Marka Sınıfları Nasıl Seçilir? Nice Sınıflandırması ve SMK 11 Rehberi 2026
Kısa ve net cevap: Marka tescilinde sınıf seçimi, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 11. maddesi ve Nice Sınıflandırması esas alınarak yapılır. 2026 sisteminde 45 marka sınıfı vardır: 1–34. sınıflar malları, 35–45. sınıflar hizmetleri kapsar. Ancak doğru başvuru yalnızca sınıf numarası seçmek değildir. Korunmak istenen mal ve hizmetler somut olarak belirlenmeli, TÜRKPATENT’in yürürlükteki 2026 Sınıflandırma Tebliği ve güncel liste esas alınmalı ve işletmenin gerçek faaliyet alanı ile yakın vadeli ticari planı birlikte değerlendirilmelidir.
Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor
Marka sınıfı nedir?
Marka sınıfı, tescil başvurusunda hangi mal veya hizmetler için koruma istendiğini sistematik biçimde göstermeye yarayan uluslararası sınıflandırma bölümüdür. Nice Anlaşmasına dayanan sistem, farklı ülkelerde marka sicillerinin ortak bir terminolojiyle çalışmasını kolaylaştırır. TÜRKPATENT’in güncel açıklamasına göre 34 mal sınıfı ve 11 hizmet sınıfı bulunur.
Sınıf numarası marka hakkının ekonomik alanını düzenlemeye yardımcı olur; fakat tek başına hakkın bütün kapsamını açıklamaz. Aynı sınıfta bulunan iki mal hukuken birbirinden uzak olabilir, farklı sınıflardaki mal ve hizmetler ise kullanım amaçları, tüketici çevresi veya tamamlayıcılık ilişkileri nedeniyle benzer kabul edilebilir. Bu nedenle marka araştırması sadece sınıf numaralarına bakılarak yapılmaz.
SMK m.11 marka başvurusu bakımından ne düzenler?
SMK m.11 marka başvurusunun içeriğini, mal-hizmetlerin sınıflandırılmasını ve başvurunun bölünmesi dâhil temel usul kurallarını düzenler. Başvuruda marka örneği ile birlikte tescil talep edilen mal veya hizmetlerin listesi bulunmalıdır. Mal ve hizmetler, Türkiye’nin taraf olduğu Nice Anlaşmasındaki uluslararası sınıflandırma esaslarına göre belirtilir.
Başvuru sahibinin amacı mümkün olan en fazla sınıfı işaretlemek değil, markayı hangi ekonomik faaliyetlerde korumak istediğini açık biçimde belirlemektir. Gereksiz geniş liste başvuru maliyetini artırabilir, daha fazla önceki hakla çatışma yaratabilir ve markanın beş yıl sonra kullanılmayan kısımları bakımından iptal riskini büyütebilir.
2026 yılında kaç marka sınıfı var?
Nice Sınıflandırmasında toplam 45 sınıf vardır. İlk 34 sınıf mallar, son 11 sınıf hizmetler içindir. Bu yapı bir ürünün imalatı ile o ürünün perakende satışı arasındaki farkı özellikle görünür hâle getirir. Örneğin fiziksel bir ürün kendi mal sınıfında yer alırken, üçüncü kişilerin mallarının müşterilerin kolayca görüp satın alabilmesi için bir araya getirilmesi biçimindeki perakende-mağazacılık hizmetleri 35. sınıf kapsamında değerlendirilir.
Bu ayrım e-ticaret markalarında kritik önemdedir. Bir işletmenin internetten ürün satması, sattığı her ürünün 35. sınıfa dönüştüğü anlamına gelmez. Kendi markasını taşıyan ürünleri de korumak isteyen işletme, ilgili ürün sınıflarını ayrıca değerlendirmelidir.
2026 başvurusunda hangi Nice sürümü kullanılır?
WIPO’nun 13. baskı duyurusuna göre NCL(13-2026) 1 Ocak 2026’da yürürlüğe girmiştir. Önceki yıldaki bir listeyi kopyalarken yalnız sınıf numarasını değil, mal veya hizmet ifadesinin güncel yerini de kontrol edin. Türkiye başvurusu için TÜRKPATENT’in yürürlükteki Türkçe listesini esas alın.
NCL(13-2027) ön yayınının internette bulunması, 2026 başvurusunda yürürlükte olduğu anlamına gelmez; bu sürümün yürürlük tarihi 1 Ocak 2027’dir. WIPO ayrıca 1 Ocak 2026’dan önce tarih taşıyan mevcut uluslararası tescillerin yeni baskı nedeniyle yeniden sınıflandırılmayacağını belirtir.
