Haciz Sonrası Lehtarın Hayat Sigortasına Taraf Olma Bildirimi | TTK 1505
Haciz sonrası lehtarın hayat sigortası sözleşmesine taraf olma bildirimi, sigorta ettiren lehine doğan sözleşme alacağının haczi üzerine adı açıkça gösterilmiş lehtarın sigorta ettirenin onayıyla onun yerine geçmesine yöneliktir. TTK 1505/1 bu özel imkânı düzenler. TTK 1505/4 uyarınca sigortacıya bildirim şarttır; haczin öğrenilmesinden başlayarak bir ay içinde bildirim yapılmazsa hak düşer. İşlem yalnız lehtar adının poliçede bulunmasıyla tamamlanmaz.
Örnek, yürürlükteki bireysel hayat sözleşmesinden sigorta ettiren lehine doğan alacağın kesin haczi öğrenilmiş, poliçede adı gösterilmiş tek yetişkin lehtar için hazırlanmıştır. Sigorta ettiren hayattadır ve yerine taraf olunmasına gerçek onay vermiştir. Bildirim bir aylık süre içinde ilgili sigortacıya yöneltilir. Sigortalının ölümü sonrası bedel tahsili, grup sigortasından ayrılma ve haciz kararına itiraz bu metnin işlemi değildir. İflas veya isimsiz lehtar yerine eş ve çocukların başvurusu ayrıca ayrılır.
TTK 1505/1 lehtarın sigorta ettiren yerine taraf olmasını sağlar
TTK 1505/1 üç temel unsuru birlikte düzenler: sigorta ettiren lehine sigorta sözleşmesinden doğan alacak hakkında ihtiyati veya kesin haciz yahut sigorta ettirenin iflasının açılması, adı belirtilerek gösterilmiş lehtar ve sigorta ettirenin onayı. Bu örnekte olay kesin hacizdir. Hüküm her borç söylentisinde veya her banka hesap blokajında uygulanmış kabul edilmez. Gerçek icra kaydı ve hangi hayat sözleşmesi alacağının haczedildiği belirlenir.
Taraf değişikliğinin konusu mevcut sigorta sözleşmesidir. Lehtar ilgili sigorta ettirenin yerine sözleşme tarafı olmak ister. Sigortalının hayatı, teminat konusu, mevcut dönem ve sigortacı doğru gösterilir. Bildirim yeni hayat sigortası teklifnamesi olarak yazılmaz. Eski poliçe kaydı başka bir sözleşme numarasına belgesiz taşınmaz. Hangi kişinin hangi sıfattan çıktığı, hangi kişinin hangi sıfatla girdiği dilekçede açıkça belirtilir.
Lehtarın bedel isteme konumu ile sigorta ettirenin sözleşme tarafı sıfatı farklıdır. Lehtar atanmış olmak, kişinin daha önce zaten sözleşmenin sigorta ettiren tarafı olduğunu göstermez. TTK 1505 bu özel durumda yerine taraf olma imkânını verir. Kanunun istediği onay ve bildirim bu ayrımın sonucudur. Başvuru mevcut lehtar kaydına dayanır; aynı belgeyle kendisini geçmişe dönük ilk sigorta ettiren ilan eden beyan kurulmaz.
Madde ihtiyati haczi ve iflası da düzenler; bu makaledeki doldurulabilir örnek kesin haciz dosyasıyla sınırlıdır. İflasta süre başlangıcı farklıdır. İhtiyati haciz belgesi veya birden çok hak sahibi bulunan dosyada bütün ifadelerin tek kelime değiştirilerek kullanılması doğru hazırlık değildir. Olayın gerçek türü, uygulanmış işlem, mevcut sözleşme ve ilgililer ayrı kontrol edilir. Haciz olmayan olay, yalnız ekonomik sıkıntı anlatımıyla kanuni koşula dönüştürülmez.
Haciz sigorta ettiren lehine sözleşme alacağına ilişkin olmalıdır
İcra dairesi, esas numarası, borçlu sigorta ettiren ve alacaklı kaydı alınır. Haciz yazısının sigortacıya hangi alacak yönünden gönderildiği okunur. Sigorta ettiren lehine hayat sözleşmesinden doğan alacakla, lehtarın kendi ölüm bedeli alacağı aynı kavram değildir. Sadece kişinin başka bankadaki parasına haciz gelmiş olması bu sigorta sözleşmesinin ilgili alacağının da haczedildiğini göstermez. Belgedeki kapsam aynen somutlaştırılır.
