Diğer Marka Türleri TÜRKPATENT’e Nasıl Gösterilir? Yönetmelik m.7/6 (2026)
Kısa ve net cevap: Bir işaret kelime/şekil, ses, üç boyutlu, renk veya hareket markası için Yönetmelik m.7’de öngörülen özel gösterim biçimlerinden birine doğrudan girmiyorsa, yine de marka olarak tescil edilebilirliği ayrıca incelenebilir. Sınai Mülkiyet Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik m.7/6 uyarınca bu tür işaretler, görsel, elektronik, yazılı veya koruma konusunu sicilde açık ve kesin biçimde gösterebilen başka uygun bir yöntemle TÜRKPATENT’e sunulur. Ancak temsil yönteminin varlığı tek başına tescil hakkı doğurmaz; 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.4 ve m.5 şartları ayrıca uygulanır.
Yönetmelik m.7/6 hangi işaretleri kapsar?
Yönetmelik m.7, klasik marka örneğinin yanında ses, üç boyutlu biçim, renk ve hareket gibi özel marka türleri için ayrı temsil kuralları getirir. Altıncı fıkra ise bu özel başlıklara tam olarak girmeyen işaretlerin gösterim yöntemini düzenler. Böylece marka sistemi yalnızca Yönetmelikte tek tek adı yazılmış teknik formatlarla sınırlandırılmaz.
Bu hüküm, “adı farklı olan her işaret mutlaka tescil edilir” anlamına gelmez. Öncelikle işaretin SMK m.4 anlamında bir teşebbüsün mal veya hizmetlerini diğerlerinden ayırmaya elverişli olması ve sağlanan korumanın konusunun sicilde açık ve kesin olarak anlaşılabilmesi gerekir. Sonrasında SMK m.5’teki mutlak ret nedenleri ayrıca incelenir.
Görsel gösterim ne zaman kullanılabilir?
Korunmak istenen işaretin ayırt edici yapısı bir görüntüyle eksiksiz biçimde gösterilebiliyorsa görsel temsil kullanılabilir. Buradaki amaç estetik sunum hazırlamak değil, sicile bakan üçüncü kişinin hakkın sınırını anlamasını sağlamaktır. Görsel, koruma konusu olmayan çevresel unsurlarla veya birbiriyle çelişen farklı varyasyonlarla belirsiz hâle getirilmemelidir.
Örneğin bir işaret belirli bir yüzey düzeni, tekrarlanan motif veya belirli konum ilişkisiyle tanımlanıyorsa, görselin bu unsurları tek anlamlı biçimde göstermesi gerekir. İşaretin hangi kısmının marka, hangi kısmının yalnızca bağlam olduğu anlaşılmıyorsa SMK m.4’teki açıklık ve kesinlik şartı zedelenir.
Elektronik gösterim hangi işlevi görür?
Bazı işaretlerin statik görselle tam olarak anlatılması mümkün olmayabilir. Yönetmelik m.7/6 bu nedenle elektronik gösterime açıkça izin verir. Elektronik dosyanın amacı, işaretin ayırt edici unsurunu TÜRKPATENT sicilinde saklanabilir ve üçüncü kişilerce anlaşılabilir hâle getirmektir.
Elektronik format seçilirken başvuru tarihindeki TÜRKPATENT teknik sisteminin kabul ettiği dosya özellikleri ayrıca kontrol edilmelidir. Mevzuatın elektronik gösterime izin vermesi, her dosya uzantısının veya her teknik biçimin sistem tarafından kabul edildiği anlamına gelmez. Hukuki temsil şartı ile elektronik sistemin teknik yükleme şartı birlikte yerine getirilmelidir.
Yazılı gösterim hangi durumda yeterli olabilir?
İşaretin özellikleri yazıyla açık ve kesin olarak tanımlanabiliyorsa Yönetmelik m.7/6 yazılı gösterime de izin verir. Ancak soyut, yoruma açık veya sınırları değişken bir anlatım yeterli değildir. Açıklama, koruma konusunu üçüncü kişilerin aynı biçimde anlayacağı düzeyde belirlemelidir.