Mal sınıfları 1–34 neyi kapsar?
Mal sınıfları kimyasallar, boyalar, kozmetik, yakıtlar, ilaçlar, metaller, makineler, el aletleri, elektronik cihazlar, tıbbi cihazlar, taşıtlar, mücevher, kırtasiye, deri ürünleri, yapı malzemeleri, mobilya, tekstil, giyim, oyuncak, gıda ve içecekler gibi geniş ürün gruplarına ayrılır. Ancak sınıf başlığını okumak tek başına yeterli değildir. 2026 TÜRKPATENT Sınıflandırma Tebliğindeki alt ifadeler ürünün doğru sınıfta ve doğru kapsamda yazılması için esas alınmalıdır.
Örneğin yazılımın niteliğine göre indirilebilir yazılım ile yazılım hizmeti farklı sınıflarda yer alabilir. Fiziksel elektronik cihaz ile o cihaz üzerinden sunulan telekomünikasyon veya yazılım hizmeti aynı başvuruda farklı sınıflar gerektirebilir. İş modelinin ürün ve hizmet katmanları ayrı ayrı çıkarılmalıdır.
Hizmet sınıfları 35–45 neyi kapsar?
Hizmet sınıfları genel olarak reklam ve ticari hizmetlerden başlayarak finans, inşaat, telekomünikasyon, taşımacılık, eğitim, bilim-teknoloji, yiyecek-içecek/konaklama, sağlık ve hukuk-güvenlik gibi hizmet alanlarına uzanır. Bir şirket yalnızca mal üretmiyor, aynı zamanda bakım, eğitim, danışmanlık veya çevrimiçi hizmet veriyorsa birden fazla hizmet sınıfı gündeme gelebilir.
Başvuru metni işletmenin ticaret sicilindeki faaliyet konusunun kopyalanması değildir. Marka listesi, gerçekten marka altında sunulacak mal ve hizmetleri sınıflandırma terminolojisine uygun biçimde tanımlar.
35. sınıf ne anlama gelir?
35. sınıf Türkiye’de en çok yanlış anlaşılan marka sınıflarındandır. Reklamcılık, pazarlama, iş yönetimi ve belirli perakendecilik/toptancılık hizmetleri bu sınıfta yer alır. Bir işletmenin kendi ürettiği tişört üzerinde markasını kullanması için asıl ürün olan giyim bakımından 25. sınıfın değerlendirilmesi gerekir. Aynı işletme çeşitli üçüncü kişi ürünlerini mağazada veya çevrimiçi ortamda müşteriye sunma hizmeti veriyorsa 35. sınıfın ilgili perakende hizmetleri de gündeme gelir.
35. sınıf bütün ürün sınıflarının yerine geçen evrensel koruma sınıfı değildir. TÜRKPATENT’in 2026 ücret düzeninde 35/5 grubunda seçilen mal sınıfları bakımından özel ek sınıf ücret yapısı bulunması da bu alanın teknik olarak ayrıntılı yürütüldüğünü gösterir.
| Faaliyet | İncelenecek kapsam | Sık yapılan hata |
|---|---|---|
| Markayı üretilen tişört üzerinde kullanmak | 25. sınıftaki ilgili giyim ürünleri | Ürün koruması yerine yalnız mağazacılık hizmetini seçmek |
| Belirli malları mağazada veya çevrimiçi satış için bir araya getirmek | 35. sınıftaki ilgili perakende/toptan sunum hizmeti ve seçilen mal grupları | 35. sınıfın bütün mal sınıflarını kendiliğinden koruduğunu düşünmek |
| Hem markalı giyim ürünü hem mağazacılık hizmeti sunmak | Ürün ve hizmet listelerini ayrı incelemek | Bir sınıf numarasıyla bütün iş modelinin kapsandığını varsaymak |
25. sınıfın giyim, ayakkabı ve baş giyimini kapsayan ana çerçevesi WIPO Nice 2026 sınıf açıklamasında yer alır. Koruyucu veya özel amaçlı ürünlerde istisnalar bulunduğundan her ürünün adı ayrıca kontrol edilmelidir.
Bir marka birden fazla sınıfta tescil edilebilir mi?
Evet. SMK m.11 bir başvurunun birden fazla mal veya hizmet sınıfını kapsamasına izin verir. Çok sınıflı başvuru, tek marka örneği altında farklı ekonomik alanları kapsayabilir. Ancak her ek sınıf bakımından yürürlükteki ücret tarifesi ve başvuru kapsamı dikkate alınır.
