Petrol Hakkı Sahibi Sermaye ve Net Kıymetleri Yurt Dışına Transfer Edebilir mi? | 6491 m.14 (2026)

Bu konu hakkında görüşme talebi iletin ↓

Kısa ve net cevap: Evet. 6491 m.14’e göre petrol hakkı sahibi, MAPEG’e başvurarak ödenmesi gereken fakat henüz ödenmemiş vergi, resim, harç ve Devlet hissesi için gereken tutarı ayırdıktan sonra nakdî fonlarını, bunlara ilişkin haklarını ve sermaye mevcutları esasına dahil ekonomik kıymetlerini kanundaki şartlarla yurt dışına transfer edebilir. Sermaye transferi her zaman talep edilebilir; sermaye tamamlandıktan sonraki net kıymetler cari yılda üçer aylık dönemler sonunda transfer edilebilir.

Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor

6491 sayılı Türk Petrol Kanunu m.14: net kural

Evet. 6491 m.14’e göre petrol hakkı sahibi, MAPEG’e başvurarak ödenmesi gereken fakat henüz ödenmemiş vergi, resim, harç ve Devlet hissesi için gereken tutarı ayırdıktan sonra nakdî fonlarını, bunlara ilişkin haklarını ve sermaye mevcutları esasına dahil ekonomik kıymetlerini kanundaki şartlarla yurt dışına transfer edebilir. Sermaye transferi her zaman talep edilebilir; sermaye tamamlandıktan sonraki net kıymetler cari yılda üçer aylık dönemler sonunda transfer edilebilir.

petrol hakkı sahibi yurt dışı transfer 6491 bakımından işlem, ruhsat sahibinin ticari tercihinden değil 6491 sayılı Kanunun özel düzenlemesinden hareketle kurulmalıdır. Uygulama Yönetmeliği, MAPEG kayıtları ve varsa diğer kurum/vergisel prosedürler aynı dosyada incelenir.

Petrol hukukunda ruhsat, malzeme, sermaye, izin ve süre kayıtları birbirine bağlı olmakla birlikte ayrı hukuki sonuçlar doğurur. Bu nedenle bir alandaki izin diğer alandaki koşulu otomatik olarak karşılamaz.

Hukuki unsurlar

1. Kıymetler MAPEG’ce tescil edilir

İthal malzeme, nakdi fon ve diğer ekonomik kıymetlerin tescili Genel Müdürlükçe yapılır.

Süre/şart: Bu unsurun somut dosyadaki karşılığı MAPEG yazısı, ruhsat/sicil kaydı, fatura, banka kaydı veya teknik raporla gösterilmelidir. Belge işlem tarihinde yürürlükte ve doğru şirket/saha için düzenlenmiş olmalıdır.

Kıymetler MAPEG’ce tescil edilir konusunda mevzuatın şartı yerine getirilmeden yapılan şirket içi işlem kanuni yetki yaratmaz. İşlem öncesi kontrol listesinde dayanak madde, belge tarihi ve sorumlu birim birlikte gösterilmelidir.

2. Ödenmemiş kamu alacakları ayrılır

Vergi, resim, harç ve Devlet hissesi için gerekli tutar transfer edilecek değerden önce ayrılmalıdır.

Teknik belge: Bu unsurun somut dosyadaki karşılığı MAPEG yazısı, ruhsat/sicil kaydı, fatura, banka kaydı veya teknik raporla gösterilmelidir. Belge işlem tarihinde yürürlükte ve doğru şirket/saha için düzenlenmiş olmalıdır.

Ödenmemiş kamu alacakları ayrılır konusunda mevzuatın şartı yerine getirilmeden yapılan şirket içi işlem kanuni yetki yaratmaz. İşlem öncesi kontrol listesinde dayanak madde, belge tarihi ve sorumlu birim birlikte gösterilmelidir.

3. Nakdi ve ayni transfer mümkündür

Kanun şartları sağlandığında transfer nakden veya aynen yapılabilir.

Vergi ve mali kayıt: Bu unsurun somut dosyadaki karşılığı MAPEG yazısı, ruhsat/sicil kaydı, fatura, banka kaydı veya teknik raporla gösterilmelidir. Belge işlem tarihinde yürürlükte ve doğru şirket/saha için düzenlenmiş olmalıdır.

Nakdi ve ayni transfer mümkündür konusunda mevzuatın şartı yerine getirilmeden yapılan şirket içi işlem kanuni yetki yaratmaz. İşlem öncesi kontrol listesinde dayanak madde, belge tarihi ve sorumlu birim birlikte gösterilmelidir.

