Sigorta Primi Artışına Karşı Fesih Bildirim Dilekçesi | TTK 1414
Sigorta primi artışına karşı fesih bildirim dilekçesi, devam eden sigorta sözleşmesinde teminat kapsamı değişmeden ayarlama şartına dayanılarak prim yükseltildiğinde, sigorta ettirenin TTK 1414’teki hakkını kullanmasını sağlayan bildirimdir. Kanun, sigortacının bildirimini alan sigorta ettirene bu tarihten itibaren bir ay içinde sözleşmeyi feshetme hakkı verir. Metin, yalnız primin yüksek bulunmasına veya başka şirketin daha düşük teklif vermesine dayanmaz; mevcut sözleşme, ayarlama şartı, kapsam ve bildirim tarihini birlikte açıklar.
Aşağıdaki örnek, sözleşme devam ederken yapılan prim ayarlamasına ilişkindir. Süresi bitmiş poliçe için sunulan yeni dönem teklifi, eklenen teminat karşılığında değişen prim ve sigortalının talep ettiği yeni kapsam aynı işlem değildir. Başvurunun TTK 1414 kapsamında kurulması için gerçek olay bu hükümdeki şartlarla örtüşmelidir. Dilekçede fesih iradesi açıkça açıklanır; yalnız indirim isteyen ve indirimin sonucunu bekleyen bir başvuru olarak bırakılmaz.
TTK 1414 hangi prim artışında fesih hakkı verir?
TTK 1414’ün ilk şartı, sigortacının primi ayarlama şartına dayanarak yükseltmesidir. Bu şartın sözleşmede hangi maddede yer aldığı ve artış bildiriminde nasıl uygulandığı gösterilir. İkinci şart, sigorta teminatının kapsamında değişiklik yapılmamış olmasıdır. Üçüncü temel veri, artış bildiriminin sigorta ettiren tarafından alındığı tarihtir. Bir aylık fesih hakkı bu tarihe bağlanmıştır. Bu üç unsurdan biri açıklanmadan yalnız artan tutarı yazmak hukuki dayanağın kurulmasını eksik bırakır.
Hüküm, prim ayarlamasını kendiliğinden hukuka aykırı sayan bir iptal kuralı değildir. Belirtilen koşullarda sigorta ettirene sözleşmeden çıkma hakkı tanır. Dilekçe bu yüzden her artışın geçersiz olduğunu veya önceki primin zorunlu olarak devam edeceğini iddia etmez. Başvurucunun amacı eski tutarla sözleşmeyi sürdürmekse bu istek ile kanuni fesih iradesi birbirinden ayrılır. Aşağıdaki örnek, sözleşmeyi feshetmeye karar vermiş sigorta ettiren içindir.
Başvuruyu yapan kişi poliçedeki sigorta ettiren sıfatını doğrular. Sigortalı ile sigorta ettiren farklıysa, yalnız rizikoya maruz kalan kişinin adıyla bu hak kullanılmış sayılmaz. Vekille bildirim yapılacaksa temsil belgesi ve başvurucunun kimliği eklenir. Şirket adına işlemde imza ve temsil kaydı kontrol edilir. Her durumda poliçe numarası ve ilgili sözleşme dönemi bildirimde açık olmalıdır; aynı sigortacıdaki bütün sözleşmeler belirsiz bir fesih cümlesine dahil edilmez.
Teminat kapsamının değişmediği nasıl gösterilir?
Mevcut poliçe, özel şartlar, genel şartların ilgili bölümü ve artış zeyli birlikte karşılaştırılır. Teminat türleri, limitler, muafiyetler, istisnalar ve süre alanları ayrı satırlarda kontrol edilir. Yalnız ürün adının aynı kalması, teminat kapsamının hiç değişmediğini göstermeye yeterli değildir. Artış bildiriminde ek teminat veya limit değişikliği yazılmışsa bu kayıt görmezden gelinmez. Başvuru, karşılaştırılan belgelerin tarih ve numaraları üzerinden kurulur.
