İntifa Konusu Malların Defterinin Tutulması Talep Dilekçesi

İntifa konusu malların defterinin tutulması talep dilekçesi, malik veya intifa sahibinin karşı taraftan, giderleri paylaşarak malların noterlikçe resmî defterinin tutulmasını istemesi için hazırlanır. Doğrudan dayanak Türk Medeni Kanunu m.811 hükmüdür. Talep hakkı her iki tarafa tanınmıştır ve kanun bu talebin her zaman ileri sürülebileceğini belirtir. Bu nedenle yalnız intifanın kurulduğu gün kullanılabilen bir hak olarak gösterilemez.

Word dosyası üç bölüm içerir: karşı tarafa gönderilecek talep, malları tek tek tanımlamaya yarayan hazırlık formu ve işlem ile gider paylaşımını izleme sayfası. Hazırlık listesi, noterlikçe tutulan resmî defterin kendisi değildir. Amaç, hangi mallar için işlem istendiğini açıkça göstermek ve noterlik işlemini doğru kapsamla hazırlamaktır. Hakkın genel yapısı için intifa hakkı ve tarafların yükümlülükleri rehberi ayrıca incelenebilir.

TMK m.811 neyi isteme hakkı verir?

Madde, intifa ilişkisine konu malların noterlikçe resmen defterinin tutulmasına yöneliktir. Talep, karşı tarafın bütün malvarlığını açıklamasını isteyen sınırsız bir araştırma değildir. Hangi intifa ilişkisine ve hangi mallara dayanıldığı belirlenir. Başvurunun başına hak sahibinin sıfatı, hakkı kuran belge ve kapsam yazılması bu nedenle önemlidir. Genel ifadeli bir liste, intifa dışındaki malları kendiliğinden işleme dahil etmez.

Kanundaki gider paylaşımı unsuru da talebin parçasıdır. Dilekçeye bütün noterlik giderlerinin hiçbir açıklama olmadan karşı tarafa ait olduğu yazılmaz. İşlem için gereken gider bilgisi alınır, kapsamla eşleştirilir ve paylaşımın uygulanması kayıt altına alınır. Kanunda bulunmayan sabit bir noterlik ücretini bu örneğe eklemek doğru değildir. Belgenin sayısı ve işlemin kapsamı görülmeden kesin toplam maliyet ilan edilmez.

Malik de intifa sahibi de başvurabilir

Malik, intifa nedeniyle kullanımını bırakmış olduğu malların belirlenmesini isteyebilir. İntifa sahibi de kendisine bırakılan malların kapsamını ve mevcut durumunu kayıt altına almak için aynı kanuni haktan yararlanır. Talep tek tarafın ayrıcalığı değildir. Hazır dilekçede başvuran sıfatı için iki seçenek verilmiştir; imzalanacak nüshada gerçek sıfat seçilir ve kullanılmayan seçenek çıkarılır.

Malik ve intifa sahibi dışında bir kişi başvuruyu iletecekse temsil sıfatı açıklanır. Eşyayı fiilen kullanan çalışan, aile üyesi veya kiracı olmak tek başına m.811’deki taraf sıfatını vermez. Temsil belgesiyle hak sahipliğini gösteren belge farklıdır. Birinin bulunması diğerinin yerini tutmaz. Kurumsal taraflarda tam unvan ve yetkili kişi bilgileri, işlemde kimin adına hareket edildiğini gösterecek biçimde yazılır.

Hangi aşamada talep edilir?

Kanunun “her zaman” ifadesi, talebi sadece ilk teslim gününe bağlamaz. Başlangıçta ayrıntılı kayıt tutulmamış olması, devam eden ilişkide malların resmî defterini isteme hakkını ortadan kaldırmaz. Bununla birlikte bugün yapılacak kayıt, yıllar önceki durumu bizzat gözlenmiş hâle getirmez. Mevcut durumun tarihi ile eski teslim belgesinin tarihi ayrı gösterilmelidir. Sonraki kayıt geriye yürüyen kesin bir gözlem gibi sunulmaz.

