Gönderilen Yükü Teslim Almazsa Navlunu Kim Öder? TTK m.1207 | 2026
Kısa ve net cevap: TTK m.1207’ye göre gönderilen, eşyanın teslimini isteme hakkını kullanmazsa taşıtan navlunu ve navlun sözleşmesinden doğan diğer alacakları ödemek zorundadır. Taşıtan bu durumda eşyayı teslim alırsa, boşaltmaya ilişkin hükümlerde gönderilenin yerine taşıtan geçer. Böylece üçüncü kişi gönderilenin teslim hakkını kullanmaması, taşıyanın sözleşmesel alacaklarını sahipsiz bırakmaz ve taşıma ilişkisinin kapanış işlemleri taşıtan üzerinden yürütülür.
Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor
M.1203–1204 teslim isteyen üçüncü kişi gönderilenin ödeme ve hapis hakkı rejimini düzenlerken m.1207 bunun tersini, yani gönderilenin teslim hakkını hiç kullanmadığı hâli düzenler. Bu durumda taşıtanın m.1200’deki sözleşmesel borçluluğu yeniden doğrudan sonuç üretir.
Bu içerik genel navlun sözleşmesi rehberini tekrar etmez; yalnız TTK m.1207 hükmünün özel uygulamasını açıklar.
Gönderilenin teslim hakkını kullanmaması ne demektir?
Teslim hakkının kullanılmaması, gönderilenin taşıma senedine dayanarak eşyayı istememesi ve teslim sürecini başlatmamasıdır. Açık ret bulunabileceği gibi fiilen talepte bulunmama da söz konusu olabilir. Durum yazışmalar ve teslim çağrılarıyla belgelenmelidir.
TTK m.1207 uygulanırken taraf sıfatları, olayın taşımanın hangi aşamasında gerçekleştiği ve kanunun aradığı maddi şartlar ayrı ayrı tespit edilmelidir. Deniz taşımasında aynı şirket bazen taşıtan, yükleten ve gönderilen sıfatlarından birden fazlasını taşıyabilir; bu durum hangi borcun hangi sıfattan doğduğunu ortadan kaldırmaz.
İspat bakımından navlun sözleşmesi, konişmento ve taşıma senedi birlikte incelenmelidir. Belge tarihi, yetkili kişi, kabul/ret kaydı, hasar veya ödeme miktarı ve olayla illiyet bağı açıkça gösterilmelidir. Talep veya savunma, yalnız ticari teamül ya da genel adalet iddiasına değil TTK m.1207 içindeki somut şartlara bağlanmalıdır.
Talep yönünden: “Gönderilenin teslim hakkını kullanmaması ne demektir?” için para talep edilecekse alacağın dayanağı, borçlu sıfatı, miktar ve muacceliyet ayrı yazılmalıdır. Bağlantılı başka TTK hükmü varsa ayrıca belirtilmeli; TTK m.1207 kapsamı gereksiz yere genişletilmemelidir.
Teslim talebi hiç yapılmazsa navlun kime aittir?
Gönderilen teslim hakkını kullanmazsa m.1207 navlunun taşıtan tarafından ödeneceğini açıkça düzenler. Bu sonuç m.1200’deki genel taşıtan borçluluğuyla uyumludur. Gönderilenin davranışı taşıyanın navlun alacağını ortadan kaldırmaz.
TTK m.1207 uygulanırken taraf sıfatları, olayın taşımanın hangi aşamasında gerçekleştiği ve kanunun aradığı maddi şartlar ayrı ayrı tespit edilmelidir. Deniz taşımasında aynı şirket bazen taşıtan, yükleten ve gönderilen sıfatlarından birden fazlasını taşıyabilir; bu durum hangi borcun hangi sıfattan doğduğunu ortadan kaldırmaz.
İspat bakımından teslim talebi/ret yazışmaları ve delivery order birlikte incelenmelidir. Belge tarihi, yetkili kişi, kabul/ret kaydı, hasar veya ödeme miktarı ve olayla illiyet bağı açıkça gösterilmelidir. Talep veya savunma, yalnız ticari teamül ya da genel adalet iddiasına değil TTK m.1207 içindeki somut şartlara bağlanmalıdır.
