenen suçtan mahkûmiyet/kovuşturma engelinin bulunmaması, gelir veya meslek sahibi olma ve Bulgarca yeterliliği şartları aranır. Bulgar vatandaşıyla evli kişi, m.12/2-1 gereğince önceki vatandaşlığından çıkmak zorunda değildir. Başvuru şahsen Bulgaristan Adalet Bakanlığına veya Bulgar dış temsilciliğine, Bulgarca hazırlanmış dosyayla yapılır ve mülakat gerçekleştirilir. 2026 resmî devlet harcı 1.000 leva / 511,29 avrodur. m.35 sisteminde bu başvuru türü için Bakanlığın Cumhurbaşkanlığı kararnamesine ilişkin teklif süresi, eksiksiz dosyanın Bakanlığa ulaşmasından itibaren kural olarak 12 aydır.

Bulgar vatandaşıyla evlenmek Bulgar vatandaşlığını otomatik kazandırır mı?

Hayır. Bulgaristan Vatandaşlık Kanunu m.5, Bulgar vatandaşıyla evliliğin diğer eşin vatandaşlığını kendiliğinden değiştirmediğini açıkça düzenler. Aynı ilke boşanma bakımından da geçerlidir. Evlilik yalnız m.13 kapsamında daha kısa ikamet süresine dayalı özel naturalizasyon yolunun şartlarından biridir.

Bu nedenle Türk vatandaşı kişi Bulgar vatandaşıyla evlendiği gün Bulgar vatandaşı olmaz. Bulgar eşin pasaportuna veya evlilik cüzdanına dayanılarak doğrudan Bulgar pasaportu çıkarılması mümkün değildir. Önce Bulgaristan’daki ikamet statüsü, evliliğin süresi ve diğer naturalizasyon şartları tamamlanmalıdır.

Bulgaristan Vatandaşlık Kanununun 16 Haziran 2026 değişikliklerini içeren güncel metni Bulgaristan Adalet Bakanlığının resmî mevzuat sayfasından kontrol edilebilir. Evliliğin Türkiye nüfusuna işlenmesiyle vatandaşlık prosedürü de birbirinden farklı işlemlerdir. Bulgaristan’da yapılan evliliğin Türk nüfusuna tescili için 5490 m.24 Bulgaristan evlilik tescili rehberimize bakılabilir.

Bulgaristan Vatandaşlık Kanunu m.13 eş üzerinden vatandaşlıkta hangi şartları arar?

m.13, genel naturalizasyonun m.12’deki şartlarından bazılarını koruyarak belirli kişiler için beş yıllık ikamet süresini üç yıla indirir. Bulgar vatandaşıyla evli başvurucu bu hükmün m.13/1-1 bendinden yararlanır.

Birinci şart, başvurucunun Bulgar vatandaşı olmamasıdır. İkinci şart, m.12/1’in 1, 3, 4, 5 ve 6 numaralı bentlerinde sayılan koşulların sağlanmasıdır. Üçüncü şart, başvuru tarihinden önce en az üç yıldır Bulgaristan’da sürekli veya uzun süreli ikamet izni bulunmasıdır. Dördüncü şart ise en az üç yıldır Bulgar vatandaşıyla hukuken geçerli evliliğin devam ediyor olmasıdır.

Bu şartlar birbirinin alternatifi değildir. “Evliliğimiz beş yıldır devam ediyor ama Bulgaristan’da hiç sürekli veya uzun süreli ikametim olmadı” diyen kişi yalnız evlilik süresi nedeniyle m.13 üzerinden vatandaşlık alamaz. Aynı şekilde üç yıllık ikamet bulunup evlilik yalnız bir yıllıksa da m.13/1-1 şartı tamamlanmamıştır.

Bulgaristan Adalet Bakanlığının m.13, m.13a ve m.14 için yayımladığı güncel resmî belge listesi, başvurunun şahsen yapılacağını ve gerekli belgeleri ayrıntılı olarak göstermektedir.

Üç yıllık evlilik şartı nasıl hesaplanır?

Kanun, başvuru tarihinde kişinin “en az üç yıldır Bulgar vatandaşıyla hukuken yapılmış evlilik içinde bulunmasını ve evliliğin devam etmesini” arar. Buna göre yalnız geçmişte üç yıl evli kalmış olmak yeterli değildir; başvuru anında evlilik sürmelidir.

Evlilik süresi resmî evlenme tarihinden itibaren hesaplanır. Birlikte yaşamaya başlama, nişan, dini tören veya fiilî birliktelik sürenin başlangıcı değildir. Evliliğin hangi ülkede yapıldığı tek başına belirleyici değildir; Bulgaristan hukukunda geçerli olarak kabul edilen resmî evlilik bulunmalıdır.

