Soybağı Davasında DNA İncelemesi Talep Dilekçesi | HMK 292 Word

Kısa cevap: Açılmış bir soybağı davasında biyolojik ilişkinin belirlenmesi gerekiyorsa mahkemeden tarafların ve inceleme bakımından gerekli kişilerin bilimsel yöntemle örnek vermesi için karar alınması istenir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m.292, uyuşmazlığın çözümü için zorunlu, bilimsel verilere uygun ve sağlık bakımından tehlikesiz inceleme şartlarını düzenler. 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu (TMK) m.284/1 hâkimin maddi olguları resen araştırmasını ve kanıtları serbestçe değerlendirmesini öngörür. Bu sayfadaki Word örneği yeni dava açmak için değil, mevcut aile mahkemesi dosyasında DNA/soybağı incelemesine dair somut ara karar istemek içindir.

Önce davanın türü ve taraf sıfatı belirlenir. Babalık davasında dava hakkı ve davalı TMK m.301’de, soybağının reddi davasının tarafları güncel TMK m.286’da düzenlenir. Bir inceleme dilekçesi eksik veya yanlış açılmış davayı kendiliğinden düzeltmez. anne tarafından babalık davası, soybağının reddi ve bu sayfadaki mevcut dosyada inceleme talebi farklı arama ve usul ihtiyaçlarıdır.

HMK 292 ve TMK 284 hangi incelemeye izin verir?

HMK m.292/1 üç sınır koyar: inceleme uyuşmazlığın çözümü için zorunlu olacak, bilimsel verilere uygun olacak ve sağlık yönünden tehlike oluşturmayacaktır. Bu şartlarla herkes soybağının tespiti amacıyla vücudundan kan veya doku alınmasına katlanmak zorundadır. Haklı sebep olmadan yükümlülüğe uyulmazsa hâkim zor kullanılarak inceleme yapılmasına karar verir. İkinci fıkra, üçüncü kişinin tanıklıktan çekinme hakkını ileri sürerek bu yükümlülükten kaçınamayacağını ayrıca belirtir. Hüküm, tarafın kendiliğinden örnek almasına veya özel kişiyi zorlamasına yetki vermez; karar mahkemeye aittir.

TMK m.284/1 soybağına ilişkin davada hâkimin maddi olguları resen araştıracağını, kanıtları serbestçe takdir edeceğini; ikinci bent ise taraflar ve üçüncü kişilerin zorunlu ve sağlık bakımından tehlike yaratmayan incelemelere rıza göstermekle yükümlü olduğunu düzenler. HMK m.292, örnek alımının ve haklı neden olmadan kaçınmanın usul yönünü ayrıntılandırır. Metinler birbirine bağlanırken davalının incelemeyi reddinin otomatik “DNA sonucu” sayıldığı iddia edilmemelidir; TMK m.284’ün öngördüğü değerlendirme ile HMK m.292’deki mahkeme kararı ayrı hususlardır.

TBMM’de 6100 sayılı Kanun m.292 kabul metni ve TBMM’de 4721 sayılı Kanun m.284 kabul metni hükümleri gösterir. Kabul metni, yıllar içindeki bütün değişiklikleri tek başına yansıtmaz; işlem öncesinde UYAP’taki HMK güncel metni ve ilgili TMK maddesi ayrıca okunmalıdır. Bu yazı, dava açma süreleri hakkında eski TMK kabul metnindeki hükmü güncel kural gibi kullanmaz.

Önce dosyanın konusu ve mevcut ara karar okunur

Babalık davasında çocuk ile iddia edilen baba arasındaki soybağının mahkemece kurulması istenir. Soybağının reddinde mevcut babalık karinesinin çürütülmesi tartışılır. Tanımanın iptalinde ise tanıma işleminin geçerliliği ve biyolojik ilişkinin rolü dava sebebine göre belirlenir. Bu davalar aynı ad altında birleştirilmez. Dilekçe, hangi davanın hangi esas numarasıyla açıldığını, kimlerin taraf olduğunu, hâlihazırda rapor veya örnek alımı kararı verilip verilmediğini somut olarak yazar.

Dosyada daha önce genetik inceleme yaptırılmışsa yeni bir örnek alma kararından önce raporun tarafları, kullanılan materyali, laboratuvar kayıtlarını ve raporun hangi soruyu yanıtladığı incelenir. Şüphe yalnız raporun açıklamasındaki bir belirsizlikse tamamlayıcı açıklama istenmesi yeterli olabilir; yeni bir testin zorunlu olduğu otomatik kabul edilmez. Rapor yanlış kişiye, başka dosyaya veya başka soybağı ilişkisine aitse hata açık evrak numarasıyla gösterilir. “DNA testi yapılsın” tek cümlesi mevcut delilleri mahkemeye açıklamaz.

