Vasilik Ücreti Talep Dilekçesi Örneği | TMK 457, Word

Kısa ve net cevap: Türk Medenî Kanunu’nun 457. maddesi, vasiye ücret isteme hakkı tanır. Ücret, öncelikle vesayet altındaki kişinin malvarlığından; buna olanak bulunmadığında Hazineden karşılanır. Tutarı vasi kendisi belirleyip çekemez. Vesayet makamı, yönetimin gerektirdiği emeği ve yönetilen malvarlığının gelirini değerlendirerek her hesap dönemi için ücreti belirler.

Bu sayfadaki dilekçe, atanmış vasinin belirli bir hesap dönemi için ücret belirlenmesini istemesine yöneliktir. İlk atama için vasi tayini dilekçesi, süresi bitmekte olan görevin yenilenmesi için vasinin görev süresinin uzatılması dilekçesi incelenmelidir. Ücret talebi bu işlemlerden farklıdır; yapılan işlerin, ilgili dönemin ve mali durumun belgelenmesini gerektirir.

TMK 457’de ücret hakkı nasıl düzenlenmiştir?

TMK 457, vasinin bir ücret verilmesini isteyebileceğini açıkça düzenler. Hüküm, vasi olarak atanmayı tek başına belirli tutarda aylık ödeme bağlanmasıyla eşitlemez. İstem hakkı ile miktarın belirlenmesi ayrı aşamalardır. Vasi talebini sunar; vesayet makamı kanundaki ölçütlerle bir değerlendirme yapar. Bu nedenle yalnız atama kararına dayanılarak “kanunen her ay şu tutarı alırım” sonucuna varılamaz.

Maddede iki değerlendirme ölçütü birlikte yer alır: yönetimin gerektirdiği emek ve yönetilen malvarlığının geliri. Başvuru yalnız vasi olunan kişinin malvarlığı değerini gösteren bir listeye dayanırsa yapılan işin niteliği eksik kalır. Yalnız yoğun çalışıldığı söylenip mali durum hiç açıklanmazsa bu kez ikinci ölçüt görünmez hâle gelir. Dilekçenin iki bilgiyi aynı hesap dönemi bakımından bir araya getirmesi gerekir.

Dayanak düzenleme Adalet Bakanlığının güncel Türk Medenî Kanunu metnindeki 457. maddedir. Ücretin hangi dosyada belirleneceği için 397 ve 411; hesapların tutulması ve incelenmesi için 454 ve 464. maddeler de önemlidir. Ücret başvurusu, vesayet denetiminin dışında kalan özel bir tahsilat işlemi gibi yürütülmemelidir.

Görevli mahkeme ve hesap dönemi nasıl gösterilir?

TMK 397’ye göre vesayet makamı sulh hukuk mahkemesidir. Ücret belirleme istemi, vesayet işini yürüten mahkemeye mevcut vesayet dosyası belirtilerek sunulur. Mahkemenin tam adı, esas numarası, vasi atama kararı ve ücret istenen dönem dilekçenin ilk bölümlerinde bulunmalıdır. Başvuran kişinin sıfatının hangi karara dayandığı dosya üzerinden kolayca izlenebilmelidir.

Yetkide TMK 411, küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerini esas alır. Dosya yetkili başka mahkemeye devredilmişse güncel mahkeme ve dosya numarası kullanılır. Önceki mahkemenin verdiği atama kararı, açıklamalarda dayanak olarak gösterilebilir; ancak eski dosya numarasının başlığa yazılmasıyla güncel dosya takibinin gereksiz hâle geldiği düşünülmez.

TMK 457’nin kullandığı ölçü “her hesap dönemi”dir. Bu nedenle ücret talebinin hangi başlangıç ve bitiş tarihleri arasındaki faaliyete ilişkin olduğu açıkça yazılır. Atama tarihinden önceki çalışmalar, vasilik görevi kapsamında yapılmış işler gibi gösterilmemelidir. Önceden ücret belirlenmiş dönem varsa o karar açıklanır; aynı dönemin ikinci kez ücretlendirilmesini gizleyen belirsiz bir tarih aralığı kullanılmaz.

Yönetimin gerektirdiği emek nasıl somutlaştırılır?