Türkiye’de yapılmış evlilik Bulgaristan makamlarında henüz işlenmemişse, vatandaşlık dosyası öncesinde Bulgar medeni hâl kayıtlarının güncellenmesi gerekebilir. Bulgaristan’da yapılmış evlilik Türkiye’de kayıtlı değilse ise bu durum Bulgar vatandaşlık başvurusunu otomatik geçersiz kılmaz; ancak iki ülke kayıtlarının uyumlu tutulması sonraki pasaport, nüfus ve çocuk işlemleri açısından önemlidir.

Başvuru sürerken boşanma gerçekleşirse m.13/1-1’deki “evliliğin devam etmesi” şartı artık sağlanmaz. Evlilik vatandaşlık kararnamesinden önce sona ererse dosya bu yeni hukuki duruma göre değerlendirilir.

Üç yıllık sürekli veya uzun süreli ikamet şartı tam olarak nedir?

m.13, başvuru tarihinden önce en az üç yıldır Bulgaristan’da sürekli veya uzun süreli ikamet izni bulunmasını arar. Burada günlük dilde “Bulgaristan’da üç yıl yaşadım” ifadesi yeterli değildir. Kanun belirli bir yabancılar hukuku statüsüne sahip olmayı şart koşar.

Turistik girişler, kısa süreli vizeler veya yalnız dönemsel ziyaretler bu şartın yerine geçmez. Adalet Bakanlığı, vatandaşlık dosyasında ilgili ikamet izninin varlığını ve veriliş tarihini devlet kayıtlarından kontrol eder. Resmî belge listesi de m.13 başvurusunda ikamet statüsünün en az üç yıl kesintisiz bulunması gerektiğini açıkça belirtmektedir.

Evlilik nedeniyle Bulgaristan’da ikamet izni elde edilmiş olması mümkündür; ancak ikamet izninin vatandaşlıkla aynı şey olmadığı unutulmamalıdır. Önce yabancılar hukuku kapsamında oturum statüsü kazanılır, gerekli süre dolduktan sonra naturalizasyon başvurusu gündeme gelir.

Başvurucunun üç yıllık ikamet süresi tamamlanmadan yaptığı m.13 başvurusu, yalnız evliliğin uzun sürmesiyle eksik şartı telafi edemez. Bu iki üç yıllık süre farklı hukuki olgulardır ve ayrı ayrı sağlanmalıdır.

Eş üzerinden vatandaşlıkta hangi diğer şartlar aranır?

m.13, m.12/1’in 1, 3, 4, 5 ve 6 numaralı bentlerine atıf yapar. Başvurucunun ergin olması gerekir. Ayrıca Bulgaristan’da kasten işlenmiş genel nitelikli suçtan mahkûmiyetinin ve bu tür bir suç nedeniyle devam eden ceza kovuşturmasının bulunmaması aranır; rehabilitasyona ilişkin istisnalar saklıdır.

Başvurucunun Bulgaristan’da kendisini geçindirebilecek gelir veya meslek sahibi olması şartı devam eder. Eşin gelirinin dosyaya nasıl yansıyacağı ve hangi gelir belgelerinin kabul edileceği Bakanlığın güncel belge listesi ve somut aile durumuna göre hazırlanmalıdır.

Bulgarca dil yeterliliği de m.13 başvurularında aranır. Bu yönüyle eş üzerinden m.13 yolu, Bulgar kökeni üzerinden m.15 başvurusundan ayrılır. Bulgar kökeni başvurusunda m.15 dil şartından muafiyet sağlarken eş üzerinden naturalizasyonda böyle bir genel muafiyet yoktur.

Bulgar kökeni üzerinden farklı naturalizasyon şartlarını görmek için m.15/2 üçüncü derece üstsoy rehberimize bakılabilir.

Bulgar eş üzerinden vatandaşlık alan Türk vatandaşı Türk vatandaşlığından çıkmak zorunda mı?

Hayır. Bulgaristan Vatandaşlık Kanunu m.12/2-1, Bulgar vatandaşlarının eşlerinden önceki vatandaşlıklarından çıkma şartı aranmayacağını açıkça düzenler. Dolayısıyla Türk vatandaşı kişi, m.13 şartlarıyla Bulgar vatandaşlığını kazanırken Türk vatandaşlığından çıkmak zorunda değildir.

