Alacağı Devralanın Eksik Senet ve Belge Teslimi Talep Dilekçesi

Alacağı devralanın eksik senet ve belge teslimi talep dilekçesi, devralınmış alacağın ileri sürülmesi için henüz verilmemiş senet, ispat belgesi ve gerekli bilgilerin devredenden istenmesine yöneliktir. Açık dayanak 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.190 hükmüdür. Devreden, alacak senedini ve elindeki ispatla ilgili diğer belgeleri teslim etmek, alacağın ileri sürülmesi için gerekli bilgileri vermek zorundadır. Başvuruda hangi alacağa ilişkin hangi bölümün eksik kaldığı belge adı ve kayıt numarasıyla gösterilir.

Bu örnek borçludan ödeme isteyen takip dilekçesi değildir. Muhatap alacağı devreden, talep eden alacağı devralandır. İstenen belgeler gerçekleşmiş devirle ilişkilendirilir. Daha önce teslim edilmiş nüshalar yokmuş gibi yeniden listelenmez; eksik senet, eksik ek ve açıklanmamış bilgi ayrı tutulur. Dilekçe hayalî borç tutarı, bulunmayan imza veya varsayılan dosya numarası içermez. Word ekindeki teslim çizelgesi, gelen cevabın hangi eksikliği tamamladığını izlemeye yarar.

Talebin tarafları ve gerçekleşmiş devir

İlk belge, devrin gerçek dayanağıdır. İradi alacak devrinin geçerliliği TBK m.184 kapsamında yazılı şekle bağlıdır; alacağın devri sözü vermek aynı işlem değildir. Devralan, henüz yalnız söz verilen alacağı tamamlanmış devir olarak yazmaz. Yazılı sözleşmenin tarihi, tarafları ve devredilen alacağın belirlenmiş kapsamı kayda geçirilir. Şekil hakkında TBK 184 ve alacağın devrinde yazılı şekil rehberi ayrıca okunabilir.

TBK m.183 uyarınca kanun, sözleşme veya işin niteliği engel olmadıkça alacak borçlunun rızası aranmadan devredilebilir. Başvuru, bütün alacakların hiçbir istisnası olmadan devredilebildiği iddiasına dayanmaz. Devredilen hakkın niteliği ve gerçek devir belgesi incelenir. Kanun veya mahkeme kararıyla gerçekleşen geçiş m.185’te ayrı düzenlenmiştir. Buradaki temel Word örneği, iradi devir belgesine dayanan devralanın devredene yönelttiği talep için hazırlanmıştır.

Devir sözleşmesindeki kişi ile belgeyi elinde tutan kişinin farklılığı varsa bu durum açıklanır. Şirket çalışanının dosyayı teslim etmesi, çalışanın alacağı kendi adına devretmiş olduğunu göstermez. Muhatap ve imza yetkisi gerçek taraf bilgilerine göre belirlenir. Birden fazla devir yapılmışsa talep, devralanın gerçek devir zinciri içindeki ilişkisine bağlanır. Önceki alacaklıların adları yalnız belgede geçtiği için hepsi aynı dilekçenin devreden tarafı olarak yazılmaz.

TBK 190 kapsamındaki üç ayrı eksiklik

Kanun alacak senedini, elindeki ispatla ilgili diğer belgeleri ve gerekli bilgiyi düzenler. Eksik alacak senediyle eksik bilgi açıklaması aynı satırda bırakılmaz. Senedin varlığı dosyadaki gerçek kayda dayanmalıdır. Sözleşmede senet bulunduğuna ilişkin bilgi varsa tarih ve açıklama kaydedilir; böyle bir bilgi bulunmuyorsa imzalı senet varmış gibi seri numarası üretilmez. Talep, mevcut belgenin teslimi veya bilinen belge durumunun açıklanmasıyla sınırlandırılır.

Diğer belgeler için iki bağlantı gösterilir: devredenin elinde bulunma ve devredilen alacağın ispatıyla ilgili olma. Devralan, devredenin bütün ticari arşivini ilgisiz belgelerle birlikte isteyen sınırsız bir liste hazırlamaz. Sözleşme eki, teslim kaydı veya ödeme belgesi hangi alacak unsurunu açıklıyorsa belirtilir. Belge adının uzunluğu değil, alacağın kaynağı, tutarı, vadesi veya mevcut durumu ile kurduğu gerçek bağlantı önem taşır.