Yapılan işler tarih, işlem ve belge bağlantısıyla anlatılmalıdır. Gelirlerin tahsili, zorunlu ödemelerin düzenlenmesi, malvarlığının korunması için yürütülen işlemler ve mahkemenin istediği hesapların hazırlanması gerçekten yapılmışsa açıklanır. Aynı işin farklı isimlerle birkaç kez yazılması emeği çoğaltmaz. Amaç uzun bir faaliyet listesi üretmek değil, görev kapsamında hangi işin hangi dönemde yürütüldüğünü anlaşılır kılmaktır.

İş yükünün niteliği de önemlidir. Düzenli ve sınırlı sayıda ödeme takibi ile çok sayıda gelir kaleminin, kira ilişkisinin veya kurum yazışmasının yönetimi aynı açıklamayla geçiştirilmemelidir. İşlem sayısının yanında gereken takip, koordinasyon ve kayıt düzeni anlatılır. Bir işi yalnız başlatmak ile sonucunu takip ederek tamamlamak farklıdır; dilekçede tamamlanmamış işlem tamamlanmış gibi sunulmaz.

Faaliyet çizelgesi hazırlanırken “tarih, yapılan iş, ilgili belge, açıklama” düzeni kullanılabilir. Kanun herkese aynı biçimde zorunlu bir saat çizelgesi dayatmaz. Bununla birlikte başvuranın gerçek kayıtlarına dayanan süre veya işlem bilgisi, emeğin açıklanmasına yardımcı olur. Sonradan tahmin edilerek doldurulmuş ayrıntılı bir çizelgeye kesin kayıt görünümü verilmemelidir. Belirsiz kalan bilgi, belgeye dayanan bilgiden ayrılmalıdır.

Malvarlığı geliri ile malvarlığı değeri aynı şey midir?

TMK 457’de ücretin belirlenmesinde yönetilen malvarlığının geliri esas alınan ölçütlerdendir. Bir taşınmazın toplam değeri ile o taşınmazdan ilgili dönemde elde edilen gelir aynı değildir. Hesapta kira, faiz veya diğer gelir kalemleri bulunuyorsa dönemleri ve belgeleri gösterilir. Henüz tahsil edilmemiş bir alacak, gerçekten hesaba girmiş gelirle karıştırılmaz. Brüt giriş ile buna bağlı giderler de açıklamada ayrılır.

Yalnız tek bir banka bakiyesi sunmak, bütün dönem bakımından mali durumu açıklamayabilir. Dönem başı ve sonu kayıtları, gelir hareketleri, zorunlu ödemeler ve mevcut yükümlülükler birlikte incelenebilir nitelikte hazırlanır. Başvuruda malvarlığının gelirinden söz edilirken vesayet altındaki kişinin bakım ve yaşam ihtiyaçları görmezden gelinmez. Mahkemenin değerlendirmesi için olumlu ve olumsuz mali verilerin ikisi de görünür olmalıdır.

Talep belirli bir tutar üzerinden kuruluyorsa bu tutarın gerekçesi ayrıca yazılır. Kanun maddesinde bütün dosyalar için geçerli sabit bir yüzde veya otomatik asgari ücret bağlantısı bulunmaz. Bu yüzden herhangi bir oranı kanuni tarife gibi göstermek doğru değildir. Dosyanın gerçek iş yükü ve gelir kayıtlarına dayanan öneri sunulabilir; ücreti belirleme yetkisinin vesayet makamında bulunduğu korunmalıdır.

Belirli hesap dönemi için ücret belirlenmesi örneği

Aşağıdaki örnek, vasiliği devam eden kişinin tamamlanmış bir hesap dönemindeki çalışmaları için hazırlanmıştır. Ücretin malvarlığından karşılanmasının mümkün olmadığı ileri sürülecekse bunun dayanakları ayrıca eklenmelidir. Seçenekli bölümlerde dosyanıza uymayan ifadeleri silin; hem ödeme olanağı bulunduğunu hem bulunmadığını aynı anda ileri süren bir metin bırakmayın.

Vasilik ücreti dilekçesini Word olarak indir

Word dosyasında hesap dönemi, gerçek faaliyetler, gelir ve gider bilgileri ile talep tutarını tamamlayın. Ödeme kaynağına ilişkin seçeneklerden dosyanıza uyanı bırakın. Ekleri fiilen sunduğunuz belgelerle eşleştirin. İmzadan önce ücret talebinin önceki ücret kararlarıyla aynı dönemi tekrar kapsamadığını ve rakamların hesap raporuyla uyumlu olduğunu kontrol edin.

Word dilekçeyi indir (.docx)

Hangi durumda Hazineden karşılanması istenir?

