CMR Tehlikeli Eşya Bildirim Dilekçesi | Madde 22

Bildirim örneğinin amacı ve kullanılacağı aşama

Tehlikeli eşyanın taşınmasında hukuki bildirim, yalnızca ürünün ticari adını göndermekten ibaret değildir. Taşıyıcıya verilen bilgi, fiilen teslim edilen malın tehlikesini açık biçimde göstermelidir. Gönderenin ürün dosyasında bulunan ayrıntılar ile taşıma birimine iletilen kısa açıklama arasında bilgi kaybı oluşmamalıdır. Bu örnek, göndericinin elindeki gerçek teknik kayıtları belirli CMR taşımasına bağlayan bir üst yazı ve bildirim çizelgesi olarak hazırlanmıştır.

Metin, yükün taşıyıcıya verilmesi aşamasındaki bilgilendirmeye yöneliktir. Geçmişte bildirim yapılmadığı halde sonradan eski tarihli yazı üretilmesi için kullanılamaz. İmza tarihi gerçek gönderim tarihini gösterir. Önceden verilmiş bir bilginin yeniden gönderilmesi sırasında önceki iletim kaydı da korunur. Bildirim belgesi, eşyanın tehlikeli niteliğini tahmin ederek oluşturulan bir ürün sınıflandırma raporu değildir.

Site içindeki CMR m.22 ve gönderenin sorumluluğu rehberi hükmün genel çerçevesini açıklar. Bu yazı ise doldurulabilir bildirim metni, gerçek teknik belgenin sürüm kaydı, sevkiyat eşleştirmesi ve taşıyıcıya iletim dosyası üzerinde durur. Başvuru hazırlanırken hukuki metin ile teknik içerik ayrı kontrol edilir ve aynı sevkiyat üzerinde birleştirilir.

Hukuki dayanak: CMR m.22 ve sevk mektubu kaydı

CMR m.22/1, tehlikeli eşya tesliminde taşıyıcıya tehlikenin kesin niteliğinin bildirilmesini ve gerekli önlemlerin belirtilmesini düzenler. Sevk mektubunda bu bilgi yoksa başka yoldan bilgi sahibi olunduğunu ispat etme yükünü gönderen veya alıcı taşır. Bu nedenle ayrı bildirim yazısı hazırlanırken CMR kaydının da kontrol edilmesi gerekir.

CMR m.6/1-f, tehlikeli eşya için genel kabul gören tanımın sevk mektubundaki mal açıklamasıyla bağlantısını kurar. M.22/2 ise taşıyıcının bilmediği tehlikeli nitelik bakımından boşaltma, imha veya zararsızlaştırma ile gönderenin gider ve zarar sorumluluğunu düzenler. Bildirim hazırlığı bu sonuçları önlemek için gerçeğe uygun bilgi aktarımını hedefler; yapılan her bildirimin bütün sorumluluğu ortadan kaldırdığı beyanı yazılmaz.

CMR bildirimi teknik taşıma kurallarını tek başına karşılamaz. Tehlikeli malların uluslararası karayoluyla taşınmasına ilişkin teknik düzen için UNECE’nin ADR 2025 resmî yayın sayfası kullanılabilir. Somut ürünün sınıflandırılması ve gerekli taşıma belgeleri kendi teknik değerlendirmesine dayanır. Bu dilekçede ürün için UN numarası, sınıf veya ambalaj grubu üretilmemiştir.

Ürün kimliği ile sevkiyat kimliği nasıl birleştirilir?

Başvurunun ilk kontrolü, bildirimdeki ürün ile araca teslim edilen malın aynı olmasıdır. Üreticinin ürün adı, ticari kod, parti veya seri bilgisi ve fiilen hazırlanan paketlerin işaretleri karşılaştırılır. Yalnızca sipariş numarasının bulunması bütün bu eşleştirmeyi tamamlamaz. Siparişte birden fazla ürün yer alıyorsa tehlikeli eşya kapsamındaki kalemler çizelgede ayrı satırlarla gösterilir.