Çocuğun nüfus kaydı, doğum kaydı ve dosyadaki taraf bilgileri biyolojik örnek talebinden önce eşleştirilir. Çocuğun mevcut hukukî soybağı ve taraf sıfatı dilekçede doğru gösterilmelidir. Dosya babalık davasıysa TMK m.301’deki dava ve ihbar düzeni göz ardı edilmez; bu yazı ihbarın yerine geçmez. babalık davasına cevap ile inceleme talebi de ayrı işlemlerdir. Karşı tarafın bir iddiasına cevap verilecekse yalnız DNA isteği diğer savunmaları kendiliğinden karşılamaz.

Örnek almak için adı geçen kişi hayattaysa hangi kimlik bilgisiyle dosyada bulunduğu ve hangi ilişkide olduğu belirlenir. Ölen kişi hakkında doğrudan güncel örnek alınması mümkün değilse kendiliğinden “yakınından alınan örnek kesin sonuç verir” denilmez. Başka materyal, yakınların katılımı veya teknik yöntem ihtiyacının bilimsel ve usuli yönünü mahkeme ile görevlendirilen uzman değerlendirir. Dilekçe, mevcut materyal ve gerçek erişim kaydını açıklar; hiç bulunmayan bir örneği varmış gibi sunmaz.

Zorunluluk, bilimsel uygunluk ve sağlık koşulu nasıl anlatılır?

İlk soru, biyolojik bağın hükme etkisidir. Babalık davasında çocuğun iddia edilen kişiyle genetik ilişkisi çekişmeliyse incelemenin çözüm bakımından önemi anlatılır. Soybağının reddinde mevcut hukukî baba ile çocuk arasındaki ilişki hangi nedenle tartışılıyorsa dava konusu ve ispat ihtiyacı belirtilir. Mahkemenin resen araştırma ödevi, tarafın dosyadaki uyuşmazlığı belirsiz bırakmasına gerekçe olmaz. Talep somut kişi, ilişki ve cevaplanacak bilimsel soruyla sınırlıdır.

İkinci soru yöntemin bilimsel verilere uygunluğudur. Taraf, genetik sonuç oranı, örnek sayısı veya kesinlik yüzdesi uydurmaz. “Mahkemenizin görevlendireceği yetkili kurumca kimlik doğrulaması ve örnek zinciri kaydı yapılarak bilimsel yönteme uygun inceleme” istenir. Hangi örnek türünün kullanılacağı tıbbi ve teknik değerlendirmeye göre belirlenir. Saç, ağız içi sürüntü, kan veya doku konusunda tarafın seçtiği yöntem mahkeme ve sağlık uzmanının yerine geçmez.

Üçüncü soru sağlık güvenliğidir. HMK m.292, sağlık yönünden tehlike yaratmama şartını açıkça koyar. Kişinin somut tıbbi engeli varsa belgeyle mahkemeye bildirilir; genel bir korku veya örnek vermek istememe ile tıbbi haklı neden aynı şey değildir. Dilekçede karşı tarafın sağlık bilgisini bilmeden “hiçbir sakınca yoktur” denmez. Mahkemeden bilimsel ve sağlık yönünden uygun usulü belirleyerek ilgili kişilerin çağrılması istenir.

İnceleme reşit olmayan çocukla ilgiliyse çocuğun kimliğinin, temsilinin ve korunmasının dosyada doğru kurulması önemlidir. Çocuğun yararı gözetilerek yalnız gerekli örnek ve bilgi işlenmelidir. Dilekçeye çocuğun kimlik numarası gibi hassas veriler webde açık örnek olarak eklenmez; Word’de kimlik alanı gerçek dosyada gerektiği ölçüde tamamlanır. Numune ve rapor, davanın tarafları dışındaki kişilerle serbestçe paylaşılacak genel bir belge değildir.

Kimlerden örnek alınması istenir?

Dava konusu ilişki temel alınır. Çocuk ile iddia edilen baba veya mevcut hukukî baba hakkında inceleme yapılması önerilirken davanın türü ve tarafları net yazılır. Anne örneğinin teknik gerekliliği veya başka üçüncü kişilerin katılımı ayrıca uzmanlık sorusudur; her soybağı dosyasında aynı kişilerden aynı örneklerin alınacağı varsayılmaz. Dilekçe, “çocuk [dosyadaki adı], [ilgili kişi] ve bilimsel yöntem için gerekli görülürse [dosyayla bağlantılı kişi]” biçiminde mahkemenin sınırı belirlemesine imkân verir.