Savunma yönünden: “Teslim talebi hiç yapılmazsa navlun kime aittir?” konusunda itiraz eden taraf, kanuni şartlardan hangisinin oluşmadığını belgeyle göstermelidir. Sıfat, kusur, teslim veya ödeme unsurlarının her biri ayrı savunma başlığı yapılabilir.
Taşıtan hangi diğer alacakları öder?
Kanun yalnız navlunu değil, navlun sözleşmesinden doğan diğer alacakları da taşıtana yükler. Hangi ek kalemlerin gerçekten sözleşmeden doğduğu ayrı hesaplanmalı; bağımsız terminal veya üçüncü kişi borçları otomatik olarak m.1207’ye dahil edilmemelidir.
TTK m.1207 uygulanırken taraf sıfatları, olayın taşımanın hangi aşamasında gerçekleştiği ve kanunun aradığı maddi şartlar ayrı ayrı tespit edilmelidir. Deniz taşımasında aynı şirket bazen taşıtan, yükleten ve gönderilen sıfatlarından birden fazlasını taşıyabilir; bu durum hangi borcun hangi sıfattan doğduğunu ortadan kaldırmaz.
İspat bakımından terminal, depo ve boşaltma kayıtları birlikte incelenmelidir. Belge tarihi, yetkili kişi, kabul/ret kaydı, hasar veya ödeme miktarı ve olayla illiyet bağı açıkça gösterilmelidir. Talep veya savunma, yalnız ticari teamül ya da genel adalet iddiasına değil TTK m.1207 içindeki somut şartlara bağlanmalıdır.
Talep yönünden: “Taşıtan hangi diğer alacakları öder?” için para talep edilecekse alacağın dayanağı, borçlu sıfatı, miktar ve muacceliyet ayrı yazılmalıdır. Bağlantılı başka TTK hükmü varsa ayrıca belirtilmeli; TTK m.1207 kapsamı gereksiz yere genişletilmemelidir.
Gönderilenin sessiz kalması ile açık ret aynı mıdır?
Gönderilenin sessiz kalması ile açıkça eşyayı reddetmesi operasyonel olarak farklı olabilir, ancak her ikisinde de teslim hakkının kullanılmaması sonucu doğabilir. Taşıyan, teslim çağrılarını ve gönderilenin cevaplarını kayda alarak hukuki durumu netleştirmelidir.
TTK m.1207 uygulanırken taraf sıfatları, olayın taşımanın hangi aşamasında gerçekleştiği ve kanunun aradığı maddi şartlar ayrı ayrı tespit edilmelidir. Deniz taşımasında aynı şirket bazen taşıtan, yükleten ve gönderilen sıfatlarından birden fazlasını taşıyabilir; bu durum hangi borcun hangi sıfattan doğduğunu ortadan kaldırmaz.
İspat bakımından fatura, navlun ve masraf hesapları birlikte incelenmelidir. Belge tarihi, yetkili kişi, kabul/ret kaydı, hasar veya ödeme miktarı ve olayla illiyet bağı açıkça gösterilmelidir. Talep veya savunma, yalnız ticari teamül ya da genel adalet iddiasına değil TTK m.1207 içindeki somut şartlara bağlanmalıdır.
Savunma yönünden: “Gönderilenin sessiz kalması ile açık ret aynı mıdır?” konusunda itiraz eden taraf, kanuni şartlardan hangisinin oluşmadığını belgeyle göstermelidir. Sıfat, kusur, teslim veya ödeme unsurlarının her biri ayrı savunma başlığı yapılabilir.
Taşıtan eşyayı teslim alabilir mi?
Taşıtan, gönderilenin teslim almaması hâlinde eşyayı kendisi teslim alabilir. Bu durumda kanun boşaltmaya ilişkin hükümlerde taşıtanı gönderilenin yerine geçirir. Taşıtanın fiilî teslim alması, navlun sözleşmesinin tarafı olmasıyla birleşir.
TTK m.1207 uygulanırken taraf sıfatları, olayın taşımanın hangi aşamasında gerçekleştiği ve kanunun aradığı maddi şartlar ayrı ayrı tespit edilmelidir. Deniz taşımasında aynı şirket bazen taşıtan, yükleten ve gönderilen sıfatlarından birden fazlasını taşıyabilir; bu durum hangi borcun hangi sıfattan doğduğunu ortadan kaldırmaz.
