İkinci El Araç Ticareti Yetki Belgesi Şartları 2026 | Yönetmelik m.6
2026 yılında yetki belgesi için hangi düzenleme uygulanıyor?
İkinci el motorlu kara taşıtı ticaretinde yetki belgesi şartları, 27 Ağustos 2024 tarihli ve 32645 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik m.6’da düzenlenir. Yönetmelik 29 Nisan 2026 tarihinde değiştirildiği için internette bulunan eski “lise mezuniyeti” açıklamalarının önemli bir bölümü güncel değildir. 29 Nisan 2026 değişikliğiyle öğrenim koşulu “en az ilköğretim mezunu” olarak değiştirilmiştir.
Yetki belgesi, işletmenin bulunduğu yerdeki Ticaret İl Müdürlüğü tarafından Bilgi Sistemi üzerinden verilir. Belge, her işletme için ayrı düzenlenir ve devredilemez. Bu nedenle m.6’daki şartlar yalnızca şirket sahibinin genel özellikleri değil, belge talep edilen işletmenin kayıtları ve faaliyeti bakımından da sağlanmalıdır.
Güncel mevzuata ulaşmak için Ticaret Bakanlığı Sektörel Ticaret Mevzuatı sayfası ve 27 Ağustos 2024 tarihli Resmî Gazete esas alınmalıdır. Başvuru uygulaması ise Bakanlığın Motorlu Kara Taşıtı Ticareti sayfasından takip edilebilir.
İşletme bakımından aranan üç temel şart
Yönetmelik m.6/1’in ilk üç bendi işletmenin ekonomik ve mesleki kaydına ilişkindir. Yetki belgesi verilebilmesi için işletmenin gelir veya kurumlar vergisi mükellefi olması, meslek odasına kayıtlı bulunması ve meslek odası ile vergi kayıtlarındaki faaliyet konuları arasında ikinci el motorlu kara taşıtı ticaretinin bulunması gerekir.
Bu üç şart birbirinin alternatifi değildir. Sadece vergi levhasında faaliyet kodunun bulunması yeterli olmadığı gibi yalnızca ticaret veya esnaf odası kaydı da yeterli değildir. Kayıtlar aynı ticari faaliyeti göstermelidir. 2026 uygulamasında Ticaret İl Müdürlükleri MERSİS/ESBİS, vergi kaydı ve iş yeri adreslerinin birbiriyle uyumunu özellikle kontrol etmektedir.
Bu nedenle başvurudan önce NACE/faaliyet kodu, işletme unvanı, adres, oda kaydı ve vergi bilgilerinin güncel olması önemlidir. Örneğin şirketin vergi kaydında yalnızca “oto yıkama” veya “araç kiralama” bulunması, fiilen ikinci el araç alım satımı yapıldığı halde m.6/1-c koşulunu karşılamaz. Faaliyet konusunun ikinci el motorlu kara taşıtı ticaretini kapsayacak şekilde kayıtlara işlenmesi gerekir.
İşletmenin birden fazla şubesi varsa her işletme ayrı belgeye tabi olduğundan, sadece merkezin kayıtlarının uygun olması diğer şubeye otomatik yetki sağlamaz. Bu konu her işletme için ayrı yetki belgesi rehberimizde ayrıntılı açıklanmıştır.
Motorlu kara taşıtları alım satım sorumlusu kimdir?
Yetki belgesi şartlarının önemli bölümü “alım satım sorumlusu” üzerinden denetlenir. Gerçek kişi tacir veya esnaf ve sanatkâr bakımından bu kişi işletme sahibinin kendisidir. Ticaret şirketleri, diğer tüzel kişi tacirler ve şubelerde ise ikinci el araç ticareti faaliyetini yürüten yetkili temsilcilerden biri bu sıfatı taşır.
Bu kişinin yalnızca kâğıt üzerinde temsilci gösterilmesi yeterli değildir. Yönetmelik, faaliyet sorumluluğunu belirli bir kişiye bağlayarak yaş, eğitim, mali güvenilirlik ve mesleki yeterlilik şartlarının fiilen karşılanmasını amaçlar. Şirket müdürü veya yetkili temsilci değiştiğinde yetki belgesi kayıtlarının da güncellenmesi gerekebilir.
Alım satım sorumlusu ile satış danışmanı aynı kavram değildir. Alım satım sorumlusu bakımından kural olarak Seviye 5, işletmede iş sözleşmesiyle çalışan pazarlama ve satış personeli bakımından ise Seviye 4 mesleki yeterlilik belgesi gündeme gelir. Yönetmelikte ve Bakanlık uygulamasında belirli eğitim alanlarından mezun olanlar için mesleki yeterlilik belgesi muafiyetleri ayrıca öngörülmüştür.
Yaş, eğitim, iflas ve konkordato şartları
Başvuruyu yapan alım satım sorumlusunun ilk olarak 18 yaşını doldurmuş olması gerekir. İkinci olarak 29 Nisan 2026 tarihinden itibaren en az ilköğretim mezunu olmalıdır. Bu değişiklik, önceki metindeki lise mezuniyeti şartını kaldırmıştır. Dolayısıyla 2026 sonbaharında yapılan yeni başvurularda güncel m.6 metni esas alınmalı, eski lise şartı aynen tekrarlanmamalıdır.