Üçüncü kişi dosyanın tarafı olmasa da HMK m.292/2’deki yükümlülük sebebiyle incelemenin konusu olabilir. Fakat rastgele bir yakını örnek vermeye çağırmak için bu fıkrayı kullanmak doğru değildir. O kişinin biyolojik ilişkiyi aydınlatmada neden gerekli olduğu ve mevcut delillerle bağlantısı anlatılır. Tanıklıktan çekinme gerekçesi tek başına yükümlülüğü kaldırmaz; sağlık veya başka haklı neden ve bilimsel zorunluluk mahkemece değerlendirilir.

Mahkeme çağrı ve örnek alma planını belirlerken kimlik doğrulama, numune eşleştirme ve raporun dosyaya sunulma usulünü de gözetir. Aynı ad veya yanlış kişi riski varsa nüfus ve dosya kaydıyla kimlik açıklığa kavuşturulur. Kişilerin farklı şehirlerde yaşaması fiziksel ofis konumuyla çözülmez; mahkeme uygun kurum ve usulü kendi kararıyla belirler. Mersin’deki ofisimiz Türkiye genelindeki dosyaları Mersin’den, yetki ve usul kurallarına göre takip eder; başka şehirde fiziksel şubemiz olduğu izlenimi verilmez.

Örnek vermeme halinde ne istenir?

Önce kişinin gerçekten mahkemenin kararından haberdar olup olmadığı, çağrının ve randevunun kaydı, katılmama nedeni ve sunulan sağlık belgesi incelenir. Bir randevuya gelmemek tek başına “haklı sebep yok” sonucunu doğurmaz. HMK m.292/1 haklı neden olmaksızın yükümlülüğe uyulmaması halinde hâkimin zor kullanılarak inceleme yapılmasına karar vereceğini düzenler. Taraf, özel güvenlik veya kolluk eliyle kendi kararıyla örnek toplatamaz.

Dilekçede aşamalı ve dosya kaydına bağlı istem kurulur: ilgili kişiye inceleme kararının usulüne uygun bildirilmesi, sağlık ve bilimsel koşullara göre örnek randevusu oluşturulması, haklı mazeret sunulmuşsa değerlendirilmesi ve haklı neden olmadan yükümlülüğe uyulmadığı mahkemece saptanırsa HMK m.292 uyarınca gerekli kararın verilmesi. Zor kullanma, başvurucunun otomatik tercih ettiği ilk işlem değildir. Ret tutanağı, tebligat, sağlık belgesi veya kurum yazısı incelenmeden kesin durum ilan edilmez.

TMK m.284’te davalının incelemeye rıza göstermemesi halinde hâkimin duruma ve koşullara göre beklenen sonucu onun aleyhine doğmuş sayabilmesi de yer alır. Bu değerlendirme zorla örnek alınması hükmünün aynısı değildir. Mahkemenin delilleri serbestçe takdir etmesi ve somut dosyada uygun usulü belirlemesi gerekir. İncelemeyi reddeden kişiyi web yazısında otomatik baba veya otomatik baba değil ilan etmek hukukî sonucu aşırı basitleştirir.

Rapor geldikten sonra hangi kayıtlar denetlenir?

Raporun dava dosyasına ilişkin olduğu, kimlerden hangi tarihlerde örnek alındığı, numunelerin hangi kimlik doğrulamasıyla eşleştirildiği, laboratuvarın yöntemi ve soruya verdiği sonuç okunur. Sonuç yalnız bir tabloya bakılarak karar yerine geçmez; mahkeme diğer dosya delilleriyle birlikte değerlendirir. Taraf rapordaki örnek kimliği, karşılaştırılan kişilerin adı veya teknik açıklamada gerçek bir tutarsızlık saptarsa bunu sayfa ve paragrafıyla bildirir. Soyut “sonuca katılmıyorum” ifadesi teknik eksikliği göstermeyebilir.

Raporun tebliğ tarihi ve bilirkişi incelemesi niteliği, sonradan yapılacak itirazın usulü bakımından önemlidir. HMK m.281’deki rapora itiraz rejimi somut raporun niteliğine ve tebliğe göre değerlendirilir; bu sayfadaki Word ise rapordan önce inceleme kararı istemek içindir. Mevcut raporda hukukî sonuç hükmü kurulmuşsa bilirkişinin hukukî değerlendirmesine itiraz ayrı bir başlıktır. Kişisel genetik veriler gereksiz biçimde halka açık yayın veya üçüncü kişi paylaşımına konu edilmez.

