B&KBakırcı & KeskinHUKUK BÜROSU
TR
TürkçeEnglishDeutschРусскийالعربية中文
Menü

İşveren Patent Başvurusundan Vazgeçerse Çalışanın Hakları Nelerdir? | SMK 118

Kısa ve net cevap: SMK 118, hizmet buluşunda patent işlemlerinin yürütülmesi, çalışanla bilgi paylaşımı ve işverenin başvuru veya patentten vazgeçmek istemesi hâlindeki hakları düzenler.

Çalışan, patent başvurusunun yapılması ve yürütülmesi için gerekli bilgileri işverene vermek ve yardım etmekle yükümlüdür?

Çalışan, patent başvurusunun yapılması ve yürütülmesi için gerekli bilgileri işverene vermek ve yardım etmekle yükümlüdür. Bu hükümle bağlantılı karar verilirken patent isteme hakkı, patent sahipliği, lisans, sicile kayıt ve üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilirlik kavramları birbirinden ayrılmalıdır. Her kavram farklı hukuki aşamayı ifade eder ve yanlış kavram kullanımı yanlış talep kurulmasına yol açabilir.

Çalışan, patent başvurusunun yapılması ve yürütülmesi için gerekli bilgileri işverene vermek ve yardım etmekle yükümlüdür. SMK m.118 bakımından bu sonuç, tarafların işlemi farklı adlandırmasıyla değişmez. Somut dosyada hak sahibi, işlem tarihi ve ilgili TÜRKPATENT kaydı birlikte kontrol edilmelidir. Kanunda bir süre veya özel usul öngörülmüşse bu şart genel sözleşme hükümleriyle bertaraf edilemez. SMK m.118 için yapılan her işlemde kanun metni ile güncel sicil/Bülten kaydı birlikte okunmalıdır.

İşveren, patent başvurusu ve sonuçları hakkında çalışana bilgi vermelidir?

İşveren, patent başvurusu ve sonuçları hakkında çalışana bilgi vermelidir. Dosya yönetiminde teknik ekip, patent vekili ve hukuk birimi aynı güncel kayıt üzerinden çalışmalıdır. Teknik tarif ile hukukî hak zinciri arasında uyuşmazlık varsa TÜRKPATENT’e işlem sunulmadan önce bu fark giderilmeli ve karar gerekçesi yazılı hâle getirilmelidir.

İşveren, patent başvurusu ve sonuçları hakkında çalışana bilgi vermelidir. Uygulamada bu kural yalnız teorik bir tespit olarak bırakılmamalıdır. Patent başvuru numarası, sicil bilgisi, Bülten kaydı, tebligat tarihi ve varsa sözleşme veya mahkeme evrakı aynı kronolojiye bağlanmalıdır. Böylece hangi hakkın ne zaman doğduğu ve hangi işlemin tamamlandığı denetlenebilir. SMK m.118 için yapılan her işlemde kanun metni ile güncel sicil/Bülten kaydı birlikte okunmalıdır.

İşveren patent başvurusunu veya verilmiş patenti sürdürmek istemediğinde kanundaki bildirim ve devir mekanizması işletilir?

İşveren patent başvurusunu veya verilmiş patenti sürdürmek istemediğinde kanundaki bildirim ve devir mekanizması işletilir. SMK m.118 bakımından bu sonuç, tarafların işlemi farklı adlandırmasıyla değişmez. Somut dosyada hak sahibi, işlem tarihi ve ilgili TÜRKPATENT kaydı birlikte kontrol edilmelidir. Kanunda bir süre veya özel usul öngörülmüşse bu şart genel sözleşme hükümleriyle bertaraf edilemez.

İşveren patent başvurusunu veya verilmiş patenti sürdürmek istemediğinde kanundaki bildirim ve devir mekanizması işletilir. İspat açısından e-posta yazışması veya şirket içi not tek başına esas kayıt yerine geçirilmemelidir. Kurum belgesi, imzalı sözleşme, teknik kayıt ve teslim/tebliğ belgesi kendi asli biçimiyle saklanmalı; elektronik belgelerin doğrulama bilgileri de korunmalıdır. SMK m.118 için yapılan her işlemde kanun metni ile güncel sicil/Bülten kaydı birlikte okunmalıdır.

