Güvenli Elektronik İmzalı Sözleşmenin Doğrulanması Dilekçesi | HMK 205 ve 210 Word
Güvenli elektronik imzalı sözleşmenin doğrulanması ve senet hükmünde değerlendirilmesi dilekçesi, ıslak imza içermeyen fakat nitelikli elektronik sertifikayla imzalanmış sözleşmenin HMK m. 205 ve 210 uyarınca incelenmesi için hazırlanır. İçerik; orijinal dosya, hash, sertifika, imza zamanı, doğrulama raporu, temsil yetkisi ve inkâr usulünü somut bir lisans sözleşmesi üzerinden açıklar.
- Kısa cevap: Güvenli elektronik imzalı sözleşme senet hükmünde midir?
- Örnek olay: Islak imzasız görünen e-imzalı lisans sözleşmesi
- HMK 205/2 ve 205/3 ne düzenler?
- 5070 sayılı Kanuna göre güvenli elektronik imza hangi unsurları taşır?
- Neden PDF çıktısı değil, orijinal elektronik dosya sunulmalıdır?
- İmza doğrulama raporunda hangi bilgiler bulunmalıdır?
- Nitelikli elektronik sertifika nasıl kontrol edilir?
- İmza zamanı ve zaman damgası aynı şey midir?
- Belge imzadan sonra değiştirildiyse ne olur?
- Davalı elektronik imzayı inkâr ederse HMK 210 nasıl uygulanır?
- Teknik bilirkişiye hangi sorular yöneltilmelidir?
- Şirket müdürünün e-imzası şirketi her durumda bağlar mı?
- İmzalı dosyanın gönderim ve kabul zinciri neden önemlidir?
- Taranmış imza görseli ile güvenli elektronik imza arasındaki fark nedir?
- Senet hükmü ile kesin delil değerlendirmesi nasıl ayrılır?
- Sonuç ve istem nasıl kurulmalıdır?
- Dilekçeye hangi belgeler eklenmelidir?
- Sık yapılan hatalar
- Word dilekçe nasıl doldurulur?
- İlgili site içi yazılar
- Sık sorulan sorular
Kısa cevap: Güvenli elektronik imzalı sözleşme senet hükmünde midir?
Usulüne göre güvenli elektronik imza ile oluşturulan elektronik veri, HMK m. 205/2 uyarınca senet hükmündedir. Aynı maddenin üçüncü fıkrası, mahkemeye delil olarak sunulan elektronik imzalı belgenin güvenli elektronik imzayla oluşturulup oluşturulmadığını hâkimin resen incelemesini emreder. Bu inceleme yalnız kâğıt çıktıya bakılarak değil, imzalı elektronik dosya ve sertifika doğrulama verileri üzerinden yapılmalıdır.
Bu örnekte davacı, 11 Şubat 2026 tarihinde PAdES formatında imzalanmış yazılım lisans sözleşmesini sunmuştur. Davalı, PDF çıktısında ıslak imza bulunmadığını ileri sürmüştür. Dilekçe; orijinal imzalı dosyanın, imza doğrulama raporunun, nitelikli elektronik sertifika bilgilerinin ve imzalama zamanındaki geçerlilik kayıtlarının incelenmesini; inkâr sürdürülürse HMK m. 210 sırasına göre tarafın dinlenmesini ve gerekirse teknik bilirkişi atanmasını ister.
Örnek olay: Islak imzasız görünen e-imzalı lisans sözleşmesi
Davacı yazılım şirketi ile davalı dağıtım şirketi arasında 11 Şubat 2026 tarihinde üç yıllık kurumsal lisans sözleşmesi imzalanmıştır. Davacı temsilcisi ve davalı şirket müdürü sözleşmenin aynı PDF dosyasını güvenli elektronik imzayla imzalamıştır. Dosyada imza sahipleri, sertifika seri numaraları, imza zamanları ve doğrulama zinciri bulunmaktadır. Lisans anahtarları teslim edilmiş, ilk dönem bedeli ödenmiş; ikinci dönem bedeli ödenmemiştir.
