İntifa Hakkı Sahibinden Güvence Talep Dilekçesi

İntifa hakkı sahibinden güvence talep dilekçesi, malikin haklarının tehlikeye düştüğünü belgeleyerek koruma istemesini sağlar. Doğrudan dayanak Türk Medeni Kanunu m.808 hükmüdür. Genel kuralda tehlikenin ispatı gerekir. İntifa konusu tüketilebilen şey veya kıymetli evraksa, teslimden önce de tehlike ispatlanmadan güvence istenebilir. Buna karşılık m.809, intifa kendisinde kalacak şekilde bağış yapan kişiden güvence istenmesini engeller. Başvuru bu ayrımlar kontrol edilerek hazırlanır.

Bu yazı, intifa hakkı sahibine gönderilecek özel hukuk talebini konu alır. Mahkemeden kayyım atanması, hakkın terkini veya taşınmazın tahliyesi için hazırlanmış dava dilekçesi değildir. Üç sayfalık Word dosyasında talep metni, tehlike ve belge hazırlık formu, güvence teklifini ve cevabı izleme sayfası bulunur. İntifanın kuruluşu ve genel kapsamı için intifa hakkı rehberi ayrıca okunabilir.

TMK m.808 güvence isteme hakkı verir

Malik olmak, her intifa ilişkisinde hiçbir açıklama yapmadan para veya teminat istemeye yeterli değildir. m.808’in birinci fıkrasında malikin haklarının tehlikeye düştüğünü ispat etmesi aranır. Bu nedenle dilekçe, karşı tarafa duyulan kişisel güvensizliğe değil, intifa konusu mal üzerindeki hakkı etkileyen somut olgulara dayanmalıdır. Olayın tarihi, mal üzerindeki etkisi ve bunu gösteren belge birlikte belirtilir. Genel bir anlaşmazlık, belirli hakkın tehlikeye düştüğünü açıklamadan yeterli gerekçe olarak sunulmaz.

Güvence talebinin işlevi, mevcut bir tazminat borcunun tahsilinden farklıdır. Dilekçede gerçekleşmiş zarar varsa tutarı ve dayanağı ayrı gösterilir; güvence için önerilen tutar ise güvence tutarı olarak adlandırılır. Aynı miktar iki farklı hukuki amaçla, açıklamasız biçimde istenmez. Henüz zarar doğmamış olması, belgelenmiş tehlikenin anlatılmasına engel değildir. Ancak geleceğe ilişkin her endişe gerçekleşmiş veya kesinleşmiş zarar gibi yazılamaz.

Başvuran ve muhatap nasıl belirlenir?

Başvuran malik, muhatap intifa hakkı sahibidir. Taşınmazda güncel tapu kaydı ve hakkın kuruluşuna ilişkin resmi senet incelenir. Taşınır veya başka bir malvarlığı unsuru söz konusuysa mülkiyet ve intifa ilişkisini gösteren belgeler esas alınır. İsim benzerliği, eski malik bilgisi veya taşınmazı fiilen kullanan kişinin kimliğiyle yetinilmez. Talebin kime yöneltildiği, güvence vermesi istenen kişinin hangi sıfatla muhatap olduğu anlaşılmalıdır.

Başvuruyu temsilci hazırlıyorsa temsil edilen kişi ve temsil dayanağı gösterilir. Şirket veya başka tüzel kişi adına gönderimde unvan ile imzalayan kişinin görevi birbirine uyumlu yazılır. İntifa hakkının kullanımı başkasına bırakılmışsa hakkın sahibi ile fiilî kullanıcı ayrılır. TMK m.806, belirli koşullarda kullanımın devrine izin verir ve malikin haklarını devralana karşı doğrudan ileri sürmesini düzenler. Kullanımı devralan kişi bu nedenle otomatik olarak intifa hakkının sahibi sayılmaz.

