Saklayanın süre dolmadan geri verme bildirimi, belirli süreyle korunmak üzere teslim alınmış taşınır eşyanın, öngörülemeyen durum nedeniyle süre bitmeden geri verilmesi için saklatana gönderilen yazıdır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.565, kural olarak saklayanın süre dolmadan geri veremeyeceğini belirtir. İstisna, öngörülemeyen durum yüzünden sözleşmenin devamının eşya için tehlikeli veya saklayan için zararlı olmasıdır. Bildirimde bu koşul somut olay ve belgelerle açıklanır.

Örnek, genel saklama ilişkisi için hazırlanmıştır. Ticari malları saklayan ardiyecinin TBK m.575’teki özel yükümlülüğü farklıdır; ardiyeci öngörülemeyen sebebe rağmen kararlaştırılan sürenin sonuna kadar malları korumak zorundadır. Bu nedenle her depo işletmesi bu örneği aynı biçimde kullanamaz. İlişkinin niteliği, belirli süre ve geri verme gerekçesi önce belirlenir. Bildirim, eşyayı sokağa bırakmak veya kendiliğinden satmak için yetki oluşturmaz.

TBK 565’in temel kuralı ve istisnası

Belirlenmiş saklama süresi, saklayan açısından bağlayıcıdır. TBK m.565’in ilk cümlesi süre sona ermeden geri vermeyi yasaklar. İkinci cümle, öngörülemeyen durumlar nedeniyle devamın eşya için tehlikeli veya saklayan için zararlı olması hâlinde erken geri verme imkânını düzenler. Kanundaki iki sonuç alternatiftir; fakat her ikisinde de öngörülemeyen durum ile devamın etkisi bağlantılı olarak açıklanmalıdır.

Yalnız saklamaya devam etmek istememek bu koşulların açıklaması değildir. Başka bir müşteri bulmak veya daha fazla ücret elde etmek amacıyla belirlenmiş süreyi yok sayan bildirim, kanuni istisnanın somut dayanağını göstermez. Gerekçe, gerçek olayın tarihi, neden öngörülemediği ve mevcut saklamaya hangi etkide bulunduğu üzerinden kurulur. Teknik neden belgeye dayanıyorsa ilgili kayıt eklenir.

Saklatanın eşyayı geri istemesi ise TBK m.564’teki farklı haktır. emanet eşyanın iadesi talep dilekçesi saklatanın geri istemesine yöneliktir. Bu sayfada yazıyı gönderen saklayandır ve süre bitmeden geri vermeyi gerektiren istisnai olay açıklanır. Muhatap ve kanuni koşullar değiştirilmeden iki örnek birbirinin yerine kullanılmaz.

Saklama türü ve sözleşme süresi

TBK m.561, saklayanın kendisine bırakılan taşınırı güvenli yerde korumayı üstlendiği ilişkiyi düzenler. Eşya kullanılması, tamir edilmesi veya taşınması amacıyla verilmişse gerçek sözleşme ayrıca incelenir. Günlük dilde emanet denilmesi tek başına genel saklama ilişkisini kanıtlamaz. İlk anlaşma, teslim kaydı, ücret ve üstlenilen işler birlikte değerlendirilir. Bildirim, yanlış sözleşme türüne ait hükümle hazırlanmaz.

Belirli süre başlangıç ve bitiş kayıtlarıyla gösterilir. Süre bir tarihe değil belirli olaya bağlanmışsa anlaşmanın gerçek içeriği yazılır; sonradan kesin bitiş günü uydurulmaz. Süre hiç belirlenmemişse TBK m.565 saklayanın her zaman geri vermesine izin verir. Bu farklı durum, öngörülemeyen olay nedeniyle erken geri verme örneğinde varmış gibi anlatılmaz. Dosyada hangi kuralın uygulandığı açıkça belirtilir.

Ardiyeciye bırakılan ticari mallarda TBK m.575’in özel hükmü mutlaka ayrılır. Genel saklayanın öngörülemeyen durumdaki erken geri verme imkânı, ardiyeciye aynı sonucu sağlamaz. Sözleşmenin adında saklama yazması bu farkı ortadan kaldırmaz. Ticari ardiye niteliği ve işletmenin üstlendiği görevler incelenir. Genel hukuki çerçeve için saklama sözleşmesi rehberi kullanılabilir.