Bilgi talebi, alacağın ileri sürülmesi için gereken açıklamalara yöneliktir. Henüz açıklanmamış ödeme, işlem bağlantısı veya dosya durumu varsa konu ayrı yazılır. Devredenin sahip olmadığı veya bilmediği bilgi varmış gibi kesin cevap beklenen kayıt oluşturulmaz. Bir belgenin üçüncü kişi ya da kurumda bulunduğu açıklanmışsa bu gerçek bilgi dosyaya alınır. Bilgi açıklaması belge tesliminin yerine geçirilmez; hangi eksikliğin hangi cevapla tamamlandığı değerlendirilir.

Daha önce teslim edilen dosyanın envanteri

Başvuru öncesi mevcut teslim listesi hazırlanır. Her belge için adı, tarihi, işlem numarası, nüsha türü ve alınma kaydı yazılır. Devir sözleşmesiyle asıl alacağın doğduğu sözleşme birbirinden ayrılır. Tarafların sadece devir belgesini teslim etmiş olması, asıl alacağın bütün ispat dosyasının tamamlandığını göstermez. Buna karşılık asıl sözleşme ve ekleri gerçekten teslim edilmişse eksikmiş gibi tekrar iddia edilmez.

Dosyada aynı belgenin birkaç taraması bulunuyorsa bunlar ayrı özgün belgeler olarak sayılmaz. Tek imzalı sayfanın farklı dosya adlarıyla kaydedilmesi, birden fazla sözleşme nüshası teslimi şeklinde yazılmaz. Gelen bir dosyanın yalnız kapak sayfası bulunuyorsa bu durum “tam sözleşme teslim edildi” diye işaretlenmez. Sayfa ve ek kontrolü, gerçek belgenin yapısına göre yapılır. Bulunmayan ekin adı belge içindeki atıftan belirleniyorsa atıf kaynağı gösterilir.

Eksik listesi, mevcut envanterle karşılaştırılarak düzenlenir. Talep edilen belge gerçekten hiç alınmamış mı; alınan nüsha eksik mi; okunamayan bölüm mü var; belgenin işlem bağlantısı mı açıklanmamış? Bu dört durum ayrı yazılır. Okunabilirlik sorunu, belgenin bütünüyle hiç verilmediği iddiasına dönüştürülmez. İlgili satırda tamamlanması gereken bölüm açık tutulur. Böylece devredenin cevabı genel “dosya gönderildi” açıklaması yerine belirli eksikliği tamamlayacak şekilde istenir.

Senet, kopya ve özel devir kuralları

TBK m.190 alacak senedinin teslimini açıkça düzenler. Senedin hukuki işlevi ve mevcut nüsha durumu okunur. Devralanın elindeki taranmış görüntü, fiziksel senedin de teslim edildiğini kendiliğinden göstermez. Teslim tutanağında gerçekten alınan tür belirtilir. “Asıl alınmıştır” ibaresi ancak gerçekten asıl teslim edilmişse kullanılır. Belgenin mevcut durumu ile hukuken gereken ibraz incelemesi birbirine bağlanır.

TBK m.194 bazı hakların devrine ilişkin özel kanun hükümlerini saklı tutar. Çek, bono veya başka özel hak bulunması halinde sadece bu genel dilekçeye dayanarak devir işleminin tamamlandığı ilan edilmez. İlgili özel kurallar kendi kaynaklarından incelenir. Bu örnek, kambiyo senetlerinin bütün devir şekillerini açıklayan ayrı sözleşme değildir. Alacak senedinin teslimini istemekle özel devir koşullarının gerçekleştiğini göstermek farklı işlemlerdir.

Kısmi devir dosyasında devredilen bölümün kapsamı özellikle belirlenir. Bütün alacağa ilişkin belge ile devralınmış bölümün bağlantısı açık yazılır. Belgenin aslı ve kullanımına ilişkin çözüm, dosyanın gerçek niteliğine göre incelenir; her kısmi devir için aynı zorunlu belge dağıtım kuralı üretilmez. Devralan kendisine devredilmemiş alacakları belge listesinde kendi alacağı olarak göstermez. Başvuru, devir sınırını belge sayısından bağımsız biçimde korur.

Ödeme ve borçlu açıklamalarına ilişkin bilgi

Devredilen alacak için daha önce ödeme yapılmışsa tarih, tutar ve hangi kalemi karşıladığı kayda geçirilir. Devir bedeliyle borçlunun asıl alacağa yaptığı ödeme karıştırılmaz. Devralanın devredene ödediği devir karşılığı, borçlunun borcunu aynı tutarda ödediği belge olarak kullanılamaz. Eksik ödeme açıklaması isteniyorsa bu ayrım talep çizelgesinde görünür olmalıdır. Bilgi verme talebi, doğru alacak bakiyesinin kurulmasına hizmet eder.