Bağışlayandan güvence istenemeyen durum

TMK m.809’a göre intifa kendisinde kalmak üzere bağışlama yapan kişiden güvence istenemez. Dolayısıyla çıplak mülkiyeti bağış yoluyla devralan kişi, bağışlayanın saklı tuttuğu intifa için bu örneği doğrudan kullanmamalıdır. Kuruluş belgesindeki işlemin gerçek türü incelenmelidir. Aile içindeki her devir bağış, bedelsiz görünen her ilişki de aynı hukuki yapı kabul edilmez. Resmi senetteki açıklama okunmadan m.809’un uygulanmadığı yazılamaz.

Bu istisna yalnız dilekçenin sonuna eklenen küçük bir not değildir; talebin hazırlanıp hazırlanamayacağını etkiler. Başvuru öncesi hazırlık formunda intifanın nasıl kurulduğuna özel satır ayrılması bu nedenle önemlidir. Güvence istenemeyen bir ilişki, konu başlığı değiştirilerek genel teminat istemine dönüştürülmez. Malın hukuka aykırı kullanımına ilişkin başka koruma hükümleri ayrı değerlendirilir. Bir koruma yolunun kapsamı, diğerinin şartlarını ortadan kaldırmaz.

Tehlikeyi gösteren belge nasıl hazırlanmalı?

Olaylar tarih sırasıyla yazılır. Belirli bir bakım eksikliği, müdahale veya kullanım şekli ileri sürülüyorsa hangi bölümde gerçekleştiği ve malikin hakkını nasıl etkilediği açıklanır. Fotoğrafın tarihi ve çekildiği yer biliniyorsa belirtilir. Teknik konuda değerlendirme yapılması gerekiyorsa uzman raporuyla kişisel gözlem ayrılır. Görüntüde görülen çatlağı teknik rapor olmadan taşıyıcı sistemin kesin hasarı diye adlandırmak, belgenin gösterdiğinden daha geniş bir iddiadır.

Her ek numarası dilekçedeki somut olguya bağlanmalıdır. Bir klasör dolusu belge gönderip hangi kaydın neyi gösterdiğini açıklamamak değerlendirmeyi zorlaştırır. Önceki yazışma, inceleme tutanağı, bakım kaydı ve fotoğraf farklı olayları kanıtlayabilir. Belge içindeki ilgili tarih ve bölüm gösterilir; konu dışı kişisel bilgiler paylaşılmaz. Elde olmayan bir rapor ek listesinde varmış gibi yazılmaz. Sonradan tamamlanacak inceleme, tamamlanmış delil olarak sunulmaz.

Güvence isteme dilekçesi örneği

Aşağıdaki örnek, m.808/1 kapsamında haklarının tehlikeye düştüğünü ileri süren malike yöneliktir. m.809 istisnası kontrol edilmeden gönderilmemelidir. Tüketilebilen şey ve kıymetli evrak için aşağıda açıklanan m.808/2 ayrımı ayrıca dikkate alınır. Önerilen güvence ve süre, somut ilişkinin özelliklerine göre doldurulur.

İntifa hakkı sahibinden güvence talep dilekçesini Word olarak indirin. İlk sayfadaki parantezli alanları doldurun. Hazırlık ve takip sayfalarını kendi dosyanızda tutun; gönderilecek belgeleri dilekçenin ek listesinde ayrıca gösterin.

Tüketilebilen şey ve kıymetli evrak ayrımı

TMK m.808/2, intifa konusu tüketilebilen şey veya kıymetli evrak olduğunda özel düzenleme getirir. Malik bu durumda tehlikeyi ispat etmek zorunda olmadan, teslimden önce de güvence isteyebilir. Bu nedenle m.808/1 için hazırlanmış örnekteki tehlike açıklaması bu özel duruma aynen taşınmaz. Konunun niteliği, miktarı, ayırt edici bilgileri ve teslim durumu açıkça yazılır. Her belge veya her taşınır kıymetli evrak ya da tüketilebilen şey olarak adlandırılmaz.

