TESK Genel Kurulunun Görev ve Yetkileri Nelerdir? | 5362 m.37 (2026)
Kısa ve net cevap: 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanununun 37. maddesine göre TESK genel kurulu; Konfederasyon başkanı ile yönetim ve denetim kurullarını seçer, faaliyet ve denetim raporları ile bilanço ve gelir-gider hesaplarını inceler, ibra kararı verir, çalışma programı ve bütçeyi kabul eder, sorumlu organ üyeleri hakkında hukuki ve cezai işlem ile görevde kalma konusunda karar verir, yönetmelikleri onaylar, birlik ve federasyonlar arasındaki sorunların çözümü için karar alır, eğitim ve sosyal yardım faaliyetlerini karara bağlar, taşınmaz, taşıt, borçlanma, şirket ve kooperatif iştirakleri ile vakıf ve eğitim kurumları kurulmasına ilişkin temel kararları verir.
5362 m.37’nin kapsamı
TESK genel kurulu Konfederasyonun en üst karar ve seçim organıdır. M.36 genel kurulun kimlerden oluşacağını ve diğer organların sayılarını belirlerken m.37 genel kurulun ne yapacağını düzenler. Yetki listesi seçim, mali denetim, program ve bütçe, yönetmelikler, sosyal ve eğitim faaliyetleri, uyuşmazlıklar, malvarlığı ve iştirakler gibi geniş alanları kapsar.
Genel kurul yetkileri kullanılırken ortak toplantı ve seçim hükümleri uygulanır. M.42 olağan toplantı zamanını, m.43 gündemi, m.44 olağanüstü toplantıyı, m.45 yeter sayıları, m.46 katılımcı listesini, m.47 Bakanlık temsilcisini, m.48 divanı ve m.49 seçim usulünü düzenler.
TESK organlarının yapısı için 5362 m.36 TESK organları rehberi incelenebilir.
TESK başkanı ve kurullarını kim seçer?
M.37, Konfederasyon başkanı ile yönetim ve denetim kurullarının asıl ve yedek üyelerini seçme görevini genel kurula verir. Yönetim kurulu başkan dahil on beş kişidir; aynı sayıda yedek üye seçilir. Denetim kurulu beş kişiden oluşur ve beş yedek belirlenir.
Seçim yargı gözetiminde m.49’a göre yapılır. Adayların m.50’deki seçilme şartlarını taşıması ve m.51’deki görev alma yasaklarına takılmaması gerekir. Denetim kuruluna dışarıdan seçilebilecek üyeler bakımından m.36 ve m.50’deki özel nitelikler ayrıca uygulanır.
Genel kurulun seçim kararı, organların dört yıllık görev dönemini başlatır. Seçim sonuçlarında asıl-yedek sırası, oy sayıları ve görevler açıkça tutanağa bağlanmalıdır.
Faaliyet raporu, denetim raporu ve mali hesaplar
Genel kurul, yönetim kurulunun faaliyet raporu ile denetim kurulunun raporunu, bilanço ve gelir-gider hesaplarını inceler ve kabul veya reddeder. Bu yetki TESK yönetiminin genel kurula hesap verme sisteminin temelidir.
Faaliyet raporunda m.39 kapsamındaki çalışmalar; denetim raporunda m.40 kapsamındaki bulgular; bilanço ve gelir-gider hesaplarında ise m.41’deki gelir kaynakları ile yapılan harcamalar izlenebilir olmalıdır. Belgeler toplantı öncesinde kanuni sürede genel kurul üyelerinin incelemesine sunulmalıdır.
Kabul veya ret kararı yalnız rakamsal toplamların oylanması değildir. Mali kayıtların, faaliyet sonuçlarının ve denetim tespitlerinin birlikte değerlendirilmesi gerekir.
İbra ve sorumlu organ üyeleri hakkında işlem
Genel kurul yönetim ve denetim kurullarının ibra edilip edilmemesine karar verir. İbra, ilgili dönemin faaliyet ve hesaplarının genel kurulca kurumsal olarak değerlendirilmesidir.
M.37 ayrıca sorumlu görülen organ üyeleri hakkında hukuki veya cezai işlem yapılmasına ve bu kişilerin görevde kalıp kalmamasına karar verilmesini genel kurul görevleri arasında düzenler. Bu karar ceza mahkemesi yerine geçmez; kurum adına gerekli adli veya hukuki başvuruların yapılması anlamına gelir.