Birden fazla sınıf seçmek markayı otomatik olarak daha güçlü yapmaz. Koruma stratejisi faaliyet alanı, büyüme planı, lisans modeli, ihracat hedefi ve önceki marka taramasıyla birlikte kurulmalıdır. Kullanılmayacak sınıfları yalnızca “ileride lazım olabilir” düşüncesiyle sınırsız eklemek ekonomik ve hukuki açıdan verimsiz olabilir.
Yanlış sınıf seçilirse ne olur?
Yanlış sınıflandırma, koruma kapsamının işletmenin gerçek faaliyetiyle örtüşmemesine yol açabilir. Marka tescil edilmiş olsa bile esas ürün veya hizmet listeye hiç girmemişse ihtiyaç duyulan koruma sağlanmayabilir. Başvurudan sonra mal-hizmet listesini genişletmek mümkün olmadığından, eksik bırakılan alan için yeni başvuru gerekebilir.
Buna karşılık gereğinden geniş liste önceki markalarla daha fazla çatışma yaratır. SMK m.6 uyarınca yayıma itiraz riski artabilir. Beş yıllık kullanım süresi dolduğunda da fiilen kullanılmayan mal veya hizmetler SMK m.9 ve m.26 kapsamında iptal talebine konu olabilir.
Başvurudan sonra sınıf eklenebilir mi?
Marka başvurusunun kapsamı sonradan yeni mal veya hizmet eklenerek genişletilemez. Başvuru tarihi üçüncü kişilerle öncelik yarışında önem taşıdığı için, başlangıçtaki liste hak alanının sınırını belirler. Eksik sınıf veya mal-hizmet fark edildiğinde yeni başvuru yapılması gerekir.
Buna karşılık başvuru kapsamının daraltılması, belirli mal veya hizmetlerin çıkarılması mümkündür. İtiraz veya ret riskinin yönetiminde kısmi geri çekme veya sınırlama stratejileri kullanılabilir.
Sınıf numarası ile mal ve hizmet grubu başlığı aynı mı?
Hayır. Yalnız “25. sınıf” veya “35. sınıf” yazmakla, güncel sınıflandırma listesindeki belirli bir mal ya da hizmet grubu ifadesini seçmek aynı değildir. Başvurunun kapsamını sınıf numarası yanında seçilen ifadenin tam metni belirler. Tebliğ listesindeki genel grup başlıklarının kapsamı da kendi kurallarına göre değerlendirilir; bunların hiçbir hukuki kapsamı olmayan etiketler olduğu varsayılamaz.
Listeyi hazırlarken işletmenin ürünlerini, hizmetlerini ve markayı hangi faaliyet üzerinde kullanacağını ayrı yazın. Türkçe başvuruda TÜRKPATENT’in güncel mal ve hizmet sınıflandırmasını esas alın; WIPO Nice, MGS ve TMclass araçlarını terminoloji kontrolü için kullanın.
Marka benzerliği araştırması hangi sınıflarda yapılmalı?
Ön araştırma yalnızca başvurulacak sınıfın içinde birebir aynı kelimeyi aramamalıdır. Önce aynı ve benzer işaretler, sonra aynı veya benzer mal-hizmetler incelenmelidir. Karıştırılma ihtimali SMK m.6/1’de işaret benzerliği ile mal-hizmet benzerliğinin birlikte değerlendirilmesini gerektirir.
Örneğin ürünün satış, bakım veya yazılım hizmeti tamamlayıcı olabilir. Farklı sınıflardaki bu faaliyetler pazarın özelliklerine göre ilişkili görülebilir. Bu nedenle “farklı sınıftayız, itiraz gelemez” yaklaşımı hukuken doğru değildir.
E-ticaret sitesi için hangi marka sınıfları seçilir?
E-ticaret iş modelinde ilk ayrım, platformun kendi ürününü mü sattığı yoksa üçüncü kişilerin mallarını bir araya getirerek perakende/pazar yeri hizmeti mi sunduğudur. Kendi markalı kozmetik, giyim veya elektronik ürün satılıyorsa ilgili mal sınıfları ayrıca değerlendirilir. Mağazacılık/perakende hizmeti 35. sınıftaki ilgili ifadeler bakımından ele alınır. Yazılım platformu, ödeme, lojistik veya telekomünikasyon hizmetleri varsa başka sınıflar da gündeme gelebilir.
İş modeli tek cümleyle tanımlanıp buna göre sınıf seçilmemelidir. Gelir kalemleri, kullanıcıya sunulan fonksiyonlar ve markanın hangi temas noktalarında kullanılacağı çıkarılmalıdır.