4. Sermaye transferi her zaman talep edilebilir

Petrol hakkı sahibi sermayesine mahsuben transfer talebinde bulunabilir.

Denetim: Bu unsurun somut dosyadaki karşılığı MAPEG yazısı, ruhsat/sicil kaydı, fatura, banka kaydı veya teknik raporla gösterilmelidir. Belge işlem tarihinde yürürlükte ve doğru şirket/saha için düzenlenmiş olmalıdır.

Sermaye transferi her zaman talep edilebilir konusunda mevzuatın şartı yerine getirilmeden yapılan şirket içi işlem kanuni yetki yaratmaz. İşlem öncesi kontrol listesinde dayanak madde, belge tarihi ve sorumlu birim birlikte gösterilmelidir.

5. Net kıymetler üçer aylık dönemlere bağlıdır

Sermaye transferi tamamlandıktan sonra transfer edilebilir net kıymetler cari yıl içinde üçer aylık dönemler sonunda aktarılabilir.

Kanuni kapsam: Bu unsurun somut dosyadaki karşılığı MAPEG yazısı, ruhsat/sicil kaydı, fatura, banka kaydı veya teknik raporla gösterilmelidir. Belge işlem tarihinde yürürlükte ve doğru şirket/saha için düzenlenmiş olmalıdır.

Net kıymetler üçer aylık dönemlere bağlıdır konusunda mevzuatın şartı yerine getirilmeden yapılan şirket içi işlem kanuni yetki yaratmaz. İşlem öncesi kontrol listesinde dayanak madde, belge tarihi ve sorumlu birim birlikte gösterilmelidir.

6. Transfer beyannamesi gerekir

Mahsup işlemleri için kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesini takiben transfer beyannamesi düzenlenir.

MAPEG kaydı: Bu unsurun somut dosyadaki karşılığı MAPEG yazısı, ruhsat/sicil kaydı, fatura, banka kaydı veya teknik raporla gösterilmelidir. Belge işlem tarihinde yürürlükte ve doğru şirket/saha için düzenlenmiş olmalıdır.

Transfer beyannamesi gerekir konusunda mevzuatın şartı yerine getirilmeden yapılan şirket içi işlem kanuni yetki yaratmaz. İşlem öncesi kontrol listesinde dayanak madde, belge tarihi ve sorumlu birim birlikte gösterilmelidir.

7. İhracat dövizi yurt dışında tutulabilir

İhraç edilen petrolden elde edilen döviz yurt dışında muhafaza edilebilir.

İhracat dövizi yurt dışında tutulabilir konusunda mevzuatın şartı yerine getirilmeden yapılan şirket içi işlem kanuni yetki yaratmaz. İşlem öncesi kontrol listesinde dayanak madde, belge tarihi ve sorumlu birim birlikte gösterilmelidir.

8. Yurt dışında tutulan döviz mahsup edilir

Bu tutar Türkiye’ye ithal edilmiş sermaye ile bunu aşan net kıymetlerin transferinden mahsup edilir.

Yurt dışında tutulan döviz mahsup edilir konusunda mevzuatın şartı yerine getirilmeden yapılan şirket içi işlem kanuni yetki yaratmaz. İşlem öncesi kontrol listesinde dayanak madde, belge tarihi ve sorumlu birim birlikte gösterilmelidir.

9. Petrol dışı gelir için Yönetmelik uygulanır

Petrol işlemi dışında elde edilen gelirin sermayeye dahil edilmesi ve transfer usulü Yönetmelikle düzenlenir.

Petrol dışı gelir için Yönetmelik uygulanır konusunda mevzuatın şartı yerine getirilmeden yapılan şirket içi işlem kanuni yetki yaratmaz. İşlem öncesi kontrol listesinde dayanak madde, belge tarihi ve sorumlu birim birlikte gösterilmelidir.

Uygulama adımları

MAPEG tescil kayıtlarındaki sermaye ve ekonomik kıymetleri güncelleyin.
Ödenmemiş vergi, resim, harç ve Devlet hissesi toplamını kesinleştirin.
Sermaye mi net kıymet mi transfer edildiğini sınıflandırın.
Net kıymet transferinde üç aylık dönem şartını kontrol edin.
Kurumlar vergisi ve transfer beyannamelerini dönemsel olarak eşleştirin.
Banka transfer kaydı ile MAPEG izin/tescil ve muhasebe kayıtlarını aynı dosyada saklayın.