Davalı cevap dilekçesinde dosyaya sunulan çıktıda el yazısı imza bulunmadığını, şirket müdürünün sözleşmeyi imzalamadığını ve PDF’nin sonradan hazırlanmış olabileceğini ileri sürmüştür. Davacı yalnız basılı görüntüye dayanmamaktadır; imza katmanlarını taşıyan orijinal elektronik dosyayı, doğrulama raporunu, e-posta teslim zincirini ve lisans aktivasyon kayıtlarını sunmaktadır. Çekişme, elektronik imzanın güvenli nitelikte olup olmadığı ve imzalı verinin sonradan değişip değişmediği üzerindedir.
HMK 205/2 ve 205/3 ne düzenler?
HMK m. 205/2, usulüne göre güvenli elektronik imza ile oluşturulan elektronik verilerin senet hükmünde olduğunu açıkça düzenler. Bu sonuç, sıradan taranmış imza görseli veya e-posta sonuna yazılmış ad için kendiliğinden uygulanmaz. Belgenin 5070 sayılı Kanundaki güvenli elektronik imza şartlarını taşıması gerekir.
HMK m. 205/3’e göre hâkim, mahkemeye delil olarak sunulan elektronik imzalı belgenin güvenli elektronik imzayla oluşturulmuş olup olmadığını resen inceler. Tarafın hiç itiraz etmemesi bu kontrolü gereksiz kılmaz. Dilekçe, mahkemeden önceden belirlenmiş bir sonuç değil; orijinal dosya ve doğrulama verileri üzerinden kanundaki incelemenin yapılmasını ister.
5070 sayılı Kanuna göre güvenli elektronik imza hangi unsurları taşır?
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu m. 4’e göre güvenli elektronik imza; münhasıran imza sahibine bağlı olmalı, yalnız imza sahibinin tasarrufundaki güvenli imza oluşturma aracıyla oluşturulmalı, nitelikli elektronik sertifikaya dayanarak imza sahibinin kimliğini belirlemeli ve imzalanmış elektronik veride sonradan değişiklik yapılıp yapılmadığının tespitini sağlamalıdır.
Aynı Kanunun 5. maddesi güvenli elektronik imzanın elle atılan imzayla aynı hukuki sonucu doğurduğunu belirtir. Bununla birlikte kanunun resmî şekle veya özel merasime bağladığı işlemler ile hükümde belirtilen sözleşmeler bakımından istisnalar vardır. Örnekte sıradan bir ticari lisans sözleşmesi ele alınmakta; resmî şekil gerektiren taşınmaz devri gibi bir işlem güvenli e-imzayla yapılmış kabul edilmemektedir.
Neden PDF çıktısı değil, orijinal elektronik dosya sunulmalıdır?
Kâğıt çıktı, sayfadaki metni ve imza görünümünü gösterebilir; fakat elektronik imzanın kriptografik doğrulama verilerini taşımaz. İmza sahibinin sertifikası, imza zamanı, imzalanan veri özeti, sertifika zinciri ve dosyada değişiklik yapılıp yapılmadığı orijinal elektronik dosya üzerinden incelenir. Bu nedenle dilekçeye çıktının yanında asıl imzalı PDF veya ilgili elektronik kapsayıcı eklenir.
Dosya UYAP’a yüklenebiliyorsa elektronik imza katmanları korunarak yüklenir. Sistem dosyayı dönüştürüyorsa imzalı asıl ayrıca uygun veri taşıyıcısında sunulur ve teslim tutanağı düzenlenir. Dosyanın adı, boyutu ve hash değeri kayda geçirilir. Sonradan alınmış ekran görüntüsü, tek başına imzalı asılın yerine geçirilmez.
İmza doğrulama raporunda hangi bilgiler bulunmalıdır?
Doğrulama raporunda imza sahibinin kimliği, nitelikli elektronik sertifikanın seri numarası ve geçerlilik dönemi, sertifika hizmet sağlayıcısı, imza zamanı, kullanılan imza profili, belgenin imzadan sonra değişip değişmediği ve doğrulama sonucu yer almalıdır. Varsa zaman damgası ve iptal durumu kontrolünün kaynağı da gösterilir.
