B&KBakırcı & KeskinHUKUK BÜROSU
TR
TürkçeEnglishDeutschРусскийالعربية中文
Menü

Çalışan Buluşlarında Hakkaniyete Aykırı Sözleşme Geçerli mi? | SMK 117

Kısa ve net cevap: SMK 117, çalışan buluşlarına ilişkin sözleşme serbestisinin sınırını ve çalışanın aleyhine hakkaniyete aykırı düzenlemelerin denetimini düzenler.

Çalışan buluşlarına ilişkin kanuni korumayı çalışan aleyhine ortadan kaldıran sözleşme düzenlemeleri kanunun emredici sınırlarıyla karşılaşır?

Çalışan buluşlarına ilişkin kanuni korumayı çalışan aleyhine ortadan kaldıran sözleşme düzenlemeleri kanunun emredici sınırlarıyla karşılaşır. İspat açısından e-posta yazışması veya şirket içi not tek başına esas kayıt yerine geçirilmemelidir. Kurum belgesi, imzalı sözleşme, teknik kayıt ve teslim/tebliğ belgesi kendi asli biçimiyle saklanmalı; elektronik belgelerin doğrulama bilgileri de korunmalıdır.

Çalışan buluşlarına ilişkin kanuni korumayı çalışan aleyhine ortadan kaldıran sözleşme düzenlemeleri kanunun emredici sınırlarıyla karşılaşır. Dosya yönetiminde teknik ekip, patent vekili ve hukuk birimi aynı güncel kayıt üzerinden çalışmalıdır. Teknik tarif ile hukukî hak zinciri arasında uyuşmazlık varsa TÜRKPATENT’e işlem sunulmadan önce bu fark giderilmeli ve karar gerekçesi yazılı hâle getirilmelidir. SMK m.117 için yapılan her işlemde kanun metni ile güncel sicil/Bülten kaydı birlikte okunmalıdır.

Tarafların buluşa ilişkin sözleşme yapma zamanı ve içeriği kanundaki bildirim ve hak talebi sistemini etkisiz bırakamaz?

Tarafların buluşa ilişkin sözleşme yapma zamanı ve içeriği kanundaki bildirim ve hak talebi sistemini etkisiz bırakamaz. Bu hükümle bağlantılı karar verilirken patent isteme hakkı, patent sahipliği, lisans, sicile kayıt ve üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilirlik kavramları birbirinden ayrılmalıdır. Her kavram farklı hukuki aşamayı ifade eder ve yanlış kavram kullanımı yanlış talep kurulmasına yol açabilir.

Tarafların buluşa ilişkin sözleşme yapma zamanı ve içeriği kanundaki bildirim ve hak talebi sistemini etkisiz bırakamaz. SMK m.117 bakımından bu sonuç, tarafların işlemi farklı adlandırmasıyla değişmez. Somut dosyada hak sahibi, işlem tarihi ve ilgili TÜRKPATENT kaydı birlikte kontrol edilmelidir. Kanunda bir süre veya özel usul öngörülmüşse bu şart genel sözleşme hükümleriyle bertaraf edilemez. SMK m.117 için yapılan her işlemde kanun metni ile güncel sicil/Bülten kaydı birlikte okunmalıdır.

Hakkaniyete aykırılık değerlendirmesi özellikle çalışanın buluştan doğan bedel ve haklarının zedelenip zedelenmediğine yönelir?

Hakkaniyete aykırılık değerlendirmesi özellikle çalışanın buluştan doğan bedel ve haklarının zedelenip zedelenmediğine yönelir. Dosya yönetiminde teknik ekip, patent vekili ve hukuk birimi aynı güncel kayıt üzerinden çalışmalıdır. Teknik tarif ile hukukî hak zinciri arasında uyuşmazlık varsa TÜRKPATENT’e işlem sunulmadan önce bu fark giderilmeli ve karar gerekçesi yazılı hâle getirilmelidir.