İntifanın sona ermesi veya malın geri verilmesiyle ilgili alacak ve süre sorunları, defter istemiyle kendiliğinden çözülmez. TMK m.802 geri verme anında ileri sürülebilecek istemler için ayrı zamanaşımı düzenler. M.811’deki talep hakkı bu süreyi her durumda uzatan bir hüküm değildir. Bir ödeme veya zarar talebi de bulunuyorsa onun hukuki sebebi ve süresi ayrıca değerlendirilir.

Özel liste ile noterlikçe resmî defter arasındaki fark

Tarafların hazırladığı tablo, işleme konu malları tanıtır ve hazırlığı kolaylaştırır. Noterlikçe yapılması gereken resmî işlemin yerine geçmez. Dosyadaki ikinci sayfa bu nedenle “hazırlık” olarak adlandırılmıştır. Kullanıcı, boş formu doldurarak resmî defter düzenlemiş olduğunu ileri sürmemelidir. Noterlik işlemine ilişkin belge, işlem tarihi ve kayıt bilgisi daha sonra ayrıca takip edilir.

Bir teslim tutanağının varlığı da m.811 kapsamındaki talebi anlamsız kılmaz. Teslim tutanağı ile resmî defterin kapsamı ve düzenleniş biçimi aynı olmayabilir. Eski tutanak varsa başvuru ekinde gösterilir; hangi yönlerinin yeni işlem için yardımcı olduğu açıklanır. Belgenin görmediği eşya veya kontrol etmediği nitelik, tutanakta doğrulanmış gibi aktarılmaz. Mevcut belgenin adı hukuki işlevinin yerine geçmez.

İntifa kapsamındaki mallar nasıl ayrılır?

Önce hakkı kuran belge okunur. İntifanın taşınmazın tamamı, belirli payı, belirli taşınırlar veya daha geniş bir malvarlığı üzerinde bulunması hazırlık listesini değiştirir. Aynı yerde duran bütün eşyalar sırf fiziksel yakınlık nedeniyle kapsama dahil sayılamaz. İşletme içindeki malike ait makine, kiralanmış cihaz ve üçüncü kişiye ait emanet eşya aynı mülkiyet kaydıyla listelenmemelidir.

Tereddütlü kalemde belgenin ne gösterdiği açıkça yazılır. Sahipliği veya intifa kapsamı tartışmalı eşya için kesin uzlaşma varmış gibi kayıt kurulmaz. Ayrı bir “kapsamı tartışmalı” açıklaması, tarafların neye itiraz ettiğinin görülmesini sağlar. Böyle bir not, tek başına mülkiyet uyuşmazlığını çözmez. Talebin amacı, tarafların üzerinde anlaştığı ve anlaşamadığı hususları birbirine karıştırmadan işlem hazırlığı yapmaktır.

Ayırt edici tanım için hangi bilgiler gerekir?

Taşınmazda tapu bilgileri, taşınırlarda cins, marka, model, seri numarası, adet ve konum kullanılır. Her mal için bütün alanların mevcut olması gerekmez; bulunmayan seri numarası üretilmez. Aynı türden birden fazla mal varsa tek bir toplu tanımın hangisini gösterdiği anlaşılmalıdır. İki benzer cihazın fotoğraf ve konum kayıtları birbirine karıştırılmamalıdır. Eşyanın üzerindeki okunamayan bilgi, okunmuş gibi kesin yazılmaz.

Aksesuar ve tamamlayıcı parçalar ayrıca işaretlenir. Bir cihazın hangi bağlantı parçalarıyla bulunduğu kayıtlı olursa sonraki teslim karşılaştırması daha anlaşılır olur. Kapalı veya erişilemeyen bölümler için yapılmamış inceleme yapılmış gibi gösterilmez. Sayım yöntemi ve gözlem sınırı açıklanır. “Eksiksiz” kelimesi, neyin kontrol edildiği belli olmadan bütün mal grubuna gelişigüzel eklenmemelidir.