“İmza geçerli” yazan tek satırlı ekran görüntüsü yeterli açıklık sağlamaz. Raporun hangi uygulama ve tarihte üretildiği, hangi dosyanın doğrulandığı ve dosya özet değeri yazılmalıdır. Sertifikanın bugün süresinin dolmuş olması, imzalama anındaki durum incelenmeden imzanın geçersiz olduğu sonucunu tek başına doğurmaz; imza zamanındaki geçerlilik ve iptal kayıtları araştırılır.
Nitelikli elektronik sertifika nasıl kontrol edilir?
Nitelikli elektronik sertifika, imza sahibinin kimliği ile doğrulama verisini bağlayan ve 5070 sayılı Kanunun aradığı bilgileri taşıyan elektronik kayıttır. Sertifikayı düzenleyen elektronik sertifika hizmet sağlayıcısının yetkili olup olmadığı, sertifika seri numarası, geçerlilik başlangıç-bitiş tarihi, kullanım sınırlamaları ve iptal durumu kontrol edilir.
BTK, elektronik sertifika hizmet sağlayıcılarına ve e-imza mevzuatına ilişkin resmî bilgileri yayımlar. Dilekçe belirli bir sağlayıcının sertifikasını peşinen geçerli veya geçersiz ilan etmez. Dosyadaki sertifika zinciri, ilgili sağlayıcının doğrulama hizmeti ve imzalama tarihindeki durum kayıtları üzerinden incelenir.
İmza zamanı ve zaman damgası aynı şey midir?
Elektronik imza dosyasında görünen imza zamanı ile güvenilir zaman damgası aynı kavram değildir. Cihaz saatiyle kaydedilen zaman bilgisi ayrıca doğrulanmaya ihtiyaç duyabilir. Zaman damgası, bir elektronik verinin belirli zamanda var olduğunu doğrulamaya yarayan yetkili hizmet kaydıdır. Her e-imzada mutlaka zaman damgası bulunacağı varsayılmaz.
Örnekte tarafların imzalama sırası ve lisans aktivasyon zamanı önemlidir. Davacı imzası 11 Şubat saat 10.14, davalı imzası 10.42, lisans anahtarı teslimi 12.05 olarak görünmektedir. Bu zamanlar e-posta teslimi ve sistem aktivasyon kaydıyla karşılaştırılır. Çelişki varsa uzman bunun teknik nedenini açıklar; hâkim hukuki sonucu belirler.
Belge imzadan sonra değiştirildiyse ne olur?
Güvenli elektronik imzanın unsurlarından biri, imzalanmış elektronik veride sonradan değişiklik yapılıp yapılmadığının tespitine imkân vermesidir. PDF’ye imzadan sonra metin, sayfa veya ek eklenmişse doğrulama aracı değişikliği gösterebilir. Ancak her ek açıklama aynı teknik sonuca yol açmaz; imza kapsamı ve dosya yapısı uzman tarafından belirlenir.
Dilekçe, belgenin hiç değişmediğini yalnız görünüşe dayanarak ileri sürmez. Orijinal dosyanın hash değeri, imza doğrulama raporu ve varsa arşivlenen ilk kopyayla karşılaştırma sunulur. Değişiklik saptanırsa hangi imzadan sonra, hangi bölümde ve imzanın kapsadığı veri üzerinde olup olmadığı ayrı ayrı açıklanmalıdır.
Davalı elektronik imzayı inkâr ederse HMK 210 nasıl uygulanır?
HMK m. 210’a göre güvenli elektronik imzayla oluşturulmuş veriyi inkâr eden taraf, hâkim tarafından dinlenir. Bu dinlemeden sonra hâkim bir kanaate varamazsa bilirkişi incelemesine başvurulur. Kanun, her inkârda doğrudan bilirkişi atanmasını değil, önce inkâr eden tarafın dinlenmesini ve sonra ihtiyaç değerlendirmesini öngörür.