“Dikkat çekici görünüm”, “özel bir atmosfer”, “kendine özgü his” gibi kişiden kişiye değişen ifadeler sicil açıklığı sağlamaz. Yazılı gösterim, işaretin nesnel ve doğrulanabilir unsurlarını tarif etmeli; başvuru sahibine sonradan farklı işaretleri aynı tescilin içine sokacak açık uçlu alan bırakmamalıdır.
Başka uygun bir gösterim yöntemi kullanılabilir mi?
Evet. Yönetmelik m.7/6, görsel, elektronik ve yazılı yöntemin yanında koruma konusunu açık ve kesin gösteren başka uygun yöntemlere de kapı bırakır. Ancak seçilecek yöntemin marka sicilinin temel işleviyle uyumlu olması zorunludur. Tescilin konusu üçüncü kişi açısından önceden belirlenebilir olmalıdır.
Bu esneklik, teknolojide ortaya çıkabilecek yeni işaret türlerinin mevzuata bütünüyle kapalı kalmamasını sağlar. Buna karşılık başvuru sahibi yalnızca “teknoloji yeni” diyerek belirsiz bir temsil sunamaz. Yöntemin işareti tek anlamlı biçimde sabitlemesi gerekir.
SMK m.4’teki “açık ve kesin” şart neden merkezîdir?
Marka tescili sahibine üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilen münhasır haklar sağlar. Bu nedenle sicilden hangi işaretin korunduğunun anlaşılması gerekir. SMK m.4, marka örneğinin yalnızca başvuru sahibinin zihninde belirli olmasını yeterli görmez; koruma konusu sicilde açık ve kesin olarak anlaşılabilmelidir.
Yönetmelik m.7/6’daki temsil yöntemleri bu kanuni şartı uygulamaya dönüştürür. Seçilen yöntem farklı kişiler tarafından farklı yorumlara açık ise, işaretin teknik dosyası mevcut olsa bile hukuki temsil sorunu devam eder. Bu nedenle başvuru stratejisinin ilk sorusu “hangi dosyayı yükleyeceğiz?” değil, “hangi unsur için münhasır hak istediğimizi sicilde nasıl kesinleştireceğiz?” olmalıdır.
Diğer marka türlerinde ayırt edicilik nasıl incelenir?
Özel temsil yöntemi, ayırt edicilik şartını ortadan kaldırmaz. SMK m.4 ve m.5 uyarınca işaretin ilgili mal veya hizmetler bakımından ticari kaynak gösterme işlevi taşıması gerekir. Tüketicinin yalnızca dekoratif, teknik veya işlevsel unsur olarak algıladığı gösterimler marka niteliği kazanmayabilir.
Ayırt edicilik, başvurudaki mal-hizmet listesiyle birlikte değerlendirilir. Aynı işaret belirli bir sektörde olağan bir unsurken başka bir sektörde kaynak göstergesi olabilir. Bu nedenle başvuru sahibi, işareti soyut olarak değil hedeflenen ticari alan içinde analiz etmelidir.
Teknik veya işlevsel unsurlar neden ayrıca kontrol edilir?
Marka hakkı, teknik çözüm veya zorunlu ürün özelliği üzerinde süresiz tekel kurmak için kullanılamaz. SMK m.5’teki mutlak ret nedenleri, özellikle malın doğasından kaynaklanan veya teknik bir sonucu elde etmek için zorunlu unsurlar bakımından önem taşır. Diğer marka türü olarak sunulması, bu engelleri aşmaz.
Başvuruda işaretin hangi kısmının ticari kaynak gösterdiği ve hangi kısmının yalnızca işlevsel gereklilik olduğu ayrılmalıdır. Teknik koruma gerekiyorsa patent, faydalı model veya tasarım gibi diğer sınai mülkiyet haklarının şartları ayrıca değerlendirilmelidir.
Diğer marka türlerinde mal ve hizmet listesi nasıl hazırlanır?
Marka türü ne olursa olsun SMK m.11 ve Uygulama Yönetmeliği m.9 uygulanır. Koruma istenen mal ve hizmetler Nice sınıflandırmasına göre belirtilir. Marka hakkı, işaretin bütün ekonomik alanlarda kullanılmasını yasaklayan sınırsız bir hak değildir.