Mevcut durum ve değer kaydı aynı şey değildir

Eşyanın dış görünümü, çalışır olduğu iddiası ve piyasa değeri farklı bilgilerdir. Cihazın dışarıdan sağlam görünmesi, teknik performansının incelendiğini göstermez. Değer yazılacaksa hangi belgeye, tarihe ve değerlendirmeye dayandığı belirtilir. Eski satın alma faturası bugünkü değerin kendisi değildir. Hazırlık listesine girilen rakamın hangi anlamda kullanıldığı açıklanmadan tarafların üzerinde uzlaştığı bedel olduğu söylenemez.

Değeri biçilerek teslim edilen taşınırlarda TMK m.819’un özel sonuçları bulunduğundan, sırf bilgi amaçlı tahmin ile hukuken değer biçilerek teslim işlemi karıştırılmamalıdır. Envanter hazırlığındaki bir sütun, farkında olmadan sınırsız tasarruf veya geri ödeme anlaşması gibi kurulmaz. Böyle bir sonuç hedefleniyorsa ayrı hukuki irade ve koşullar açıkça değerlendirilir. Bu örneğin amacı satış, devir veya bedel taahhüdü oluşturmak değildir.

Karşı tarafa gönderilecek örnek talep

Köşeli parantezler gerçek bilgilerle doldurulur. Hak kapsamına ilişkin belge adı ve tarih mutlaka kontrol edilir. Henüz bir noterlikle görüşülmemişse örneğe kesin randevu veya ücret eklenmez; işlem hazırlığının birlikte yürütülmesi istenir. Hazırlık listesinin mevcut olduğu yalnız gerçekten hazırlanıp eklenmişse belirtilir.

İntifa konusu malların defteri için talep dilekçesini Word olarak indirin. Dosyada gönderilecek talep, iki mal için çoğaltılabilir kayıt alanı ve noterlik işlemi takip formu bulunur. Kişisel takip notlarını karşı tarafa sunulan eklerden ayırın.

Noterlik işlemi öncesinde koordinasyon

Karşı tarafın cevabı geldikten sonra işlem için gereken belgeler ilgili noterlikle teyit edilir. Bu örnek bütün noterliklerin her işlemde aynı evrakı ve aynı yöntemi uyguladığını varsaymaz. Kimlik, hak ve temsil belgelerinin hangilerinin gerekli olduğu somut işleme göre hazırlanır. Malların bulunduğu yer ve sayısı en başta açıklanır. Fiziksel erişim gerektiren bir işlem, yalnız dosya gönderimi yapılacak işlem gibi anlatılmaz.

İnceleme için erişimi sağlayacak kişi önceden belirlenir. Bu kişinin mal sahibi olmasıyla kapıyı açmaya yetkili olması aynı sıfat değildir. Başka yerde muhafaza edilen malların konumu gizlenmeden bildirilir. Randevu değişirse kime ne zaman haber verildiği kaydedilir. Gerçekleşmeyen ziyaret tamamlanmış işlem olarak yazılmaz; gider hesabında da bunun niteliği doğru gösterilir.

Gider paylaşımı dosyası nasıl tutulur?

İlk aşamada alınan bilgi tahmini giderdir; sonradan düzenlenen belge gerçek işlem giderini gösterir. İki rakam farklıysa nedenleri incelenir. İlave kapsam, ek belge veya başka işlem yapılmışsa bunlar ayrılır. Ödemeyi fiilen bir tarafın yapması, bütün giderin nihai olarak o kişide kalacağı anlamına gelmez. Paylaşım hesabı için ödeyen, tutar, tarih ve makbuz bilgileri tutulur.

Aynı ödeme hem makbuz hem banka dekontuyla belgelenmişse iki gider olarak toplanmaz. İntifa dışındaki başka noterlik işleminin bedeli ortak hesaba eklenmez. Tarafların paylaşım konusunda farklı açıklamaları varsa bu uyuşmazlık gizlenmez; kabul edilen ve tartışmalı tutar ayrılır. Defterin tutulmasını isteme hakkıyla bir gider alacağının tahsili aynı işlem değildir. Bu dilekçe kendi başına icra edilebilir ödeme kararı oluşturmaz.