Çalışanın talebi hâlinde hakkın çalışana geçirilmesi ve sonraki masrafların kim tarafından karşılanacağı kanuni çerçeveye göre belirlenir?

Çalışanın talebi hâlinde hakkın çalışana geçirilmesi ve sonraki masrafların kim tarafından karşılanacağı kanuni çerçeveye göre belirlenir. Uygulamada bu kural yalnız teorik bir tespit olarak bırakılmamalıdır. Patent başvuru numarası, sicil bilgisi, Bülten kaydı, tebligat tarihi ve varsa sözleşme veya mahkeme evrakı aynı kronolojiye bağlanmalıdır. Böylece hangi hakkın ne zaman doğduğu ve hangi işlemin tamamlandığı denetlenebilir.

Çalışanın talebi hâlinde hakkın çalışana geçirilmesi ve sonraki masrafların kim tarafından karşılanacağı kanuni çerçeveye göre belirlenir. Bu hükümle bağlantılı karar verilirken patent isteme hakkı, patent sahipliği, lisans, sicile kayıt ve üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilirlik kavramları birbirinden ayrılmalıdır. Her kavram farklı hukuki aşamayı ifade eder ve yanlış kavram kullanımı yanlış talep kurulmasına yol açabilir. SMK m.118 için yapılan her işlemde kanun metni ile güncel sicil/Bülten kaydı birlikte okunmalıdır.

Başvuru veya patentten vazgeçme kararı ücret ve hak sahipliği kayıtlarıyla birlikte belgelenmelidir?

Başvuru veya patentten vazgeçme kararı ücret ve hak sahipliği kayıtlarıyla birlikte belgelenmelidir. İspat açısından e-posta yazışması veya şirket içi not tek başına esas kayıt yerine geçirilmemelidir. Kurum belgesi, imzalı sözleşme, teknik kayıt ve teslim/tebliğ belgesi kendi asli biçimiyle saklanmalı; elektronik belgelerin doğrulama bilgileri de korunmalıdır.

Başvuru veya patentten vazgeçme kararı ücret ve hak sahipliği kayıtlarıyla birlikte belgelenmelidir. Dosya yönetiminde teknik ekip, patent vekili ve hukuk birimi aynı güncel kayıt üzerinden çalışmalıdır. Teknik tarif ile hukukî hak zinciri arasında uyuşmazlık varsa TÜRKPATENT’e işlem sunulmadan önce bu fark giderilmeli ve karar gerekçesi yazılı hâle getirilmelidir. SMK m.118 için yapılan her işlemde kanun metni ile güncel sicil/Bülten kaydı birlikte okunmalıdır.

SMK 118 uygulamasında dosya yönetimi nasıl yapılır?

SMK 118, hizmet buluşunda patent işlemlerinin yürütülmesi, çalışanla bilgi paylaşımı ve işverenin başvuru veya patentten vazgeçmek istemesi hâlindeki hakları düzenler. Bu nedenle ilk adım hukuki ilişkinin doğru sınıflandırılmasıdır. İkinci adım, başvuru veya patent dosyasının güncel durumunun TÜRKPATENT kayıtlarından doğrulanmasıdır. Üçüncü adım, maddeye özgü bildirim, süre, tescil veya dava işleminin tarihinin belirlenmesidir. Dördüncü adım ise işlemin tamamlandığını gösteren belgenin saklanmasıdır.

Patent işlemlerinde aynı buluşa ilişkin farklı tarihler bulunabilir: buluşun ortaya çıktığı tarih, işverene veya kuruma bildirim tarihi, patent başvuru tarihi, yayın tarihi, Kurum karar tarihi, sicile kayıt tarihi ve mahkeme kararının kesinleşme tarihi. SMK m.118 hangi tarihi hukuki sonuca bağlamışsa süre ve hak kullanımı o tarihe göre kurulmalıdır. Başka bir maddedeki süre bu maddeye taşınmamalıdır.