Kişinin iflas etmemiş olması veya daha önce iflas etmişse İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre itibarının yerine gelmiş bulunması gerekir. Ayrıca Yönetmelikte konkordato durumuna ilişkin engel de düzenlenmiştir. Bu şartlar, araç ticareti gibi yüksek bedelli işlemlerin yürütüldüğü sektörde alım satım sorumlusunun mali güvenilirliğinin belirli asgari ölçütlere bağlanmasını sağlar.
İflas etmiş bir kişinin “borçlarımı ödedim” demesi tek başına Yönetmelik şartının sağlandığı anlamına gelmez. Madde açıkça İcra ve İflas Kanununa göre itibarın yerine gelmesini arar. Başvuruda mali durumla ilgili bir engel bulunduğunda ticaret il müdürlüğünün istediği resmi kayıt ve belgeler üzerinden değerlendirme yapılmalıdır.
Hangi mahkûmiyetler yetki belgesine engel olur?
Yönetmelik m.6, alım satım sorumlusunun ceza geçmişi bakımından ayrıntılı bir güvenilirlik ölçütü getirir. Kasten işlenen bir suçtan dolayı beş yıldan fazla kesinleşmiş hapis cezası alınmamış olması gerekir. Bunun yanında ceza süresinden bağımsız olarak bazı suçlardan hüküm giymemiş olma şartı bulunmaktadır.
Madde kapsamındaki suç grupları arasında devletin güvenliğine, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, milli savunmaya ve devlet sırlarına karşı suçlar ile casusluk; zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, terörizmin finansmanı, kaçakçılık, vergi kaçakçılığı, haksız mal edinme, işkence, cinsel saldırı ve çocukların cinsel istismarı yer alır. Ayrıca ticaret ve sanat icrasından hükmen yasaklı olmamak gerekir.
Bu hüküm uygulanırken mahkûmiyetin kesinleşme durumu, suç vasfı ve adli sicil bakımından doğan hukuki sonuçlar somut belge üzerinden incelenmelidir. Bir adli sicil kaydının varlığı her durumda otomatik ret anlamına gelmez; fakat maddede tek tek sayılan engellerden biri mevcutsa yetki belgesi şartı sağlanmaz. Bu nedenle başvurudan önce kesinleşmiş kararın hukuki niteliği dikkatle değerlendirilmelidir.
Seviye 5 mesleki yeterlilik belgesi ne zaman gerekir?
Motorlu kara taşıtları alım satım sorumlusunun kural olarak Seviye 5 mesleki yeterlilik belgesine sahip olması gerekir. İşletmede pazarlama ve satış personeli olarak çalışan motorlu kara taşıtları alım satım danışmanları bakımından ise Seviye 4 belgesi aranır. Mesleki yeterlilik belgesi, yetki belgesinden farklıdır: biri kişinin mesleki yeterliliğini, diğeri işletmenin ticari faaliyette bulunma yetkisini gösterir.
Yükseköğretim kurumlarının motorlu kara taşıtı ticaretiyle ilgili belirli alanlarından veya denkliği kabul edilen yurt dışı programlardan mezun olan alım satım sorumluları için Seviye 5 şartının aranmadığı durumlar vardır. Hangi alanların muafiyet sağladığı Bakanlık uygulamasında belirlenir. Bu nedenle diploma adı üzerinden varsayım yapılmamalı, güncel muafiyet listesi kontrol edilmelidir.
İşletmenin yetki belgesi bulunması, çalışan satış danışmanlarının mesleki yeterlilik şartını ortadan kaldırmaz. Aynı şekilde bir kişinin Seviye 5 belgesinin bulunması da işletmenin vergi, oda ve faaliyet kaydı koşullarını karşılamaması halinde tek başına yetki belgesi alınmasını sağlamaz.
MERSİS, ESBİS, vergi ve adres kayıtlarının eşleşmesi neden önemli?
Yetki belgesi m.5/3 gereği işletmenin MERSİS veya ESBİS bilgilerini ve adresini içerir. İl müdürlüklerinin güncel 2026 duyurularında da MERSİS/ESBİS, vergi kaydı ve iş yeri adreslerinin aynı olması gerektiği özellikle belirtilmektedir. Uygulamada en sık sorunlardan biri şirketin taşınmasına rağmen vergi, oda veya MERSİS kayıtlarından birinin eski adreste kalmasıdır.
Adres veya belge içeriğindeki başka bilgiler değiştiğinde m.8 uyarınca 30 gün içinde tadil başvurusu yapılmalıdır. Ticaret unvanı veya işletme adı değişirse belge yenilenir. Süreye uyulmaması ve Bakanlığın uyarısından sonra 10 gün içinde işlem yapılmaması, m.9 kapsamında belgenin iptaline kadar gidebilir.
