Oto Galeride Seviye 5 Mesleki Yeterlilik Belgesi Kimde Olmalı? Yönetmelik m.10 | 2026
Motorlu kara taşıtları alım satım sorumlusu kimdir?
Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik, ikinci el araç ticaretinde işletmenin hukuki yetkisi ile faaliyeti yöneten kişinin mesleki yeterliliğini birbirinden ayırır. İşletme adına düzenlenen yetki belgesi m.5 ve m.6’ya tabidir; kişi düzeyindeki mesleki yeterlilik ise m.10’da düzenlenir. Bu nedenle “galerinin yetki belgesi var, çalışanların ayrıca belgeye ihtiyacı yok” yaklaşımı doğru değildir.
Gerçek kişi tacirler ile esnaf ve sanatkâr işletmelerinde motorlu kara taşıtları alım satım sorumlusu işletme sahibidir. Limited, anonim ve diğer ticaret şirketlerinde veya şubelerde ise ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti faaliyetini yürüten yetkili temsilcilerden biri bu sıfatı taşır. Sorumlu kişinin yalnızca bordroda veya organizasyon şemasında bulunması değil, işletmenin ilgili faaliyetini hukuken ve fiilen yürütme yetkisine sahip olması gerekir.
Bu kişi, yetki belgesi başvurusunda da m.6’daki kişisel şartlar bakımından incelenir. 18 yaşını doldurmuş olma, en az ilköğretim mezuniyeti, iflas ve konkordato şartları, Yönetmelikte sayılan mahkûmiyet engellerinin bulunmaması ve kural olarak Seviye 5 mesleki yeterlilik belgesine sahip olma koşulları birlikte değerlendirilir.
Seviye 5 mesleki yeterlilik belgesi hangi kişi için zorunludur?
Yönetmelik m.10’un temel kuralı, motorlu kara taşıtları alım satım sorumlularının mesleki yeterlilik belgesine sahip olmasıdır. Bu kişiler için öngörülen seviye Seviye 5tir. Seviye 5, faaliyet sorumluluğu ile satış danışmanlığı arasında ayrım yapar; işletmenin alım satım sorumlusu daha yüksek seviyedeki yeterlilik belgesine tabi tutulur.
Mesleki Yeterlilik Kurumu tarafından yetkilendirilen belgelendirme kuruluşlarından alınan belgenin geçerli olması gerekir. Belgenin süresi, askıya alınması veya iptali söz konusuysa işletmenin yetki belgesi koşulları da etkilenebilir. Bu nedenle işletmeler yalnızca işe girişte belge fotokopisi almakla yetinmemeli; belgenin güncel geçerliliğini periyodik olarak kontrol etmelidir.
Seviye 5 belgesinin amacı, taşıtın teknik özellikleri, satış süreci, mevzuat, müşteri bilgilendirmesi, belge ve kayıt düzeni gibi faaliyetlerin mesleki yeterliliğe sahip sorumlu tarafından yürütülmesini sağlamaktır. Yönetmelik bu koşulu idari yetkilendirme sisteminin bir parçası yapmıştır.
Limited veya anonim şirkette hangi temsilci Seviye 5 sahibi olmalı?
Bir ticaret şirketinin birden fazla müdürü, yönetim kurulu üyesi veya temsilcisi bulunabilir. Yönetmelik bütün ortakların veya bütün yöneticilerin Seviye 5 belgesi taşımasını şart koşmaz. Önemli olan ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti faaliyetini yürüten ve yetki belgesi bakımından alım satım sorumlusu olarak gösterilen yetkili temsilcinin şartları taşımasıdır.
Örneğin üç müdürlü bir limited şirkette finans ve muhasebeden sorumlu müdürün sırf müdür olması nedeniyle Seviye 5 belgesine sahip olması gerekmez; ancak ikinci el araç alım satım faaliyetinden sorumlu temsilcinin m.10 koşulunu karşılaması gerekir. Yetki belgesi başvurusunda hangi kişinin sorumlu gösterildiği ile ticaret sicili ve temsil kayıtları arasında uyum bulunmalıdır.