Ayarlama maddesinin adı veya numarası, sözleşmedeki haliyle dilekçeye alınır. Poliçede bulunmayan bir “enflasyon maddesi” başvurucunun varsayımıyla eklenmez. Sigortacının bildiriminde dayanak belirtilmiyorsa mevcut metin ve eksik açıklama açıkça yazılır. Hakkın kullanılması için belgelerin yeterli olup olmadığı değerlendirilirken bir aylık süre ayrıca izlenir; ek açıklama talebinin süreyi kendiliğinden durdurduğu ileri sürülmez.
| Karşılaştırılacak alan | Eski kayıt | Artış bildirimiyle kontrol |
|---|---|---|
| Poliçe ve dönem | Numara, başlangıç ve bitiş | Devam eden aynı sözleşme mi? |
| Prim | Önceki tutar, para birimi ve ödeme dönemi | Yeni tutar ve uygulanma tarihi nedir? |
| Ayarlama şartı | Sözleşme maddesi ve metni | Artış hangi şarta dayandırılmış? |
| Teminat | Tür, limit, muafiyet ve istisna | Kapsam değişmiş mi? |
| Bildirim | Sigortacının gönderdiği belge | Gerçek alındı tarihi ve teslim kaydı nedir? |
Karşılaştırma tablosuna yalnız görülen belge bilgileri yazılır. Sözleşme eki bulunmuyorsa “ek görülmedi” kaydı tutulur; bulunmayan ek okunmuş gibi sonuç yazılmaz. Başvurucu tarafından sonradan hazırlanmış karşılaştırma notu ile sigortacının gerçek zeyli ayrı dosyalanır. Bu düzen, hangi açıklamanın şirketten geldiğini ve hangisinin başvurucunun değerlendirmesi olduğunu ayırır.
Yenileme teklifiyle mevcut sözleşmenin ayarlanması nasıl ayrılır?
Yeni dönem için gönderilen belgede başlangıç ve bitiş tarihleri mevcut poliçeden farklıysa, hangi sözleşmeye ilişkin fiyat sunulduğu önce belirlenir. Başvurucu yeni teklifi kabul etmediğini bildirmek istiyorsa bunu devam eden sözleşmenin TTK 1414 uyarınca feshiyle eşitlemez. Mevcut dönem teminatı ile sonraki dönemde önerilen teminat ayrı karşılaştırma sütunlarında tutulur. Aynı şirketin aynı ürün adıyla yeni belge göndermesi bu tarih ayrımını ortadan kaldırmaz.
Prim tahsilatı otomatik ödeme üzerinden yapılıyorsa banka hareketlerindeki tahsilat açıklaması ve hangi poliçeye ait olduğu kontrol edilir. Birden fazla sözleşmenin primleri aynı hesaptan alınmışsa toplam çekim tutarı tek poliçenin artışı gibi yazılmaz. Fesih bildirimi ile banka ödeme talimatına ilişkin işlem ayrı kaydedilir. Ödemeyi durdurmak tek başına bu örnekteki açık fesih bildirimini oluşturmaz; sözleşmenin sona erdiği kayıt ve prim hesabı sigortacıdan alınır.
Bir aylık fesih süresinin başlangıcı hangi tarihtir?
TTK 1414, sigortacının bildirimini alma tarihinden itibaren bir ay der. Bildirimin üzerindeki düzenleme tarihi, gönderildiği tarih, sigorta ettirenin aldığı tarih ve artışın uygulanacağı tarih birbirine karıştırılmaz. Dilekçede gerçek alındı tarihi yazılır ve bunu gösteren kayıt eklenir. Süre “otuz gün” diye yeniden ifade edilmez; kanunun kullandığı ay birimi esas alınır. Son gün hesabı gerçek tarih ve uygulanacak süre hesabı kuralları üzerinden ayrıca denetlenir.
Elektronik gönderimde yalnız ekranın görüntülendiği tarih yazılıp gerçek teslim kaydı saklanmadan hareket edilmez. Kağıt bildirimde zarf, teslim belgesi ve yazının eki korunur. Aynı artış farklı kanallardan bildirilmişse bütün kayıtlar kronolojik sıraya konulur. Başvurucu kendisine ulaşmamış bir bildirimi alınmış gibi, alınmış olanı da daha geç ulaşmış gibi anlatmaz. Fesih iradesi belirlenen bir aylık aralıkta muhataba ispatlanabilir şekilde yöneltilir.
Sigortacıyla indirim görüşmesi yapılması, açıklama istenmesi veya çağrı merkezine itiraz bırakılması kanunda fesih süresini durduran bir işlem olarak sayılmamıştır. Bu işlemlerin kaydı tutulur; fakat fesih hakkının kullanılması bunlara bağlanmaz. “Önce cevabınızı bekliyorum, sonra feshedeceğim” cümlesi yerine, hak kullanılacaksa bildirim metninde fesih açıkça açıklanır. Süresi geçen bir başvuruya sonradan erken tarih yazmak gerçek kayıtları değiştirmez.