Bu sonuç Türkiye hukuku açısından da uyumludur. Türkiye çok vatandaşlığa izin verir. Bulgar vatandaşlığı kazanıldıktan sonra 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu m.44 kapsamında yabancı vatandaşlığın Türk nüfusuna bildirilmesi ve aile kütüğüne çok vatandaşlık açıklamasının işlenmesi gerekir.

Türkiye’deki bildirim süreci için 5901 m.44 çok vatandaşlık bildirimi rehberimiz kullanılabilir. Genel Bulgaristan–Türkiye çifte vatandaşlık yapısı için Bulgaristan–Türkiye çifte vatandaşlık rehberimiz ayrıca incelenebilir.

Bulgar vatandaşlığı kazanıldıktan sonra Bulgaristan’daki ad veya soyadı Türk kaydından farklı hale gelirse iki ülke isim kayıtları ayrıca uyumlaştırılmalıdır. Bulgaristan ad/soyadı değişikliği rehberimiz bu sorunu ele alır.

2026’da eş üzerinden vatandaşlık için hangi belgeler gerekir?

Bulgaristan Adalet Bakanlığının güncel m.13 belge listesine göre başvuru, 19 Şubat 1999 tarihli 1 sayılı Yönetmeliğin ilgili örnek formuna göre ve Bulgarca hazırlanır. Başvuru şahsen verilir.

Dosyada doğum belgesi, adli sicil belgeleri, gerekli sağlık belgesi, gelir veya mesleği gösteren belgeler, Bulgarca yeterliliğini gösteren belge, medeni hâl/evlilik bağlantısını gösteren kayıtlar, özgeçmiş, güncel pasaport tipi fotoğraf ve kimlik belgesi fotokopisi bulunur. Bulgaristan’da yapılmış evlilikler bakımından bazı bilgiler Ulusal Nüfus Veri Tabanından resen kontrol edilebilir.

Yabancı makamlarca düzenlenen belgeler, ilgili ikili anlaşmalar veya 5 Ekim 1961 tarihli Lahey Apostil Sözleşmesi ile Bulgaristan’ın belge tasdik ve tercüme kurallarına uygun hazırlanmalıdır. Belgelerin Bulgarca tercümeleri gerekli usule göre yapılır.

2026 güncel devlet harcı Adalet Bakanlığının resmî sayfasında 1.000 leva / 511,29 avro olarak gösterilmektedir. Harç tutarı mevzuat değişiklikleriyle güncellenebileceğinden ödeme yapılacağı tarihte resmî liste yeniden kontrol edilmelidir.

Başvuru nereden yapılır, mülakat var mı ve süreç kaç ay sürer?

Vatandaşlık Kanunu m.29 uyarınca başvuru şahsen Bulgaristan Adalet Bakanlığına veya başvurucunun yurt dışında bulunduğu yerdeki Bulgaristan diplomatik/konsolosluk temsilciliğine yapılabilir. Vekilin yalnız başına başvurucunun yerine vatandaşlık başvurusu yapması kural değildir; kanun kişisel başvuruyu esas alır.

Başvuru sırasında mülakat gerçekleştirilir. Mülakatın varlığı Bulgarca yeterlilik şartından ayrı bir prosedür unsurudur. Dosya Bakanlığa ulaştıktan sonra Vatandaşlık Konseyi ve ilgili kurum görüşleri üzerinden incelenir.

m.35’e göre Bulgar kökeni gibi özel dokuz aylık kategoriye girmeyen naturalizasyon dosyalarında Bakanın Cumhurbaşkanına teklif sunma süresi 12 aydır. Süre, dosyanın Bakanlığa ulaştığı veya eksiklik varsa bunların giderildiği tarihten itibaren hesaplanır. Ek belge veya kurum araştırması istenmesi halinde sürelerin işlemesi kanundaki kurallara göre etkilenebilir.

Vatandaşlık, Bakanlığın olumlu görüşüyle değil Cumhurbaşkanı kararnamesiyle kazanılır. m.36 gereğince vatandaşlığın kazanıldığı tarih Cumhurbaşkanı kararnamesinin düzenlendiği gündür.

Bulgar vatandaşlığı kazanıldıktan sonra Türkiye’de hangi işlemler yapılmalıdır?

İlk olarak Bulgar vatandaşlığının kazanıldığını gösteren resmî belge alınmalıdır. Ardından Türk nüfus kayıtlarında çok vatandaşlık açıklamasının yapılması için 5901 sayılı Kanun m.44 kapsamında nüfus müdürlüğü veya dış temsilcilik üzerinden bildirim yapılır.