TBK m.188, borçlunun devri öğrendiği sırada devredene karşı sahip olduğu savunmaları devralana karşı da ileri sürebilmesini düzenler. Devir, bu savunmaların kendiliğinden ortadan kalktığı olay olarak anlatılmaz. Devredenin elindeki ilgili itiraz veya uyuşmazlık kayıtları alacağın ileri sürülmesi bakımından gerekli kapsamıyla istenir. Bildirilmiş bir kısmi ödeme veya karşı açıklama gizlenerek tam eski alacak tutarı kullanılmaz.

Devrin borçluya bildirilmesi ile devralana belge teslimi farklı ilişkilerdeki işlemlerdir. TBK m.186’nın bildirilmemiş devirde iyiniyetle eski alacaklıya ifa kuralı ayrıca önem taşır. Burada devredene yöneltilen belge talebi, borçluya yapılmış devir bildirimi yerine geçirilmez. Genel bildirim ve ödeme çerçevesi için alacağın devri rehberi okunabilir. Bildirimin gerçekten kimden kime, hangi içerikle iletildiği kendi kaydıyla gösterilir.

Eksik senet ve belge teslimi talep dilekçesi örneği

Örnek devralandan devredene gönderilir. Yalnız gerçek devredilen alacak ve eksikler yazılır. Alacağı devralanın eksik senet ve belge teslimi talep dilekçesini Word olarak indirin.

Teslim kaydının kapsamı ile alacak hesabını ayırma

Gelen dosya için hazırlanan teslim kaydı, gerçekten alınan belgeleri göstermelidir. Metinde tüm alacağın tutarının doğru olduğu veya bütün uyuşmazlıkların sona erdiği şeklinde ek beyan bulunuyorsa bu beyanın konusu ayrıca okunur. Devralan sadece dosya teslimini kaydetmek istiyorsa incelemediği alacak hesabına ilişkin kabul cümlesini tutanağa eklemez. Belgenin alınması, belgedeki her açıklamanın dosya bakımından doğrulanmasıyla aynı kontrol aşaması değildir.

Bir kayıt “eksikler tamamlandı” başlığı taşıyorsa hangi satırların tamamlandığı listelenir. Hâlâ verilmemiş senet veya açıklanmamış ödeme varsa bu bölüm açık bırakılır. Genel başlık nedeniyle gerçek eksiklik silinmez. Dosya kontrolünü yapan kişi, alınan belgeyi ve beklenen belgeyi aynı kayıt numarasına bağlar; ilgisiz başka bir sözleşmenin gelmesini eksik asıl sözleşmenin tamamlanması olarak işaretlemez. Böylece cevap, kendi gerçek içeriğiyle incelenir.

Alacak portföyünde birden fazla borçlu varsa belge listeleri borçlu ve işlem bazında ayrılır. Aynı klasörde bulunmaları, her belgenin her alacağa ait olduğu anlamına gelmez. Bir borçlunun ödeme makbuzu başka borçlunun bakiyesine yazılmaz. İlgili belge birkaç alacağı açıklıyorsa bağlantı açıkça belirtilir. Teslim alınan dosya sayısı ile hukuken ileri sürülebilir alacak sayısı otomatik eşit kabul edilmez. Devir sözleşmesinin kapsamı her satırda korunur.

Gönderilen belgede farklı tarih veya taraf bilgisi görülürse talep eden bu farkı kayıtla sorar. Hata olduğu iddiası belgesiz düzeltme yapmaya izin veren talimat haline getirilmez. Devredenin verdiği açıklama kendi tarihiyle dosyaya alınır. Özgün belgenin metni değiştirilerek yeni açıklama sanki baştan beri o belgede yer alıyormuş gibi sunulmaz. Önceki kayıt ve sonraki açıklama birlikte saklanarak devir dosyasının izlenebilirliği korunur.

Gelen dosyayı kontrol etme ve eksikleri kapatma

Gelen belgeler talep çizelgesindeki satırlarla karşılaştırılır. Her satıra alınma tarihi, belgenin gerçek adı ve nüsha türü eklenir. Ek dosya açılamıyorsa veya sayfa eksikse eksiklik somut biçimde kaydedilir. Tek bir dosya gönderilmesi, listedeki bütün senet ve bilgilerin tamamlandığı anlamına gelmez. Teslim edilen bölüm için alınma kaydı düzenlenirken henüz verilmeyen bölüm açıkça korunur.

Elektronik belge tesliminde dosyanın içeriği ve doğrulama bilgileri saklanır. Sadece ekran görüntüsü ile ekleri bulunan özgün kayıt aynı dosya niteliğinde olmayabilir; gerçek alınan tür işaretlenir. Başvuruda başka kişinin hesap şifresi veya bütün ilgisiz arşivi istenmez. Devredilen alacağın ispatına ilişkin gerekli kayıtlar belirtilir. Mevcut belge üzerinde içeriği değiştiren işlem yapılmaz; çalışma kopyası özgün kayıttan ayrılır.