Fesih bildirimi kime yapılır?
TTK 1416/1, sigorta ettirenin tebliğ ve bildirimlerinin sigortacıya veya sözleşmeyi yapan ya da yapılmasına aracılık eden acenteye yapılmasını düzenler. Dilekçede sigortacının tam unvanı ile poliçe bilgisi gösterilir. Acente üzerinden teslim yapılacaksa acentenin bu sözleşmeyle bağlantısı ve teslim alan kişi kayıt altına alınır. Sözleşmeyle ilgisi bulunmayan bir satış noktasına bırakılan metnin doğru muhataba ulaştığı varsayılmaz.
Bildirim yönteminin belgelenebilir olması önemlidir. İmzalı metnin ve eklerin aynı başvuruyla ulaştığı gösterilir. Şirketin başvuru sisteminde yalnız bir konu başlığı yazılması, kapsamlı fesih metninin eklenmiş olduğunu her durumda kanıtlamaz. Ek dosya adı, başvuru numarası ve alındı kaydı saklanır. Sigortacının kendi formu kullanılıyorsa formdaki “indirim talebi”, “yenilememe” veya “cayma” alanları bu fesih işlemiyle karıştırılmadan kontrol edilir.
Sigorta primi artışına karşı fesih bildirim dilekçesi örneği
TTK 1414 fesih bildirimi Word dosyasını indir. Şablonda eski ve yeni primler, ayarlama şartı, aynı kalan teminat ve gerçek bildirim tarihi birlikte doldurulur. İade talebi, ödenmiş primin hesabına göre uyarlanır. Hazırlık sayfası gönderilecek nüshadan çıkarılır.
[SİGORTA ŞİRKETİNİN TAM UNVANI]
[İLGİLİ BİRİMİNE]
BİLDİRİMDE BULUNAN: [Ad soyad/unvan, kimlik veya vergi numarası, adres]
SIFATI: Sigorta ettiren
VEKİLİ: [Varsa adı ve temsil bilgisi]
POLİÇE: [Poliçe numarası, türü, başlangıç ve bitiş tarihi]
BİLDİRİMİN ALINDIĞI TARİH: [Gerçek tarih ve teslim kaydı]
KONU: Teminat kapsamında değişiklik yapılmadan ayarlama şartına dayanılarak prim artırılması nedeniyle TTK 1414 uyarınca sigorta sözleşmesini feshettiğimin bildirimi ve fesih hesabının verilmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. [Poliçe numarası] sayılı sözleşmenin sigorta ettireniyim. Sözleşme [başlangıç]–[bitiş] dönemine ilişkindir. Mevcut poliçe ve özel şartlar Ek-1’de sunulmuştur. Bildirim devam eden bu sözleşmeye yöneliktir.
2. Tarafınızdan gönderilen [tarih ve numara] sayılı bildirimde prim [önceki tutar ve ödeme dönemi] tutarından [yeni tutar ve ödeme dönemi] tutarına yükseltilmiştir. Artışın dayanağı olarak sözleşmenin [madde numarası ve ayarlama şartı] gösterilmiştir. Artış yazısı ve ilgili sözleşme maddesi Ek-2’de yer almaktadır.
3. Artış öncesi ve sonrası [teminat türleri, limitler, muafiyetler ve istisnalar] Ek-3’te karşılaştırılmıştır. Ekli belgelerde sigorta teminatının kapsamında değişiklik yapılmadan prim ayarlaması yapıldığı görülmektedir. Bu açıklama gerçek poliçe ve zeyil kayıtlarına dayanmaktadır.
4. Sigortacının prim artışına ilişkin bildirimini [alındı tarihi] tarihinde [teslim yöntemi] üzerinden aldım. Alındı kaydı Ek-4’tedir. İşbu fesih bildirimi, TTK 1414’te bu tarihe bağlanan bir aylık süre içinde yapılmaktadır.
5. TTK 1414’teki hakkımı kullanarak belirtilen sigorta sözleşmesini feshediyorum. Bu beyan yalnız prim indirimi görüşmesi veya sonraki dönem için yenilememe talebi değildir. Bildirimin alınış tarihinin ve sözleşmenin sona ermesine ilişkin kaydın tarafıma yazılı olarak verilmesini istiyorum.