Defter teslim alındığında nasıl kontrol edilir?

İşlemin tarih ve kayıt bilgileri, taraf adları ve malların kapsamı kontrol edilir. Hazırlık listesiyle resmî kayıttaki tanımlar karşılaştırılır. Bir malın hiç yazılmamış olması ile yazılıp farklı nitelikte gösterilmesi ayrı eksikliklerdir. Hangi sayfa ve satırda sorun bulunduğu somut biçimde belirtilir. Sonradan fark edilen bir eksiklik, hazırlık dosyasında sessizce değişiklik yapılarak giderilmiş sayılmaz.

Resmî işlemde düzeltme gerektiren bir husus varsa ilgili noterliğe, işlem bilgileri ve dayanak kayıtla başvurulur. Tarafların kendi Word dosyasını değiştirerek noterlik belgesini değiştirmiş olduğu ileri sürülmez. Alınan örnekler aynı işlemle eşleştirilir ve okunaklı olarak saklanır. Daha sonra örnek gerektiğinde noterlik işleminden örnek talep dilekçesi başvuru hazırlığında yardımcı olur.

Karşı taraf iş birliği yapmıyorsa

İlk talebin hangi tarihte ve hangi kapsamla gönderildiği saklanır. Ret cevabı varsa gerekçesi kaydedilir. Hiç cevap verilmemesi hâlinde kendiliğinden kabul oluştuğunu belirten bir cümle eklenmez. TMK m.811 bu talep için özel bir sessiz kabul kuralı veya sabit cevap süresi koymaz. İşlem ve hak korunması için izlenecek sonraki yol, ret gerekçesi ve somut uyuşmazlığa göre belirlenir.

Defter talebi, karşı tarafın rızası bulunmayan her yere zorla girme veya eşyayı tek taraflı götürme yetkisi değildir. Erişim sorunu ile hakkın kapsamı uyuşmazlığı ayrılır. Gerekli yargısal koruma veya başka hukuki başvuru değerlendirilecekse bu dilekçe, iletildiğine ilişkin kayıt ve mevcut mal listesi hazırlık dosyasını oluşturur. Talep yazısı mahkeme kararı gibi muhataba sunulmaz.

Formu kullanırken sık yapılan kayıt hataları

En sık hata, bütün malları tek toplu başlıkla göstermektir. Bu yöntem benzer eşyaların ayrılmasını güçleştirir. İkinci hata, teknik inceleme yapılmadan “tam çalışır” kaydı yazılmasıdır. Üçüncü hata, değer tahminini kabul edilmiş bedel gibi göstermektir. Dördüncü hata, intifa dışındaki malları kapsam belgesi olmadan listeye almaktır. Bu dört başlık her mal satırı için ayrı kontrol edilmelidir.

Belge tarihlerinin karıştırılması da dosyanın anlamını değiştirir. Hakkın kuruluş tarihi, malın fiilî teslim tarihi ve defter tutulma tarihi farklı olabilir. Her biri kendi alanına yazılır. Yeni düzenlenen bir envanter, eski teslimde görülmeyen durumu doğrulamış gibi kullanılmaz. Belgenin eksik olduğu noktada eksiklik açık bırakılır ve temin edilecek kayıt belirtilir; boşluğu doldurmak için olay veya tarih uydurulmaz.

Fotoğraf ve mal numarası arasında bağlantı kurun

Her mal için dosya içinde tutarlı bir sıra numarası kullanılmalıdır. Fotoğrafın adı, mal listesindeki numara ve varsa ek belge aynı kaleme bağlanır. Seri numarası görünmeyen bir görüntü bütün cihaz kimliğini kanıtlıyor gibi sunulmaz. Genel görünüm fotoğrafı ile ayırt edici bilgi fotoğrafı farklı işlev görür. Görüntü üzerinde sonradan eklenen açıklama, eşyanın üzerinde baştan beri bulunan işaret gibi değerlendirilmemelidir.