Şirket, Seviye 5 belgesini işletmeyle ilgisi bulunmayan bir kişiden “kiralayamaz”. Mesleki yeterlilik belgesi kişiye özgüdür. Sorumlu olarak gösterilen kişinin gerçek temsil ve faaliyet ilişkisi bulunmalı; denetimde bu ilişkinin iş, ticaret sicili ve işletme kayıtlarıyla doğrulanabilmesi gerekir.
Şahıs işletmesi ve esnaf işletmesinde Seviye 5 kimin adına olmalı?
Gerçek kişi tacir veya esnaf ve sanatkâr işletmesinde alım satım sorumlusu işletme sahibinin kendisidir. Bu nedenle kural olarak işletme sahibinin Seviye 5 mesleki yeterlilik belgesine sahip olması gerekir. İşletmede Seviye 5 sahibi bir çalışan bulunması, işletme sahibinin m.6 ve m.10 kapsamındaki sorumlu kişi koşulunu kendiliğinden karşılamaz.
Bu ayrım özellikle aile işletmelerinde önemlidir. Galeri bir kişinin vergi kaydı ve oda üyeliği üzerinden faaliyet gösterirken satışları fiilen oğlu, eşi veya başka çalışan yürütüyor olabilir. Yetki belgesi hukuken işletme sahibi adına düzenleniyorsa alım satım sorumlusu koşulu resmi işletme yapısına göre değerlendirilir. Fiili görev paylaşımı, m.10’daki sorumlu kişi tanımını özel anlaşmayla değiştirmez.
İşletme türü değiştiriliyor ve şahıs işletmesinden limited şirkete geçiliyorsa eski işletmenin yetki belgesi ve sorumlu kişi yapısı otomatik olarak yeni şirkete taşınmaz. Yönetmelik m.5/4 uyarınca yetki belgesi devredilemez; yeni tüzel kişi kendi şartlarıyla yetkilendirilmelidir.
Kimler Seviye 5 mesleki yeterlilik belgesinden muaf olabilir?
Yönetmelik, motorlu kara taşıtı ticaretiyle ilgili belirli yükseköğretim programlarından mezun olan alım satım sorumluları bakımından mesleki yeterlilik belgesi şartının aranmayabileceğini düzenler. Muafiyetin uygulanabilmesi için mezun olunan programın Bakanlığın ve ilgili mevzuatın kabul ettiği alanlar kapsamında olması gerekir.
Her üniversite diploması Seviye 5 muafiyeti sağlamaz. Örneğin ilgisiz bir lisans programından mezun olmak, yalnızca yükseköğretim diploması bulunduğu için muafiyet doğurmaz. Programın motorlu kara taşıtı ticaretiyle ilgili kabul edilen alanlardan olması veya yurt dışı mezuniyetinde denkliğin bulunması gerekir.
Muafiyete dayanılacaksa diploma veya mezuniyet kaydı Bilgi Sisteminde doğrulanabilir olmalı; gerekli görülürse denklik veya alan belgesi sunulmalıdır. Tereddüt halinde başvuru öncesi Ticaret İl Müdürlüğünden güncel muafiyet uygulaması kontrol edilmelidir. Resmi mevzuat için Ticaret Bakanlığı Sektörel Ticaret Mevzuatı sayfası esas alınmalıdır.
Seviye 5 sahibi alım satım sorumlusu işten ayrılırsa ne olur?
Şirketin yetki belgesi alım satım sorumlusunun m.6 ve m.10 koşullarıyla bağlantılıdır. Sorumlu kişinin görevden ayrılması, temsil yetkisinin sona ermesi veya mesleki yeterlilik belgesinin geçerliliğini kaybetmesi halinde işletmenin şartları yeniden değerlendirmesi gerekir.