Hakkaniyete aykırılık değerlendirmesi özellikle çalışanın buluştan doğan bedel ve haklarının zedelenip zedelenmediğine yönelir. Uygulamada bu kural yalnız teorik bir tespit olarak bırakılmamalıdır. Patent başvuru numarası, sicil bilgisi, Bülten kaydı, tebligat tarihi ve varsa sözleşme veya mahkeme evrakı aynı kronolojiye bağlanmalıdır. Böylece hangi hakkın ne zaman doğduğu ve hangi işlemin tamamlandığı denetlenebilir. SMK m.117 için yapılan her işlemde kanun metni ile güncel sicil/Bülten kaydı birlikte okunmalıdır.

İtiraz ve talep süreleri iş ilişkisinin sona ermesi dâhil kanundaki özel çerçevede yönetilmelidir?

İtiraz ve talep süreleri iş ilişkisinin sona ermesi dâhil kanundaki özel çerçevede yönetilmelidir. SMK m.117 bakımından bu sonuç, tarafların işlemi farklı adlandırmasıyla değişmez. Somut dosyada hak sahibi, işlem tarihi ve ilgili TÜRKPATENT kaydı birlikte kontrol edilmelidir. Kanunda bir süre veya özel usul öngörülmüşse bu şart genel sözleşme hükümleriyle bertaraf edilemez.

İtiraz ve talep süreleri iş ilişkisinin sona ermesi dâhil kanundaki özel çerçevede yönetilmelidir. İspat açısından e-posta yazışması veya şirket içi not tek başına esas kayıt yerine geçirilmemelidir. Kurum belgesi, imzalı sözleşme, teknik kayıt ve teslim/tebliğ belgesi kendi asli biçimiyle saklanmalı; elektronik belgelerin doğrulama bilgileri de korunmalıdır. SMK m.117 için yapılan her işlemde kanun metni ile güncel sicil/Bülten kaydı birlikte okunmalıdır.

İş sözleşmesindeki genel fikrî mülkiyet maddesi, her somut hizmet buluşu için kanuni prosedürün yerine geçmez?

İş sözleşmesindeki genel fikrî mülkiyet maddesi, her somut hizmet buluşu için kanuni prosedürün yerine geçmez. Uygulamada bu kural yalnız teorik bir tespit olarak bırakılmamalıdır. Patent başvuru numarası, sicil bilgisi, Bülten kaydı, tebligat tarihi ve varsa sözleşme veya mahkeme evrakı aynı kronolojiye bağlanmalıdır. Böylece hangi hakkın ne zaman doğduğu ve hangi işlemin tamamlandığı denetlenebilir.

İş sözleşmesindeki genel fikrî mülkiyet maddesi, her somut hizmet buluşu için kanuni prosedürün yerine geçmez. Bu hükümle bağlantılı karar verilirken patent isteme hakkı, patent sahipliği, lisans, sicile kayıt ve üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilirlik kavramları birbirinden ayrılmalıdır. Her kavram farklı hukuki aşamayı ifade eder ve yanlış kavram kullanımı yanlış talep kurulmasına yol açabilir. SMK m.117 için yapılan her işlemde kanun metni ile güncel sicil/Bülten kaydı birlikte okunmalıdır.

SMK 117 uygulamasında dosya yönetimi nasıl yapılır?

SMK 117, çalışan buluşlarına ilişkin sözleşme serbestisinin sınırını ve çalışanın aleyhine hakkaniyete aykırı düzenlemelerin denetimini düzenler. Bu nedenle ilk adım hukuki ilişkinin doğru sınıflandırılmasıdır. İkinci adım, başvuru veya patent dosyasının güncel durumunun TÜRKPATENT kayıtlarından doğrulanmasıdır. Üçüncü adım, maddeye özgü bildirim, süre, tescil veya dava işleminin tarihinin belirlenmesidir. Dördüncü adım ise işlemin tamamlandığını gösteren belgenin saklanmasıdır.

Patent işlemlerinde aynı buluşa ilişkin farklı tarihler bulunabilir: buluşun ortaya çıktığı tarih, işverene veya kuruma bildirim tarihi, patent başvuru tarihi, yayın tarihi, Kurum karar tarihi, sicile kayıt tarihi ve mahkeme kararının kesinleşme tarihi. SMK m.117 hangi tarihi hukuki sonuca bağlamışsa süre ve hak kullanımı o tarihe göre kurulmalıdır. Başka bir maddedeki süre bu maddeye taşınmamalıdır.