Sevkiyat kimliği yükleme talimatı, taşıma dosya numarası ve düzenlenen CMR sevk mektubuyla kurulmalıdır. Henüz verilmemiş CMR numarası doldurma amacıyla tahmin edilmez. Yazı önce taşıma dosya referansıyla iletilmişse sonradan gerçek CMR numarasıyla bağlantı kaydı oluşturulur. Dosyada önceki yazının özgün hali korunur; eski metin sanki baştan aynı numarayı taşıyormuş gibi değiştirilmez.

Ürünün miktarı, paket sayısı ve belge üzerindeki ölçü birimleri birlikte kontrol edilir. Kap veya paket adedi ile kilogram aynı alan olarak kullanılmaz. Değerler aynı sevkiyatın gerçek kayıtlarından aktarılır. Gümrük veya fatura belgelerindeki kısa ürün adı teknik tanımdan farklıysa, farklı adların aynı mala ait olduğunu gösteren mevcut kayıtla açıklama yapılır.

CMR tehlikeli eşya bildirim dilekçesi örneği

Tehlikenin kesin niteliği alanının doldurulması

Tehlike alanına ürünün pazarlama açıklaması kopyalanmaz. Gerçek teknik belgenin sevkiyata ait ürünü tanımlayan bölümü esas alınır. İfadeler kısaltılırken tehlikenin anlamı değiştirilmez. Bir ürün koduna ilişkin açıklama başka kodun alanına aktarılmaz. Bildirimi hazırlayan kişi teknik belgenin hangi ürün, bileşim veya sürüm için düzenlendiğini kontrol eder ve dayanağı metinde gösterir.

Belge eksikliği, tahminî numara veya sınıf yazarak kapatılmaz. Ürünün gerçek sınıflandırma kaydı ilgili yetkili teknik süreçte tamamlanır. Hukuki metni hazırlayan kişi bu sürecin yerine geçecek bir analiz yaptığı izlenimi vermez. Kayıtlardan aktarılmış teknik bilgiler ile henüz doğrulanmamış ticari açıklamalar aynı kesinlikte sunulmaz; başvuru yalnızca doğrulanmış içerikle tamamlanır.

Teknik belgede birden fazla bölüm bulunduğunda ilgili bölüme erişim kolaylaştırılır. Belgenin adı ve sayfa veya bölüm referansı yazılır. Ek dosyanın adı okunaklı tutulur. Sürüm tarihi sevkiyat kaydıyla karşılaştırılır. Aynı adla kaydedilmiş farklı dosyalar arasında seçim yapılırken işletmenin gerçekten kullandığı ve ürüne ait olduğu doğrulanan kayıt esas alınır.

Önlem alanında belgeye bağlı çalışma

Gerekli önlemler kısmı genel ve belirsiz bir “dikkatli taşıyınız” cümlesiyle geçiştirilmez. Teknik değerlendirmede bulunan ilgili önlem ve belge referansı açıkça aktarılır. Örnekte belirli kimyasal için müdahale, depolama, karıştırma veya bertaraf tarifi verilmemiştir. Bu alanın gerçek ürün ve taşıma koşullarına ait teknik kayda göre doldurulması gerekir.

Hukuki bildirim ile operasyon talimatı hazırlanırken kullanılan belgeler aynı ürünü göstermelidir. Üretim biriminden gelen kayıt ile lojistik biriminin elindeki dosya arasında sürüm farkı tespit edilirse, hangi bilginin güncel olduğu teknik sorumlu tarafından açıklığa kavuşturulur. Gönderilmiş eski sürüm silinmez; düzeltme bildirimi yeni sürümle ve gerçek gönderim tarihiyle ilişkilendirilir.