Öngörülemeyen olayın dosyası

Dosyada önce olayın gerçekleştiği tarih, öğrenme tarihi ve belge kaynağı bulunur. Sözleşme kurulurken bilinen bir durum sonradan öngörülemeyen olay gibi sunulmaz. Başlangıç koşulları ile sonradan ortaya çıkan değişiklik ayrı anlatılır. Eşyanın hangi özelliğinin veya saklama yerinin hangi koşulunun etkilendiği gösterilir. Gerçek olaya ait olmayan örnek, dilekçenin gerekçesi yapılmaz.

Devamın eşya için tehlikeli olduğu ileri sürülüyorsa tehlikenin konusu açıklanır. Saklayan için zararlı olduğu belirtiliyorsa zarar bağlantısı gösterilir. Mevcut zarar belgesi ile gelecekteki etkiye ilişkin teknik değerlendirme farklıdır. Kanuni koşulun gerekçesi sırf güçlü bir ifade kullanılarak tamamlanmaz. İlgili olay ve saklamanın devamı arasındaki bağlantı somut biçimde kurulmalıdır.

• Saklama sözleşmesi ve kararlaştırılan süre kaydı.
• Başlangıç eşya teslimi ve kimlik listesi.
• Öngörülemeyen olayın tarih ve kaynağını gösteren belgeler.
• Devamın tehlike veya zarar etkisini açıklayan mevcut kayıt.
• Korunması gereken yer ve eşyanın mevcut durum listesi.
• Saklatanların ve teslim alacak temsilcilerin bilgileri.

Eşyalar farklı biçimde etkilenmişse hepsi için aynı neden ileri sürülmez. Her eşya veya ilgili grup olayla bağlantılı olarak listelenir. Kullanılacak kayıt önceden bulunmuyorsa sonradan hazırlanmış durum çizelgesi ilk teslim tutanağı gibi tanıtılmaz. Başlangıçta teslim alınanlarla bugün geri verilecekler aynı sıra numaraları üzerinden karşılaştırılır.

Saklayanın Süre Dolmadan Geri Verme Bildirimi

Metin saklatana gönderilir. Genel saklama, belirli süre ve kanuni istisna koşullarına göre hazırlanmıştır. Ticari ardiye için aynen kullanılmaz. Köşeli alanlar gerçek belgelerden doldurulur. Belirli eşya açısından tehlike veya saklayan açısından zarar seçeneklerinden gerçekleşen durum açıklanır.

Düzenlenebilir Word bildirimini indirin. Dosyada olay, eşya ve fiilî teslim bilgilerini ayrı gösteren ikinci sayfa bulunur. Henüz gerçekleşmemiş teslim alınmış gibi işaretlenmez. İletim kaydı ve muhatap cevabı bildirim nüshasıyla birlikte saklanır.

Doğru kişiye teslim ve birden fazla saklatan

TBK m.565, birden çok kişinin saklanmak üzere verdiği eşyanın tek kişiye teslimine özel sonuç bağlar. Sözleşmede aksi hüküm veya bütün saklatanların rızası bulunmadıkça yalnız birine geri vermek saklayanı sorumluluktan kurtarmaz. Erken geri verme gerekçesinin bulunması bu teslim kuralını kaldırmaz. Bildirimde saklatanların kimler olduğu ve teslim yetkisi ayrı belirlenir.

Şirket adına teslimde iki çalışanın bulunması mutlaka iki saklatan olduğu anlamına gelmez. Sözleşmenin tarafı şirket ile fiziksel teslimi yapan kişiler ayrılır. Temsilcinin yalnız taşımaya mı yoksa eşyayı teslim almaya mı yetkili olduğu incelenir. Başka bir kişinin telefonla gelip alacağını söylemesi, bütün saklatanların rızası yerine konulmaz. Yetki belgesi gerçek kapsamıyla dosyada tutulur.

Erken geri verme bildirimi, taraflar arasındaki mülkiyet anlaşmazlığını kendi başına çözmez. Hukuki durumu çekişmeli eşya güvenilirkişiye bırakılmışsa TBK m.569 ayrı koşullar düzenler. Bu özel ilişki, genel saklama bildirimine otomatik dönüştürülmez. Başlangıç teslim amacı ve kişiler görülmeden tek bir muhataba bütün eşyanın teslimi planlanmamalıdır.

Geri verme yeri ve taşıma planı

TBK m.566, saklanan eşyanın korunması gereken yerde, masraf ve hasarı saklatana ait olmak üzere geri verilmesini düzenler. Önce korunması gereken yer belirlenir. Saklayanın eşyayı başka yere taşımış olması anlaşmadaki yeri kendiliğinden değiştirmez. Bildirimde mevcut fiziksel yer ile sözleşmeye göre koruma yeri farklıysa bu durum açıkça gösterilir. Geri verme organizasyonu bu kayıtlar üzerinden kurulmalıdır.