Dolayısıyla belge başvurusuna hazırlanırken yalnızca gerekli evrak listesini tamamlamak yerine bütün resmi kayıtların birbiriyle tutarlı olduğu doğrulanmalıdır. Bu kontrol, başvurunun reddedilmesini veya sonradan ilan/noter sistemlerinde eşleşme problemi yaşanmasını önler.
Başvuru nasıl yapılır ve kaç günde sonuçlandırılır?
Başvuru Bilgi Sistemi/İETTS üzerinden elektronik olarak yapılır. Kamu kurumlarından elektronik ortamda temin edilebilen bilgi ve belgeler sistem üzerinden karşılanır; gerektiğinde ek belgeler yüklenir. Yönetmelik m.7’ye göre şartların sağlandığının anlaşılması halinde yetki belgesi başvurusu il müdürlüğünce başvuru tarihinden itibaren 10 gün içinde sonuçlandırılır. Ret halinde gerekçe Bilgi Sisteminde gösterilir.
Başvuru öncesinde güncel vergi levhası, oda/faaliyet belgesi, mezuniyet kaydı, mesleki yeterlilik bilgisi, şirket temsil yetkisi ve adres kayıtlarının kontrolü uygulamada gecikmeyi azaltır. 2026 itibarıyla yetki belgeleri için ayrıca 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarifede yıllık harç düzenlemesi bulunduğundan mali yükümlülükler de başvurudan bağımsız olarak takip edilmelidir.
Yetki belgesi alındıktan sonra işletmenin ilan, ekspertiz, teslim belgesi, tanıtım kartı, güvenli ödeme ve noter bildirim yükümlülükleri başlar. Yetki belgesi “tek başına uyum belgesi” değildir; Yönetmeliğin faaliyet hükümleri ayrıca uygulanır.
Yetki belgesi olmadan ticari satış yapılabilir mi?
Hayır. Yönetmelik m.5/1, yetki belgesi olmadan ticari faaliyet kapsamında ikinci el motorlu kara taşıtı pazarlama veya satışını yasaklar. Aynı takvim yılı içinde doğrudan veya aracılık yoluyla üçten fazla satış yapılması halinde, aksi Bakanlıkça tespit edilmedikçe her satış ticari faaliyet kabul edilir. Ayrıntılı sayı değerlendirmesi için bir yılda 4 araç satışı ve yetki belgesi rehberimize bakabilirsiniz.
Yetki belgesiz faaliyet, tüketici bakımından da önem taşır. Yetkili işletmeler için ekspertiz raporu, belirli yaş/kilometre altındaki taşıtlarda garanti, taşıt tanıtım kartı ve ilan bilgilerinin doğruluğu gibi özel yükümlülükler vardır. Araçta ayıp çıkması halinde ise ayıplı ikinci el araç alıcısının hakları ayrıca değerlendirilir.
Sık sorulan sorular
2026’da lise mezunu olmak zorunlu mu?
Hayır. 29 Nisan 2026 tarihli değişiklikle m.6’daki öğrenim şartı en az ilköğretim mezunu olmak şeklinde değiştirilmiştir.
Vergi mükellefi olmadan yetki belgesi alınabilir mi?
Hayır. Gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyeti m.6’nın açık şartıdır.
Oda kaydı zorunlu mu?
Evet. Meslek odasına kayıtlı olmak gerekir.
Vergi kaydında araç ticareti yazmıyorsa belge alınabilir mi?
m.6’ya göre meslek odası ve vergi kayıtlarındaki faaliyet konuları arasında ikinci el motorlu kara taşıtı ticaretinin bulunması gerekir.
Seviye 5 belgesi kimde olmalı?
Kural olarak motorlu kara taşıtları alım satım sorumlusunda bulunmalıdır. Belirli ilgili yükseköğretim alanlarından mezun olanlar için muafiyet uygulanabilir.
Seviye 4 belgesi kim için?
İşletmede pazarlama ve satış personeli olarak çalışan motorlu kara taşıtları alım satım danışmanları bakımından aranır.
İflas etmiş kişi hiçbir zaman belge alamaz mı?
Hayır. Madde, iflas etmiş olsa bile İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre itibarı yerine gelmiş kişiyi engel dışında tutar.
Başvuru kaç günde sonuçlanır?
Yönetmelik m.7 uyarınca şartların sağlanması halinde il müdürlüğü başvuruyu 10 gün içinde sonuçlandırır.
Belge her şube için ayrı mı?
Evet. m.5/4 uyarınca her bir işletme için ayrı düzenlenir ve devredilemez.
Yetki belgesi alındıktan sonra başka yükümlülük var mı?
Evet. İlan, ekspertiz, garanti, tanıtım kartı, teslim belgesi, ödeme sistemi ve noter işlemlerine ilişkin Yönetmelik hükümleri ayrıca uygulanır.
Bu içerik 17 Eylül 2026 itibarıyla Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik m.5-7 ve 29 Nisan 2026 tarihli değişiklik esas alınarak hazırlanmıştır. Başvuruda güncel Bakanlık/İETTS kayıtları esas alınmalıdır.
Yetki belgesi başvurusunda işletme kayıtları, sorumlu kişinin yeterlilikleri ve güncel mevzuat birlikte kontrol edilmelidir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