Bir önlemin yalnızca ek dosyada bulunması, üst yazıda hiçbir ilişki kurulmadan bırakılmamalıdır. Bildirim çizelgesi, ilgili önlemin hangi teknik kayıtta bulunduğunu gösterir. Taşıyıcıya fiilen gönderilmemiş ek, gönderilmiş olarak işaretlenmez. Ek listesi ile iletim paketindeki dosyaların adları gönderimden önce tek tek karşılaştırılır.

Sevk mektubundaki kayıtla bağlantı

Ayrı bildirim hazırlandığında CMR sevk mektubu da incelenir. Taşıma senedindeki tanımın genel bir ticari adla sınırlı kalıp kalmadığı belirlenir. Üst yazının varlığı, senetteki yanlış kayıtları görünmez hâle getirmez. Tespit edilen farkın nerede bulunduğu açık biçimde belirtilir ve gerçek bilgiyle uyumlu kayıt hazırlanması istenir. Düzenlenmiş belgenin farklı nüshaları arasındaki kayıt uyumu da kontrol edilir.

CMR belgesinin zorunlu bilgileri için CMR m.6 taşıma senedi bilgileri rehberi kullanılabilir. Bildirim dosyasında taşıma numarası, ürün tanımı ve ek sürümü aynı referans düzenini izler. Taşıma senedinde görülen bilgiyi başka bir sevkiyatın teknik ekiyle birleştiren dosya yapısı kullanılmaz.

CMR numarası sonradan kesinleştiğinde önceki yazıyla bağlantı kuran kısa kayıt hazırlanır. Bu işlem önceki gönderim gününü değiştirmez. Taşıyıcı biriminin yeni numarayı dosya sistemine işlediğine ilişkin yanıt alınır ve varsa portal kaydı saklanır. Böylece birden fazla operasyonun aynı ürün belgelerini kullanması sırasında hangi bilginin hangi taşıma için iletildiği izlenebilir.

İletim ve alındı dosyasının kurulması

Taşıyıcıya yapılan bildirimin içeriği ile gönderim kaydı birlikte saklanır. E-postanın yalnızca ekran görüntüsü alınarak eklerin özgün sürümü kaybedilmez. Gönderilen metin, ekler ve ilgili iletim verisi korunur. Portal üzerinden işlem yapılmışsa yüklenen dosyaların adları ve işlem kaydı dosyada tutulur. Kağıt teslimde teslim edilen eklerin hangi yazıya ait olduğu anlaşılır olmalıdır.

Örnekte taşıyıcıdan alındı yanıtı istenir; CMR m.22 için sözleşmede bulunmayan bağımsız bir zorunlu teyit şekli ileri sürülmez. Yazılı yanıt istemi, hangi bilginin hangi tarihte taşıyıcıya ulaştığını belgelemek için pratik bir takip adımıdır. Taşıyıcının yanıt vermemesi, dosya çizelgesine yanıt verilmiş gibi işlenmez. Gerçekleşen ve beklenen işlemler ayrı tutulur.

Operasyon çalışanına gönderilen bilgi şirketin taşıma dosyasıyla ilişkilendirilir. Tek bir kişinin adını bilmek, muhatap şirketin unvanının doğru yazılması ihtiyacını ortadan kaldırmaz. Sözleşmedeki taşıyıcı ile fiilen iletişim kurulan işletme karşılaştırılır. Taşıma zincirindeki farklı şirketlere iletilen kayıtlar ayrı gönderim bilgileriyle saklanır; bir alındı belgesi bütün şirketlere yapılan iletim gibi gösterilmez.

Düzeltme bildirimi ve son kontrol

Düzeltme gerektiğinde yanlış alan, doğru bilgi ve dayanak belge açıkça belirtilir. Düzeltme yazısı gerçek düzenleme tarihini taşır. İlk bildirimin kopyası korunur. Yeni ekin sürüm bilgisi eski ekle karşılaştırılır ve aynı dosya referansı kullanılır. Bildirimin sonradan tamamlanması, önceki eksik bilgi hiç oluşmamış gibi anlatılmaz.

