TESK Konfederasyonunun Gelirleri Nelerdir? | 5362 m.41 (2026)
Kısa ve net cevap: 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanununun 41. maddesine göre Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonunun gelirleri; birlik ve federasyonların ödeyeceği kayıt ücretleri ve katılma payları, Türkiye Esnaf ve Sanatkârlar Sicil Gazetesi ile meslekî yayınlardan elde edilen gelirler, düzenlenen veya onaylanan belge gelirleri, Kanuna göre tahsil edilen para cezalarından ayrılan paylar, Konfederasyonun amaçları doğrultusunda düzenlediği organizasyon ve faaliyet gelirleri, meslekî kurs ve eğitimler ile fuar-sergi faaliyetlerinden elde edilen gelirler, basılı veya elektronik belge ve yayın gelirleri, sosyal ve kültürel faaliyet gelirleri, meslekî eğitimi geliştirme ve destekleme fonuna ilişkin kaynaklar, bağış ve yardımlar, faiz ve diğer kanuni gelirlerden oluşur. Her gelir kalemi kanuni amaca uygun şekilde kaydedilmeli ve harcamalar genel kurulca kabul edilen bütçe ile 5362 sayılı Kanunun amaç sınırları içinde yapılmalıdır.
5362 m.41 neyi düzenler?
5362 sayılı Kanunun 41. maddesi Konfederasyonun gelir kaynaklarını sayar. Hükmün amacı, Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonunun hangi kaynaklardan gelir elde edebileceğini kanuni olarak belirlemektir. Bir meslek kuruluşunun gelir elde etme yetkisi, özel hukuk şirketlerindeki gibi sınırsız ticari serbestlik mantığıyla değerlendirilmez. Gelir kaynağının Kanuna ve Konfederasyonun kuruluş amacına dayanması gerekir.
Konfederasyonun gelirleri Yönetim Kurulunun m.39 kapsamındaki mali yönetim ve bütçe hazırlama görevleriyle, Denetim Kurulunun m.40 kapsamındaki hesap denetimiyle ve genel kurulun m.37 kapsamındaki bütçe ve hesap kararlarıyla doğrudan bağlantılıdır. Bu nedenle m.41 yalnız “para nereden gelir?” sorusuna değil, gelirin hangi kurumsal süreç içinde kayıt altına alınacağına da temel oluşturur.
Yönetim Kurulunun görevleri için 5362 m.39 TESK Yönetim Kurulu rehberi, mali ve hukuki denetim için 5362 m.40 Denetim Kurulu rehberi, genel kurulun hesap ve bütçe yetkileri için 5362 m.37 TESK Genel Kurulu yazısı birlikte okunabilir.
Birlik ve federasyonların kayıt ücreti ve katılma payları
Konfederasyonun temel gelirlerinden biri, kendisine kayıtlı birlik ve federasyonların ödediği kayıt ücretleri ile katılma paylarıdır. 5362 m.35 birlik ve federasyonların Konfederasyona kayıt ilişkisini düzenlerken, m.41 bu ilişkinin mali sonuçlarından birini gelir kalemi olarak gösterir. Katılma paylarının oranı, hesabı ve ödeme sistemi m.61’de ayrıntılı biçimde düzenlenmiştir.
Kayıt ücreti ile yıllık katılma payı aynı şey değildir. Kayıt ücreti kuruluşun Konfederasyon kayıt sistemine girişiyle bağlantılıdır. Katılma payı ise Kanunun belirlediği usule göre dönemsel mali yükümlülüktür. Muhasebe kayıtlarında bu iki gelir türünün birbirinden ayrılması gerekir; çünkü tahakkuk zamanı ve hukuki dayanakları farklıdır.
Denetim Kurulu m.40 gereğince bu gelirlerin zamanında tahsil edilip edilmediğini denetler. Yönetim Kurulu ise tahakkuk ve tahsil işlemlerinin yürütülmesinden sorumludur. Ödenmeyen tutarlar bakımından m.61’deki takip hükümleri ve gecikme sonuçları ayrıca uygulanır.