TBK m.190 bu dilekçe için genel bir otuz günlük cevap süresi belirlemez. Talep edilen teslim günü varsa bunun dosyaya göre önerilen tarih olduğu açıklanır. Belgenin verilmemesi, her durumda devir işleminin otomatik geçersizliği veya borçlunun borcunun sona ermesi olarak yazılmaz. M.184’teki şekil ile m.190’daki teslim yükümlülüğü farklıdır. Devredenin garanti sorumluluğu m.191–193 kapsamında ayrı incelenir; eksik belge talebi otomatik para iadesi kararı değildir.

Sık sorulan sorular

Eksik belgeleri hangi kanun maddesiyle isterim?

TBK m.190 uyarınca devredenden istenir. Alacak senedi, elindeki ilgili ispat belgeleri ve alacağın ileri sürülmesi için gerekli bilgiler birlikte değerlendirilir. Talep gerçek devir kapsamına bağlanır.

Dilekçenin muhatabı borçlu mu?

Hayır. Bu örnek devralanın devredene yönelttiği teslim ve bilgi talebidir. Borçludan ödeme istemek, borçluya devir bildirimi yapmak veya takip başlatmak ayrı işlemlerdir.

Devir sözü verilmesi tamamlanmış devir midir?

İradi alacak devrinin yazılı geçerlilik şartı m.184’te düzenlenmiştir. Söz verme ile gerçekleşmiş devir farklıdır. Başvuru gerçek devir belgesi incelenerek hazırlanır.

Verilmiş belgeleri eksikmiş gibi tekrar yazabilir miyim?

Hayır. Mevcut teslim envanteri hazırlanır. Hiç alınmayan, eksik nüsha, okunamayan bölüm ve açıklanmamış bilgi ayrı belirtilir. Talep gerçek eksikliği göstermelidir.

Devredenin bütün arşivi istenir mi?

M.190 elindeki ispatla ilgili belgeler ve gerekli bilgi kapsamında uygulanır. Devredilen alacakla ilgisiz bütün arşiv sınırsız talebe dönüştürülmez. Her kayıt için alacak bağlantısı gösterilir.

Tarama, aslın teslim alındığını gösterir mi?

Fiziksel asıl gerçekten verilmediyse tarama teslimi asıl alınması diye kaydedilmez. Belgenin hukuki işlevi ve gereken nüsha ayrıca incelenir. Teslim listesi gerçek türü belirtir.

Kıymetli evrakta yalnız bu örnek yeterli mi?

TBK m.194 özel devir hükümlerini saklı tutar. İlgili hak ve senet türünün özel kuralları ayrıca incelenir. Genel belge talebi, bütün devir koşullarının gerçekleştiğini göstermez.

Borçlunun önceki savunmaları kaybolur mu?

TBK m.188’deki savunma kuralı korunur. Devir, borçlunun mevcut savunmalarını otomatik silmez. İlgili kayıt ve açıklamalar doğru bakiye ve talep dosyasına alınır.

Belge teslim edilmeyince alacak sona erer mi?

M.190’daki yükümlülük ihlali, borçlunun borcunun her durumda otomatik sona erdiği anlamına gelmez. Devir şekli, ispat ve teslim ayrı hukuki değerlendirmelerdir.

Kanunda sabit cevap günü var mı?

M.190 bu başvuru için genel sabit gün koymaz. Gerçek teslim planı ve gönderim kaydı saklanır. Dilekçede olmayan bir kanuni süre veya sessizlikle kabul sonucu üretilmez.

Resmî kaynak ve dosyaya ilişkin inceleme

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun resmî metninde m.190 ve ilgili m.183–189, 191–194 kontrol edilmiştir. İnceleme tarihi 30 Eylül 2026’dır. Genel hukuki çerçeve için alacak devrinde senet ve belge teslimi rehberi ayrı açıklamadır; burada devredene yöneltilen somut eksik teslim başvurusu hazırlanmıştır.

Av. Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472, Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde alacak devri ve sözleşme dosyalarını inceler. Mersin merkezli bürodan Türkiye genelindeki dosyalar yürütülür. Mersin büro konumu ulaşım bilgilerini gösterir. Kullanım öncesi devir belgesi, taraflar, mevcut teslim ve eksik kayıtlar özgün dosyaya göre belirlenir.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →

Alacağı Devralanın Eksik Senet ve Belge Teslimi Talep Dilekçesi Hakkında Sık Sorulan Sorular