1. adım

MAPEG tescil kayıtlarındaki sermaye ve ekonomik kıymetleri güncelleyin. Sonuç, işlem dosyasına kısa hukuk/uyum notu ile bağlanmalı ve kullanılan güncel mevzuat metni belirtilmelidir.

Operasyon, finans ve hukuk kayıtları arasında fark varsa eksiklik giderilmeden başvuru, transfer veya saha faaliyeti tamamlanmamalıdır. Bu yöntem denetimde sonradan gerekçe üretme ihtiyacını azaltır.

2. adım

Ödenmemiş vergi, resim, harç ve Devlet hissesi toplamını kesinleştirin. Sonuç, işlem dosyasına kısa hukuk/uyum notu ile bağlanmalı ve kullanılan güncel mevzuat metni belirtilmelidir.

3. adım

Sermaye mi net kıymet mi transfer edildiğini sınıflandırın. Sonuç, işlem dosyasına kısa hukuk/uyum notu ile bağlanmalı ve kullanılan güncel mevzuat metni belirtilmelidir.

4. adım

Net kıymet transferinde üç aylık dönem şartını kontrol edin. Sonuç, işlem dosyasına kısa hukuk/uyum notu ile bağlanmalı ve kullanılan güncel mevzuat metni belirtilmelidir.

5. adım

Kurumlar vergisi ve transfer beyannamelerini dönemsel olarak eşleştirin. Sonuç, işlem dosyasına kısa hukuk/uyum notu ile bağlanmalı ve kullanılan güncel mevzuat metni belirtilmelidir.

6. adım

Banka transfer kaydı ile MAPEG izin/tescil ve muhasebe kayıtlarını aynı dosyada saklayın. Sonuç, işlem dosyasına kısa hukuk/uyum notu ile bağlanmalı ve kullanılan güncel mevzuat metni belirtilmelidir.

Belge ve ispat düzeni

Petrol ruhsat dosyasında ruhsat belgesi ve sicil; mali konularda banka, vergi ve muhasebe kayıtları; ithalat/ekipmanda MAPEG onayı ve gümrük belgeleri; diğer kurum izinlerinde resmi yazışma ve teknik ekler birlikte saklanmalıdır. Her belge hangi kanuni şartı ispatladığı belirtilerek indekslenmelidir.

Elektronik başvuru, KEP ve kurum yazışmalarının tarihleri süre hesabında önemlidir. Şirket içi taslak veya gönderilmemiş dilekçe resmi başvuru tarihi yerine kullanılamaz. Kurumun verdiği şartlı izinlerde her şart sorumlu birime atanmalıdır.

Şirketin muhasebe ve sabit kıymet sistemi de MAPEG kayıtlarıyla uzlaştırılmalıdır. İthal malzeme, sermaye veya transfer konusunda kayıtların farklı tutar göstermesi halinde farkın kaynağı yazılı açıklanmalı ve gerekiyorsa resmi düzeltme yapılmalıdır.

2026 işlemlerinde geçmiş yıllardan kalan prosedür dosyaları yalnız referans niteliğindedir. Başvuru anında Bakanlık ve MAPEG’in güncel düzenlemesi, formu ve elektronik işlem yolu yeniden kontrol edilmelidir.

Sık yapılan hatalar

Ödenmemiş Devlet hissesini ayırmadan transfer hesabı yapmak.
Tescilsiz kıymeti sermaye olarak kabul etmek.
Net kıymeti sermaye transferi gibi her tarihte göndermek.
Üç aylık dönem şartını atlamak.
Yurt dışında tutulan ihracat dövizini mahsup hesabına almamak.
Petrol dışı gelirleri m.14 kapsamına otomatik dahil etmek.

Hata 1

Ödenmemiş Devlet hissesini ayırmadan transfer hesabı yapmak. Doğru yöntem 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu m.14 hükmünü somut belgeyle eşleştirmek ve açıkça tanınmayan muafiyet, otomatik izin veya süre sonucu yaratmamaktır.

Hata 2

Tescilsiz kıymeti sermaye olarak kabul etmek. Doğru yöntem 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu m.14 hükmünü somut belgeyle eşleştirmek ve açıkça tanınmayan muafiyet, otomatik izin veya süre sonucu yaratmamaktır.

Hata 3

Net kıymeti sermaye transferi gibi her tarihte göndermek. Doğru yöntem 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu m.14 hükmünü somut belgeyle eşleştirmek ve açıkça tanınmayan muafiyet, otomatik izin veya süre sonucu yaratmamaktır.