Türkiye Esnaf ve Sanatkârlar Sicil Gazetesi gelirleri
Türkiye Esnaf ve Sanatkârlar Sicil Gazetesi, 5362 sayılı Kanunda Konfederasyon yapısı içinde düzenlenen özel bir yayın sistemidir. M.41, Sicil Gazetesinden elde edilen gelirleri Konfederasyon gelirleri arasında sayar. Sicil Gazetesinin elektronik yayımı, ilan ücretlerinin belirlenmesi ve tahsili ise m.70’te özel olarak düzenlenmiştir.
Sicil Gazetesine ilişkin gelirler diğer yayın gelirlerinden muhasebe bakımından ayrıştırılmalıdır. İlanın dayanağı, tahsil edilen ücret, elektronik ödeme kaydı ve ilgili sicil işlemi arasında bağlantı kurulması, hem m.40 kapsamındaki denetimi hem de m.70 kapsamındaki özel işleyişi kolaylaştırır.
Sicil Gazetesi gelirinin varlığı, Konfederasyona m.70 dışında serbestçe farklı ilan tarifeleri belirleme yetkisi vermez. Tarife ve tahsil usulünde özel hüküm varsa özel hüküm uygulanır. M.41 gelir kalemini tanımlar; ücretin belirlenme mekanizması ilgili özel maddede bulunur.
Konfederasyonun belge düzenleme ve onay gelirleri
5362 sayılı Kanun, esnaf ve sanatkâr teşkilatında çeşitli belge ve kayıtların düzenlenmesini öngörür. M.41 bu belgelerin düzenlenmesi veya onaylanmasından doğan kanuni gelirleri Konfederasyonun gelirleri arasında kabul eder. Belgenin türü, ücreti ve hangi kuruluş tarafından verileceği ilgili özel mevzuata göre belirlenir.
Belge ücreti tahsil edilirken öncelikle ücret alma yetkisinin kanuni dayanağı kontrol edilmelidir. Kanunda veya yetkili düzenlemede ücret öngörülmeyen bir işlem için yalnız Yönetim Kurulu kararıyla yeni bir zorunlu bedel yaratılamaz. Ücret alınabiliyorsa tahsilat banka, elektronik sistem veya mevzuatta öngörülen yöntemle kayıt altına alınmalıdır.
Elektronik belge uygulamalarının yaygınlaşması, gelir kaleminin hukuki niteliğini değiştirmez. Basılı ve elektronik belgenin hangi ücret rejimine tabi olduğu m.60 ve ilgili ikincil mevzuatla birlikte değerlendirilmelidir.
Para cezalarından Konfederasyona gelir aktarılır mı?
5362 m.41, Kanuna göre tahsil edilen para cezalarından Konfederasyona ayrılan payları gelir kalemleri arasında düzenler. Buradaki önemli nokta, Konfederasyonun kendi başına kanunda bulunmayan bir para cezası oluşturamamasıdır. Ceza hangi fiile, hangi tutara ve hangi tahsil mekanizmasına bağlanmışsa ilgili kanun hükmü uygulanır.
Para cezası geliri ile üyelik veya hizmet ücretleri muhasebede ayrı izlenmelidir. Cezanın tahsil tarihi, dayanak işlem ve Konfederasyona aktarılan payın tutarı denetlenebilir olmalıdır. Böylece ceza geliri, normal faaliyet geliriyle karışmadan takip edilir.
Denetim Kurulu m.40 uyarınca bu tür gelirlerin kayıt ve hesaplara doğru işlenip işlenmediğini inceleyebilir. Gelirin kanuni kaynaktan gelmesi, harcamanın otomatik olarak her amaç için yapılabileceği anlamına gelmez; harcama yine bütçe ve kuruluş amacıyla sınırlıdır.
Konfederasyonun organizasyon ve faaliyet gelirleri
M.41, Konfederasyonun kuruluş amaçları doğrultusunda yürüttüğü organizasyonlardan ve faaliyetlerden elde edilen gelirleri de kapsar. Meslekî toplantı, kongre, araştırma, tanıtım veya Kanunun izin verdiği başka bir faaliyet gelir doğuruyorsa bu gelir kurumsal kayıtlara alınmalıdır.