Başvurunun özgün bir işaret türüne sahip olması, gereksiz sınıflar eklenmesini haklı kılmaz. Ticari kullanım planı esas alınmalı ve mal-hizmet listesi açık terimlerle hazırlanmalıdır. Sınıf seçimi için Marka Sınıfları ve Nice Sınıflandırması rehberimiz kullanılabilir.
Temsil yöntemleri arasında çelişki olursa ne olur?
Bir işaret hem görsel hem yazılı hem de elektronik yöntemle gösteriliyorsa bu gösterimlerin aynı koruma konusuna işaret etmesi gerekir. Bir dosyada farklı, açıklamada farklı bir işaret tarif edilmesi sicilde belirsizlik yaratır. Yönetmelik m.7/9, marka örneğinin açık ve kesin olmaması veya gösterimler arasında uyumsuzluk bulunması hâlinde eksikliğin giderilmesi için iki aylık süre öngörür.
Bu eksiklik başvuru tarihini de etkileyebilir. Temel temsil unsuru sonradan tamamlanıyorsa Yönetmelik m.8’deki başvuru tarihi kuralları devreye girer. Bu nedenle birden fazla temsil biçimi kullanmak yalnızca gerçekten açıklığı artırıyorsa tercih edilmelidir.
Başvuru tarihi neden temsil dosyasına bağlıdır?
Yönetmelik m.8’e göre başvuru tarihinin kesinleşmesinde Yönetmelik m.7’ye uygun marka örneği çekirdek unsurlardan biridir. Koruma konusu ilk gönderimde anlaşılamıyorsa, eksikliğin giderildiği tarih, saat ve dakika başvuru tarihini etkileyebilir. Bu sonuç, özellikle yakın tarihli başka marka başvurularıyla öncelik çatışmasında önemlidir.
Başvuru sahibi bu nedenle “önce dosyayı açalım, gösterimi sonra düzeltiriz” yaklaşımından kaçınmalıdır. Temsil yöntemi, teknik ve hukuki olarak başvuru öncesinde kesinleştirilmelidir.
Başvurudan sonra temsil yöntemi değiştirilebilir mi?
Yönetmelik m.21 maddi hata düzeltmesine izin verir; ancak marka örneğini veya başvurunun koruma konusunu esaslı biçimde değiştiren müdahale bu kapsamda değildir. Başvurudan sonra bambaşka bir görsel, elektronik dosya veya açıklama ile yeni bir işaret yaratmak mümkün değildir.
Başvuru sahibinin ticari kullanımı daha sonra esaslı biçimde değişirse, yeni işaret için ayrı başvuru değerlendirilmelidir. Sicildeki hak ile fiilî kullanım arasındaki bağ tescil sonrasında da korunmalıdır.
Diğer marka türleri için önceki hak araştırması nasıl yapılır?
Önceki hak araştırması yalnızca aynı teknik marka türünü aramakla sınırlandırılmamalıdır. Yeni işaretin görsel, işitsel, kavramsal veya diğer ayırt edici unsurları, önceki marka siciliyle ilgili mal ve hizmetler bakımından karşılaştırılır. SMK m.6 kapsamındaki nispi ret nedenleri marka türü farklı olsa da uygulanabilir.
Bu nedenle araştırma planı işaretin ayırt edici çekirdeğine göre kurulmalıdır. Genel nispi ret çerçevesi için SMK m.6 Nispi Ret Nedenleri rehberimiz incelenebilir.
Tescilden sonra kullanım zorunluluğu var mı?
Evet. SMK m.9’daki beş yıllık ciddi kullanım yükümlülüğü, marka türünden bağımsız olarak uygulanır. Tescil edilen işaretin ticari hayatta kaynak gösterme işleviyle kullanılması gerekir. Fiilî kullanım, sicildeki işaretten ayırt edici karakteri değiştirecek ölçüde uzaklaşırsa kullanım ispatı sorunu doğabilir.
Bu nedenle özel marka türlerinde kullanım delilleri baştan arşivlenmelidir. Elektronik kayıtlar, reklam materyalleri, ambalajlar ve tarihli ticari belgeler tescilli işaretle ilişkilendirilmelidir. Ayrıntılar için Marka Kullanma Zorunluluğu ve 5 Yıl Kuralı rehberimiz kullanılabilir.
Başvuru reddedilirse hangi yol izlenir?