Bu durumda konu ve sonuç bölümü m.808/2’ye göre kurulmalıdır: “İntifa konusu [tüketilebilen şey / kıymetli evrakın açık tanımı] bakımından, TMK m.808/2 uyarınca [teslimden önce / mevcut teslim durumu açıklanarak] güvence gösterilmesini talep ederim.” Bu cümle yalnız gerçekten ilgili kategoriye giren mal için kullanılır. Ayrıca üçüncü fıkra, kıymetli evrakın güvenilir bir yere tevdi edilmesinin güvence yerine geçeceğini düzenler. Tevdi belgesinin hangi evrakı kapsadığı kontrol edilir.

Güvence türü ve tutarı nasıl açıklanır?

m.808, her olay için tek bir güvence türü veya sabit yüzde belirlemez. Bu nedenle dilekçeye kanunen zorunluymuş gibi belirli bir oran yazılmaz. Önerilen güvence hangi tehlikeyi karşılıyor, tutarı nasıl hesaplanıyor ve hangi süreyi kapsıyor, açıklanmalıdır. Malın bütün satış değeriyle tehlikeye konu menfaatin değeri aynı kabul edilmez. Teknik değerleme gerekiyorsa kullanılan belgenin tarihi ve kapsamı gösterilir. Tahmin, kesin ekspertiz sonucu diye sunulmaz.

Bir banka belgesi, para yatırılması, başka bir güvence önerisi veya kıymetli evrakın tevdi edilmesi aynı işlem değildir. Sunulan önerinin hukuki niteliği ve geçerlilik koşulları ayrıca incelenir. Yalnız “teminat vereceğim” şeklindeki cevap, güvencenin gerçekten kurulduğunu göstermez. Belgenin tarafları, kapsamı, tutarı, süresi ve kullanım koşulları okunur. Şekle veya kayda bağlı bir güvence için gerekli işlem tamamlanmadan bütün korumanın sağlandığı kabul edilmez.

Uygun süre ve teslim kaydı

TMK m.810, güvence gösterilmesi için tanınan uygun süreden söz eder; herkese uygulanacak sabit gün sayısı koymaz. Dilekçedeki süre önerisi, istenen güvence işleminin niteliğiyle ilişkilendirilmelidir. Sürenin hangi olaydan başlayacağı açık olmalıdır. Gönderim tarihi, karşı tarafa ulaşma tarihi ve bir belge üzerinde yazan düzenleme tarihi farklıdır. Takip çizelgesinde bu tarihler ayrı tutulur. Başvuranın seçtiği süre, kanunun doğrudan belirlediği süre olarak aktarılmaz.

Yazının ulaşmasını gösteren kayıt saklanır. Teslim kaydı, tehlikenin varlığını veya güvence tutarının doğruluğunu tek başına ispatlamaz; yalnız bildirim bakımından işlev taşır. Karşı taraf ek belge isterse hangi bilginin eksik olduğu belirlenir ve cevap saklanır. Süre konusunda yeni anlaşma varsa önceki tarih silinmez, değişikliğin dayanağı eklenir. Görüşmelerin başka dava veya başvuru sürelerini kendiliğinden durdurduğu varsayılmaz.

Güvence verilmezse m.810 ne düzenler?

Uygun sürede güvence gösterilmemesi veya malikin itirazına rağmen hukuka aykırı kullanımın sürmesi hâlinde TMK m.810 sulh hâkiminin müdahalesini düzenler. Hüküm, yeni bir karara kadar intifa hakkı sahibinin zilyetliğinin kaldırılarak malın atanacak kayyıma tevdi edilmesini öngörür. Bu sonuç malikin tek taraflı yazısıyla uygulanmaz. Gönderilen dilekçe kayyım atamaz, malı zorla geri alma veya kilit değiştirme yetkisi vermez.

Güvence talebinin karşılanmaması intifa hakkının otomatik sona erdiği anlamına da gelmez. m.810’daki yönetim ve zilyetlik önlemi, tapu kaydının terkiniyle aynı işlem değildir. Yargısal başvuru gerekiyorsa görevli makam, taraflar, talepler ve deliller ayrı başvuru içinde düzenlenir. Bu yazıdaki özel talep örneği mahkeme başlığı eklenerek dava dilekçesine dönüştürülmemelidir. Mahkemeden istenen sonuç ile karşı tarafa yapılan ilk bildirim birbirinden ayrılmalıdır.