Buradaki temel sınır m.52’deki amaç dışı faaliyet yasağıdır. Gelir getiriyor olması tek başına bir faaliyeti kanuna uygun hâle getirmez. Faaliyet esnaf ve sanatkârların meslekî, ekonomik veya teknik gelişimi ve Konfederasyonun kanuni görevleriyle bağlantılı olmalıdır.
Faaliyet için üçüncü kişilerden bedel alınacaksa fiyatlandırmanın hukuki dayanağı, gelir-gider dengesi ve bütçe bağlantısı Yönetim Kurulu kararında gösterilmelidir. Sponsorluk veya destek alınması hâlinde ise bağış ve yardım hükümleriyle karışan kısımlar ayrı kayda alınmalıdır.
Meslekî kurs, eğitim, fuar ve sergi gelirleri
Esnaf ve sanatkârların meslekî eğitimi 5362 sayılı Kanunun önemli amaçlarından biridir. M.41, meslekî kurslardan, eğitim faaliyetlerinden, fuar ve sergilerden elde edilen gelirleri Konfederasyon gelirleri arasında sayar. Meslekî eğitimle ilgili özel hükümler m.71 ila m.74 arasında ayrıca düzenlenmiştir.
Eğitim faaliyeti başka mevzuata göre izin, program, sınav veya sertifika şartına tabi ise yalnız m.41 gelir hükmüne dayanılarak bu şartlar atlanamaz. Konfederasyonun gelir elde etme hakkı, faaliyetin eğitim mevzuatına uygun yürütülmesi şartıyla birlikte uygulanır.
Fuar ve sergi gelirleri bakımından katılım bedeli, stand bedeli veya benzeri tahsilatlar ayrı hesap kalemlerinde izlenebilir. Etkinlik giderlerinin de aynı faaliyetle ilişkilendirilmesi, faaliyetin net mali sonucunun denetlenebilmesini sağlar.
Basılı ve elektronik belge gelirleri nasıl değerlendirilir?
5362 sayılı Kanunun belge sistemi, basılı evraktan elektronik belgelere doğru genişleyen bir yapıya sahiptir. M.41 gelir hükmü, Konfederasyon tarafından bastırılan, dağıtılan veya elektronik ortamda sunulan belge ve yayınlardan elde edilen kanuni gelirleri kapsar. M.60 bu belgelerin basımı, dağıtımı ve elektronik düzenlenmesi konusunda Konfederasyona özel görevler verir.
Elektronik tahsilatta ödeme kaydı ile verilen belgenin eşleştirilmesi gerekir. Belge numarası, tarih, ödeme tutarı ve ilgili kuruluş bilgisi sistemde izlenebilir olmalıdır. Bu, hem mükerrer tahsilatı önler hem de denetimde hangi gelirin hangi işleme karşılık geldiğini açıklar.
Belge gelirleri için Kanunun veya yetkili düzenlemenin belirlediği tavan ve usuller varsa Yönetim Kurulu bu sınırları aşamaz. M.41 yeni bir tarife yaratma yetkisi değil, kanuni gelir kaynaklarının çerçevesidir.
Sosyal ve kültürel faaliyet gelirleri
Konfederasyon, Kanunun izin verdiği sosyal ve kültürel faaliyetler yürütebilir. Bu faaliyetlerden gelir elde edilmesi hâlinde m.41 kapsamında gelir kaydı yapılır. Ancak faaliyetin Konfederasyonun kuruluş amacıyla bağlantılı olması ve bütçede açıkça izlenmesi gerekir.
Sosyal faaliyetlerin ticari işletme faaliyetiyle karıştırılmaması önemlidir. Meslek kuruluşunun amacı üyelerine gelir dağıtmak veya bağımsız ticari kazanç üretmek değildir. Gelir, kanuni amaç doğrultusunda yürütülen kurumsal faaliyetin sonucu olarak Konfederasyon bütçesine girer.
Etkinlik gelirleri nakit, banka veya elektronik sistem üzerinden tahsil ediliyorsa her tahsilat için uygun belge düzenlenmeli; etkinlik giderleri de ayrı dosyada tutulmalıdır. Böylece gelir-gider farkı denetlenebilir.