Belge kontrol listesi

  • Patent veya başvuru numarası ve güncel sicil kaydı.
  • Hak sahibini gösteren başvuru, devir, lisans, iş ilişkisi veya halefiyet belgeleri.
  • Maddeye özgü bildirim ve tebligat belgeleri.
  • Varsa patent vekâletnamesi ve temsil yetkisi.
  • Teknik tarif, istemler, çizimler ve buluşun oluşumunu gösteren kayıtlar.
  • Varsa mahkeme kararı, kesinleşme şerhi ve Kuruma yapılan bildirim.

Sık yapılan hatalar

  • SMK m.117 hükmünü bağlantılı maddelerden kopuk okumak.
  • Başvuru sahibi ile gerçek hak sahibini otomatik olarak aynı kişi kabul etmek.
  • Kanuni süreyi tebliğ, yayın veya kesinleşme tarihinden hangisinin başlattığını kontrol etmemek.
  • Sicil kaydı ile özel sözleşmedeki taraf bilgilerini karşılaştırmamak.
  • Elektronik işlem tamamlandığında teslim ve doğrulama belgesini saklamamak.
  • Resmî mevzuat yerine ikincil özet metne dayanarak işlem yapmak.

SMK 117 için uygulama notu 1

Çalışan buluşlarına ilişkin kanuni korumayı çalışan aleyhine ortadan kaldıran sözleşme düzenlemeleri kanunun emredici sınırlarıyla karşılaşır. Bu hükümle bağlantılı karar verilirken patent isteme hakkı, patent sahipliği, lisans, sicile kayıt ve üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilirlik kavramları birbirinden ayrılmalıdır. Her kavram farklı hukuki aşamayı ifade eder ve yanlış kavram kullanımı yanlış talep kurulmasına yol açabilir. Ayrıca bu başlıkta yapılan değerlendirme, aynı dosyada yer alan önceki ve sonraki işlemlerle tutarlı olmalıdır. Başvuru, lisans, devir veya dava aşamalarında aynı olaya farklı tarih verilmesi ispat sorununa yol açar. Bu nedenle her belgeye dosya numarası, tarih ve işlem türü verilmesi; kritik sürelerin ayrıca takvimlenmesi gerekir.

SMK 117 için uygulama notu 2

Tarafların buluşa ilişkin sözleşme yapma zamanı ve içeriği kanundaki bildirim ve hak talebi sistemini etkisiz bırakamaz. Dosya yönetiminde teknik ekip, patent vekili ve hukuk birimi aynı güncel kayıt üzerinden çalışmalıdır. Teknik tarif ile hukukî hak zinciri arasında uyuşmazlık varsa TÜRKPATENT’e işlem sunulmadan önce bu fark giderilmeli ve karar gerekçesi yazılı hâle getirilmelidir. Ayrıca bu başlıkta yapılan değerlendirme, aynı dosyada yer alan önceki ve sonraki işlemlerle tutarlı olmalıdır. Başvuru, lisans, devir veya dava aşamalarında aynı olaya farklı tarih verilmesi ispat sorununa yol açar. Bu nedenle her belgeye dosya numarası, tarih ve işlem türü verilmesi; kritik sürelerin ayrıca takvimlenmesi gerekir.

SMK 117 için uygulama notu 3

Hakkaniyete aykırılık değerlendirmesi özellikle çalışanın buluştan doğan bedel ve haklarının zedelenip zedelenmediğine yönelir. SMK m.117 bakımından bu sonuç, tarafların işlemi farklı adlandırmasıyla değişmez. Somut dosyada hak sahibi, işlem tarihi ve ilgili TÜRKPATENT kaydı birlikte kontrol edilmelidir. Kanunda bir süre veya özel usul öngörülmüşse bu şart genel sözleşme hükümleriyle bertaraf edilemez. Ayrıca bu başlıkta yapılan değerlendirme, aynı dosyada yer alan önceki ve sonraki işlemlerle tutarlı olmalıdır. Başvuru, lisans, devir veya dava aşamalarında aynı olaya farklı tarih verilmesi ispat sorununa yol açar. Bu nedenle her belgeye dosya numarası, tarih ve işlem türü verilmesi; kritik sürelerin ayrıca takvimlenmesi gerekir.