Belge kontrol listesi

  • Patent veya başvuru numarası ve güncel sicil kaydı.
  • Hak sahibini gösteren başvuru, devir, lisans, iş ilişkisi veya halefiyet belgeleri.
  • Maddeye özgü bildirim ve tebligat belgeleri.
  • Varsa patent vekâletnamesi ve temsil yetkisi.
  • Teknik tarif, istemler, çizimler ve buluşun oluşumunu gösteren kayıtlar.
  • Varsa mahkeme kararı, kesinleşme şerhi ve Kuruma yapılan bildirim.

Sık yapılan hatalar

  • SMK m.118 hükmünü bağlantılı maddelerden kopuk okumak.
  • Başvuru sahibi ile gerçek hak sahibini otomatik olarak aynı kişi kabul etmek.
  • Kanuni süreyi tebliğ, yayın veya kesinleşme tarihinden hangisinin başlattığını kontrol etmemek.
  • Sicil kaydı ile özel sözleşmedeki taraf bilgilerini karşılaştırmamak.
  • Elektronik işlem tamamlandığında teslim ve doğrulama belgesini saklamamak.
  • Resmî mevzuat yerine ikincil özet metne dayanarak işlem yapmak.

SMK 118 için uygulama notu 1

Çalışan, patent başvurusunun yapılması ve yürütülmesi için gerekli bilgileri işverene vermek ve yardım etmekle yükümlüdür. Dosya yönetiminde teknik ekip, patent vekili ve hukuk birimi aynı güncel kayıt üzerinden çalışmalıdır. Teknik tarif ile hukukî hak zinciri arasında uyuşmazlık varsa TÜRKPATENT’e işlem sunulmadan önce bu fark giderilmeli ve karar gerekçesi yazılı hâle getirilmelidir. Ayrıca bu başlıkta yapılan değerlendirme, aynı dosyada yer alan önceki ve sonraki işlemlerle tutarlı olmalıdır. Başvuru, lisans, devir veya dava aşamalarında aynı olaya farklı tarih verilmesi ispat sorununa yol açar. Bu nedenle her belgeye dosya numarası, tarih ve işlem türü verilmesi; kritik sürelerin ayrıca takvimlenmesi gerekir.

SMK 118 için uygulama notu 2

İşveren, patent başvurusu ve sonuçları hakkında çalışana bilgi vermelidir. SMK m.118 bakımından bu sonuç, tarafların işlemi farklı adlandırmasıyla değişmez. Somut dosyada hak sahibi, işlem tarihi ve ilgili TÜRKPATENT kaydı birlikte kontrol edilmelidir. Kanunda bir süre veya özel usul öngörülmüşse bu şart genel sözleşme hükümleriyle bertaraf edilemez. Ayrıca bu başlıkta yapılan değerlendirme, aynı dosyada yer alan önceki ve sonraki işlemlerle tutarlı olmalıdır. Başvuru, lisans, devir veya dava aşamalarında aynı olaya farklı tarih verilmesi ispat sorununa yol açar. Bu nedenle her belgeye dosya numarası, tarih ve işlem türü verilmesi; kritik sürelerin ayrıca takvimlenmesi gerekir.

SMK 118 için uygulama notu 3

İşveren patent başvurusunu veya verilmiş patenti sürdürmek istemediğinde kanundaki bildirim ve devir mekanizması işletilir. Uygulamada bu kural yalnız teorik bir tespit olarak bırakılmamalıdır. Patent başvuru numarası, sicil bilgisi, Bülten kaydı, tebligat tarihi ve varsa sözleşme veya mahkeme evrakı aynı kronolojiye bağlanmalıdır. Böylece hangi hakkın ne zaman doğduğu ve hangi işlemin tamamlandığı denetlenebilir. Ayrıca bu başlıkta yapılan değerlendirme, aynı dosyada yer alan önceki ve sonraki işlemlerle tutarlı olmalıdır. Başvuru, lisans, devir veya dava aşamalarında aynı olaya farklı tarih verilmesi ispat sorununa yol açar. Bu nedenle her belgeye dosya numarası, tarih ve işlem türü verilmesi; kritik sürelerin ayrıca takvimlenmesi gerekir.