Taşıma gerekiyorsa ambalaj, yükleme ve taşıyıcı bilgileri açıklığa kavuşturulur. Ağır veya çok parçalı eşyanın tesliminde yalnız tarih belirlemek yeterli hazırlık değildir. Eşya listesi taşıma belgesiyle eşleştirilir. Bir taşıma takip numarası, gönderilen bütün parçaların kimliğini kendi başına göstermez. Fiilî çıkış durumu ve daha sonraki teslim durumu ayrı kayıtlarla tutulur.

Kanundaki masraf ve hasar kuralı, saklama dönemindeki önceki zararın veya yanlış kişiye teslimin incelenmesini gereksiz kılmaz. İade sırasında gözlenen durum, başlangıç kaydıyla karşılaştırılır. Taşımadan önce mevcut hasar varsa bunun yeni taşıma sırasında ortaya çıkmış gibi yazılmaması gerekir. Farklar açık tutulduğunda hangi dönem ve işlemin tartışıldığı anlaşılır.

Belge kapsamı ve kısmi geri verme

Öngörülemeyen olay belgesinin hangi yere ve hangi eşya grubuna ilişkin olduğu ayrı kontrol edilir. Bir yapının belirli bölümüne ilişkin kayıt, bütün saklama alanlarının aynı durumda olduğunu tek başına göstermez. Belgedeki adres, tarih ve açıklama bildirimin gerekçesiyle karşılaştırılır. Eşyaların aynı yerde bulunması hâlinde dahi farklı koruma koşulları varsa bunlar listede belirtilir. Teknik değerlendirmenin yapılmadığı bölüm için yapılmış gibi rapor sonucu yazılmaz.

Birden fazla eşyanın yalnız bir kısmı geri verilecekse bildirimin kapsamı bu parçalarla açıkça sınırlandırılır. Başlangıç teslim listesindeki sıra numaraları korunur. Geri verilecekler, saklanmaya devam edenler ve incelemesi tamamlanmamış olanlar ayrı gösterilir. Fiilî teslim gerçekleşince aynı listeye gerçek teslim tarihi işlenir. Metindeki bütün eşyalar teslim edilmiş gibi tek bir kapanış kaydı yapılmaz. Kısmi geri vermenin sözleşmenin kalan bölümü üzerindeki etkisi ayrıca değerlendirilir.

Başlangıçta kapalı ambalajla teslim alınan eşyanın içerik listesi doğrulanmamışsa iade sırasında hangi kontrolün yapıldığı yazılır. Açılan kutunun içeriği sayılmışsa sayım tarihi ve katılanlar belirtilir. Sadece ambalajın teslim alınması bütün içeriğin eksiksiz kabulü olarak sunulmaz. Aynı şekilde sonradan görülen parçalar ilk teslimde tek tek sayılmış gibi kaydedilmez. Doğru kayıt, iki farklı teslim anının kapsamını korur.

Bildirim fiilî geri vermenin yerine geçmez

Yazının gönderilmesi ile eşyanın doğru kişiye teslim edilmesi ayrı işlemlerdir. Bildirimde teslim tarihi önerilmesi, o gün eşyanın mutlaka alınmış sayılacağı anlamına gelmez. Muhatap cevap vermemişse teslim alınmadığı kaydedilir. Eşyanın kapıya bırakılması veya üçüncü kişiye verilmesi, yalnız bildirim bulunduğu için usulüne uygun iade diye gösterilmez.

TBK m.565, bu yazıya cevap için sabit üç veya yedi günlük bir süre koymaz. Önerilen teslim günü planlama amacıyla yazılır; kanuni son gün diye tanıtılmaz. Eşyanın alınmaması ve devam eden tehlike veya zarar sorunu varsa sonraki hukuki yol ayrıca belirlenir. Genel bildirim örneği kendiliğinden satış, imha veya mülkiyet kazanma yetkisi içermez.

Fiilî teslim tutanağında teslim edilen eşya, aksesuarlar, görülebilen dış durum ve imzalayan kişinin sıfatı gösterilir. Kutunun içi kontrol edilmediyse kontrol edilmiş gibi yazılmaz. Çalıştırılmayan cihaz bütün işlevleri sağlam diye kaydedilmez. Kısmi teslim varsa kalanlar ayrı listelenir. Bildirim ve teslim nüshaları farklı tarihlerle korunur.