Haczin öğrenilme tarihi ayrıca yazılır. İcra işleminin tarihi, sigortacıya ulaşma günü ve lehtarın gerçekten öğrenme günü farklı kayıtlar olabilir. Kanun haciz bakımından lehtarın öğrenmesini başlangıç alır. Daha erken öğrenmeyi gösteren mevcut yazışma veya teslim kaydı saklanmaz. Dilekçede bilinmeyen tarih tahminle yazılmaz; hangi belge veya olayla öğrenildiği açıklanır. Süreyi uzatmak için farklı bir sonraki tarih başlangıç gibi sunulmaz.
Haciz yazısında poliçe numarası yoksa bağlantıyı gösteren gerçek sigortacı cevabı veya ek kayıt incelenir. Aynı kişinin birden fazla hayat sözleşmesi bulunması halinde tek dosya seçilir. Bir sözleşmeye ilişkin haciz bütün hayat poliçeleri hakkında işlem yapılmış gibi genişletilmez. Başvuruda hangi sigorta alacağı ve hangi sözleşme tarafının etkilendiği açık tutulur. Belgelerdeki unvan veya numara farkı varsa talep öncesi kayıt eşleştirilir.
Lehtar adı ve sigorta ettirenin gerçek onayı birlikte gösterilir
Poliçe ve son geçerli lehtar bildirimi okunur. Başvuranın adı açık gösterilmiş olmalıdır. Eski değiştirilmiş kayıt, güncel lehtar sıfatı için yeterli kabul edilmez. Birbiriyle çelişen zeyiller varsa hangi düzenlemenin yürürlükte olduğu belirlenir. Bu örnekte tek adı gösterilmiş yetişkin lehtar başvurmaktadır. Eş veya çocuk olmak tek başına bu örnekteki kişisel lehtar kaydının yerine yazılmaz; üçüncü fıkranın koşulu ayrı incelenir.
TTK 1505/1 sigorta ettirenin onayını açıkça arar. Lehtarın kendi dilekçesinde onay vardır demesi, gerçek onay belgesini gereksiz kılmaz. Sigorta ettirenin adı, kimliği, sözleşme numarası ve yerine taraf olacak kişinin adı gösterilerek imzalı onay alınır. Onay sadece belgenin görülmesine veya bilgi verilmesine ilişkin bırakılmaz. Lehtarın ilgili hayat sözleşmesinde sigorta ettiren yerine taraf olmasına yönelen irade açık kurulur.
Kanun bu fıkrada her dosya için tek zorunlu noter formu belirlemez. Bu nedenle makale bütün onayların yalnız noter belgesiyle geçerli olduğunu söylemez. Bununla birlikte gerçek imza, yetki ve onayın kapsamı kontrol edilmelidir. Temsilci onay veriyorsa ilgili işlemi kapsayan yetki belgesi incelenir. Onay bulunmayan dosyada örnekteki sigorta ettiren imza alanı başvuran tarafından doldurulup imzalanmaz; işlem koşulu gerçek kişiye ait iradeyle sağlanır.
Bir ay sigortacıya bildirim süresidir, cevap süresi değildir
TTK 1505/4, yerine taraf olunabilmesi için sigortacıya bildirimde bulunulmasını şart koşar. Haczin öğrenilmesinden başlayarak bir ay içinde bildirim yapılmazsa birinci fıkradaki hak düşer. Bu süre başvuruyu hazırlayanın kullanacağı kanuni bildirim süresidir. Sigortacının bir ay bekleyip cevap verme hakkı veya dilekçeye bir aylık cevap zorunluluğu olarak yazılmaz. Başvuru doğru şirkete, belirli sözleşme ve onayla zamanında yöneltilir.
Bir ay ifadesi otuz iş günü değildir. Makale belgesiz son gün hesaplamaz; gerçek öğrenme kaydı ve uygulanacak süre hesabı incelenir. Gönderi hazırlanması ile muhataba ulaşma olgusu ayrı saklanır. Yanlış şirkete veya sadece icra dairesine verilen metin, kanunun istediği sigortacı bildirimi yerine kullanılamaz. İcra dosyasına bilgi sunulması ilgili kaydı destekler; sigortacıya bildirim şartının yerini almaz.