TMK 457 ödeme kaynağında bir sıra öngörür: önce vesayet altındaki kişinin malvarlığı, buna olanak bulunmadığında Hazine. Dolayısıyla vasi yalnız kendi tercihine dayanarak ödeme kaynağını değiştiremez. Hazineden karşılanma talebi, malvarlığından ödeme olanağı bulunmadığını açıklayan mali bilgilerle kurulmalıdır. Dilekçede sadece “geliri yoktur” cümlesi bulunması, mevcut malvarlığı ve yükümlülüklerin tamamını göstermeyebilir.

Malvarlığından karşılamaya olanak bulunmadığı ileri sürülürken hangi kayıtların bu sonucu desteklediği belirtilir. Mevcut hesaplar, düzenli gelirler, zorunlu giderler ve erişilebilir malvarlığı bilgileri saklanmadan açıklanır. Herhangi bir gelir kaleminin olmamasıyla bütün malvarlığından ödeme olanağının bulunmaması aynı kavram değildir. İstenen sonuç bakımından mali tablonun bütünlüğü önem taşır; başvuranın sunduğu kayıtlar mahkemece değerlendirilir.

Hazineden ödeme talebi, otomatik sosyal yardım veya başvuru sahibine bağlanan düzenli bir maaş olarak anlatılmamalıdır. Hukuki dayanak, somut vesayet görevi ve ilgili hesap dönemi için belirlenecek ücrettir. Karar verilmeden kesin ödeme tarihi vaat edilemez. Ücretin kaynağı ve uygulanacak işlemler kararda gösterildiğinde, başvuran bu kararın kapsamına göre işlem yapmalıdır.

Yıllık hesap ile ücret talebi nasıl ilişkilendirilir?

TMK 454, vasinin hesap tutmasını ve mahkemenin belirlediği tarihlerde, her hâlde yılda bir defa hesabı incelemeye sunmasını gerektirir. Ücret dilekçesi bu hesabın yerine geçen bir belge değildir. Hesap sunulmuşsa sunum tarihi ve kayıt bilgisi dilekçede gösterilir. Henüz sunulmamış hesap için “onaylandı” veya “incelendi” denmez; mevcut durum ve sunulan belgeler açıkça belirtilir.

TMK 464’e göre vesayet makamı rapor ve hesapları inceler, gerekli gördüğünde tamamlanmasını veya düzeltilmesini ister; hesapları kabul veya reddeder ve gerektiğinde koruma önlemleri alır. Bu nedenle ücret talebinde kullanılan rakamların hesap raporuyla uyumlu olması gerekir. Aynı dönemin gelir toplamının iki belgede farklı yazılması, açıklanması gereken bir çelişkidir. Hata saptanmışsa hangi kayıt ve toplamın düzeltildiği açıkça bildirilir.

Hesap raporunun amacı yönetimi denetlenebilir kılmaktır. Ücret talebi ise bu yönetimin gerektirdiği emek karşılığının belirlenmesine yönelir. Belgeler birbirini destekler, fakat iki talebin sonucu aynı değildir. Hesabın sunulması kendiliğinden belirli bir ücret kararı oluşturmaz; ücret istenmesi de önceki yönetim işlemlerinin tamamının mahkemece uygun bulunduğu anlamına gelmez.

Ücret ile yapılan harcamalar neden ayrılmalıdır?

Vasinin emeği için istediği bedel ile vesayet altındaki kişi için yapılan bir harcama farklı kalemlerdir. Ücret açıklamasında harcama dekontlarının toplamını doğrudan “vasilik ücreti” diye göstermek, talebin hukuki konusunu belirsizleştirir. Faaliyet çizelgesi emeği, gelir ve gider kayıtları ise yönetilen mali durumu açıklar. Aynı tutarın hem gider hem ücret olarak iki kez hesaba yazılmamasına dikkat edilir.

Kişisel hesaptan yapılmış ödemeler varsa işlemin tarihi, alıcısı, amacı ve hangi kaynaktan karşılandığı ayrı gösterilir. Bu kayıtların mevcut olması, vasinin mahkeme kararı olmadan kendi ücretini dilediği tutarda tahsil edebileceği anlamına gelmez. Talep edilen ücret henüz mahkemece belirlenmemişse yalnız başvuru tutarına dayanılarak korunan kişinin hesabından ödeme yapılmış gibi kayıt oluşturulmamalıdır.