SMK 118 için uygulama notu 4

Çalışanın talebi hâlinde hakkın çalışana geçirilmesi ve sonraki masrafların kim tarafından karşılanacağı kanuni çerçeveye göre belirlenir. İspat açısından e-posta yazışması veya şirket içi not tek başına esas kayıt yerine geçirilmemelidir. Kurum belgesi, imzalı sözleşme, teknik kayıt ve teslim/tebliğ belgesi kendi asli biçimiyle saklanmalı; elektronik belgelerin doğrulama bilgileri de korunmalıdır. Ayrıca bu başlıkta yapılan değerlendirme, aynı dosyada yer alan önceki ve sonraki işlemlerle tutarlı olmalıdır. Başvuru, lisans, devir veya dava aşamalarında aynı olaya farklı tarih verilmesi ispat sorununa yol açar. Bu nedenle her belgeye dosya numarası, tarih ve işlem türü verilmesi; kritik sürelerin ayrıca takvimlenmesi gerekir.

SMK 118 için uygulama notu 5

Başvuru veya patentten vazgeçme kararı ücret ve hak sahipliği kayıtlarıyla birlikte belgelenmelidir. Bu hükümle bağlantılı karar verilirken patent isteme hakkı, patent sahipliği, lisans, sicile kayıt ve üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilirlik kavramları birbirinden ayrılmalıdır. Her kavram farklı hukuki aşamayı ifade eder ve yanlış kavram kullanımı yanlış talep kurulmasına yol açabilir. Ayrıca bu başlıkta yapılan değerlendirme, aynı dosyada yer alan önceki ve sonraki işlemlerle tutarlı olmalıdır. Başvuru, lisans, devir veya dava aşamalarında aynı olaya farklı tarih verilmesi ispat sorununa yol açar. Bu nedenle her belgeye dosya numarası, tarih ve işlem türü verilmesi; kritik sürelerin ayrıca takvimlenmesi gerekir.

SMK 118 için uygulama notu 6

Çalışan, patent başvurusunun yapılması ve yürütülmesi için gerekli bilgileri işverene vermek ve yardım etmekle yükümlüdür. Dosya yönetiminde teknik ekip, patent vekili ve hukuk birimi aynı güncel kayıt üzerinden çalışmalıdır. Teknik tarif ile hukukî hak zinciri arasında uyuşmazlık varsa TÜRKPATENT’e işlem sunulmadan önce bu fark giderilmeli ve karar gerekçesi yazılı hâle getirilmelidir. Ayrıca bu başlıkta yapılan değerlendirme, aynı dosyada yer alan önceki ve sonraki işlemlerle tutarlı olmalıdır. Başvuru, lisans, devir veya dava aşamalarında aynı olaya farklı tarih verilmesi ispat sorununa yol açar. Bu nedenle her belgeye dosya numarası, tarih ve işlem türü verilmesi; kritik sürelerin ayrıca takvimlenmesi gerekir.

SMK 118 için uygulama notu 7

İşveren, patent başvurusu ve sonuçları hakkında çalışana bilgi vermelidir. SMK m.118 bakımından bu sonuç, tarafların işlemi farklı adlandırmasıyla değişmez. Somut dosyada hak sahibi, işlem tarihi ve ilgili TÜRKPATENT kaydı birlikte kontrol edilmelidir. Kanunda bir süre veya özel usul öngörülmüşse bu şart genel sözleşme hükümleriyle bertaraf edilemez. Ayrıca bu başlıkta yapılan değerlendirme, aynı dosyada yer alan önceki ve sonraki işlemlerle tutarlı olmalıdır. Başvuru, lisans, devir veya dava aşamalarında aynı olaya farklı tarih verilmesi ispat sorununa yol açar. Bu nedenle her belgeye dosya numarası, tarih ve işlem türü verilmesi; kritik sürelerin ayrıca takvimlenmesi gerekir.

SMK 118 için uygulama notu 8

İşveren patent başvurusunu veya verilmiş patenti sürdürmek istemediğinde kanundaki bildirim ve devir mekanizması işletilir. Uygulamada bu kural yalnız teorik bir tespit olarak bırakılmamalıdır. Patent başvuru numarası, sicil bilgisi, Bülten kaydı, tebligat tarihi ve varsa sözleşme veya mahkeme evrakı aynı kronolojiye bağlanmalıdır. Böylece hangi hakkın ne zaman doğduğu ve hangi işlemin tamamlandığı denetlenebilir. Ayrıca bu başlıkta yapılan değerlendirme, aynı dosyada yer alan önceki ve sonraki işlemlerle tutarlı olmalıdır. Başvuru, lisans, devir veya dava aşamalarında aynı olaya farklı tarih verilmesi ispat sorununa yol açar. Bu nedenle her belgeye dosya numarası, tarih ve işlem türü verilmesi; kritik sürelerin ayrıca takvimlenmesi gerekir.