İflas dalında aynı fıkra başlangıcı iflasın açıldığı tarih olarak kurar. Sonradan öğrenme tarihi yazılarak haciz kuralı iflasa taşınmaz. Bu örnek kesin haciz içindir ve öğrenme olgusu üzerinden hazırlanmıştır. İflasın açılmasına ilişkin mahkeme kararı bulunan farklı dosyada sigorta ettiren, masa ve onay meseleleri kendi gerçek belgeleriyle incelenir. Haciz başvurusundaki ekler ve süre açıklaması aynen kopyalanmaz.
TTK 1505/2 alacaklıya karşı yükümlülüğü açık sınırlar
TTK 1505/2, lehtar sözleşmeye taraf olduktan sonra sözleşmenin sigortacı tarafından feshi halinde haczi uygulatan alacaklının alacağını karşılama yükümlülüğü getirir. Sınır sigorta ettirenin sigortacıdan isteyebileceği miktardır. Fıkra iflas masası alacağını da aynı kapsamda sayar. Dilekçede bu kanuni düzen dikkate alınır. Yerine taraf olma bildirimi, ilgili alacaklının hakkını hiçbir karşılık olmadan yok eden haciz kaldırma işlemi gibi sunulmaz.
Poliçenin ölüm teminat bedeli, toplam yatırılmış primler ve sigorta ettirenin sigortacıdan isteyebileceği miktar aynı tutar sayılmaz. Gerçek sözleşme ve hesap esasları üzerinden dayanaklı bilgi alınır. Alacaklıya borcun tamamı sınırsız kabul edilmiş gibi yazılmaz; kanuni miktar sınırı korunur. Fıkra sözleşmenin sigortacı tarafından feshi durumuna bağlandığı için bu başvuru tek başına hemen bütün borçların ödendiği veya mevcut haczin düştüğü beyanı içermez.
| Kanuni unsur | Başvuruda gösterilen kayıt | Karıştırılmaması gereken sonuç |
|---|---|---|
| Sigorta alacağının haczi | İcra ve sigortacı belgeleri | Başka banka hesabı blokajı |
| Adı gösterilmiş lehtar | Güncel poliçe ve lehtar kaydı | Sadece yakınlık ilişkisi |
| Sigorta ettiren onayı | Gerçek imzalı açık irade | Sadece bilgi paylaşımı izni |
| Bir aylık bildirim | Öğrenme ve ulaşma belgeleri | Sigortacının cevap süresi |
Lehtarın yerine taraf olma bildirimi ve onay örneği
Haciz sonrası lehtarın hayat sigortasına taraf olma bildirimini Word olarak indir. Örnek tek adı gösterilmiş yetişkin lehtar ve gerçek kesin haciz içindir. Öğrenme tarihi, onay, sözleşme ve ekler doğrulanır. Son hazırlık sayfası çıkarılır; başvuran ve onay veren kendi beyanlarını imzalar.
[SİGORTACI ŞİRKETİN TAM UNVANI]’NA
Bildirimde bulunan lehtar: [Ad soyad, kimlik ve adres]
Mevcut sigorta ettiren: [Ad soyad, kimlik ve adres]
Hayat sözleşmesi: [Poliçe numarası ve dönem]
İcra dosyası ve alacaklı: [Gerçek bilgiler]
Haczi öğrenme: [Gerçek tarih ve dayanak]
Konu: TTK 1505/1 ve 4 uyarınca sigorta ettirenin onayıyla onun yerine hayat sigortası sözleşmesine taraf olma bildirimidir.
AÇIKLAMALAR
1. Belirtilen yürürlükteki hayat sigortası sözleşmesinde adı açıkça gösterilmiş lehtarım. Güncel poliçe ve lehtar kaydı ekte sunulmuştur.
2. [İcra dosyası] kapsamında sigorta ettiren lehine bu hayat sözleşmesinden doğan [belgede gösterilmiş gerçek alacak] kesin olarak haczedilmiştir. Haciz ve sözleşme bağlantısını gösteren belgeler ekte yer almaktadır.