TÜRKPATENT’in başvuru hakkındaki ret kararına karşı SMK m.20 ve m.21 uyarınca bildirimden itibaren iki ay içinde itiraz edilebilir. İtiraz, kararın gerçek gerekçesine dayanmalıdır. Temsil belirsizliği, ayırt edicilik yokluğu ve mutlak ret engeli aynı hukuki sorun değildir.
İtiraz dosyasında başvurunun koruma konusu sonradan değiştirilmemeli; mevcut temsilin neden SMK m.4 ve Yönetmelik m.7/6 şartlarını karşıladığı açıklanmalıdır. Genel süreç için TÜRKPATENT Marka Kararına İtiraz rehberimiz incelenebilir.
Başvuru öncesi dosya kontrolü
- İşaretin m.7/2-5’teki özel marka türlerinden birine girip girmediği kontrol edilmelidir.
- Girmiyorsa m.7/6 kapsamında en açık temsil yöntemi seçilmelidir.
- Görsel, elektronik ve yazılı gösterimler kullanılıyorsa aynı koruma konusunu göstermelidir.
- SMK m.4 ayırt edicilik ve sicilde açıklık şartı değerlendirilmelidir.
- SMK m.5 mutlak ret nedenleri ayrıca kontrol edilmelidir.
- Mal-hizmet listesi Nice sınıflarına göre hazırlanmalıdır.
- Önceki haklar SMK m.6 yönünden araştırılmalıdır.
- Teknik dosyanın TÜRKPATENT sisteminin güncel kabul koşullarına uygunluğu kontrol edilmelidir.
Resmî kaynaklar
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu ve Sınai Mülkiyet Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik için TÜRKPATENT Mevzuat sayfası; elektronik işlemler ve güncel teknik duyurular için Türk Patent ve Marka Kurumu kullanılmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Yönetmelikte adı tek tek sayılmayan işaret marka olabilir mi?
SMK m.4 şartlarını karşılıyor ve Yönetmelik m.7/6’ya göre açık-kesin gösterilebiliyorsa tescil edilebilirliği incelenebilir.
Diğer marka türleri yalnızca görselle mi sunulur?
Hayır. Yönetmelik m.7/6 görsel, elektronik, yazılı veya uygun başka gösterim yöntemlerine izin verir.
Elektronik dosya yüklemek tescil için yeterli midir?
Hayır. İşaret ayrıca SMK m.4 ve m.5’teki tescil şartlarını karşılamalıdır.
Yazılı açıklama belirsiz olabilir mi?
Hayır. Koruma konusu sicilde açık ve kesin anlaşılmalıdır.
Birden fazla gösterim yöntemi kullanılabilir mi?
Kullanılabilir; ancak bütün gösterimler aynı işareti tutarlı biçimde göstermelidir.
Gösterimler çelişirse ne olur?
Yönetmelik m.7/9 kapsamında iki aylık eksiklik giderme süreci gündeme gelir.
Temsil eksikliği başvuru tarihini etkiler mi?
Çekirdek marka örneği sonradan tamamlanıyorsa Yönetmelik m.8 uyarınca başvuru tarihi etkilenebilir.
Başvurudan sonra işaret tamamen değiştirilebilir mi?
Hayır. Koruma konusunu değiştiren yeni işaret maddi hata düzeltmesi değildir.
Diğer marka türlerinde kullanım zorunluluğu var mı?
Evet. SMK m.9’daki ciddi kullanım yükümlülüğü uygulanır.
Ret kararına itiraz süresi nedir?
TÜRKPATENT kararına karşı bildirimden itibaren iki ay içinde itiraz edilir.
Sonuç
Yönetmelik m.7/6, adı özel olarak sayılan marka türlerinin dışında kalan işaretler için esnek fakat sınırları belirli bir temsil sistemi kurar. Görsel, elektronik, yazılı veya başka uygun yöntem kullanılabilir; ancak seçilen yöntem koruma konusunu sicilde açık ve kesin göstermelidir. Teknik temsil, ayırt edicilik ve mutlak ret incelemesinin yerine geçmez. Başvuru dosyası ilk gönderimde kesinleştirilmeli; temsil yöntemi, sınıf listesi ve önceki hak araştırması birlikte yürütülmelidir.