6. Sözleşme kapsamında ödediğim primlere ilişkin belgeler Ek-5’tedir. TTK 1419 gereğince, Kanunda aksine hüküm bulunmayan kapsamda işlemeyen günlere ait ödenmiş prim hesabının dönem, gün ve tutar bilgileriyle verilmesini; iade edilecek tutarın [başvurucuya ait IBAN] hesabına gönderilmesini talep ediyorum. Bu talep, ödenmiş primlerin tamamının koşulsuz iadesi şeklinde kurulmamıştır.
HUKUKİ DAYANAK: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.1414, bildirim yönünden m.1416/1 ve prim hesabı yönünden m.1419.
SONUÇ VE BİLDİRİM: Açıklanan ayarlama şartına dayalı prim artışı nedeniyle [poliçe numarası] sayılı sözleşmeyi TTK 1414 uyarınca feshettiğimi bildiririm. Fesih bildiriminin alındığı tarih, sona erme kaydı ve gerekçeli prim hesabının [adres/iletişim yöntemi] üzerinden tarafıma verilmesini; kanunen iade edilecek ödenmiş prim tutarının belirtilen hesabıma gönderilmesini talep ederim. [Tarih]
Sigorta ettiren / Vekili
[Ad soyad/unvan ve imza]
EKLER: Ek-1 Poliçe ve özel şartlar; Ek-2 artış yazısı ve ayarlama maddesi; Ek-3 teminat karşılaştırması; Ek-4 alındı kaydı; Ek-5 prim ödeme belgeleri; Ek-6 varsa temsil belgesi.
Fesih sonrası prim iadesi nasıl istenir?
TTK 1419, sözleşme sona erdiğinde Kanunda aksi öngörülmemişse işlemeyen günlere ait ödenmiş primlerin sigorta ettirene geri verilmesini düzenler. Fesih dilekçesinde bu hükmün şartı korunur. Daha önce teminat altında geçen döneme ait bütün primin hiçbir ayrım yapılmadan iadesi istenmez. Ödenmiş tutar, kapsadığı dönem, sözleşmenin sona erdiği kayıt tarihi ve işlemeyen günler açıklanarak hesap talep edilir.
Sigortacının hesap dökümünde herhangi bir kesinti veya ayrı tahakkuk bulunuyorsa bunun dayanağı ve ilgili dönem yazılı istenir. Başvurucu kendi hazırladığı tahmini rakamı şirketin kesin borcu gibi göstermemelidir. Gerçek ödeme dekontları, prim takvimi ve şirketin dökümü karşılaştırılır. İade talebinin reddi veya tutarı hakkında uyuşmazlık çıkarsa bu durum, fesih beyanından ayrı belgelerle ele alınır.
Fesih ile teminatın devamı hakkında kayıt tutulmalıdır
Fesih hakkının kullanılması, sigorta teminatının sürekli devam etmesini sağlayan işlem değildir. Bu örnek poliçeyi sona erdirme iradesi içerir. Başvurucu yeni sözleşme yapılacaksa o sözleşmenin başlangıcını, teminatını ve primini ayrıca kontrol eder. Yeni teklif alınmış olması, yeni sigorta sözleşmesinin kurulmuş olduğunu veya önceki teminatın kesintisiz sürdüğünü tek başına göstermez.
Zorunlu sigorta yükümlülüğü bulunan işlemde fesih hakkı ile sigortasız faaliyette bulunma konusu ayrı tutulur. Önceki poliçenin sona erdirilmesi, başka bir kanundan doğan sigorta yaptırma yükümlülüğünün kaldırıldığı anlamına gelmez. Dilekçede “fesih sonrası bütün riskler yine sigortacıya aittir” gibi dayanağı bulunmayan kayıt kullanılmaz. Somut poliçenin sona erme kaydı ile yeni teminatın başlangıç kaydı aynı dosyada korunur.
Gönderim sonrası hangi kayıtlar doğrulanır?
Sigortacının cevabı alındığında işlem türü kontrol edilir. Talep yanlışlıkla yalnız indirim başvurusu veya sonraki dönem yenilememe kaydı olarak işlenmişse gerçek fesih metni ve teslim kaydı gösterilerek düzeltme istenir. Poliçe numarası, başvurucu sıfatı, alındı tarihi ve prim hesabı ayrıca karşılaştırılır. Başvurucunun kendi nüshası değiştirilmeden saklanır; sonradan yapılan düzeltme talebi yeni tarihli ayrı belge olur.
Çalışma dosyasında artış bildirimi, sözleşme maddesi, teminat karşılaştırması, fesih bildirimi ve cevap kronolojik sıradadır. Belge eksikliği ile hukukî ret birbirinden ayrılır. Sigortacı bir şartın gerçekleşmediğini ileri sürüyorsa hangi şartı ve hangi kayıt üzerinden ileri sürdüğü yazılı olarak belirlenir. Böylece sonraki başvuruda genel şikayet yerine somut uyuşmazlık ve delil bağlantısı sunulur.