Yazılım ve SaaS markalarında sınıf seçimi
Yazılım alanında ürün-hizmet ayrımı özellikle önemlidir. İndirilebilir bilgisayar yazılımları ile çevrimiçi, indirilemeyen yazılım hizmetleri farklı sınıf mantığına tabidir. Bir SaaS şirketi yazılımın yanı sıra veri barındırma, telekomünikasyon, eğitim veya iş danışmanlığı hizmetleri de veriyorsa her faaliyet ayrı değerlendirilir.
Teknoloji şirketleri hızla iş modeli değiştirdiğinden başvuru listesi yalnızca mevcut ürün ekranına göre değil, somut ve yakın vadeli ürün yol haritasına göre hazırlanmalıdır. Ancak spekülatif biçimde bütün teknoloji sınıflarını eklemek kullanmama ve maliyet sorununu büyütür.
Restoran ve gıda markasında ürün ile hizmet ayrımı
Restoran hizmeti ile paketli gıda ürünü aynı şey değildir. Restoran, kafe ve yiyecek-içecek sunum hizmetleri hizmet sınıfında yer alırken, kahve, tatlı, sos, içecek veya diğer paketli ürünler kendi mal sınıflarında olabilir. Bir restoran zinciri markalı kahve çekirdeği veya sos satacaksa yalnızca restoran hizmet sınıfıyla yetinmemelidir.
Franchise modelinde de lisans verilen kullanım alanları ile tescil listesinin uyumu kontrol edilmelidir. Marka lisansı tescil kapsamının ötesinde etkin bir sınai hak koruması yaratmaz.
Giyim markasında hangi alanlar düşünülmeli?
Giyim ürünleri bakımından temel mal sınıfı ile mağazacılık/perakende hizmeti birbirinden ayrılır. Ayrıca çanta, mücevher, parfüm gibi farklı ürün grupları markanın koleksiyonunda yer alıyorsa ayrı sınıflar gerekebilir. Moda markalarında tasarım tescili de marka tescilinden ayrı bir koruma aracı olarak ele alınmalıdır.
Marka ürünün ticari kaynağını, tasarım ise görünüm özelliklerini korur. Aynı ürün için iki koruma rejiminin şartları ayrı ayrı sağlanabilir.
Sınıf seçiminin maliyete etkisi
TÜRKPATENT ücretleri yıllık tarife ile belirlenir. Çok sınıflı başvurularda ilave sınıf ücretleri gündeme gelir. 2026 için güncel ücretler TÜRKPATENT’in işlem ücretleri sayfasından kontrol edilmelidir. Başvuru kararı verirken eski blog yazılarındaki ücret rakamlarına güvenilmemelidir; ödeme tarihindeki yürürlükteki tarife esas alınmalıdır.
Maliyet hesabında yalnızca başvuru ücreti değil, ileride tescil, yenileme, itiraz, lisans ve uluslararası genişleme ihtiyacı da dikkate alınmalıdır.
Nice sınıfı ile faaliyet kodu aynı mıdır?
Hayır. Nice marka sınıflandırması ile vergi/işletme faaliyet kodları veya NACE kodları farklı sistemlerdir. Şirketin NACE kodu marka başvurusundaki mal-hizmet listesini otomatik belirlemez. Ticaret sicilindeki faaliyet alanı da marka sınıfının yerine geçmez.
Marka başvurusunda esas olan, işaretin hangi mal ve hizmetlerde korunacağının 2026 Nice terminolojisine uygun biçimde yazılmasıdır.
Uluslararası marka başvurusunda sınıflandırma değişir mi?
Madrid Sistemi de Nice Sınıflandırmasını kullanır. Türkiye’deki temel başvuru veya tescildeki mal-hizmet kapsamı uluslararası başvurunun sınırını etkiler. Koruma istenen ülkelerin ofisleri kendi inceleme uygulamalarına göre mal-hizmet ifadelerini değerlendirebilir. Bu nedenle başlangıçta uluslararası genişlemeye uygun, açık ve doğru terminoloji seçmek önemlidir.
2026 marka sınıfı seçim kontrol listesi
- Marka altında satılacak bütün fiziksel ürünleri ayrı ayrı çıkarın.
- Marka altında sunulacak bütün hizmetleri ayrıca çıkarın.
- Üretim ile perakende hizmetini birbirinden ayırın.
- İndirilebilir yazılım ile çevrimiçi yazılım hizmetini ayırın.
- TÜRKPATENT 2026 Sınıflandırma Tebliğindeki güncel ifadeleri kullanın.