Yeni bir sorumlu atanacaksa bu kişinin 18 yaş, öğrenim, mali/adli güvenilirlik ve Seviye 5 koşullarını taşıması gerekir. Bilgi Sistemi ve gerekirse yetki belgesi kayıtları güncellenmelidir. m.9/1-a uyarınca yetki belgesi şartlarından biri kaybedilirse durumun on gün içinde bildirilmesi zorunludur. Ayrıntılı açıklama şart kaybında 10 günlük bildirim rehberimizde yer alır.
İşletmenin yeni sorumlu atamadan eski kişinin belgesini sistemde kullanmaya devam etmesi hukuka uygun değildir. Mesleki yeterlilik belgesi kişiye bağlıdır; şirket varlığına dönüşmez ve başkasına devredilemez.
Seviye 5 ile Seviye 4 arasındaki fark nedir?
Seviye 5, alım satım sorumlusu için; Seviye 4 ise işletmede pazarlama ve satış personeli olarak çalışan motorlu kara taşıtları alım satım danışmanları için öngörülmüştür. Bu iki belge farklı görev düzeylerini karşılar.
Seviye 4 sahibi satış danışmanı bulunması, işletmenin Seviye 5 sahibi alım satım sorumlusu bulundurma zorunluluğunu ortadan kaldırmaz. Aynı şekilde Seviye 5 sahibi sorumlu bulunması da satış danışmanı olarak çalışan diğer personelin gerekli Seviye 4 belgesinden otomatik muaf olduğu anlamına gelmez.
Görev unvanlarının bordroda veya kartvizitte nasıl yazıldığı değil, personelin fiilen yaptığı iş ve Yönetmelikteki tanım önemlidir. İşletme, personelin görev tanımlarını ve mesleki yeterlilik belgelerini birbirine uygun şekilde tutmalıdır.
Seviye 5 belgesi tek başına oto galeri açmaya yeter mi?
Hayır. Seviye 5 mesleki yeterlilik belgesi kişisel yeterliliği gösterir; işletme yetki belgesinin yerine geçmez. İşletmenin ayrıca gelir veya kurumlar vergisi mükellefi olması, meslek odasına kayıtlı bulunması, vergi ve oda kayıtlarında ikinci el motorlu kara taşıtı ticaretinin faaliyet konusu olarak yer alması ve m.6’daki diğer şartların sağlanması gerekir.
Yetki belgesi olmadan ticari faaliyet kapsamında ikinci el araç pazarlama veya satışı yapılamaz. Bir kişi Seviye 5 belgesine sahip olsa bile kendi adına yetki belgesiz biçimde düzenli araç alım satımı yapamaz. Bir takvim yılı içinde doğrudan veya aracılık suretiyle üçten fazla satış yapılması halinde m.5/1’deki ticari faaliyet karinesi de devreye girer.
Yetki belgesi şartlarının tamamı için yetki belgesi şartları 2026 rehberimiz incelenebilir.
Denetimde Seviye 5 bakımından hangi kayıtlar kontrol edilir?
Denetimde alım satım sorumlusunun kimliği, işletmeyle hukuki bağı, temsil yetkisi, mesleki yeterlilik belgesinin geçerliliği ve Bilgi Sistemindeki kayıtların birbiriyle uyumu önemlidir. Şirketin ticaret sicilindeki yetkili temsilcisi ile sistemde alım satım sorumlusu olarak gösterilen kişinin farklı olması açıklanması gereken bir uyumsuzluk yaratabilir.
Mesleki yeterlilik belgesinin yalnızca fotokopisini dosyada tutmak yeterli değildir; belge geçerliliği MYK/yetkili belgelendirme kuruluşu kayıtlarından doğrulanabilir olmalıdır. Belge askıya alınmış veya süresi dolmuşsa işletme bu durumu görmezden gelemez.