Gözetim, defter ve güvence birbirini tamamlar

TMK m.807 malike hukuka aykırı veya malın niteliğine uygun düşmeyen kullanıma itiraz imkânı verir. m.808 ise güvence istemeyi düzenler. Kullanıma itiraz edilen davranışla güvence istenen tehlike aynı olaydan kaynaklansa bile talepler ayrı açıklanır. Karşı tarafa yalnız bir belge talebi gönderilmişken bunun her durumda hukuka aykırı kullanıma itiraz oluşturduğu varsayılmaz. Hangi davranışın neden kabul edilmediği açıkça belirtilmelidir.

Malın ve kapsamın belirlenmesinde intifa konusu malların noterlikçe defterinin tutulması talebi ayrı bir araçtır. TMK m.811 kapsamındaki resmi defter, malların kayıt altına alınmasına yöneliktir. Defter hazırlanması tek başına m.808 anlamında güvence gösterildiği demek değildir. Aynı şekilde malikin kendi hazırladığı liste noterlikçe tutulmuş resmi defter olarak sunulamaz. Belgenin türü ve işlevi doğru adlandırılır.

Karşı öneri geldiğinde kontrol edilecekler

İntifa hakkı sahibi başka tutar veya başka güvence türü önerebilir. Önce hangi tehlikenin kabul edildiği, hangisine itiraz edildiği ayrılır. Teklifin yalnız görüşme önerisi mi, yoksa usulüne uygun kurulmuş güvence mi olduğu belirlenir. İmzalı bir yazı bulunması, içindeki her taahhüdün aynı hukuki güvenceyi sağladığını göstermez. Gerekli şekil, kayıt ve yetki koşulları kontrol edilmelidir. Sunulan belgenin düzenleyicisiyle ilgili doğrulama da belge türüne uygun yapılır.

Kabul edilen değişiklikler yazılı kaydedilir. İlk istenen tutarla son kabul edilen tutar farklıysa bunun nedeni belirtilir. Güvencenin süresi, kapsamı veya sona erme koşulu değişmişse sadece toplam rakama bakılmaz. Kısmen güvence sunulması, kalan bölüm üzerindeki tartışmayı kendiliğinden bitirmez. Tarafların hangi kısmı çözdüğü ve hangi kısmın incelemede olduğu takip sayfasına işlenir. Dosya kapanırken kapsamı bilinmeyen genel ibra veya haktan vazgeçme ifadeleri kullanılmaz.

Özen borcu ile olağan yıpranma ayrımı

TMK m.803, intifa hakkı sahibine kullanma ve yararlanma yetkileri verirken iyi bir yönetici gibi özen gösterme yükümlülüğü de getirir. Güvence isteminde bu yükümlülükle bağlantı kurulacaksa belirli davranış açıklanmalıdır. Yalnız malın yaşlanması veya piyasa değerinin değişmesi, karşı tarafın hukuka aykırı davranışının kanıtı olarak gösterilmez. Hangi kullanımın hangi korunan menfaati etkilediği yazılır. Başvurunun hukuki gerekçesi, malikin intifa ilişkisinden artık memnun olmamasından farklıdır. Deliller de bu somut bağlantıyı görünür kılmalıdır.

TMK m.800’de olağan kullanım sonucundaki değer azalmaları için sorumluluk bulunmadığı düzenlenir. Bu nedenle normal kullanım izleriyle korunmama veya hukuka aykırı müdahale iddiası ayrılmalıdır. Bir unsurun kullanım ömrünü tamamlaması, teknik bakım eksikliği ve dış etkiden zarar görmesi aynı açıklamayla anlatılamaz. Rapor hangi nedeni belirliyorsa dilekçede o neden kullanılır. Rapor bulunmayan noktada kesin neden yazmak yerine mevcut gözlem ve inceleme ihtiyacı belirtilir. Bu ayrım, dayanaksız kesinlik eklemekten daha güçlü ve denetlenebilir bir talep oluşturur.