Dosya denetimi ve ispat notu 9

Başvuru veya patentten vazgeçme kararı ücret ve hak sahipliği kayıtlarıyla birlikte belgelenmelidir. İspat açısından e-posta yazışması veya şirket içi not tek başına esas kayıt yerine geçirilmemelidir. Kurum belgesi, imzalı sözleşme, teknik kayıt ve teslim/tebliğ belgesi kendi asli biçimiyle saklanmalı; elektronik belgelerin doğrulama bilgileri de korunmalıdır. SMK m.118 bakımından uyuşmazlık çıkmadan önce hazırlanan bu kayıt düzeni, daha sonra yapılacak devir, lisans, itiraz veya dava işlemlerinde hak zincirini görünür kılar. Dosyada kullanılan her tarih resmî belgeyle eşleştirilmeli ve açıklama alanında o tarihin hangi hukuki sonucu doğurduğu belirtilmelidir.

Dosya denetimi ve ispat notu 10

Çalışan, patent başvurusunun yapılması ve yürütülmesi için gerekli bilgileri işverene vermek ve yardım etmekle yükümlüdür. Bu hükümle bağlantılı karar verilirken patent isteme hakkı, patent sahipliği, lisans, sicile kayıt ve üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilirlik kavramları birbirinden ayrılmalıdır. Her kavram farklı hukuki aşamayı ifade eder ve yanlış kavram kullanımı yanlış talep kurulmasına yol açabilir. SMK m.118 bakımından uyuşmazlık çıkmadan önce hazırlanan bu kayıt düzeni, daha sonra yapılacak devir, lisans, itiraz veya dava işlemlerinde hak zincirini görünür kılar. Dosyada kullanılan her tarih resmî belgeyle eşleştirilmeli ve açıklama alanında o tarihin hangi hukuki sonucu doğurduğu belirtilmelidir.

İç bağlantılar ve resmî kaynaklar

Önceki SMK patent rehberi · SMK 109 patent isteme hakkı · Fikri Mülkiyet Hukuku

Resmî kaynak olarak TÜRKPATENT Mevzuat ve TBMM – 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu esas alınmıştır.

Sık sorulan sorular

1. SMK 118 bakımından temel kural nedir?

Çalışan, patent başvurusunun yapılması ve yürütülmesi için gerekli bilgileri işverene vermek ve yardım etmekle yükümlüdür.

2. SMK 118 bakımından temel kural nedir?

İşveren, patent başvurusu ve sonuçları hakkında çalışana bilgi vermelidir.

3. SMK 118 bakımından temel kural nedir?

İşveren patent başvurusunu veya verilmiş patenti sürdürmek istemediğinde kanundaki bildirim ve devir mekanizması işletilir.

4. SMK 118 bakımından temel kural nedir?

Çalışanın talebi hâlinde hakkın çalışana geçirilmesi ve sonraki masrafların kim tarafından karşılanacağı kanuni çerçeveye göre belirlenir.

5. SMK 118 bakımından temel kural nedir?

Başvuru veya patentten vazgeçme kararı ücret ve hak sahipliği kayıtlarıyla birlikte belgelenmelidir.

6. İşlem yapmadan önce hangi kaynak kontrol edilmelidir?

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun güncel metni, ilgili yönetmelik ve TÜRKPATENT dosyasındaki güncel sicil/Bülten kayıtları birlikte kontrol edilmelidir.

Hukuki bilgilendirme ve kaynak notu: İçerik 28.09.2026 tarihinde 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.118 ve bağlantılı hükümler esas alınarak hazırlanmıştır. Yazar: Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu Sicil 3472.
Yazar: Av. Halil BAKIRCI — Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu, Mersin.

Hukuki konu hakkında iletişim

İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.

Telefonla Araİletişim Bilgileri

tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Telefon WhatsApp