Meslekî eğitimi geliştirme ve destekleme fonu
5362 sayılı Kanun meslekî eğitimi geliştirmek ve yaygınlaştırmak amacıyla Konfederasyon bünyesinde özel fon mekanizması öngörür. M.73 fonun yapısını, m.74 ise meslek kuruluşlarının eğitim bütçelerinden ayrılacak payları düzenler. M.41’deki gelir sistemi bu eğitim kaynaklarıyla bağlantılıdır.
Fon kaynakları genel bütçedeki diğer gelirlerden amaç bakımından ayrılır. Kanunun meslekî eğitim için ayırdığı kaynaklar, başka amaçlara yönlendirilemez. Fonun gelir ve giderleri özel olarak izlenmeli ve eğitim faaliyetleriyle ilişkilendirilmelidir.
Birlik, federasyon ve odalardan aktarılan eğitim paylarının m.74’teki oran ve sürelere uygun olması önemlidir. Konfederasyon Yönetim Kurulu bu kaynakları bütçelerken Kanunun eğitim amacını ve ilgili mevzuatı esas alır.
Bağış, yardım, faiz ve diğer gelirler
M.41, bağış ve yardımları, faiz gelirlerini ve Kanuna uygun diğer gelirleri de Konfederasyon gelirleri arasında sayar. Bağışın kabul edilmesi, Konfederasyonun bağımsız karar yapısını veya Kanuni görevlerini ortadan kaldırmaz. Şartlı bir bağış Kanuna, kamu düzenine veya kuruluş amacına aykırı bir yükümlülük içeriyorsa kabul edilmemelidir.
Faiz gelirleri, Konfederasyonun bankadaki kanuni fon ve nakitlerinin mevzuata uygun değerlendirilmesinden doğabilir. Finansal işlem yapılırken meslek kuruluşunun kaynaklarını spekülatif veya amaç dışı işlemlere yönlendirmemek gerekir. Gelir elde etme amacı, varlıkların korunması ve kanuni görevlerin finansmanı sınırında değerlendirilmelidir.
“Diğer gelirler” ifadesi sınırsız değildir. Bu kapsamda gelir kaydedilecek kaynağın Kanuna ve Konfederasyonun amacına uygun olması gerekir. Kanunda yasaklanan veya başka bir kuruma ait gelir, bu genel ifadeye dayanılarak Konfederasyon geliri yapılamaz.
TESK gelirleri bütçede ve denetimde nasıl izlenir?
Konfederasyon gelirleri tahakkuk ettiği ve tahsil edildiği dönemde muhasebe sistemine doğru gelir türüyle işlenmelidir. Yönetim Kurulu m.39 kapsamında bütçe ve mali uygulamayı yürütür. Denetim Kurulu m.40 kapsamında gelirlerin doğru ve zamanında tahsilini ve hesaplara işlenmesini kontrol eder. Genel kurul ise m.37 çerçevesinde faaliyet ve hesapları değerlendirir.
Gelir kaydında asgari olarak kaynağın türü, dayanak belge, tahakkuk ve tahsil tarihi, tutar, ödeme yöntemi ve ilgili kuruluş veya kişi bilgisi bulunmalıdır. Tahakkuk etmiş ancak henüz tahsil edilmemiş tutarlar tahsil edilmiş gelir gibi gösterilmemeli; alacak niteliği muhasebe kayıtlarında ayrı izlenmelidir. Kısmi ödeme varsa kalan tutar ve vadesi açık şekilde takip edilmelidir. Aynı gelir kaleminin farklı banka hesaplarına veya elektronik ödeme kanallarına yönlendirilmesi hâlinde gün sonu ve dönem sonu mutabakatı yapılması, kayıp veya mükerrer kayıt riskini azaltır. Denetim Kurulu bakımından gelir kaynağı ile banka hareketi ve muhasebe fişi arasındaki bağlantının kurulabilmesi temel kontroldür. Bu yöntem gelirlerin gerçek tutarını, tahsil zamanını ve hangi kanuni kaynaktan doğduğunu açık biçimde ortaya koyar. Elektronik sistemde üretilen gelirlerde belge numarası ile ödeme kaydının eşleştirilmesi gerekir.
