Enerji Hukuku

6491 m.21 uyarınca MAPEG petrol sicilini tutar; başvurular, ruhsatların verilmesi/değişmesi/sona ermesi, petrol hakları üzerindeki haklar, operatör, devirler, şartlar ve kısıtlar sicile kaydedilir. Hak ve devirlere ilişkin belirli kabul/tescil talepleri 60 gün içinde karara bağlanır; Kanunda sayılan başvuru, ruhsat, tadil, devir, sona erme, hak ve kısıt kararları MAPEG tarafından Resmî Gazete’de ilan edilir.

6491 m.20’ye göre petrol hakları konusunda başvuru veya hak sahipleri arasında çıkan ihtilaflara ilişkin itirazlar Bakanlık tarafından sonuçlandırılır. Bakanlığın başvuru, araştırma izni, arama ruhsatı ve işletme ruhsatından doğan haklara tesir eden kararlarına karşı açılacak davalar ise ilk derece mahkemesi olarak Danıştayda görülür.

Evet. 6491 m.19/3 uyarınca arayıcı, tespit ettiği petrol bulgusundan ve keşiften MAPEG’i haberdar etmek zorundadır. Bildirimin zamanı ve şekli Türk Petrol Kanunu Uygulama Yönetmeliğinde düzenlenir. Bulguyu şirket içinde kayda almak yeterli değildir; resmî bildirim yükümlülüğü ayrıca yerine getirilmelidir.

6491 m.19 uyarınca petrol hakkı sahibi, petrol işlemiyle ilgili her türlü kayıt, hesap, bilgi, belge ve numuneyi Uygulama Yönetmeliğinde belirlenen süre, şekil ve nitelikte MAPEG’e vermekle yükümlüdür. Bakanlık petrol işlemlerini kendi personeli veya gerektiğinde diğer kamu kurumlarının personeliyle denetleyebilir; petrol hakkı sahibi denetim görevlilerine yardımcı olmak zorundadır.

6491 m.17 uyarınca MAPEG’e yapılan bir başvuru başka bir kamu kurum veya kuruluşunun yetki alanına giren husus içeriyorsa, MAPEG karar vermeden önce ilgili kurumun iznini alır. İlgili kamu kurum ve kuruluşları bu talepleri öncelikle ve ivedilikle inceleyerek 30 gün içinde sonuçlandırmak zorundadır.

6491 m.16 uyarınca doğal afetler, savaş hali, kısmi veya genel seferberlik hali, genel salgın hastalık ve faaliyet/yükümlülüklerin yerine getirilmesini engelleyen, yükümlünün kendisi dışındaki nedenlerden kaynaklanan diğer benzeri haller mücbir sebep sayılabilir. Mücbir sebep, petrol işlemine etkisi oranında petrol hakkı sahibinin hak ve yükümlülüklerini eşit sürede erteler.

Evet. 6491 m.14’e göre petrol hakkı sahibi, MAPEG’e başvurarak ödenmesi gereken fakat henüz ödenmemiş vergi, resim, harç ve Devlet hissesi için gereken tutarı ayırdıktan sonra nakdî fonlarını, bunlara ilişkin haklarını ve sermaye mevcutları esasına dahil ekonomik kıymetlerini kanundaki şartlarla yurt dışına transfer edebilir. Sermaye transferi her zaman talep edilebilir; sermaye tamamlandıktan sonraki net kıymetler cari yılda üçer aylık dönemler sonunda transfer edilebilir.

6491 m.13 uyarınca petrol hakkı sahibinin, temsilcisinin veya MAPEG’ce kabul edilmiş yüklenicisinin petrol işlemlerinde kullanılmak üzere ve Genel Müdürlükçe onaylanan malzeme, ekipman, akaryakıt ile kara, deniz ve hava nakil vasıtalarını ithal etmesi veya yurt içinden teslim alması özel vergi ve harç istisnalarına tabidir. İdari faaliyetler ile bina ve tesislerin inşa/işletmesine ait malzemeler kapsam dışında tutulmuştur; istisna her alıma otomatik uygulanmaz.

Evet. 6491 m.12/3 uyarınca petrol işlemleri ile birlikte genel hükümlere bağlı başka faaliyetler de yürüten petrol hakkı sahibi, petrol işlemlerine ait faaliyetlerini diğer faaliyetlerinden ayrı olarak muhasebe kayıtlarında izlemek ve vergilendirmek zorundadır. Esas faaliyetleri petrol işlemi olan iki veya daha fazla petrol hakkı sahibi ortaklık kurmuş olsa bile ayrı ayrı vergiye tabidir.

6491 m.12/2 uyarınca dar mükellefiyet esasında vergilendirilen kurumlara, 6491 hükümleri uyarınca petrol arama faaliyetleri için yapılan serbest meslek kazancı ödemelerinden Kurumlar Vergisi Kanunu m.30/1-b kapsamında yüzde 5 oranında tevkifat yapılır. Hüküm her yabancı ödemesine değil, dar mükellef kuruma petrol arama faaliyeti için yapılan serbest meslek kazancı ödemesine özgüdür.

Hayır. 6491 m.12/1 uyarınca petrol hakkı sahiplerinin safi kazançları üzerinden ödemekle yükümlü oldukları vergiler ile hissedarları adına yapmaları gereken gelir vergisi kesintisinin toplamı yüzde 55 oranını geçemez. Bu hüküm petrol hakkı sahibine özgü kanuni vergi tavanıdır; hangi verginin nasıl hesaplanacağı ilgili vergi kanunlarıyla birlikte belirlenir.