Hata 4

Üç aylık dönem şartını atlamak. Doğru yöntem 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu m.14 hükmünü somut belgeyle eşleştirmek ve açıkça tanınmayan muafiyet, otomatik izin veya süre sonucu yaratmamaktır.

Hata 5

Yurt dışında tutulan ihracat dövizini mahsup hesabına almamak. Doğru yöntem 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu m.14 hükmünü somut belgeyle eşleştirmek ve açıkça tanınmayan muafiyet, otomatik izin veya süre sonucu yaratmamaktır.

Hata 6

Petrol dışı gelirleri m.14 kapsamına otomatik dahil etmek. Doğru yöntem 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu m.14 hükmünü somut belgeyle eşleştirmek ve açıkça tanınmayan muafiyet, otomatik izin veya süre sonucu yaratmamaktır.

Derin hukuki analiz

Özel hükmün sınırı

İthal malzeme, nakdi fon ve diğer ekonomik kıymetlerin tescili Genel Müdürlükçe yapılır. Bu düzenleme petrol hakkı sahibi yurt dışı transfer 6491 sorusunda somut sonucun hangi şart altında doğduğunu gösterir. Uygulama, şirketin fiili işlemiyle kanun maddesi arasında doğrudan bağlantı kurulmasını gerektirir.

Bir uyuşmazlık veya denetimde savunulabilirlik için işlem tarihindeki resmi kaynak, kurum kaydı ve şirket belgesi aynı sonucu göstermelidir. Aksi durumda varsayım yerine düzeltici idari veya mali prosedür işletilmelidir.

Kamu hukuku izni

Vergi, resim, harç ve Devlet hissesi için gerekli tutar transfer edilecek değerden önce ayrılmalıdır. Bu düzenleme petrol hakkı sahibi yurt dışı transfer 6491 sorusunda somut sonucun hangi şart altında doğduğunu gösterir. Uygulama, şirketin fiili işlemiyle kanun maddesi arasında doğrudan bağlantı kurulmasını gerektirir.

Süre ve kayıt

Kanun şartları sağlandığında transfer nakden veya aynen yapılabilir. Bu düzenleme petrol hakkı sahibi yurt dışı transfer 6491 sorusunda somut sonucun hangi şart altında doğduğunu gösterir. Uygulama, şirketin fiili işlemiyle kanun maddesi arasında doğrudan bağlantı kurulmasını gerektirir.

Sözleşmenin etkisi

Petrol hakkı sahibi sermayesine mahsuben transfer talebinde bulunabilir. Bu düzenleme petrol hakkı sahibi yurt dışı transfer 6491 sorusunda somut sonucun hangi şart altında doğduğunu gösterir. Uygulama, şirketin fiili işlemiyle kanun maddesi arasında doğrudan bağlantı kurulmasını gerektirir.

Mali/teknik veri uyumu

Sermaye transferi tamamlandıktan sonra transfer edilebilir net kıymetler cari yıl içinde üçer aylık dönemler sonunda aktarılabilir. Bu düzenleme petrol hakkı sahibi yurt dışı transfer 6491 sorusunda somut sonucun hangi şart altında doğduğunu gösterir. Uygulama, şirketin fiili işlemiyle kanun maddesi arasında doğrudan bağlantı kurulmasını gerektirir.

İspat standardı

Mahsup işlemleri için kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesini takiben transfer beyannamesi düzenlenir. Bu düzenleme petrol hakkı sahibi yurt dışı transfer 6491 sorusunda somut sonucun hangi şart altında doğduğunu gösterir. Uygulama, şirketin fiili işlemiyle kanun maddesi arasında doğrudan bağlantı kurulmasını gerektirir.

Risk yönetimi

İhraç edilen petrolden elde edilen döviz yurt dışında muhafaza edilebilir. Bu düzenleme petrol hakkı sahibi yurt dışı transfer 6491 sorusunda somut sonucun hangi şart altında doğduğunu gösterir. Uygulama, şirketin fiili işlemiyle kanun maddesi arasında doğrudan bağlantı kurulmasını gerektirir.

Arama niyetine kesin cevap

Bu tutar Türkiye’ye ithal edilmiş sermaye ile bunu aşan net kıymetlerin transferinden mahsup edilir. Bu düzenleme petrol hakkı sahibi yurt dışı transfer 6491 sorusunda somut sonucun hangi şart altında doğduğunu gösterir. Uygulama, şirketin fiili işlemiyle kanun maddesi arasında doğrudan bağlantı kurulmasını gerektirir.

Resmî kaynaklar ve site içi bağlantılar

Resmî