Haciz ve diğer resmî işlemler varsa

TBK m.568, üçüncü kişinin ayni hak iddiasını haciz ve saklayana karşı açılmış istihkak davasından ayırır. Erken geri verme gerekçesi gerçek haciz veya yargısal işlemin yok sayılması için kullanılamaz. İşlemin kapsamı, dosyası ve ilgili eşya belirlenir. Başka eşyaya ilişkin belge eldeki mala uygulanmış gibi okunmaz. Yalnız bir kişinin sözlü sahiplik iddiası da resmî işlem yerine geçirilmez.

Haciz veya istihkak davası durumunda saklatana yapılacak kanuni bildirim ayrı hazırlanır. saklanan eşyaya haciz bildirimi dilekçesi bu farklı olayı ele alır. TBK m.565 yazısının gönderilmesi ilgili makamın işlemini kendiliğinden kaldırmaz. Teslim planı, mevcut hukuki engel ve gerekli başvuru yolu birlikte değerlendirilir.

Ücret veya masraf uyuşmazlığı da ayrı kayıtlarla tutulur. Saklama bedeli, gerçek zorunlu gider ve ileri sürülen zarar aynı kalem değildir. Erken geri verme bildirimi, baştan bütün hesapların kapandığını gösteren ibra belgesine dönüştürülmez. Gerçek ödeme ve karşılanan giderler dosyada gösterilir. Belirtilmemiş bir kalan dönem bedeli bu yazıyla otomatik tazminat sayılmaz.

Sık sorulan sorular

1. Saklayan belirli süre dolmadan her zaman geri verebilir mi?

Hayır. TBK m.565 kural olarak süre sonunu beklemeyi düzenler. Öngörülemeyen durum nedeniyle devamın eşya için tehlikeli veya saklayan için zararlı olması istisnadır.

2. Süre hiç belirlenmemişse aynı gerekçe gerekir mi?

Aynı madde süre belirlenmemişse her zaman geri vermeye izin verir. Bu farklı durum, belirli süredeki istisna gerekçesi varmış gibi anlatılmaz.

3. Daha iyi ücretli müşteri bulmak yeterli midir?

Bu açıklama tek başına kanundaki öngörülemeyen durum ve tehlike veya zarar bağlantısını göstermez. Gerçek istisna koşulları somutlaştırılmalıdır.

4. Ardiyeci bu örneği aynen kullanabilir mi?

TBK m.575 özel hüküm getirir. Ardiyeci, öngörülemeyen sebebe rağmen kararlaştırılan sürenin sonuna kadar malları korumak zorundadır. Genel örnek otomatik uygulanmaz.

5. Bildirim eşyanın teslim edilmiş sayılmasını sağlar mı?

Hayır. İletilen yazı ile doğru kişiye fiilî teslim ayrı işlemlerdir. Teslim tutanağı gerçek eşya hareketini gösterir.

6. İki saklatandan birine teslim yeterli midir?

Sözleşmede aksi hüküm veya bütün saklatanların rızası yoksa yalnız birine teslim saklayanı sorumluluktan kurtarmaz. Yetki ve kişiler ayrı belirlenir.

7. Eşya nerede geri verilir?

TBK m.566 korunması gereken yerde geri vermeyi düzenler. Sözleşmedeki yer ile eşyanın mevcut fiziksel yeri karşılaştırılır.

8. Kanunda yedi günlük teslim alma zorunluluğu var mı?

TBK m.565 bu bildirim için böyle sabit süre koymaz. Önerilen teslim tarihi planlama içindir; kanuni son gün gibi yazılmaz.

9. Haciz varsa bildirimle eşya serbestçe verilir mi?

Gerçek haciz veya yargısal işlem ayrı değerlendirilir. Bu özel hukuk bildirimi ilgili makamın işlemini kendiliğinden kaldırmaz.

10. Muhatap cevap vermezse eşya satılabilir mi?

Bu metin kendiliğinden satış veya imha yetkisi oluşturmaz. Teslimin gerçekleşmemesi ve devam eden koruma sorunu için hukuki yol ayrıca belirlenir.

Resmî kanun dayanağı

Esas dayanak 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.565; ilişki ve ayrımlar için m.561, 564, 566, 568–569 ve 575’tir. Kabul edilen metin TBMM resmî kanun kaynağında da bulunur. Güncel hüküm kontrolü ve hazırlama tarihi: 30 Eylül 2026. Örnek genel saklama, gerçek belirli süre ve somut istisna koşullarıyla tamamlanır.

Av. Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472, Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu. Türkiye genelindeki saklama dosyaları sözleşme, eşya ve olay belgeleriyle Mersin’de değerlendirilir. Büro: İhsaniye Mahallesi 4903 Sokak, Profit İş Merkezi 3/14, Akdeniz/Mersin. Büro konumunu haritada açın.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →