Duruşma Tutanağında Hâkim veya Zabıt Kâtibi İmzası Eksikse Dilekçe | HMK 155 Word
Duruşma tutanağında hâkim veya zabıt kâtibi imzası eksikliği dilekçesi, belirli hukuk davası tutanağındaki elektronik imza kayıtlarının denetlenmesini ve HMK m. 155’in zorunlu tuttuğu imzalardan biri gerçekten yoksa içeriğe dokunulmadan tamamlanmasını ister. PDF üzerinde ıslak imza resmi görülmemesi, elektronik belgenin imzasız olduğunu tek başına göstermez.
Kısa cevap: imzasız duruşma tutanağı için ne istenir?
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 155/1, duruşma tutanağının hâkim ve zabıt kâtibi tarafından derhâl imzalanmasını emreder. HMK m. 156/1 ise ön inceleme, tahkikat ve yargılama işlemlerinin ancak tutanakla ispat olunabileceğini düzenler. Dosyadaki belirli duruşma tutanağında gerekli imzalardan birinin gerçekten bulunmadığı resmî doğrulama kaydıyla saptanırsa, mahkemeden elektronik imza durumunun incelenmesi ve eksik imzanın usulüne uygun biçimde tamamlanarak resmî tutanağın dosyaya işlenmesi istenir.
UYAP’tan indirilen PDF üzerinde ıslak imza görüntüsünün bulunmaması tek başına imza eksikliğini kanıtlamaz. Elektronik belgede hâkim ve zabıt kâtibinin güvenli elektronik imzaları, görsel imza resmi yerine belgenin doğrulama verilerinde bulunabilir. Bu nedenle dilekçe, “belge imzasızdır” şeklinde varsayım kurmaz; önce evrak numarası ve doğrulama çıktısıyla imza kaydının denetlenmesini, gerçekten eksikse içerik değiştirilmeksizin imza işleminin tamamlanmasını ister.
Örnek olay: ara karar içeren tutanakta kâtip imzası görünmüyor
Örnek dosyada davacı vekili, 18 Eylül 2026 tarihli ön inceleme duruşması tutanağını UYAP’tan indirmiştir. Tutanakta bilirkişi avansı için iki haftalık kesin süre ve bir sonraki duruşma günü bulunmaktadır. Evrak doğrulama bölümünde hâkimin imza kaydı görülmesine rağmen zabıt kâtibine ait imza kaydı bulunmamaktadır. Aynı evrak numarasıyla indirilen güncel nüsha ve e-imza doğrulama çıktısı karşılaştırılmış; sorun yalnız görüntüdeki ıslak imza eksikliği değil, doğrulama kaydındaki eksiklik olarak somutlaştırılmıştır.
Bu olayda talep, ara kararın içeriğini değiştirmek veya sürenin başlamadığını peşinen ilan etmek değildir. İstenen işlem, belirli evrakın imza bütünlüğünün mahkemece kontrol edilmesi; HMK 155’in aradığı imzalardan biri gerçekten yoksa resmî tutanağın içerik korunarak usulüne uygun imzalanması ve tamamlanmış nüshanın dosyaya alınmasıdır. Word örneği bu somut olay için düzenlenmiştir; eksik olan imza hâkime aitse veya iki imza da mevcutsa metin gerçek kayda göre değiştirilmelidir.
HMK 154, 155 ve 156 birlikte ne söyler?
HMK m. 154, hâkimin tahkikat ve yargılama işlemleri ile tarafların ve diğer ilgililerin sözlü açıklamalarını zabıt kâtibi aracılığıyla tutanağa kaydettirmesini düzenler. Mahkemenin adı, duruşmanın yer ve saati, hâkim ve zabıt kâtibinin kimliği, hazır bulunanlar, ara kararlar ve hüküm sonucu gibi unsurların tutanakta bulunmasını emreder. Bu madde, tutanağın hangi yargılama olaylarını taşıdığını belirler.
HMK m. 155/1 tutanağın hâkim ve zabıt kâtibi tarafından derhâl imzalanacağını açıkça belirtir. HMK m. 156/1 de ön inceleme, tahkikat ve yargılama işlemlerinin ancak tutanakla ispat olunacağını söyler. Dolayısıyla imza kontrolü biçimsel bir ayrıntı değildir; belirli yargılama işleminin resmî kayıt bütünlüğüyle ilgilidir. Bununla birlikte kanun metninde, tek bir imza eksikliğinin bütün sonraki işlemleri her durumda kendiliğinden hükümsüz kılacağı yönünde otomatik bir sonuç yazmaz. Dilekçe bu nedenle önce eksikliğin tespitini ve giderilmesini ister.
Elektronik imza ile ıslak imza görüntüsü nasıl ayrılır?
Elektronik tutanağın geçerliliği, PDF sayfasında kalemle atılmış imza resminin bulunmasına bağlanmaz. Belgenin evrak doğrulama bilgisi, güvenli elektronik imza kayıtları, imzalayanların kimliği ve imza zamanı incelenir. Ekranda yalnız ad-soyad yazması da tek başına güvenli elektronik imzanın varlığını veya yokluğunu göstermez. Dilekçeye eklenen çıktı, hangi sistem alanında hangi imza bilgisinin görünmediğini açıkça göstermelidir.
Taraf, elektronik imza tekniği hakkında varsayımsal sonuç kurmamalıdır. Aynı evrakın daha sonra imzalanmış güncel sürümü dosyaya işlenmiş olabilir veya kullanıcı yalnız önizleme nüshasını görmüş olabilir. Evrak numarası, oluşturma tarihi, indirme tarihi ve doğrulama kodu karşılaştırılır. Mahkemeden UYAP kaydındaki asıl elektronik evrak ve imza metadatası üzerinden kontrol yapılması talep edilir.
Gerçek eksiklik hangi kayıtlarla somutlaştırılır?
Dilekçede mahkeme adı, esas numarası, duruşma tarihi, tutanağın UYAP evrak numarası ve dosyaya yüklenme tarihi birlikte yazılır. İndirilen nüshanın adı ve elektronik doğrulama çıktısının tarihi belirtilir. Hangi imzanın görünmediği açıkça gösterilir: hâkim imzası, zabıt kâtibi imzası veya ikisi. “İmzalar eksik” şeklindeki çoğul ifade, yalnız bir kayıt eksikse kullanılmaz.
Ek-1’e duruşma tutanağının mevcut nüshası, Ek-2’ye elektronik imza doğrulama çıktısı, Ek-3’e aynı evrakın UYAP işlem bilgisi konulabilir. Görüntü ekranı kişisel veri içeriyorsa yalnız uyuşmazlıkla ilgili bölüm kullanılır. Başka celseye ait imza kaydı örnek gösterilerek bu tutanağın eksikliği ispatlanmış sayılmaz; her elektronik evrak kendi doğrulama verisiyle denetlenir.
Talep sonucu nasıl yazılmalıdır?
Sonuç bölümünde ilk istem, [tarih] tarihli ve [evrak numarası] kayıtlı tutanağın UYAP’taki asıl elektronik sürümündeki hâkim ve zabıt kâtibi imzalarının mahkemece kontrol edilmesidir. İkinci istem, HMK 155/1’de zorunlu tutulan imzalardan birinin bulunmadığının saptanması hâlinde, tutanağın mevcut içeriği değiştirilmeden imza işleminin tamamlanması ve usulüne uygun nüshanın dosyaya kaydedilmesidir.
Üçüncü istem, tamamlanan nüshanın tarafların erişimine açılması veya talep edene onaylı örneğinin verilmesidir. Eğer eksiklik kesin süre içeren ara karara ilişkin belirsizlik doğuruyorsa, taraf bu durumu somut biçimde açıklar ve mahkemeden süre konusunda ayrıca açık karar kurulmasını ister. Dilekçe kendi kendine süreyi kaldırmaz; süre ve usulî sonuç hakkındaki kararı mahkemeden talep eder.
Tutanak içeriği değiştirilmemelidir
İmza eksikliğinin giderilmesi talebi, tarafın beyanını, ara kararın metnini veya duruşma saatini değiştirme yolu değildir. Tutanaktaki açık yazı veya hesap hatası varsa bu, HMK m. 183 kapsamında ayrı bir maddi hata düzeltme meselesidir. İmza tamamlanırken tutanağın tarihli içeriğinin korunması, işlem güvenliği için dilekçede açıkça belirtilmelidir.
Taraf aslında “söylediğim cümle yanlış yazıldı” diyorsa, yalnız imza eksikliği başlığı altında içerik değişikliği istememelidir. Sitedeki duruşma tutanağındaki maddi hatanın düzeltilmesi dilekçesi, açık yazı veya hesap hatasına özgüdür. Bu yazı ise içeriği aynen koruyarak resmî imza bütünlüğünün tamamlanmasına odaklanır.
Taraf veya tanık imzasıyla karıştırılmamalı
HMK m. 155/1’in genel kuralı hâkim ve zabıt kâtibinin tutanağı imzalamasıdır. Taraf, tanık veya bilirkişinin her beyan için tutanağın altını imzalaması genel şart değildir. HMK m. 154/3-ç; ikrar, yeminin edası, davanın geri alınmasına muvafakat, feragat, kabul ve sulh müzakereleri ile sonucunun beyanda bulunana okunmasını ve imzasının alınmasını ayrıca düzenler. Bu özel kayıt ile tutanağın hâkim-kâtip imzası aynı değildir.
Örneğin tanığın anlatımı tutanağa yazılmış fakat tanığın imzası bulunmamışsa, önce beyanın HMK 154’teki hangi kategoriye girdiği incelenir. Yemin kaydının bulunmaması ayrıca HMK 258 uyarınca yeniden dinleme talebi yönünden değerlendirilebilir. Mevcut Word, yalnız duruşma tutanağının hâkim veya zabıt kâtibi imza kaydına ilişkindir.
Başvuru süresi ve gecikmeme ilkesi
HMK m. 155, imza eksikliğinin bildirilmesi için taraf bakımından ayrıca “bir hafta” veya “iki hafta” şeklinde özel bir başvuru süresi yazmaz; tutanağın hâkim ve zabıt kâtibi tarafından derhâl imzalanmasını emreder. Buna rağmen eksiklik öğrenildiğinde beklemek doğru değildir. Tutanağın dayanak olduğu kesin süre, bilirkişi avansı, delil bildirimi veya duruşma günü gibi işlemler varsa başvuru hemen dosyaya sunulur.
Taraf, imza eksikliğini ileri sürerek mevcut tüm süreleri kendiliğinden durmuş saymamalıdır. Mahkeme sürenin tefhim veya tebliğ durumunu ve ilgili ara kararı değerlendirir. Hak kaybını önlemek için mümkün olan işlem ayrıca süresinde yapılır; dilekçede eksik imzanın doğurduğu somut belirsizlik ve istenen açık usul kararı gösterilir. Bu yaklaşım, kanunda bulunmayan otomatik bir süre uzatımı üretmez.
HMK 156 ve tutanağın ispat işlevi
HMK m. 156’ya göre ön inceleme, tahkikat ve yargılama işlemleri ancak tutanakla ispat olunur. Bu hüküm, “tutanakta yazmayan her iddia başka hiçbir yolla incelenemez” şeklinde sınırsız bir yorum kurma nedeni değildir; fakat duruşmada yapılan işlem ve ara kararın resmî kaydında tutanağın merkezî rolünü açıkça gösterir. İmza bütünlüğü bu kayıt işlevinin denetlenebilir olmasını sağlar.
Tutanakta bilirkişi avansı için kesin süre verildiği yazılıysa taraf, hem ara kararın içeriğini hem de tutanağın imza durumunu ayrı ayrı kontrol eder. İmza eksikliği başvurusu, ara kararın esasına itiraz veya delil avansını yatırma işleminin yerine geçmez. Word’de bu ayrım açık tutulmuş; yalnız kayıt bütünlüğünün tamamlanması talep edilmiştir.
Onaylı tutanak örneği ne zaman istenir?
HMK m. 158/1, tutanağın tamamı veya bir kısmının örneğinin talep hâlinde taraflara veya fer’î müdahile verileceğini; örneğe mahkeme mührü basılıp aslına uygun olduğunun yazı işleri müdürü tarafından imzalanarak onaylanacağını düzenler. İmza sorunu giderildikten sonra resmî örnek gerekiyorsa dilekçenin sonuç kısmına usulüne uygun onaylı nüsha verilmesi istemi eklenebilir.