SMK 117 için uygulama notu 4

İtiraz ve talep süreleri iş ilişkisinin sona ermesi dâhil kanundaki özel çerçevede yönetilmelidir. Uygulamada bu kural yalnız teorik bir tespit olarak bırakılmamalıdır. Patent başvuru numarası, sicil bilgisi, Bülten kaydı, tebligat tarihi ve varsa sözleşme veya mahkeme evrakı aynı kronolojiye bağlanmalıdır. Böylece hangi hakkın ne zaman doğduğu ve hangi işlemin tamamlandığı denetlenebilir. Ayrıca bu başlıkta yapılan değerlendirme, aynı dosyada yer alan önceki ve sonraki işlemlerle tutarlı olmalıdır. Başvuru, lisans, devir veya dava aşamalarında aynı olaya farklı tarih verilmesi ispat sorununa yol açar. Bu nedenle her belgeye dosya numarası, tarih ve işlem türü verilmesi; kritik sürelerin ayrıca takvimlenmesi gerekir.

SMK 117 için uygulama notu 5

İş sözleşmesindeki genel fikrî mülkiyet maddesi, her somut hizmet buluşu için kanuni prosedürün yerine geçmez. İspat açısından e-posta yazışması veya şirket içi not tek başına esas kayıt yerine geçirilmemelidir. Kurum belgesi, imzalı sözleşme, teknik kayıt ve teslim/tebliğ belgesi kendi asli biçimiyle saklanmalı; elektronik belgelerin doğrulama bilgileri de korunmalıdır. Ayrıca bu başlıkta yapılan değerlendirme, aynı dosyada yer alan önceki ve sonraki işlemlerle tutarlı olmalıdır. Başvuru, lisans, devir veya dava aşamalarında aynı olaya farklı tarih verilmesi ispat sorununa yol açar. Bu nedenle her belgeye dosya numarası, tarih ve işlem türü verilmesi; kritik sürelerin ayrıca takvimlenmesi gerekir.

SMK 117 için uygulama notu 6

Çalışan buluşlarına ilişkin kanuni korumayı çalışan aleyhine ortadan kaldıran sözleşme düzenlemeleri kanunun emredici sınırlarıyla karşılaşır. Bu hükümle bağlantılı karar verilirken patent isteme hakkı, patent sahipliği, lisans, sicile kayıt ve üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilirlik kavramları birbirinden ayrılmalıdır. Her kavram farklı hukuki aşamayı ifade eder ve yanlış kavram kullanımı yanlış talep kurulmasına yol açabilir. Ayrıca bu başlıkta yapılan değerlendirme, aynı dosyada yer alan önceki ve sonraki işlemlerle tutarlı olmalıdır. Başvuru, lisans, devir veya dava aşamalarında aynı olaya farklı tarih verilmesi ispat sorununa yol açar. Bu nedenle her belgeye dosya numarası, tarih ve işlem türü verilmesi; kritik sürelerin ayrıca takvimlenmesi gerekir.

SMK 117 için uygulama notu 7

Tarafların buluşa ilişkin sözleşme yapma zamanı ve içeriği kanundaki bildirim ve hak talebi sistemini etkisiz bırakamaz. Dosya yönetiminde teknik ekip, patent vekili ve hukuk birimi aynı güncel kayıt üzerinden çalışmalıdır. Teknik tarif ile hukukî hak zinciri arasında uyuşmazlık varsa TÜRKPATENT’e işlem sunulmadan önce bu fark giderilmeli ve karar gerekçesi yazılı hâle getirilmelidir. Ayrıca bu başlıkta yapılan değerlendirme, aynı dosyada yer alan önceki ve sonraki işlemlerle tutarlı olmalıdır. Başvuru, lisans, devir veya dava aşamalarında aynı olaya farklı tarih verilmesi ispat sorununa yol açar. Bu nedenle her belgeye dosya numarası, tarih ve işlem türü verilmesi; kritik sürelerin ayrıca takvimlenmesi gerekir.