Ücretin varlığı özen yükümlülüğünü de değiştirmez. TMK 466, vesayet organları ve görevlilerinin iyi yönetimin gerektirdiği özeni göstermesini; TMK 467 ise vasinin kusurlu davranışıyla verdiği zarardan sorumluluğunu düzenler. Ücret başvurusu, zarar doğuran bir işlemi sonradan haklı kılan bir onay değildir. Yönetimde sorun bulunduğunda bunun ücret talebinden bağımsız hukuki sonuçları ayrıca değerlendirilir.

Faaliyet ve mali belgeler nasıl eşleştirilir?

Dosyayı okunabilir kılmak için faaliyet çizelgesindeki her iş, ilgili ekin numarasına bağlanmalıdır. Bir kira tahsilatı anlatılıyorsa tahsilat kaydı; kurum yazışması anlatılıyorsa yazının tarihi ve cevabı belirtilir. Aynı belgenin birden çok işi açıkladığı durumda belge tekrar tekrar çoğaltılmak yerine ilgili satırlarda aynı ek numarasına atıf yapılır. Mahkeme böylece ücret gerekçesinin hangi kayıtla desteklendiğini doğrudan görebilir.

Bir hesap dönemi içinde görev başka bir vasiden devralınmışsa başvuranın fiilen görev yaptığı tarih aralığı ayrıca açıklanır. Devir öncesindeki faaliyetlerin başvuran tarafından yapılmış gibi yazılması doğru değildir. Önceki vasinin kayıtları mali tablonun anlaşılması için dosyada yer alabilir; fakat bunların kimin çalışmasına ilişkin olduğu korunmalıdır. Başlangıç tarihi, atama kararı ve teslim kayıtları birlikte değerlendirilerek açıklama hazırlanır.

Eksik belge bulunduğunda yerine hayalî bir açıklama eklenmez. Hangi kaydın eksik olduğu, hangi kurumda bulunduğu ve hangi işlemi aydınlatacağı somut olarak gösterilir. Dosyaya daha sonra sunulan belge, önceki hesap toplamını değiştiriyorsa yeni toplamın nasıl oluştuğu ayrıca anlatılır. Talep edilen ücret tutarının gerekçesi de bu düzeltmeyle uyumlu hâle getirilir. Belgelerin çokluğu yerine birbirini doğrulayan, tarihleri ve kapsamı açık bir kayıt düzeni tercih edilmelidir.

Karardan sonra tutar, dönem ve ödeme kaynağı kontrolü

Karar çıktığında ilk kontrol yalnız rakama bakmak olmamalıdır. Hangi hesap dönemi için ne tutarda ücret belirlendiği, ödeme kaynağının nasıl gösterildiği ve kararın kim adına verildiği birlikte okunur. Talep edilen miktar ile belirlenen miktar farklıysa kayıtlar mahkemenin hükmüne göre tutulur. İstenmiş fakat verilmemiş bir ödeme yetkisi varmış gibi hareket edilmez.

Ödeme yapılmışsa tarih, tutar ve dayanak karar sonraki hesaplarda izlenebilir biçimde gösterilir. Kararın bir örneği ve ödeme belgesi birlikte saklanır. Böylece aynı dönem için yeniden başvuru hazırlanırken önceki karar gözden kaçmaz. Görev daha sonra uzatıldığında da önceki ücretin yeni döneme otomatik taşındığı kabul edilmez; TMK 457’nin her hesap dönemi için belirleme ölçüsü korunur.

Başvurunun reddi veya tutarın farklı belirlenmesi hâlinde kararın gerekçesi ve tebliğ kaydı incelenmelidir. İtiraz değerlendirmesinde TMK 461’in vesayet makamı kararlarına karşı denetim makamına ilişkin düzenlemesi göz önünde tutulur. Bu rehberdeki ilk ücret talep örneği, karara karşı itiraz metni yerine kullanılmaz; itirazın konusu artık talebin kendisi değil verilen karar ve gerekçesidir.

Sık sorulan sorular

Resmî kaynak ve mevzuat kontrolü

Kaynak: 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun Adalet Bakanlığındaki güncel metni. Başlıca hükümler: TMK 397, 411, 454, 457, 461, 464, 466 ve 467. Kontrol tarihi: 28 Eylül 2026. Dilekçedeki hesap dönemi, faaliyet ve mali bilgiler, vesayet dosyasının gerçek belgeleriyle tamamlanmalıdır.