Suç iddiası varsa m.59’daki cezai sorumluluk hükmü ve ilgili ceza mevzuatı; mali zarar varsa hukuki sorumluluk hükümleri uygulanır.
Çalışma programı, eğitim programları ve bütçe
Yeni dönemin çalışma programı, eğitim ve kurs programları ile tahmini bütçesi genel kurulun karar alanındadır. Yönetim kurulu taslakları hazırlar; genel kurul aynen veya değiştirerek kabul eder.
Çalışma programı TESK’in ülke çapındaki temsil, eğitim, mevzuat, veri, ekonomik destek ve uluslararası faaliyetlerini somut hedeflere bağlamalıdır. Bütçe ise bu faaliyetlerin m.41’deki kanuni gelirlerle nasıl finanse edileceğini göstermelidir.
Genel kurul amaç dışı faaliyete kaynak ayıramaz. M.52’deki amaç dışı faaliyet yasağı bütçe ve çalışma programı kararları için de geçerlidir.
TESK yönetmeliklerini kim onaylar?
5362 sayılı Kanunun uygulanması için Konfederasyon tarafından hazırlanması öngörülen yönetmelik ve düzenleyici metinler bakımından genel kurulun onay yetkisi m.37’de yer alır. Hangi yönetmeliğin ayrıca Bakanlık onayına veya başka bir prosedüre tabi olduğu ilgili kanun maddesi ve ikincil mevzuata göre belirlenir.
Yönetmelikler kanuna aykırı olamaz. Genel kurul, kanunda sabit olarak belirlenen kurul sayılarını, seçilme şartlarını, görev sürelerini veya mali sınırları yönetmelikle değiştiremez.
Yürürlükteki mevzuatla çelişen eski iç düzenlemeler gözden geçirilmeli ve gerekli değişiklikler usulüne uygun şekilde yapılmalıdır.
Birlik ve federasyonlar arasındaki uyuşmazlıklar
TESK genel kurulu birlik ve federasyonların müşterek meselelerini ve aralarındaki uyuşmazlıkları ülke düzeyinde değerlendirme yetkisine sahiptir. Ancak her uyuşmazlığın genel kurulda çözüleceği varsayılmamalıdır; m.39 yönetim kuruluna da geniş koordinasyon ve uyuşmazlık çözme görevleri verir.
Uyuşmazlığın niteliği, hangi organın görevli olduğunu belirler. Üyelik veya sicil uyuşmazlıkları m.64’teki mutabakat komitelerine, disiplin işlemleri m.24’e, genel kuruluşlar arası kurumsal konular ise ilgili üst kuruluş maddelerine tabidir.
Genel kurul kararı, kanunda mahkeme veya başka idari organa bırakılmış bir yetkiyi devralamaz.
Mesleki eğitim ve gelişim kararları
Konfederasyonun ülke çapındaki görevlerinden biri esnaf ve sanatkârların eğitim, bilgi ve mesleki gelişimini desteklemektir. Genel kurul, eğitim programları, kurslar, araştırma ve benzeri faaliyetler için çalışma programı ve bütçe kararı alabilir.
Eğitim faaliyetleri federasyon ve birlik çalışmalarını tamamlayıcı nitelikte olabilir. TESK aynı zamanda eğitim standartları, mesleki gelişim, girişimcilik ve yeni teknolojiye uyum konularında üst düzey koordinasyon sağlayabilir.
Eğitim faaliyeti başka mevzuata göre ruhsat, izin veya sertifika yetkisi gerektiriyorsa ilgili özel düzenlemelere ayrıca uyulur.
Sosyal yardım, öğrenci ve eğitim desteği
M.37 Konfederasyon genel kuruluna öğrenci okutma, eğitim ve sosyal yardım faaliyetleri bakımından yetki verir. Kanundaki mali sınırlar, özellikle bir önceki yıl gayrisafi gelire bağlı oranlar, karar alınırken aynen uygulanmalıdır.
Yardımlar bütçede gösterilmeli, yararlanıcı veya kuruluş, tutar ve amaç açıkça belirlenmelidir. Alt kuruluşlara yapılacak yardım da kanundaki amaç ve belge şartlarına uygun olmalıdır.