İspat bakımından taşıtan-yükleten-gönderilen-taşıyan yazışmaları birlikte incelenmelidir. Belge tarihi, yetkili kişi, kabul/ret kaydı, hasar veya ödeme miktarı ve olayla illiyet bağı açıkça gösterilmelidir. Talep veya savunma, yalnız ticari teamül ya da genel adalet iddiasına değil TTK m.1207 içindeki somut şartlara bağlanmalıdır.
Talep yönünden: “Taşıtan eşyayı teslim alabilir mi?” için para talep edilecekse alacağın dayanağı, borçlu sıfatı, miktar ve muacceliyet ayrı yazılmalıdır. Bağlantılı başka TTK hükmü varsa ayrıca belirtilmeli; TTK m.1207 kapsamı gereksiz yere genişletilmemelidir.
Taşıtan teslim alırsa boşaltma kuralları nasıl uygulanır?
Taşıtan eşyayı teslim aldığında boşaltma süreleri, teslim yükümlülükleri ve ilgili işlemlerde gönderilen için öngörülen hükümler taşıtana uygulanır. Bu geçiş yalnız gerekli boşaltma/teslim rejimi bakımından işlevseldir; taraf sıfatlarının tüm sonuçlarını birbirine karıştırmaz.
TTK m.1207 uygulanırken taraf sıfatları, olayın taşımanın hangi aşamasında gerçekleştiği ve kanunun aradığı maddi şartlar ayrı ayrı tespit edilmelidir. Deniz taşımasında aynı şirket bazen taşıtan, yükleten ve gönderilen sıfatlarından birden fazlasını taşıyabilir; bu durum hangi borcun hangi sıfattan doğduğunu ortadan kaldırmaz.
İspat bakımından hasar raporu, survey ve teknik kayıtlar birlikte incelenmelidir. Belge tarihi, yetkili kişi, kabul/ret kaydı, hasar veya ödeme miktarı ve olayla illiyet bağı açıkça gösterilmelidir. Talep veya savunma, yalnız ticari teamül ya da genel adalet iddiasına değil TTK m.1207 içindeki somut şartlara bağlanmalıdır.
Savunma yönünden: “Taşıtan teslim alırsa boşaltma kuralları nasıl uygulanır?” konusunda itiraz eden taraf, kanuni şartlardan hangisinin oluşmadığını belgeyle göstermelidir. Sıfat, kusur, teslim veya ödeme unsurlarının her biri ayrı savunma başlığı yapılabilir.
Boşaltma masrafları ve süreleri kim üzerinden yürür?
Boşaltma süresi, sürastarya veya depolama gibi kalemler somut sözleşme ve ilgili TTK hükümlerine göre belirlenir. Taşıtanın gönderilen yerine geçmesi, her masrafın otomatik olarak taşıtana ait olduğu anlamına değil, boşaltma hükümlerinde muhatabın taşıtan olduğuna işaret eder.
TTK m.1207 uygulanırken taraf sıfatları, olayın taşımanın hangi aşamasında gerçekleştiği ve kanunun aradığı maddi şartlar ayrı ayrı tespit edilmelidir. Deniz taşımasında aynı şirket bazen taşıtan, yükleten ve gönderilen sıfatlarından birden fazlasını taşıyabilir; bu durum hangi borcun hangi sıfattan doğduğunu ortadan kaldırmaz.
İspat bakımından çalışan/yardımcı kişi talimatları ve operasyon belgeleri birlikte incelenmelidir. Belge tarihi, yetkili kişi, kabul/ret kaydı, hasar veya ödeme miktarı ve olayla illiyet bağı açıkça gösterilmelidir. Talep veya savunma, yalnız ticari teamül ya da genel adalet iddiasına değil TTK m.1207 içindeki somut şartlara bağlanmalıdır.
Talep yönünden: “Boşaltma masrafları ve süreleri kim üzerinden yürür?” için para talep edilecekse alacağın dayanağı, borçlu sıfatı, miktar ve muacceliyet ayrı yazılmalıdır. Bağlantılı başka TTK hükmü varsa ayrıca belirtilmeli; TTK m.1207 kapsamı gereksiz yere genişletilmemelidir.