Muafiyet iddiası varsa dayanak diploma ve program alanı da denetime sunulabilir. Yurt dışı diplomasında denklik belgesi gerekebilir. İşletme, ilgili personelin görev tanımı ve mesleki yeterlilik belgelerini güncel tutmalı, personel değişikliğini Bilgi Sistemine zamanında işlemelidir.
2026’da eğitim şartı ile Seviye 5 şartını karıştırmayın
29 Nisan 2026 değişikliğiyle yetki belgesi için alım satım sorumlusunun öğrenim şartı lise seviyesinden en az ilköğretim seviyesine düşürüldü. Bu değişiklik Seviye 5 mesleki yeterlilik şartını kaldırmadı. Öğrenim diploması ile mesleki yeterlilik belgesi iki ayrı hukuki koşuldur.
Bu nedenle “artık ilköğretim mezunu olmak yeterli, MYK belgesine gerek yok” bilgisi yanlıştır. Kişi en az ilköğretim mezunu olmalı ve muafiyet kapsamında değilse Seviye 5 belgesini de taşımalıdır. Lise şartındaki değişikliğin ayrıntıları 2026 mezuniyet şartı yazımızda yer alır.
Yetki belgesi başvurusundan önce her iki belgenin ayrı ayrı kontrol edilmesi, başvurunun eksik belge nedeniyle reddedilmesini önler.
Sık sorulan sorular
Oto galeride Seviye 5 belgesi kimde olmalı?
Motorlu kara taşıtları alım satım sorumlusunda bulunmalıdır.
Şirketin bütün ortaklarının Seviye 5 alması gerekir mi?
Hayır. Faaliyeti yürüten ve alım satım sorumlusu olan yetkili temsilcinin şartları taşıması gerekir.
Şahıs işletmesinde çalışan Seviye 5 sahibi olsa yeterli mi?
Kural olarak hayır. Gerçek kişi işletmesinde alım satım sorumlusu işletme sahibidir.
Seviye 5 belgesi yetki belgesi midir?
Hayır. Seviye 5 kişisel mesleki yeterlilik; yetki belgesi ise işletmenin ticari faaliyet iznidir.
Üniversite mezunları Seviye 5’ten muaf mı?
Sadece Yönetmelikte/Bakanlık uygulamasında ilgili kabul edilen yükseköğretim alanlarından mezun olanlar için muafiyet söz konusu olabilir.
Seviye 4 belgesiyle alım satım sorumlusu olunur mu?
Kural olarak hayır. Alım satım sorumlusu için Seviye 5; satış danışmanı için Seviye 4 öngörülmüştür.
Sorumlu kişi işten ayrılırsa ne yapılmalı?
Yeni sorumlu gerekli şartları taşımalı ve Bilgi Sistemi/işletme kayıtları güncellenmelidir. Şart kaybı m.9 kapsamında ayrıca bildirilmelidir.
Seviye 5 belgesinin süresi dolarsa yetki belgesi etkilenir mi?
Gerekli mesleki yeterlilik şartı artık sağlanmıyorsa m.6 ve m.9 bakımından yetki belgesi koşulları etkilenir.
2026’da lise diploması şart mı?
Hayır. Güncel eğitim alt sınırı en az ilköğretim mezuniyetidir; bu değişiklik MYK şartını kaldırmamıştır.
Resmî başvuru nereden yapılır?
İETTS/Bilgi Sistemi üzerinden; işletmenin bulunduğu yerdeki Ticaret İl Müdürlüğü tarafından değerlendirilir.
Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik m.6, m.9 ve m.10. 29 Nisan 2026 değişikliği dikkate alınmıştır. Güncellik tarihi: 17 Eylül 2026.
Mesleki yeterlilik belgesi kişiye, ikinci el araç ticareti yetki belgesi işletmeye bağlıdır; iki kayıt birbirinin yerine geçmez.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