- Benzer marka araştırmasını yalnızca aynı sınıfla sınırlamayın.
- Gereksiz geniş kapsamın kullanım ve maliyet riskini değerlendirin.
- Uluslararası genişleme varsa Madrid sistemindeki temel başvuru ilişkisini baştan planlayın.
Resmî kaynaklar ve ilgili rehberler
Güncel sınıflandırma için TÜRKPATENT Nice Sınıflandırma sayfası ve TÜRKPATENT Mevzuat sayfası esas alınmalıdır. Marka olabilecek işaretler için SMK m.4 rehberini, nispi ret riskleri için SMK m.6 rehberini, kullanım zorunluluğu için SMK m.9 rehberini inceleyebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Kaç marka sınıfı vardır?
Nice Sınıflandırmasında 45 sınıf vardır: 1–34 mal, 35–45 hizmet sınıflarıdır.
35. sınıf bütün ürünleri korur mu?
Hayır. 35. sınıftaki perakende ve ticari hizmetler, kendi markalı ürünlerin ait olduğu mal sınıflarının yerine geçmez.
Bir başvuruda birden fazla sınıf seçilebilir mi?
Evet. Çok sınıflı marka başvurusu yapılabilir ve ilgili ücretler seçilen kapsama göre uygulanır.
Başvurudan sonra yeni sınıf eklenebilir mi?
Hayır. Başvurunun mal-hizmet kapsamı sonradan genişletilemez; eksik alan için yeni başvuru gerekir.
Aynı sınıfta iki marka mutlaka benzer midir?
Hayır. Sınıf numarası tek başına mal-hizmet benzerliğini belirlemez.
Farklı sınıftaki markalar hiç çatışmaz mı?
Yanlıştır. Farklı sınıflardaki mal veya hizmetler somut pazarda benzer veya ilişkili kabul edilebilir.
NACE kodu marka sınıfını belirler mi?
Hayır. NACE ve Nice farklı sınıflandırma sistemleridir.
E-ticaret sitesi yalnızca 35. sınıf mı seçer?
Hayır. Kendi markalı ürünleri varsa ilgili mal sınıfları, sunduğu diğer hizmetler varsa ilgili hizmet sınıfları ayrıca değerlendirilir.
2026 sınıf listesi nereden kontrol edilir?
TÜRKPATENT’in 2026 Sınıflandırma Tebliği ve Nice sınıflandırma sayfası güncel resmî kaynaktır.
25. sınıf hangi ürünler içindir?
25. sınıfın ana kapsamı giyim, ayakkabı ve baş giyimidir. Özel amaçlı veya koruyucu ürünlerde başka sınıflar gündeme gelebileceğinden ürün adı ve sınıf açıklamasındaki istisnalar ayrıca kontrol edilir.
Sadece marka sınıfı numarasını seçmek yeterli mi?
Sınıf numarası ile tescil istenen mal ve hizmetlerin tam listesi aynı değildir. Başvuruda hangi ürün veya hizmetlerin kapsandığı açıkça belirlenmeli, güncel TÜRKPATENT listesindeki grup ifadeleri kontrol edilmelidir.
Nice sınıfları hangi resmî kaynaklardan kontrol edilir?
Türkiye başvurusu için TÜRKPATENT’in güncel sınıflandırma listesi; uluslararası sınıf ve terim kontrolü için WIPO Nice, MGS ve TÜRKPATENT’in yönlendirdiği TMclass araçları kullanılabilir. Başvuru listesinin somut faaliyete uygunluğu ayrıca değerlendirilir.
Sonuç
Marka sınıfı seçimi tescilin en teknik ve en kritik adımlarından biridir. SMK m.11 ve Nice Sınıflandırması, koruma alanının açık biçimde belirlenmesini sağlar. Doğru strateji en fazla sınıfı seçmek değil, gerçek ürün ve hizmetleri eksiksiz fakat ölçülü biçimde tanımlamak, 2026 resmî terminolojisini kullanmak ve önceki hak araştırmasını sınıflar arası ilişkileri de dikkate alarak yapmaktır.
Bakırcı & Keskin – Mersin ve İstanbul Ofisleri
Mersin Ofisi
Adres: İhsaniye Mahallesi, 4903. Sokak, Profit İş Merkezi No:23, Kat:3, Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin.
İstanbul Ofisi – Bakırcı & Keskin
Adres: Maslak Ahi Evran Caddesi Polaris Plaza No: 21 Kat: 9, 34475 Sarıyer/İstanbul.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
BAKIRCI & KESKİN HUKUK BÜROSU sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.