SMK 117 için uygulama notu 8

Hakkaniyete aykırılık değerlendirmesi özellikle çalışanın buluştan doğan bedel ve haklarının zedelenip zedelenmediğine yönelir. SMK m.117 bakımından bu sonuç, tarafların işlemi farklı adlandırmasıyla değişmez. Somut dosyada hak sahibi, işlem tarihi ve ilgili TÜRKPATENT kaydı birlikte kontrol edilmelidir. Kanunda bir süre veya özel usul öngörülmüşse bu şart genel sözleşme hükümleriyle bertaraf edilemez. Ayrıca bu başlıkta yapılan değerlendirme, aynı dosyada yer alan önceki ve sonraki işlemlerle tutarlı olmalıdır. Başvuru, lisans, devir veya dava aşamalarında aynı olaya farklı tarih verilmesi ispat sorununa yol açar. Bu nedenle her belgeye dosya numarası, tarih ve işlem türü verilmesi; kritik sürelerin ayrıca takvimlenmesi gerekir.

Dosya denetimi ve ispat notu 9

İş sözleşmesindeki genel fikrî mülkiyet maddesi, her somut hizmet buluşu için kanuni prosedürün yerine geçmez. Uygulamada bu kural yalnız teorik bir tespit olarak bırakılmamalıdır. Patent başvuru numarası, sicil bilgisi, Bülten kaydı, tebligat tarihi ve varsa sözleşme veya mahkeme evrakı aynı kronolojiye bağlanmalıdır. Böylece hangi hakkın ne zaman doğduğu ve hangi işlemin tamamlandığı denetlenebilir. SMK m.117 bakımından uyuşmazlık çıkmadan önce hazırlanan bu kayıt düzeni, daha sonra yapılacak devir, lisans, itiraz veya dava işlemlerinde hak zincirini görünür kılar. Dosyada kullanılan her tarih resmî belgeyle eşleştirilmeli ve açıklama alanında o tarihin hangi hukuki sonucu doğurduğu belirtilmelidir.

İç bağlantılar ve resmî kaynaklar

Önceki SMK patent rehberi · SMK 109 patent isteme hakkı · Fikri Mülkiyet Hukuku

Resmî kaynak olarak TÜRKPATENT Mevzuat ve TBMM – 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu esas alınmıştır.

Sık sorulan sorular

1. SMK 117 bakımından temel kural nedir?

Çalışan buluşlarına ilişkin kanuni korumayı çalışan aleyhine ortadan kaldıran sözleşme düzenlemeleri kanunun emredici sınırlarıyla karşılaşır.

2. SMK 117 bakımından temel kural nedir?

Tarafların buluşa ilişkin sözleşme yapma zamanı ve içeriği kanundaki bildirim ve hak talebi sistemini etkisiz bırakamaz.

3. SMK 117 bakımından temel kural nedir?

Hakkaniyete aykırılık değerlendirmesi özellikle çalışanın buluştan doğan bedel ve haklarının zedelenip zedelenmediğine yönelir.

4. SMK 117 bakımından temel kural nedir?

İtiraz ve talep süreleri iş ilişkisinin sona ermesi dâhil kanundaki özel çerçevede yönetilmelidir.

5. SMK 117 bakımından temel kural nedir?

İş sözleşmesindeki genel fikrî mülkiyet maddesi, her somut hizmet buluşu için kanuni prosedürün yerine geçmez.

6. İşlem yapmadan önce hangi kaynak kontrol edilmelidir?

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun güncel metni, ilgili yönetmelik ve TÜRKPATENT dosyasındaki güncel sicil/Bülten kayıtları birlikte kontrol edilmelidir.

Hukuki bilgilendirme ve kaynak notu: İçerik 28.09.2026 tarihinde 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.117 ve bağlantılı hükümler esas alınarak hazırlanmıştır. Yazar: Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu Sicil 3472.
Yazar: Av. Halil BAKIRCI — Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu, Mersin.

Hukuki konu hakkında iletişim

İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.

Telefonla Araİletişim Bilgileri

tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Telefon WhatsApp