Son kontrolü yapan kişi dosyada üç eşleşme arar: ürün ile teknik belge, teknik bilgi ile sevkiyat, gönderilen içerik ile iletim kaydı. Boş kalan parantezli alanlar tamamlanır; uygulanmayan bölümler çıkarılır. Şirket unvanı, adres, imza yetkisi ve belge tarihleri gerçek kayıtlarla doğrulanır. Birbirinin yerine kullanılan ürün kodları düzeltilir ve ek listesi fiili dosya paketiyle karşılaştırılır.

Bu çalışma, hukuki başvurunun somut ve izlenebilir olmasına hizmet eder. Bildirimde bütün önlemlerin uygulanmış olduğu veya taşımanın hiçbir risk taşımadığı şeklinde dayanaksız sonuç beyanı eklenmez. Teknik belgede yazılı bilgi, taşıyıcıya yöneltilen talep ve fiilen alınmış yanıt kendi içerikleriyle kaydedilir. Dosyanın değerlendirilmesi gerçek belgelere dayanır.

Çok kalemli sevkiyatta bildirim çizelgesi

Bir taşıma dosyasında farklı ürünler bulunduğunda tek toplu tehlike açıklaması bütün kalemlere uygulanmış gibi yazılmaz. Her satır ürün kodu, miktar, ambalaj tanımı, tehlike açıklamasının dayanak belgesi ve ilgili önlem kaydını birleştirir. Aynı teknik belge birden çok kalem için kullanılıyorsa belgenin gerçekten bu kalemleri kapsadığı kontrol edilir. Kapsamı farklı olan ürünler aynı açıklamayla birleştirilmez. Çizelgedeki satır numarası, ek belge listesindeki referansla eşleştirilir.

Çizelgenin hazırlanması sırasında belge adının uzunluğu yüzünden açıklamanın anlamı kısaltılmaz. Üst yazıda okunabilir kısa referans kullanılır; tam belge adı ek listesinde korunur. PDF dosyasında sayfa sırası ile belgenin basılı sayfa numarası farklıysa ilgili bölüm adı da yazılır. Alıcının açacağı dosyada belirtilen kaydın bulunup bulunmadığı gönderim öncesinde kontrol edilir. Açılmayan veya şifre nedeniyle erişilemeyen bir ek, okunabilir teknik bilgi iletilmiş gibi dosyaya işlenmez.

Ürün belgeleri farklı dildeyse taşıma dosyasında hangi dildeki kaydın kullanıldığı belirtilir. Metni aktarırken teknik anlamı değiştiren serbest özet hazırlanmamalıdır. Kullanılan çevirinin kaynağı ve ilgili belge bağlantısı korunur. Birimleri, ürün tanımını veya önlem ifadesini farklılaştıran çeviri farkı teknik sorumluya yöneltilir. Bildirimi imzalayan kişi, eklerin içerik ve sürüm kontrolünü tamamladıktan sonra son listeyi onaylar. İşletmenin kontrol kaydı, bildirimin taşıyıcıya ulaşma kaydından ayrı tutulur; iç onay dış iletim yerine konulmaz.

Resmî kaynaklar ve Mersin merkezli başvuru

UNIDROIT – CMR sözleşme metni, m.22 ve UNIDROIT – CMR tam metin sayfası hukuki dayanağın kaynaklarıdır. Teknik düzenin resmî yayın bağlantısı yukarıda verilmiştir. Kaynak kontrolü 30 Eylül 2026 tarihinde yapılmıştır.

Avukat Halil BAKIRCI’nın fizikî ofisi Mersin’dedir. Türkiye genelindeki taşıma dosyaları Mersin merkezli yönetilir. Başvuru hazırlığında CMR kaydı, ürün belgeleri ve iletim verileri birlikte incelenir. Dosya başvurusu için iletişim sayfası kullanılabilir.