Bilimsel rapor hukuki soybağına dair nihai mahkeme kararından farklıdır. Dava şartları, taraf sıfatı, kanuni karine, ihbar ve diğer dosya olguları ayrıca incelenir. Bu nedenle “test pozitifse dava kesin kazanılır” gibi bir vaat kurulmaz. Tarafın amacına uygun dilekçe, hem örnek alınacak ilişkileri hem verilecek raporun cevaplaması gereken soruyu tanımlar; kararı mahkemeye bırakır.

Soybağı DNA incelemesi talep dilekçesi örneği

[YER] [NUMARA] AİLE MAHKEMESİNE
ESAS NO: [Yıl/Esas]
TALEP EDEN: [Taraf sıfatı, ad/unvan, adres]
VEKİLİ: [Varsa avukat ve tebligat adresi]
KARŞI TARAF: [Dosyadaki taraflar]
KONU: [Babalık/soybağının reddi/tanımanın iptali] davasında [çocuk ile ilgili kişi] arasındaki biyolojik ilişkinin HMK m.292 ve TMK m.284 uyarınca bilimsel incelemeyle belirlenmesi talebidir.

AÇIKLAMALAR: 1. Mahkemenizdeki [esas numarası] dosyasında çekişmeli soybağı sorusu [tek cümle]. [Dava ve cevap dilekçesinin ilgili sayfaları] bu uyuşmazlığı göstermektedir. [Varsa mevcut nüfus/doğum kaydı ve önceki inceleme ara kararı] dosyadadır.

2. [Çocuk] ile [ilgili kişi] arasındaki genetik ilişkinin tespiti, [davanın hangi maddi olgusunun] çözümü için gereklidir. Mahkemenizin belirleyeceği bilimsel ve sağlık yönünden güvenli yöntemle ilgili kişilerin kimlik doğrulaması yapılarak örnek alınmasını, numune eşleştirme kaydının tutulmasını ve raporun dosyaya sunulmasını talep ederiz. [Üçüncü kişi isteniyorsa kim ve neden gerekli olduğu somut yazılır; değilse silinir.]

3. HMK m.292/1, uyuşmazlığın çözümü için zorunlu, bilimsel verilere uygun ve sağlık yönünden tehlikesiz soybağı incelemesine katlanma yükümlülüğünü düzenler. TMK m.284’teki resen araştırma ve delil değerlendirme ilkeleri de dikkate alınmalıdır. [Daha önce çağrıya katılmama mevcutsa tebligat, kurum yazısı ve mazeret kaydı ayrıntılı yazılır; yoksa bu cümle silinir.]

SONUÇ VE İSTEM: [Belirli kişilerin] kimlik doğrulamasıyla, mahkemenizce belirlenecek yetkili kurumda sağlık yönünden tehlike oluşturmayan bilimsel yöntemle soybağı incelemesine tabi tutulmalarına; numune ve raporun dosyayla doğru eşleştirilmesine; [yalnız haklı nedensiz katılmama dosyada kanıtlıysa mahkemenin HMK m.292/1 kapsamındaki kararı değerlendirmesine] karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim.
29/09/2026 — [Ad soyad, imza veya E-İMZALIDIR]

Bu iskelet her davaya aynı isimle verilmez. Dosyada babalık davası açılmamışsa “babalık davası DNA talebi” başlıklı bu ara karar isteği tek başına yeni dava kurmaz. Soybağının reddi davasında taraf sıfatı ve güncel TMK hükümleri yeniden kontrol edilir. Davalı ölmüşse veya kişi hakkında sağlık engeli ileri sürülmüşse ekler ve yöntem bu özgül duruma göre hazırlanır. Köşeli alanları doldurmadan ve ilgisiz alternatifleri silmeden sunmayın.

Düzenlenebilir Word dilekçeyi indir

Soybağı davasında DNA incelemesi talep dilekçesi Word (.docx) indir. Dosya yalnız başlık ve üç satırdan oluşmaz: dosya türü, taraf eşleştirmesi, çekişmeli biyolojik soru, önceki inceleme kaydı, kişilerin örnek gerekliliği, bilimsel ve sağlık şartları, çağrıya katılmama durumuna ilişkin koşullu bölüm, sonuç istemi ve ek kontrolü ayrı alanlardadır. Gerçek dosyada karşılığı bulunmayan cümleler çıkarılır.

Sık sorulan sorular

Yazar: Av. Halil Bakırcı — Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu, İhsaniye, 4903. Sk. Profit İş Merkezi No:23 Kat:3 Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin. Türkiye genelindeki dosyalar usul ve yetki kuralları içinde Mersin’den yönetilir. Ofis iletişim bilgileri.