Sık sorulan sorular
1. Her sigorta primi artışı TTK 1414 kapsamına girer mi?
Hayır. Hüküm, teminat kapsamı değişmeden ayarlama şartına dayanılarak yapılan artışı düzenler. Yeni dönem teklifi ve ek teminat karşılığı değişiklik aynı kabul edilmez. Gerçek poliçe ve bildirim karşılaştırılır.
2. Fesih hakkının süresi kaç gündür?
Kanun günlük süre yerine bir ay belirler. Başlangıç, sigortacının artış bildirimini alma tarihidir. Bir ay ifadesi otuz gün olarak değiştirilmez; gerçek tarihler üzerinden süre hesabı yapılır.
3. Artışın yürürlüğe gireceği tarih süreyi başlatır mı?
TTK 1414 başlangıcı bildirimin alınmasına bağlar. Düzenleme, gönderim, alındı ve artışın uygulanma tarihleri ayrı kayıtlardır. Dilekçede alındı tarihi ve bunu gösteren belge belirtilir.
4. Yalnız indirim istemek fesih bildirimi midir?
Bu örnek açık fesih iradesi içerir. İndirim görüşmesi ve açıklama talebi farklı işlemlerdir. Fesih hakkı kullanılacaksa sözleşmenin feshedildiği açıkça bildirilir; cevap beklemeye bağlanmaz.
5. Bildirimi acenteye yapmak mümkün mü?
TTK 1416/1 sigortacıya veya sözleşmeyi yapan ya da yapılmasına aracılık eden acenteye bildirimi düzenler. Acentenin ilgili sözleşmeyle bağlantısı ve teslim kaydı belgelenir.
6. Poliçenin ürün adının aynı kalması yeterli mi?
Ürün adı yanında teminatlar, limitler, muafiyetler ve istisnalar karşılaştırılır. İlgili poliçe ve zeyil okunmadan kapsamın değişmediği beyanı verilmez. Gerçek belge bilgileri esas alınır.
7. Fesihten sonra ödediğim bütün prim geri mi gelir?
TTK 1419, Kanunda aksi öngörülmemişse işlemeyen günlere ait ödenmiş primleri düzenler. Ödenmiş tutarın tamamı koşulsuz iade şeklinde yazılmaz. Dönem ve gün hesabı istenir.
8. Sigortacının cevap vermemesi bir aylık süreyi durdurur mu?
TTK 1414 böyle bir durma düzenlemez. Bilgi veya indirim cevabı beklemek fesih hakkının süresi içinde kullanılmasının yerine geçirilmez. Teslim edilebilir açık fesih bildirimi hazırlanır.
9. Bu dilekçe mahkemeye dava açmak için mi kullanılır?
Metin sigortacıya veya ilgili acenteye yöneltilen fesih bildirimidir. Sonraki prim hesabı ya da fesih uyuşmazlığı için başvuru yolu ve usul ayrı değerlendirilir. Bildirim dava dilekçesi sayılmaz.
10. Yeni poliçe teklifi teminatın kesintisiz olduğunu gösterir mi?
Teklif alınması sözleşmenin kurulmasıyla aynı değildir. Yeni sigortanın başlangıcı ve teminat kayıtları ayrıca doğrulanır. Eski sözleşmenin feshi zorunlu sigorta yükümlülüğünü kendiliğinden kaldırmaz.
Resmî kaynaklar ve ilgili yazılar
- Mevzuat Bilgi Sistemi: Türk Ticaret Kanunu — m.1414, 1416 ve 1419.
- İBB sitesindeki 6102 sayılı Kanun PDF metni.
- Sigorta primi ayarlamasında fesih hakkının kapsamı.
- Sözleşme sona erdiğinde kullanılmayan primin hesabı.
- Sigorta poliçesinin verilmesine ilişkin yükümlülük.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu — Mersin. Prim artışına ilişkin başvurularda poliçe, ayarlama şartı, teminat kapsamı ve gerçek teslim tarihleri birlikte incelenir. Mersin ofisimiz üzerinden Türkiye genelindeki hukuki dosyaların süreç yönetimi yürütülür. Fesih bildirimi, başvurucunun doğrulanmış sözleşme sıfatı ve belgeleri esas alınarak hazırlanır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