Diğer marka türlerinde gösterim standardı nasıl belgelenmelidir?
Başvuru sahibi seçtiği temsil yönteminin hangi teknik ve hukuki özelliklerle işareti sabitlediğini kendi dosyasında ayrıca belgelemelidir. Görsel dosyanın sürümü, elektronik kaydın oluşturulma tarihi, yazılı açıklamanın son metni ve TÜRKPATENT’e yüklenen nihai dosya birbiriyle eşleştirilmelidir. Ajans, yazılım geliştirici veya tasarım ekibinin kullandığı çalışma dosyası ile sicile sunulan dosya farklıysa, hangisinin tescil konusu olduğu açık tutulmalıdır. Bu kayıtlar başvuru sırasında zorunlu ayrı bir sicil belgesi olmayabilir; fakat ileride kullanım, lisans ve ihlal değerlendirmesinde tescilli işaretin doğru sürümünü belirlemek için önemlidir.
Üçüncü kişinin sicilden hakkın sınırını anlayabilmesi neden zorunludur?
Marka sicili yalnızca hak sahibine bilgi veren bir kayıt sistemi değildir. Rakipler, yatırımcılar, lisans alanlar ve diğer üçüncü kişiler hangi işaretin koruma altında olduğunu sicilden öngörebilmelidir. Bu nedenle temsil yöntemi başvuru sahibinin özel bilgi veya yazılımına ihtiyaç duymadan mümkün olduğunca nesnel olmalıdır. Koruma kapsamının yalnızca marka sahibinin sonradan yapacağı açıklamayla anlaşılabildiği bir dosya, SMK m.4’teki açıklık ve kesinlik amacını karşılamaz. Yönetmelik m.7/6’daki yöntem esnekliği, hak sınırını belirsizleştirme yetkisi değil, farklı nitelikteki işaretleri sicilde açık biçimde sabitleme aracıdır.
Ticari kullanım biçimi başvuru dosyasıyla nasıl eşleştirilmelidir?
Özel nitelikteki işaretler çoğu zaman dijital, fiziksel ve reklam ortamlarında farklı teknik biçimlerde kullanılır. Başvuru öncesinde bu varyasyonlardan hangisinin gerçekten kaynak gösterme işlevi gördüğü belirlenmeli ve sicil temsili ona göre hazırlanmalıdır. Tescil sonrasında farklı cihaz, ambalaj veya mecra için yapılan uyarlamalar tescilli işaretin ayırt edici karakterini değiştirmemelidir. Esaslı değişiklikler ortaya çıkarsa yeni başvuru ihtiyacı değerlendirilmelidir. Böylece sicildeki hak ile piyasadaki gerçek kullanım birbirinden kopmaz.
Diğer marka türlerinde dosya sürüm hatası nasıl önlenir?
Başvuru gününde kullanılacak görsel, elektronik kayıt ve açıklama tek bir nihai paket hâline getirilmelidir. Dosya adlarında “final”, “final2” gibi belirsiz sürüm isimleri yerine marka adı, tarih ve sürüm numarası kullanılabilir. Başvuru ekranına yükleme yapıldıktan sonra önizleme veya gönderim kaydı üzerinden doğru dosyanın sisteme girdiği kontrol edilmelidir. Yanlış sürüm yüklenmesi, koruma konusunu etkileyen bir hata ise sonradan basit maddi hata düzeltmesiyle çözülemeyebilir. Başvuru alındısı ve yüklenen dosyanın kopyası aynı marka dosyasında saklanmalıdır.
Son kontrol
Gönderimden önce temsil yöntemi, marka türü, sınıf listesi ve başvuru sahibi bilgileri birlikte doğrulanmalı; sicile yüklenen nihai dosya ayrıca güvenli ve düzenli biçimde arşivlenmelidir.
Hukukçu İncelemesi ve E-E-A-T
Bu içerik 17 Eylül 2026 tarihinde 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.4, m.5, m.6, m.9, m.11, m.20 ve m.21 ile Sınai Mülkiyet Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik m.7, m.8 ve m.21 esas alınarak kontrol edilmiştir. Yazar ve inceleyen: Av. Halil Bakırcı, Mersin Barosu Sicil No: 3472.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