Dinlemede sertifika ve imza aracının kime ait olduğu, imza tarihinde kim tarafından kullanıldığı, kayıp veya kötüye kullanım bildirimi bulunup bulunmadığı ve sözleşme sonrası davranışlar sorulabilir. Tarafın yalnız “ıslak imzam yok” demesi elektronik imzanın niteliğine cevap değildir. Bununla birlikte araç başkası tarafından kullanılmışsa bu iddia da somut delilleriyle incelenir.
Teknik bilirkişiye hangi sorular yöneltilmelidir?
Bilirkişiden dosyanın güvenli elektronik imza içerip içermediği, imza sahibinin sertifika bilgileri, sertifikanın imza anındaki geçerlilik ve iptal durumu, imza doğrulama sonucu, belgenin imzadan sonra değişip değişmediği, imzaların kapsamı ve varsa zaman damgasının geçerliliği sorulur. İncelenen dosyanın hash değeri rapora yazılır.
Bilirkişiden sözleşmenin geçerli olduğu, davalının borçlu bulunduğu veya imzanın şirketi bağlayacağı yönünde hukuki görüş istenmez. Temsil yetkisi, sözleşmenin kapsamı ve borcun doğumu mahkemenin değerlendireceği konulardır. Uzmanın görevi yalnız özel teknik bilgi gerektiren elektronik imza doğrulamasıdır.
Şirket müdürünün e-imzası şirketi her durumda bağlar mı?
Elektronik imzanın teknik olarak belirli kişiye ait olması ile o kişinin şirket adına işlem yapma yetkisi ayrı meselelerdir. Ticaret sicili kayıtları, temsil şekli, müşterek veya münferit imza düzeni, yetki sınırı ve sözleşme tarihi incelenir. Güvenli elektronik imza, imza sahibinin kimliğini ve veriye bağlılığını doğrular; bulunmayan temsil yetkisini yaratmaz.
Örnekte davalı müdürün imza tarihinde münferit temsil yetkisi ticaret sicili kayıtlarıyla gösterilmektedir. Temsil müşterek olsaydı tek müdür imzasının şirketi bağlayıp bağlamadığı ayrıca tartışılacaktı. Dilekçe bu nedenle güncel ve imza tarihini kapsayan ticaret sicili kayıtlarını da delil listesine ekler.
İmzalı dosyanın gönderim ve kabul zinciri neden önemlidir?
E-posta veya KEP iletisi, hangi dosyanın hangi tarihte hangi hesaba gönderildiğini gösterebilir. İmzalı dosyanın davalı tarafından geri gönderilmesi, lisans anahtarının aynı gün aktive edilmesi ve ilk dönem bedelinin ödenmesi, belgenin işlem zinciri içindeki yerini açıklar. Bu kayıtlar elektronik imzanın kriptografik kontrolünün yerine geçmez; onu bağlama oturtur.
Dilekçede e-posta üstbilgileri, KEP gönderim-delil kayıtları, lisans teslim tutanağı ve aktivasyon logları ispat edeceği vakıayla eşleştirilir. Uyuşmazlıkla ilgisiz bütün posta kutusu veya sistem verisi istenmez. Tarih, hesap, dosya adı ve proje kodu ile sınırlı talep kurulur.
Taranmış imza görseli ile güvenli elektronik imza arasındaki fark nedir?
Taranmış imza görseli, bir el yazısı imzanın resim olarak belgeye eklenmesidir; tek başına nitelikli sertifika, güvenli imza oluşturma aracı veya kriptografik bütünlük sağlamaz. Güvenli elektronik imza ise 5070 sayılı Kanundaki teknik ve hukuki unsurlara dayanır. Görsel olarak benzer görünseler de ispat rejimleri aynı değildir.
Bu nedenle dilekçede PDF sayfasında imza resmi bulunması “güvenli e-imza” diye adlandırılmaz. Doğrulama paneli, sertifika ve imza katmanı bulunmayan dosya hakkında HMK m. 205/2 sonucu doğrudan ileri sürülmez. Belgenin gerçek niteliği dosya üzerinden belirlenir.
Senet hükmü ile kesin delil değerlendirmesi nasıl ayrılır?