Yardım yetkisi, TESK kaynaklarının kişisel veya siyasi amaçlarla dağıtılmasına imkân vermez. Kamu yararı ve esnaf-sanatkâr teşkilatının kanuni amaçları esas alınmalıdır.
Taşınmaz, taşıt, borçlanma ve iştirak
Konfederasyonun taşınmaz veya taşıt edinmesi, malvarlığını önemli ölçüde etkileyen borçlanmalar, şirket ve kooperatif iştirakleri ile vakıf veya eğitim kurumu kurulması gibi stratejik kararlar m.37 kapsamında genel kurul düzeyindedir.
Karar öncesinde değerleme, finansman, geri ödeme planı, iştirak ana sözleşmesi, ortaklık oranı ve kanuni amaçla bağlantı incelenmelidir. Genel kurul uygulama işlemleri için yönetim kuruluna yetki verebilir; ancak kanunen kendisine ait temel karar yetkisini tamamen devredemez.
Malvarlığı işlemleri e-esnaf veri tabanı ve muhasebe kayıtlarında güncel tutulmalı; denetim kurulunun kontrolüne açık olmalıdır.
TESK genel kurul kararlarında kontrol listesi
İlk olarak karar konusu m.37’deki genel kurul yetkileriyle karşılaştırılmalıdır. İkinci olarak gündem ve ilan m.42–43’e; olağanüstü toplantıysa m.44’e uygun olmalıdır. Üçüncü olarak toplantı ve karar yeter sayısı m.45’e göre doğrulanmalıdır.
Dördüncü olarak katılımcı listesi m.46’ya uygun hazırlanmalı, Bakanlık temsilcisi işlemleri m.47’ye göre tamamlanmalı ve başkanlık divanı m.48 uyarınca kurulmalıdır. Seçim varsa m.49 yargı gözetimi hükümleri uygulanır.
Karar metni parasal sınır, süre, yetki, yararlanıcı veya işlem konusu gibi uygulanabilir unsurları açıkça içermelidir. Son olarak kararın yönetim kurulunca uygulanması ve denetim kurulunca kontrol edilmesi gerekir.
Genel kurulun aldığı kararın kanuna aykırı olması, yalnız çoğunlukla kabul edildiği için hukuka uygun hâle gelmesini sağlamaz. Emredici hükümler her zaman üst sınırı oluşturur.
Sık Sorulan Sorular
TESK başkanını kim seçer?
Konfederasyon genel kurulu seçer.
TESK yönetim ve denetim kurullarını kim seçer?
Asıl ve yedek üyeleri genel kurul seçer.
Bilanço ve gelir-gider hesaplarını kim kabul eder?
Genel kurul inceler ve kabul veya reddeder.
İbra kararını kim verir?
Yönetim ve denetim kurulunun ibrasına genel kurul karar verir.
TESK bütçesini kim kabul eder?
Yönetim kurulu hazırlar; genel kurul aynen veya değiştirerek kabul eder.
Yönetmeliklerde genel kurulun görevi var mı?
Evet. M.37’de kanun çerçevesinde yönetmeliklere ilişkin onay ve karar görevleri yer alır.
Sosyal yardım yapılabilir mi?
Kanundaki amaç, belge ve mali sınırlar içinde genel kurul kararıyla yapılabilir.
TESK taşınmaz satın alabilir mi?
Kanuni amaç ve genel kurul kararıyla gerekli işlemler yapılabilir.
Şirkete veya kooperatife iştirak edilebilir mi?
Kanunun izin verdiği mesleki amaçlarla ve genel kurul kararıyla mümkündür.
Genel kurul kararı yönetim kurulunu bağlar mı?
Evet. Yönetim kurulu faaliyetlerini Kanun, ana sözleşme ve genel kurul kararlarına uygun yürütür.
Hukuki dayanak ve resmî kaynak
Bu içerik 5362 sayılı Kanunun güncel 37. maddesi esas alınarak hazırlanmıştır. Resmî ve bağlayıcı metin için Mevzuat Bilgi Sistemi 5362 sayılı Kanun kontrol edilmelidir. Seçim, hesap, ibra, bütçe, eğitim, yardım, malvarlığı ve iştirak yetkileri doğrudan m.37 kapsamında değerlendirilmiştir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