Bulgar pasaportunda kullanılan ad ve soyad Türk kimliğinden farklıysa farkın nedeni belgelenmelidir. Evlilik nedeniyle soyadı, transliterasyon veya Bulgaristan’daki ayrı bir isim değişikliği işlemi bulunabilir. İki ülkedeki isimlerin aynı kişiye ait olduğunu gösteren belge zinciri saklanmalıdır.

Çocukların vatandaşlığı ebeveynin sonradan vatandaşlık kazanımından otomatik olarak her durumda aynı şekilde etkilenmez. Çocuğun doğum tarihi, ebeveynin vatandaşlığı hangi tarihte kazandığı ve Bulgaristan Vatandaşlık Kanunundaki çocuklara ilişkin özel hükümler ayrıca uygulanır.

Bulgar vatandaşlığını kazandıktan sonra Türk vatandaşlığını korumak isteyen kişi ayrıca “izinle çıkma” başvurusu yapmamalıdır; m.12/2 ve Türk hukukundaki çok vatandaşlık sistemi zaten iki vatandaşlığın birlikte taşınmasına imkân verir.

Türk vatandaşı eşin Bulgaristan’da yaşamadan yalnız evlilikle vatandaşlık alması mümkün mü?

m.13/1-1 yolunda hayır. Kanun yalnız üç yıllık evliliği değil, başvuru tarihinden önce en az üç yıllık sürekli veya uzun süreli Bulgaristan ikamet iznini de açık şart olarak arar. Türkiye’de yaşayan ve Bulgaristan’da böyle bir ikamet statüsü bulunmayan eş, sırf evliliğin süresi nedeniyle m.13 üzerinden vatandaşlık kazanamaz.

Başvurucunun Bulgar kökeni, Bulgar ebeveyni veya geçmiş Bulgar vatandaşlığı gibi başka bir bağı varsa farklı vatandaşlık hükümleri uygulanabilir. Örneğin geçmişte Bulgar vatandaşı olan kişi m.26 yeniden kazanım yoluna; Bulgar kökenli kişi m.15 özel naturalizasyon yoluna gidebilir.

Bu nedenle vatandaşlık dosyasına “eş üzerinden başvuracağız” diye başlamadan önce kişinin başka ve daha uygun hukuki dayanağı bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir. Yanlış madde seçimi gereksiz ikamet, dil ve belge yükümlülüğü yaratabilir.

Geçmiş vatandaşlığın mevcut olup olmadığının belirsiz olduğu dosyalarda m.39–40 vatandaşlık durum belgesi önce alınabilir.

Sık Sorulan Sorular

Bulgar vatandaşıyla evlenince otomatik Bulgar vatandaşı olur muyum?

Hayır. Bulgaristan Vatandaşlık Kanunu m.5 evliliğin eşin vatandaşlığını kendiliğinden değiştirmediğini düzenler.

Eş üzerinden vatandaşlık için evlilik kaç yıl sürmüş olmalıdır?

m.13/1-1 uyarınca başvuru tarihinde en az üç yıldır hukuken geçerli evliliğin devam etmesi gerekir.

Bulgaristan’da da üç yıl ikamet etmek gerekir mi?

Evet. Başvuru tarihinden önce en az üç yıldır sürekli veya uzun süreli ikamet izni bulunmalıdır.

Türkiye’de yaşayıp yalnız üç yıllık evlilikle başvurabilir miyim?

m.13/1-1 kapsamında hayır. Evlilik süresi yanında üç yıllık sürekli/uzun süreli Bulgaristan ikamet şartı da aranır.

Bulgarca bilmek gerekir mi?

Evet. m.13 başvurusu m.12/1-5’teki Bulgarca yeterliliği şartını korur.

Türk vatandaşlığından çıkmak gerekir mi?

Hayır. m.12/2-1, Bulgar vatandaşlarının eşlerini önceki vatandaşlıktan çıkma şartından muaf tutar.

2026 başvuru harcı ne kadar?

Bulgaristan Adalet Bakanlığının güncel resmî listesinde 1.000 leva / 511,29 avro gösterilmektedir.

Başvuru konsolosluktan yapılabilir mi?

Evet. Başvuru şahsen Bulgaristan Adalet Bakanlığına veya Bulgar diplomatik/konsolosluk temsilciliğine yapılabilir.

İşlem süresi kaç aydır?

m.35 kapsamında bu naturalizasyon türünde Bakanın Cumhurbaşkanlığı kararnamesine ilişkin teklif süresi kural olarak 12 aydır; eksiklik ve ek araştırmalar süreci etkileyebilir.

Vatandaşlık hangi tarihte kazanılır?

m.36 uyarınca Bulgar vatandaşlığı Cumhurbaşkanı kararnamesinin düzenlendiği gün kazanılır.