Görüntülerde ilgisiz kişilerin belgeleri, ekran içerikleri veya özel bilgileri bulunuyorsa paylaşılacak kapsam kontrol edilir. Amaç, malın kimliğini ve durumunu göstermek olduğundan gereksiz kişisel veri dosyaya eklenmez. Buna karşılık ayırt edici bilgiyi ortadan kaldıran düzenlemeler de tespiti zorlaştırır. Orijinal görüntünün tarihi ve nerede saklandığı kayıt altında tutulur. Düzenlenmiş açıklama kopyası ile orijinal dosya birbirinden ayrılır.

Çok sayıda mal bulunan dosyada gruplama

Mallar oda, bölüm, depo veya benzeri konumlara göre gruplandırılabilir. Her grubun kendi sayım tarihi bulunmalıdır. Farklı günlerde yapılan sayımlar, aynı anda yapılmış tek gözlem gibi gösterilmez. Bir mal sayım sırasında başka bölüme taşınmışsa ikinci defa yeni mal olarak kaydedilmesi önlenir. Grup toplamı ile tek tek kayıtların toplamı karşılaştırılır. Eksik veya fazla görünen adet, gerekçesi araştırılmadan tahminle düzeltilmez.

Seri hâlindeki eşyalarda birim bilgisi açık olmalıdır. Adet, takım, kutu ve metre birbirine çevrilmeden toplanamaz. Kapalı kutunun içi sayılmamışsa kutu sayısı ile içerik adedi ayrı tutulur. Ölçüm veya tartım yapılmadıysa kesin miktar yazılmaz. Kayıtların kapsamı, işlemde gerçekten görülen ve doğrulanan bilgiyle sınırlı olmalıdır. Hazırlık formunun amacı ayrıntıyı anlaşılır kılmaktır; görülmeyen içeriğe resmî doğrulama görüntüsü vermek değildir.

Sonraki teslimde bu kayıt nasıl kullanılır?

İntifa konusu mal geri verilirken önceki resmî defter ile teslim anındaki liste karşılaştırma için yan yana alınır. Aynı eşyanın eski sıra numarası korunur veya yeni numarayla bağlantısı gösterilir. Malın yer değiştirmesi, kaybolması, yenilenmesi veya parçalarının değişmesi farklı olaylardır. Her farkın açıklaması kendi tarih ve belgesiyle kaydedilir. Sırf bir farklılık bulunduğu için kusur ve tazminat miktarının tamamı belirlenmiş sayılmaz.

TMK m.800, sorumluluk ile olağan kullanımdan kaynaklanan değer azalmasını ayırır. Defterdeki başlangıç bilgisi bu incelemede yardımcı kayıt olur; bütün hukuki değerlendirmelerin yerine geçmez. İade sırasında taraflar bir konuda anlaşmıyorsa anlaşmazlığın hangi kaleme ilişkin olduğu yazılır. Geri verme belgesine bütün geçmiş taleplerden vazgeçme anlamı taşıyan geniş ifadeler, kapsamı okunmadan eklenmez. Defterin varlığı ile ayrı bir hesaplaşma veya ibra metninin sonuçları birbirine karıştırılmaz.

Resmî kaynaklar ve kapsam

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu resmî metni, m.811’de defter istemini, m.802’de geri verme istemlerinin zamanaşımını ve m.819’da değeri biçilerek teslim edilen taşınırlar için özel düzeni içerir. TBMM kabul metnindeki m.811 de aynı defter düzenlemesini gösterir; kabul metni sonraki değişiklikleri kendiliğinden içeren konsolide metin değildir. Kontrol tarihi 30 Eylül 2026’dır. Bu örnek ticari defter tasdiki, mirasın resmî defteri veya bütün malvarlığının açıklanması başvurusu için hazırlanmış değildir.