Sitedeki onaylı duruşma tutanağı örneği talep dilekçesi, imza eksikliği bulunmayan bir tutanağın resmî suretini almak içindir. Mevcut yazıda ise önce HMK 155 kapsamındaki imza durumu denetlenir; eksik imza varsa tamamlanmış kaydın ardından onaylı örnek istenir.
Word dilekçede hangi alanlar bulunuyor?
İndirilebilir Word dilekçe; mahkeme ve esas numarası, duruşma tarihi, UYAP evrak numarası, eksik görülen imza, elektronik doğrulama çıktısı, ara kararın konusu ve ekler için ayrı alanlar içerir. Açıklamalar bölümünde görünür ıslak imza ile güvenli elektronik imza ayrımı yapılır. Sonuçta önce asıl elektronik kaydın kontrolü, gerçek eksiklik varsa içerik değiştirilmeden imzanın tamamlanması ve usulüne uygun nüshanın dosyaya alınması istenir.
Köşeli alanlar gerçek dosya bilgileriyle doldurulur. Hâkim imzası mevcut, kâtip imzası eksikse yalnız kâtip kaydı yazılır. Elektronik doğrulama yapılamadıysa “imza yoktur” denmez; erişilemeyen veri ve kontrol talebi anlatılır. Word’ün sonundaki doldurma kontrolü, mahkemeye gönderilecek imzalı nüshadan çıkarılmalıdır.
Yaygın hatalar ve doğru düzeltme
Birinci hata, PDF’de ıslak imza resmi görünmediği için elektronik tutanağın imzasız olduğunu kesin kabul etmektir. İkinci hata, evrak numarası ve duruşma tarihi göstermeden “tutanak eksik” demektir. Üçüncü hata, hâkim imzası ile tarafın özel beyan imzasını aynı kural sanmaktır. Dördüncü hata, imza tamamlatma talebi içinde ara kararın metnini değiştirmeye çalışmaktır.
Beşinci hata, imza başvurusu yapıldı diye kesin süreyi otomatik durmuş saymaktır. Altıncı hata, UYAP önizleme nüshasıyla asıl elektronik kaydı karşılaştırmamaktır. Yedinci hata, güncel imzalı sürüm sonradan dosyaya yüklenmişken eski indirilen nüshaya dayanmayı sürdürmektir. Sekizinci hata, tamamlanan kaydın taraf erişimine açılıp açılmadığını kontrol etmemektir. Her hata, evrak kimliği, imza doğrulaması ve sınırlı talep yöntemiyle giderilir.
Başvuru öncesi ve sonrası kontrol listesi
Başvurudan önce mahkeme, esas numarası, celse tarihi, evrak numarası, yükleme tarihi ve indirme tarihi yazılır. Aynı evrakın son sürümü tekrar kontrol edilir. Elektronik imza doğrulamasında hâkim ve zabıt kâtibi ayrı ayrı incelenir. Kesin süre veya ara karar varsa başvuruya rağmen ilgili işlem için hak kaybını önleyici adım ayrıca değerlendirilir. Tutanak içeriğinde değişiklik istenmediği açıkça belirtilir.
Başvurudan sonra mahkemenin ara kararı ve güncel UYAP evrakı okunur. İmza kaydı tamamlandıysa yeni nüshanın evrak numarası ve tarihi kaydedilir. İçerikte beklenmeyen değişiklik varsa bu ayrı ve somut bir sorun olarak bildirilir. Onaylı örnek gerekiyorsa HMK 158 kapsamında talep edilir. Dosyadaki eski ve yeni nüshalar karıştırılmadan saklanır.
İmza tamamlandıktan sonra hangi kayıt esas alınır?
Mahkeme eksik imza işlemini tamamladığında dosyaya giren güncel elektronik tutanağın evrak numarası, imza zamanı ve önceki nüshayla içerik karşılaştırması yapılır. Eski indirilen kopya silinmez; hangi tarihte hangi imza bilgisiyle alındığı kaydedilir. Böylece taraf, sonradan oluşturulan yeni bir tutanakla aynı içeriğin imza süreci tamamlanan sürümünü birbirine karıştırmaz. Resmî değerlendirmede mahkeme dosyasındaki usulüne uygun güncel kayıt izlenir.
Tamamlanan tutanakta önceki nüshadan farklı bir beyan, ara karar veya duruşma tarihi görülürse sorun artık yalnız imza eksikliği değildir. Değişen satırlar tek tek karşılaştırılır ve mahkemeye ayrı bir dilekçeyle bildirilir. İmza tamamlama işlemi, geçmiş celsede gerçekte bulunmayan yeni bir ara karar ekleme veya taraf beyanını değiştirme yöntemi olarak kullanılamaz. Bu nedenle Word örneğinin sonuç kısmı, içeriğin aynen korunmasını açıkça ister.
Resmî kaynaklar ve ilgili bağlantılar
Adalet Bakanlığı UYAP Mevzuat’taki güncel 6100 sayılı HMK, başta 154, 155, 156 ve 158. maddeler olmak üzere başvurunun resmî dayanağıdır. TBMM’nin kabul edilen HMK metni, tutanağın hâkim ve zabıt kâtibi tarafından derhâl imzalanmasını ve yargılama işlemlerinin tutanakla ispatını gösterir. TBMM sayfası kabul metnidir; güncel metin UYAP üzerinden kontrol edilmelidir.
Dosya incelemesinde erişim veya gizlilik sorunu varsa gizli dosya belgesini inceleme izni ayrı bir başvurudur. Bu içerik 29 Eylül 2026 tarihinde resmî metin ve mevcut site yayınları karşılaştırılarak hazırlanmıştır. Yazar Av. Halil Bakırcı, Mersin Barosu sicil 3472’dir. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun fizikî ofisi Mersin’dedir; Türkiye genelindeki dosyalar Mersin’den yönetilir.
Duruşma tutanağında hâkim veya zabıt kâtibi imzası eksikliği dilekçesi Word (.docx) indir
Sık sorulan sorular
Duruşma tutanağını kimler imzalar?
HMK m. 155/1 uyarınca tutanak hâkim ve zabıt kâtibi tarafından derhâl imzalanır.
PDF’de ıslak imza yoksa tutanak imzasız mıdır?
Hayır. Elektronik evrakın güvenli elektronik imza doğrulama verileri incelenmeden yalnız görüntü üzerinden imza yokluğu sonucu kurulamaz.
Eksik imza hangi bilgilerle bildirilir?
Mahkeme, esas numarası, duruşma tarihi, UYAP evrak numarası, eksik görülen imza ve doğrulama çıktısı birlikte gösterilir.
Bu dilekçeyle tutanak metni değiştirilebilir mi?
Hayır. İmza tamamlama istemi içerik değişikliği yolu değildir; açık yazı veya hesap hatası HMK 183 kapsamında ayrı değerlendirilir.
Tarafın her beyanında imzası gerekir mi?
Genel kural bu değildir. HMK 154/3-ç ikrar, feragat, kabul ve maddede sayılan özel beyanlar için okuma ve imza şartı getirir.
İmza eksikliği kesin süreyi otomatik durdurur mu?
Kanunda böyle otomatik bir sonuç düzenlenmemiştir. Somut ara karar ve süre için mahkemeden açık karar istenir; hak kaybını önleyici işlem ayrıca yapılır.
HMK 156 neden önemlidir?
Ön inceleme, tahkikat ve yargılama işlemlerinin ancak tutanakla ispat olunacağını düzenler.
Zabıt kâtibi imzası eksikse ne talep edilir?
Asıl elektronik kayıt kontrol edilir; imza gerçekten yoksa içerik değiştirilmeden imza işleminin tamamlanması ve resmî nüshanın dosyaya alınması istenir.
Tamamlanan tutanağın onaylı örneği alınabilir mi?
HMK 158/1 kapsamında taraf, usulüne uygun onaylı tutanak örneği talep edebilir.
Word dilekçe doğrudan sunulur mu?
Hayır. Köşeli alanlar, evrak ve imza bilgileri gerçek dosyaya göre doldurulur; bulunmayan ekler ve doldurma kontrolü nihai nüshadan çıkarılır.
Yazar: Av. Halil Bakırcı, Mersin Barosu sicil 3472. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun fizikî ofisi Mersin’dedir; Türkiye genelindeki dosyalar Mersin’den yönetilir. Yayın tarihi: 29 Eylül 2026.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