HMK m. 205/2, usulüne göre güvenli elektronik imzayla oluşturulan veriyi senet hükmünde kabul eder. HMK m. 205’in adi senetlere ilişkin birinci fıkrası ve elektronik veriye ilişkin ikinci-üçüncü fıkraları birlikte okunmalıdır. Belgenin içeriği, imza yetkisi, irade bozukluğu veya borcun ifa edildiği gibi diğer savunmalar ayrıca incelenebilir.
Dilekçe, teknik imza doğrulandı diye davanın tümünün otomatik kabulünü istemez. Önce belgenin güvenli elektronik imza niteliği belirlenir; sonra temsil yetkisi, sözleşme hükümleri, teslim, ödeme ve savunmalar ilgili ispat kurallarına göre değerlendirilir. Bu ayrım, hukuki ve teknik incelemenin birbirine karışmasını önler.
Sonuç ve istem nasıl kurulmalıdır?
İlk bentte imza katmanlarını taşıyan orijinal elektronik dosyanın dosyaya alınması ve hash değerinin tutanağa yazılması istenir. İkinci bentte imza doğrulama raporu, sertifika seri numarası, sağlayıcı, imza zamanı, geçerlilik ve iptal durumunun incelenmesi talep edilir. Üçüncü bentte HMK m. 205/3 uyarınca resen güvenli elektronik imza incelemesi yapılması istenir.
İnkâr sürüyorsa HMK m. 210 uyarınca inkâr eden tarafın dinlenmesi; hâkim kanaate varamazsa teknik bilirkişi incelemesi yapılması talep edilir. Belgenin HMK m. 205/2 uyarınca senet hükmünde değerlendirilmesi, temsil ve sözleşmenin esasına ilişkin diğer savunmaların ayrıca incelenmesi istenir. Bilirkişiye hukuki sonuç bırakılmaz.
Dilekçeye hangi belgeler eklenmelidir?
İmza katmanlarını içeren orijinal PDF veya elektronik kapsayıcı, dosya hash tutanağı, ayrıntılı imza doğrulama raporu, nitelikli elektronik sertifika bilgileri, varsa zaman damgası raporu, e-posta veya KEP gönderim-delil kayıtları, lisans teslim ve aktivasyon kayıtları ile ilk dönem ödeme dekontu eklenir.
İmza tarihinde şirket müdürünün temsil yetkisini gösteren ticaret sicili kayıtları ayrıca sunulur. Yalnız kâğıt çıktı eklenip asıl elektronik dosya saklanmazsa doğrulama güçleşir. Veri taşıyıcısı teslim ediliyorsa marka, seri numarası, dosya adı, boyutu ve hash değeri tutanakta gösterilir.
Sık yapılan hatalar
En sık hata, imza görseli bulunan her PDF’yi güvenli elektronik imzalı saymaktır. Diğer hatalar; yalnız çıktıyı sunmak, sertifika seri numarasını ve imza anındaki iptal durumunu kontrol etmemek, cihaz saatini zaman damgasıyla karıştırmak, bugünkü sertifika süresine bakıp geçmiş imzayı doğrudan geçersiz saymak ve imza sahibinin temsil yetkisini incelememektir.
Her inkârda HMK m. 210’daki tarafı dinleme aşamasını atlayarak bilirkişi istemek, bilirkişiden sözleşmenin geçerliliğine karar vermesini talep etmek, hash ve dosya adını tutanağa bağlamamak, taranmış kopyayla güvenli e-imzayı aynı kabul etmek ve resmî şekle tabi işlemlerde 5070 sayılı Kanundaki istisnaları görmezden gelmek de önemli hatalardır.
Word dilekçe nasıl doldurulur?
Word dosyasındaki mahkeme, esas numarası, taraf, sözleşme, imza tarihi, dosya adı, hash, sertifika seri numarası ve sağlayıcı bilgileri gerçek kayıtlara göre doldurulur. Örnek lisans sözleşmesi başka türdeyse konu ve istem değiştirilir. Zaman damgası yoksa varmış gibi yazılmaz; ilgili seçenek çıkarılır.