Malın tümü yerine belirli bölümü tehlikedeyse

İntifa konusu birden fazla malı veya geniş bir taşınmazı kapsıyorsa olayın hangi varlığı etkilediği gösterilmelidir. Bir bölümdeki sorun, diğer bütün varlıkların aynı tehlikeye maruz kaldığı şeklinde genellenmez. Hazırlık formunda her mal için ayrı satır açılır; kayıt numarası, bulunduğu yer, gözlenen olay ve belge numarası yazılır. Birbirinden farklı tehlikeler tek tutarda toplanıyorsa hesabın bileşenleri açıklanır. Aynı maliyet iki farklı kalemde tekrar edilmez. Böylece güvence önerisinin dayanağı incelenebilir hâle gelir.

Talep yalnız belirli bölümü kapsasa da intifanın kuruluş belgesinin tamamı görülmelidir. Özel kayıtlar, kullanım sınırları ve tarafların düzenlemeleri parçalı okumayla anlaşılamaz. Bir sayfanın fotoğrafı, belgenin diğer sayfalarında aksi yönde kayıt bulunmadığını göstermez. İncelenen belge eksikse eksikliği hazırlık aşamasında tamamlanır. İlgili olmayan sayfaları karşı tarafa göndermemek ile hukuki değerlendirmede belgenin tamamını okumamak farklı konulardır. Gönderilecek ekler ihtiyaca göre seçilir, değerlendirme ise eksik bilgiye dayandırılmaz.

Güvence belgesinin sonradan izlenmesi

Güvence verilmesiyle dosyadaki bütün takip ihtiyacı sona ermez. Belgenin belirli süresi varsa bitiş tarihi kaydedilir. Bir kayıt işlemi gerekiyorsa tamamlandığını gösteren belge dosyaya alınır. Sunulan örnek ile asıl belge veya yetkili doğrulama kaydı arasında fark varsa bu fark giderilir. Yalnız e-posta metninde güvence verildiğinin söylenmesi, ayrıca düzenlenmesi gereken belgenin yerini tutmaz. Takip formunda teklif tarihi, kabul tarihi ve güvencenin fiilen kurulduğu tarih birbirinden ayrı tutulur.

Tehlikenin sonradan giderilmesi veya kapsamının değişmesi hâlinde yeni durum ayrıca değerlendirilir. Eski raporun tarihi değiştirilmez; yeni inceleme belgesi eklenir. Güvencenin kapsamı hakkındaki yeni anlaşma, ilk talep dosyasına bağlanır. İade, azaltma veya sona erme konusunda işlem yapılacaksa ilgili belgenin ve anlaşmanın koşulları okunur. Bu işlemler yalnız kişisel takip çizelgesine not düşmekle tamamlanmış sayılmaz. Güvence türüne özgü hukuki işlem ile başvuranın iç kaydı aynı şey değildir.

Gönderilmeyecek hazırlık notları

Word dosyasındaki hazırlık sayfası, başvurunun gerekçesini ve belgelerini düzenlemek içindir. Kişisel değerlendirmeler, henüz doğrulanmamış tutarlar ve dosya takip notları talep metnine otomatik eklenmez. Muhataba sunulacak metin, doğrulanmış olguları ve açık talebi içermelidir. Ek listesi son gönderilen dosyayla karşılaştırılır; yanlış belge sürümü çıkarılır. İmza ve temsil bilgileri tamamlanır. Gönderim kopyasıyla sonradan çalışma amacıyla değiştirilen yerel dosya ayrı saklanır. Böylece karşı tarafın hangi metni aldığı gerektiğinde açıkça gösterilebilir.

Resmî kaynak ve gönderim kontrolü

TBMM Türk Medeni Kanunu metni m.803 ve m.806–811, bu yazıdaki ayrımların dayanağıdır. Kontrol tarihi 30 Eylül 2026’dır. Gönderimden önce mülkiyet ve intifa belgesi, m.809 istisnası, tehlikenin ispatı veya m.808/2 kapsamı, güvence önerisi ve uygun süre birlikte incelenir. Dilekçede bulunmayan ekler varmış gibi gösterilmez; başvurunun kendiliğinden tahliye veya terkin sağlayacağı yazılmaz.