M.1203 ile m.1207 arasındaki fark nedir?
M.1203, gönderilen teslim istediğinde ona taşıma senedine bağlı bazı ödeme ve ifa yükümlülükleri getirir. M.1207 ise teslim hiç istenmediğinde sözleşmesel navlun ve diğer alacakların taşıtandan tahsil edileceğini düzenler. İki madde alternatif durumlara yöneliktir.
TTK m.1207 uygulanırken taraf sıfatları, olayın taşımanın hangi aşamasında gerçekleştiği ve kanunun aradığı maddi şartlar ayrı ayrı tespit edilmelidir. Deniz taşımasında aynı şirket bazen taşıtan, yükleten ve gönderilen sıfatlarından birden fazlasını taşıyabilir; bu durum hangi borcun hangi sıfattan doğduğunu ortadan kaldırmaz.
İspat bakımından ihtar, dava/icra ve ödeme kayıtları birlikte incelenmelidir. Belge tarihi, yetkili kişi, kabul/ret kaydı, hasar veya ödeme miktarı ve olayla illiyet bağı açıkça gösterilmelidir. Talep veya savunma, yalnız ticari teamül ya da genel adalet iddiasına değil TTK m.1207 içindeki somut şartlara bağlanmalıdır.
Savunma yönünden: “M.1203 ile m.1207 arasındaki fark nedir?” konusunda itiraz eden taraf, kanuni şartlardan hangisinin oluşmadığını belgeyle göstermelidir. Sıfat, kusur, teslim veya ödeme unsurlarının her biri ayrı savunma başlığı yapılabilir.
Teslim alınmayan yükte hapis/depo işlemleri
Teslim alınmayan yük terminal veya depoda kalıyorsa taşıyanın m.1201 hapis hakkı, depolama ve gerektiğinde paraya çevirme mekanizmaları ayrıca değerlendirilebilir. M.1207 yalnız borçlu ve boşaltma muhatabını belirler; satış usulünü düzenlemez.
TTK m.1207 uygulanırken taraf sıfatları, olayın taşımanın hangi aşamasında gerçekleştiği ve kanunun aradığı maddi şartlar ayrı ayrı tespit edilmelidir. Deniz taşımasında aynı şirket bazen taşıtan, yükleten ve gönderilen sıfatlarından birden fazlasını taşıyabilir; bu durum hangi borcun hangi sıfattan doğduğunu ortadan kaldırmaz.
İspat bakımından manifest, mate’s receipt ve gümrük kayıtları birlikte incelenmelidir. Belge tarihi, yetkili kişi, kabul/ret kaydı, hasar veya ödeme miktarı ve olayla illiyet bağı açıkça gösterilmelidir. Talep veya savunma, yalnız ticari teamül ya da genel adalet iddiasına değil TTK m.1207 içindeki somut şartlara bağlanmalıdır.
Talep yönünden: “Teslim alınmayan yükte hapis/depo işlemleri” için para talep edilecekse alacağın dayanağı, borçlu sıfatı, miktar ve muacceliyet ayrı yazılmalıdır. Bağlantılı başka TTK hükmü varsa ayrıca belirtilmeli; TTK m.1207 kapsamı gereksiz yere genişletilmemelidir.
Taşıyana ödeme ve teslim dosyası nasıl kapatılır?
Dosya kapanışında taşıtanın ödemeleri, yükün kime teslim edildiği, boşaltmanın tamamlandığı tarih ve varsa depo/hapis işlemleri birlikte kayda alınmalıdır. Bu kayıt, daha sonra aynı alacağın gönderilene veya taşıtana ikinci kez yöneltilmesini önler.
TTK m.1207 uygulanırken taraf sıfatları, olayın taşımanın hangi aşamasında gerçekleştiği ve kanunun aradığı maddi şartlar ayrı ayrı tespit edilmelidir. Deniz taşımasında aynı şirket bazen taşıtan, yükleten ve gönderilen sıfatlarından birden fazlasını taşıyabilir; bu durum hangi borcun hangi sıfattan doğduğunu ortadan kaldırmaz.