3. Bu haczi [gerçek öğrenme tarihi] tarihinde [gerçek öğrenme olgusu ve belge] ile öğrendim. TTK 1505/4 kapsamındaki bildirimimi bu tarihten başlayan bir aylık süre içinde şirketinize yöneltiyorum.
4. Sigorta ettiren [ad soyad], bu hayat sözleşmesinde kendisinin yerine taraf olmama açık onay vermiştir. Sözleşme numarası ve tarafları gösteren gerçek onay beyanı aşağıda yer almaktadır.
5. TTK 1505/1 uyarınca belirtilen hayat sigortası sözleşmesine mevcut sigorta ettirenin yerine taraf olduğumu bildiriyorum. İlgili taraf kaydının bu bildirim ve onay üzerinden düzenlenmesini talep ediyorum.
6. TTK 1505/2 uyarınca sözleşmenin sigortacı tarafından feshi halinde haczi uygulatan alacaklının alacağını, sigorta ettirenin sigortacıdan isteyebileceği miktara kadar karşılama yükümlülüğünü dikkate alıyorum. Bu miktarın gerçek hesap dayanaklarının açıklanmasını istiyorum; bu bildirimle haczin kaldırıldığını ileri sürmüyorum.
HUKUKİ DAYANAK: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.1505/1, 2 ve 4.
SONUÇ VE TALEP: Sigorta ettirenin açık onayıyla ilgili hayat sözleşmesinde kendisinin yerine taraf olma bildirimimin kayda alınmasını; taraf, bildirim adresi, devam eden teminat ve prim kayıtlarının yazılı bildirilmesini; karşılanmayan hususların somut gerekçeyle açıklanmasını talep ederim.
EKLER: 1. Güncel poliçe ve lehtar kaydı. 2. Haciz ve ilgili alacağı gösteren belgeler. 3. Gerçek öğrenme tarihinin dayanağı. 4. Varsa sigortacı yazışması. 5. Varsa temsil belgesi.
[Tarih]
[Lehtarın veya yetkili temsilcinin adı ve imzası]
SİGORTA ETTİRENİN AÇIK ONAYI: Sigorta ettireni bulunduğum [poliçe numarası] hayat sözleşmesinde adı gösterilmiş lehtar [ad soyad] kişinin TTK 1505/1 kapsamında benim yerime sözleşmeye taraf olmasına onay veriyorum.
[Gerçek tarih, sigorta ettirenin adı ve imzası]
Sigortacıdaki taraf ve prim kayıtları son kez kontrol edilir
Gönderilen dosyada imzalı bildirim, gerçek onay, poliçe ve haciz bağlantısı okunur. Onay tarihinin bildirimle ilişkisi belirlenir; başka poliçeye verilmiş onay bu sözleşmeye ait gösterilmez. Ulaşma belgesi hangi eklerin gönderildiğini de desteklemelidir. Sigortacı cevabında yalnız lehtar adı değişmişse talep doğru işlenmiş kabul edilmez; işlem sigorta ettirenin yerine taraf olmayı içerir. Eski ve yeni taraf kayıtları karşılaştırılır.
Devam eden prim vadeleri, teminat ve güncel bildirim adresi yazılı kayıttan kontrol edilir. Bu işlem sigortalı kişinin değiştirilmesi veya bütün teminatların artırılması istemi değildir. Haciz dosyasındaki gelişmeler ve sigortacının mevcut cevabı dosyada tutulur. Ret halinde gerçek gerekçe, öğrenme tarihi, onay ve güncel lehtar belgesiyle karşılaştırılır. Kanunda olmayan otomatik tazminat tutarı yazılmaz. Mersin ve Türkiye genelinde aynı maddi şartlar üzerinden işlem hazırlanır.
Sigortacının taraf kaydını değiştirdiğini bildiren yazı kendi poliçe numarasıyla saklanır. Kayıt gününün, bildirimin ulaşma günü ve onay tarihinden farklı olması gizlenmez. Hangi tarihten itibaren hangi kişinin sözleşme tarafı olarak işlendiği açık alınır. Yalnız telefon görüşmesinde işlem tamamlandı denmesi, düzeltilmiş taraf kaydıyla aynı belge değildir. Başvuranın yeni adresi ve ödeme iletişim bilgileri doğru dosyada bulunmalıdır; başka sigorta hesabına aktarılmış bilgi yeterli kabul edilmez.