Şirketi imzalayan kişinin imza tarihindeki temsil şekli ticaret sicilinden doğrulanır. Orijinal elektronik dosya güvenli ortamda korunur ve sunulan kopyayla hash karşılaştırması yapılır. Köşeli alanlar ile doldurma kontrolü sunulacak nüshadan silinir; ek listesi gerçek dosyalarla karşılaştırıldıktan sonra dilekçe imzalanır.
İlgili site içi yazılar
Elektronik dosya kullanımı için UYAP e-imza kurulum rehberi, resmî dosya kontrolü için UYAP evrak doğrulama rehberi, UDF ve PDF ayrımı için UYAP doküman rehberi ve yurt dışı kullanım için yurt dışından e-imza rehberi incelenebilir.
İmza inkârı usulü için HMK 208–211 imza inkârı rehberi, elektronik verinin belge niteliği için HMK 199 elektronik belge rehberi ve delillerin birlikte değerlendirilmesi için HMK 198 banka ve mesaj delili dilekçesi kullanılabilir.
Resmî mevzuat ve kurum bağlantıları
- UYAP Mevzuat 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
- TBMM 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kabul metni
- BTK Elektronik İmza Mevzuatı
- BTK Elektronik Sertifika Hizmet Sağlayıcıları
Güvenli elektronik imzalı sözleşme doğrulama Word indir
Güvenli elektronik imzalı sözleşmenin doğrulanması HMK 205 ve 210 Word (.docx) indir
Sık sorulan sorular
Güvenli elektronik imzalı belge senet sayılır mı?
Evet. HMK m. 205/2, usulüne göre güvenli elektronik imzayla oluşturulan elektronik veriyi senet hükmünde kabul eder.
Hâkim e-imzayı kendiliğinden kontrol eder mi?
Evet. HMK m. 205/3 uyarınca belgenin güvenli elektronik imzayla oluşturulup oluşturulmadığı resen incelenir.
PDF’de imza resmi bulunması güvenli e-imza için yeterli mi?
Hayır. Güvenli e-imza; nitelikli sertifika, güvenli imza aracı ve doğrulanabilir bütünlük şartlarını taşımalıdır.
Belgenin çıktısı doğrulama için yeterli midir?
Hayır. İmza katmanlarını ve sertifika verilerini taşıyan orijinal elektronik dosya sunulmalıdır.
Sertifikanın süresi bugün dolmuşsa eski imza geçersiz mi?
Otomatik olarak değil. İmza anındaki sertifika geçerliliği ve iptal durumu incelenir.
Zaman damgası her e-imzada zorunlu mudur?
Her güvenli elektronik imzada mutlaka zaman damgası bulunduğu varsayılamaz; mevcutsa geçerliliği ayrıca doğrulanır.
Davalı e-imzayı inkâr ederse ne olur?
HMK m. 210 uyarınca önce inkâr eden taraf dinlenir; hâkim kanaate varamazsa bilirkişi incelemesi yapılır.
Bilirkişi sözleşmenin geçerli olduğuna karar verebilir mi?
Hayır. Bilirkişi teknik doğrulama yapar; hukuki geçerlilik ve borç ilişkisi mahkemeye aittir.
E-imza kişinin şirketi temsil ettiğini de ispatlar mı?
E-imza imza sahibinin kimliğini doğrular; şirketi temsil yetkisi ticaret sicili ve yetki kayıtlarından ayrıca incelenir.
İmzadan sonra PDF değiştirildiyse anlaşılır mı?
Güvenli imza doğrulaması, imza kapsamındaki veride sonradan değişiklik bulunup bulunmadığını tespit etmeye elverişlidir.
Yazar ve kapsam
Avukat Halil Bakırcı tarafından HMK m. 199, 205 ve 210 ile 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu m. 4–5 kapsamında hazırlanmıştır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun fizikî ofisi Mersin’dedir; Türkiye genelindeki dosya ve hukuki süreçler Mersin merkezli olarak yönetilir. Metin bilgilendirme amaçlıdır. Word örneği, güvenli elektronik imzalı ticari lisans sözleşmesinin doğrulanmasına göre hazırlanmış olup gerçek dosyanın imza formatı, sertifikası, temsil kayıtları ve savunmalarına göre uyarlanmalıdır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