İspat bakımından ticari defterler, banka kayıtları ve sözleşme ekleri birlikte incelenmelidir. Belge tarihi, yetkili kişi, kabul/ret kaydı, hasar veya ödeme miktarı ve olayla illiyet bağı açıkça gösterilmelidir. Talep veya savunma, yalnız ticari teamül ya da genel adalet iddiasına değil TTK m.1207 içindeki somut şartlara bağlanmalıdır.
Savunma yönünden: “Taşıyana ödeme ve teslim dosyası nasıl kapatılır?” konusunda itiraz eden taraf, kanuni şartlardan hangisinin oluşmadığını belgeyle göstermelidir. Sıfat, kusur, teslim veya ödeme unsurlarının her biri ayrı savunma başlığı yapılabilir.
Yanlış yorumlardan kaçınma
En sık hata, gönderilen yükü teslim almadığında navlun alacağının da ortadan kalktığını düşünmektir. M.1207 tersine taşıtanın navlun ve sözleşmeden doğan diğer alacakları ödeme borcunu açıklar. İkinci hata, taşıtan eşyayı teslim aldığında gönderilenin tüm hukuki sıfatlarının taşıtana geçtiğini varsaymaktır; kanun özellikle boşaltma hükümlerinde yer değiştirme öngörür.
Taşıyan teslim çağrılarını yazılı yapmalı, gönderilenin talepte bulunmadığını veya reddettiğini belgelemeli ve taşıtana navlun/diğer alacak hesabını dayanaklarıyla bildirmelidir. Taşıtan teslim alacaksa delivery order ve boşaltma talimatları onun adına düzenlenmeli; süre ve masraf kayıtları ayrı tutulmalıdır.
Mersin Limanı ve uluslararası taşımalarda uygulama
Mersin Limanı’nda ithalatçının evrak, finansman veya ticari uyuşmazlık nedeniyle yükü teslim almaması hâlinde terminal/ardiye maliyeti hızla artabilir. M.1207 taşıtanın navlun sorumluluğunu açık tutarken, yükün depolanması ve teslim sürecinin nasıl yönetileceği ayrı operasyonel ve hukuki karar gerektirir.
Mersin çıkışlı/varışlı taşımalarda terminal, acente, forwarder, yükleten, taşıtan ve gönderilen operasyon içinde farklı roller üstlenebilir. Hukuki sorumluluk, yalnız faturanın veya terminal talimatının kimin adına olduğuna göre değil sözleşme ve kanuni sıfatlara göre belirlenmelidir.
Kontrol listesi
- Gönderilenin kim olduğunu belirleyin.
- Teslim çağrılarını belgeleyin.
- Teslim hakkının kullanılmadığını tespit edin.
- Navlun hesabını çıkarın.
- Sözleşmeden doğan diğer alacakları ayırın.
- Taşıtana ödeme talebini bildirin.
- Taşıtan teslim alacaksa belgeleri onun adına düzenleyin.
- Boşaltma süresi ve masrafları kaydedin.
- M.1201 hapis hakkını gerekiyorsa değerlendirin.
- Yapılan tahsilatları ve teslimi dosya sonunda mahsup edin.
Sık Sorulan Sorular
Gönderilen yükü almazsa navlun biter mi?
Hayır.
Navlunu kim öder?
TTK m.1207’ye göre taşıtan.
Diğer alacaklar?
Navlun sözleşmesinden doğan diğer alacakları da taşıtan öder.
Taşıtan yükü alabilir mi?
Evet.
Taşıtan alınca hangi kurallar uygulanır?
Boşaltma hükümlerinde gönderilenin yerine taşıtan geçer.
Gönderilenin tüm sıfatı taşıtana mı geçer?
Kanun özellikle boşaltma hükümleri bakımından yer değiştirme öngörür.
Hapis hakkı uygulanabilir mi?
Şartları varsa m.1201 ayrıca uygulanabilir.
Depo masrafı otomatik navlun mu?
Hayır; dayanağı ayrıca belirlenir.
M.1203 ne zaman?
Gönderilen teslim istediğinde.
Resmî metin nerede?
Mevzuat Bilgi Sistemi’nde.
Resmî kaynak
Mevzuat Bilgi Sistemi – 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu üzerinden TTK m.1207 kontrol edilebilir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.