Gelirin yüksek veya düzenli olması harcama yetkisini genişletmez. Harcamalar kabul edilmiş bütçe, yetkili organ kararı ve m.52’deki kuruluş amacı sınırı içinde yapılır. Özellikle eğitim fonu gibi özel amaçlı kaynakların amacı dışında kullanılması mümkün değildir.
5362 m.41 uygulama kontrol listesi
- Gelirin m.41’de veya ilgili özel maddede kanuni dayanağı olup olmadığını belirleyin.
- Kayıt ücreti, katılma payı, belge bedeli, yayın geliri ve diğer gelirleri ayrı hesaplarda izleyin.
- Özel tarife veya oran öngören m.61, m.70 ve benzeri hükümleri ayrıca uygulayın.
- Tahakkuk ve tahsil tarihlerini ödeme belgesiyle eşleştirin.
- Elektronik gelirlerde sistem kaydı ile banka veya ödeme kuruluşu kaydını karşılaştırın.
- Bağış ve yardımlarda şartın Kanuna ve kuruluş amacına uygunluğunu kontrol edin.
- Eğitim fonu ve özel amaçlı kaynakları başka giderlerle karıştırmayın.
- Denetim Kuruluna sunulacak mali kayıtların dayanak belgelerini koruyun.
- Gelirlerin harcanmasında bütçe, yetkili organ kararı ve m.52 amaç sınırını uygulayın.
Sık Sorulan Sorular
TESK gelirleri hangi maddede düzenlenir?
5362 sayılı Kanunun 41. maddesinde düzenlenir.
Birlik ve federasyonların katılma payları TESK geliri midir?
Evet. Kayıt ücretleri ve katılma payları m.41’de Konfederasyon gelirleri arasında sayılmıştır.
Sicil Gazetesi gelirleri TESK’e mi aittir?
M.41 Sicil Gazetesi gelirlerini Konfederasyon gelirleri arasında düzenler; özel ilan ve tarife sistemi m.70’te yer alır.
Belge ücretleri Konfederasyon geliri olabilir mi?
Kanun ve ilgili düzenlemelerin izin verdiği belge düzenleme veya onay gelirleri Konfederasyon geliri olabilir.
Meslekî kurslardan gelir elde edilebilir mi?
Evet. Kanuna uygun meslekî kurs ve eğitim faaliyetlerinden doğan gelirler m.41 kapsamındadır.
Fuar ve sergi gelirleri m.41 kapsamında mıdır?
Evet. Kanuni amaç doğrultusunda yürütülen fuar ve sergi faaliyetlerinin gelirleri kapsam içindedir.
Bağış ve yardım kabul edilebilir mi?
Kanuna ve Konfederasyonun amacına uygun bağış ve yardımlar gelir kaynağıdır.
Faiz gelirleri TESK geliri midir?
M.41 faiz ve diğer kanuni gelirleri Konfederasyonun gelir kaynakları arasında sayar. Bu gelirlerin de bütçe ve muhasebe kayıtlarında ayrı ve izlenebilir gösterilmesi gerekir.
Gelir elde edilmesi her türlü harcamaya izin verir mi?
Hayır. Harcama genel kurulca kabul edilen bütçe, yetkili organ kararı ve m.52’deki kuruluş amacı sınırı içinde yapılır.
Gelirleri kim denetler?
Konfederasyon Denetim Kurulu m.40 kapsamında işlem ve hesapları denetler; genel kurul da faaliyet ve hesapları m.37 çerçevesinde değerlendirir.
Hukuki dayanak ve resmî kaynaklar
Bu yazı 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanununun 41. maddesi ve bağlantılı mali hükümleri esas alınarak hazırlanmıştır. Güncel ve bağlayıcı metin için Mevzuat Bilgi Sistemi 5362 sayılı Kanun; ikincil mevzuat için Ticaret Bakanlığı mevzuat sayfası kontrol edilmelidir. Gelir kalemleri Kanunda sayılan kaynaklar ve özel hükümlerdeki oran-tarife sistemleriyle sınırlı olarak değerlendirilmiştir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