Haciz alacaklısına ilişkin hesap açıklaması alınırken borç dosyası ve sigorta hesabı iki ayrı çizelge olarak tutulur. İcra dosyasındaki toplam tutar, sigorta ettirenin ilgili sözleşmeden isteyebileceği miktarın hesap belgesi yerine kullanılamaz. Sonraki ödeme veya dosya kapama kaydı varsa gerçek tarihiyle dosyaya eklenir. Bu kayıtlar eksik bir onayın ya da zamanında yapılmamış bildirimin yerine geçmez. Her kanuni unsur kendi belgesiyle kontrol edilir.
Lehtar değişikliği, grup devamı ve eş-çocuk başvurusu ayrılır
TTK 1493 kapsamındaki lehtar değiştirme bildirimi sigorta ettirenin ayrı işlemidir. Burada adı gösterilmiş mevcut lehtar kendi sözleşmeye taraf olma iradesini bildirir. Grup sözleşmesinden ayrılma sonrasında TTK 1496/4 bireysel devam da başka sebeple kullanılan haktır. TTK 1505/3 ise lehtarın hiç veya adı belirtilerek gösterilmediği durumda ilgili hakkın eş ve çocuklara geçmesini düzenler. Bu örneğin kişisel lehtar beyanı o dosyalara taşınmaz.
Sık sorulan sorular
Haciz sonrası lehtar hangi maddeyle yerine taraf olabilir?
TTK 1505/1 adı gösterilmiş lehtara sigorta ettirenin onayıyla onun yerine taraf olma imkânı verir.
Sigorta ettirenin onayı gerekli midir?
Evet. Birinci fıkra onayı açık arar. Gerçek irade ve ilgili sözleşme belgeyle gösterilir.
Her banka hesabı haczi bu örnek için yeterli midir?
Hüküm sigorta ettiren lehine sigorta sözleşmesinden doğan alacağın haczini düzenler. Gerçek bağlantı gösterilir.
Sigortacıya bildirim kaç ay içinde yapılır?
Haczin öğrenilmesinden başlayan bir ay içinde bildirim yapılmazsa TTK 1505/1 hakkı düşer.
Bir ay sigortacının cevap süresi midir?
Hayır. Bu süre yerine taraf olmak isteyen kişinin sigortacıya bildirim süresidir.
Sadece icra dairesine bildirim yeterli midir?
TTK 1505/4 sigortacıya bildirimi şart koşar. İcra dosyasına sunum bu şartın yerine geçmez.
Bu bildirim haczi otomatik kaldırır mı?
Örnek haciz kaldırma talebi değildir. TTK 1505/2 ilgili alacaklıya karşı sınırlı yükümlülüğü ayrıca düzenler.
Alacaklıya karşı sınır ölüm teminat bedeli midir?
Fıkra sigorta ettirenin sigortacıdan isteyebileceği miktarı belirtir. Ölüm bedeliyle otomatik eşitlenmez.
İflasta süre öğrenme tarihinden mi başlar?
TTK 1505/4 iflas için iflasın açıldığı tarihi esas alır. Hacizdeki öğrenme başlangıcı iflasa taşınmaz.
Word hazırlık sayfası gönderilir mi?
Hayır. Alanlar gerçek belgelerle tamamlanır, onay imzalanır ve hazırlık sayfası çıkarılır.
Resmî kaynaklar ve ilgili site yazıları
Dayanak Mevzuat Bilgi Sistemi Türk Ticaret Kanunu m.1505’tir. Dört fıkra birlikte okunur. Kanunun 14 Şubat 2011 Resmî Gazete ilk yayım metni ile İstanbul Büyükşehir Belediyesi TTK PDF’si ilgili hükmün erişim kaynaklarıdır.
Diğer işlemler için hayat sigortası lehtar değişikliği bildirimi, gruptan ayrılmada bireysel devam dilekçesi ve sigorta bildirimleri rehberi okunabilir. Yerine taraf olma isteminde TTK 1505/4 özel bildirim şartı esas alınır.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu: Mersin’deki fizikî ofiste ve Türkiye genelindeki hayat sigortası dosyalarında haczedilen alacak, mevcut lehtar, gerçek onay, öğrenme ve bildirim tarihi birlikte incelenir. İşlem TTK 1505 kapsamındaki yerine taraf olma iradesi üzerinden hazırlanır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
