Çalışanın Patent Başvurusu ve Eklerini İsteme Dilekçesi | SMK 118/1

Çalışanın patent başvurusu ve eklerini isteme dilekçesi, işverenin hizmet buluşu için yaptığı patent başvurusunun suretlerini ve başvuru işlemlerindeki gelişmeleri çalışana iletmesini isteyen yazılı başvurudur. Doğrudan dayanak 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.118/1 hükmüdür. İşveren başvuru ve eklerinin suretlerini vermekle, çalışanın talebi üzerine işlem gelişmelerini bildirmekle yükümlüdür. Bu dilekçe teknik dosyaya erişim ve doğru işlem takibi için hazırlanır.

Suret ve bilgi talebi hangi hizmet buluşu için hazırlanır?

Başlangıç noktası, işverenin hizmet buluşuna patent verilmesi için yaptığı başvurudur. Dilekçede çalışanın buluş bildirimi ile Kuruma verilen başvuru aynı teknik çözüm üzerinden eşleştirilir. İç proje kodu, buluş başlığı ve başvuru numarası farklı adlar taşıyabilir. Bu farklılıkların dosyada açıklanması gerekir. Bir şirketin sahip olduğu bütün patentlerin çalışan tarafından görülmesi talebi, m.118/1 kapsamında belirli hizmet buluşunun suretlerini istemekle aynı kapsamda değildir.

Çalışan, numarayı biliyorsa dilekçeye gerçek başvuru numarasını ve tarihini yazar. Numara henüz kendisine bildirilmemişse buluş bildiriminin tarihini, teslim kaydını ve işverenin başvuru yapıldığına ilişkin yazısını kullanarak dosyayı tanımlar. Bilinmeyen alan boş bırakılmak yerine “tarafıma bildirilmemiştir” şeklinde açıklanabilir. Başka bir başvuruya ait numara, yalnız form tamamlanmış görünsün diye bu talebe eklenmez.

İşverenin başvuru yapıp yapmadığı kesinleşmemişse ilk talep bunun açıklanmasına yöneltilir. Başvurunun yapıldığına ilişkin belgenin elde edilmesi, daha sonra ek suretlerin karşılaştırılmasını sağlar. Henüz başvuru bulunmayan dosyada “başvurunun bütün ekleri” varmış gibi liste düzenlenmez. Başvuru yapılmamasına süre verme işlemi için SMK 116/4 patent başvurusu yapılması talep dilekçesi ayrı koşullarla değerlendirilir.

Başvuru sureti ile teknik ekler nasıl listelenir?

Başvuru dosyasının sureti, başvuru yapıldığına dair tek satırlık şirket açıklamasından farklıdır. Başvurunun gerçek içeriği ve Kuruma verilen ekler istenir. Talep listesinde başvuru belgesi, tarifname, istemler, özet ve dosyada bulunan resimler ayrı adlarla gösterilebilir. Bu isimler mevcut dosyayla karşılaştırılır; her başvuruda bulunmayan belge hazırlanmış ve verilmiş gibi kabul edilmez. Başvuruya hangi sürümün verildiği temel kontrol bilgisidir.

Çalışanın geliştirme sırasında hazırladığı teknik rapor ile işverenin patent başvurusuna verdiği tarifname aynı belge olmayabilir. Suret talebi bu ayrımı görünür kılar. İstemlerin hangi teknik özellikleri kapsadığı, tarifnamenin hangi unsurları açıkladığı ve resimlerin açıklamayla bağlantısı gerçek başvuru üzerinden okunur. Şirket içindeki eski taslağın gönderilmesi, Kuruma sunulmuş son sürümün suretinin verilmesiyle aynı şekilde kaydedilmez.

Başvuru dosyasında sonradan değişiklik yapılmışsa ilk verilen sürüm ve değiştirilen sürüm tarihleriyle ayrılır. Çalışan değişikliğin varlığını biliyorsa bu belgeleri gelişme talebi içinde açıkça belirtir. Değişiklik olup olmadığı bilinmiyorsa yapılmış gibi iddia kurulmaz; işlem geçmişinin ve mevcut sürümlerin bildirilmesi istenir. Birden çok dosyanın aynı adla gönderilmesi, farklı sürümlerin geriye dönük ayırt edilmesini zorlaştırır.

Başvuru işlemlerindeki gelişmeler talebi neleri kapsar?

M.118/1, çalışanın talebi üzerine başvuru işlemleri sırasındaki gelişmelerin bildirilmesini düzenler. Dilekçede bilginin isteneceği dönem gösterilir. İlk talepte başvurudan itibaren mevcut işlem geçmişi, sonraki talepte daha önce bilgi verilen tarihten sonraki işlemler istenebilir. Aynı dönem hakkında tekrar talep yapılmasının nedeni eksik cevap veya yeni öğrenilen işlemse bu neden açıklanır. Böylece muhatap hangi kayıtları karşılaştıracağını bilir.

Gelişmeler, dosyada gerçekleşmiş Kurum bildirimleri ve verilen cevaplarla tanımlanır. Eksiklik bildirimi, araştırma veya inceleme süreci, başvuru sahibinin cevabı ve mevcut dosya aşaması gerçek tarihleriyle istenir. Hiç düzenlenmemiş araştırma raporunun varlığı kesinmiş gibi cümle yazılmaz. İşlem tarihinde hangi belgenin bulunduğu ile gelecekte hazırlanacak belge ayrı kaydedilir. Bilgi talebi, yalnız gelecekte olumlu patent kararı verileceğine dair temenni cevabına indirgenmez.

Her işlem kaydında belge tarihi ile işverene bildirildiği tarih farklı olabilir. Takip tablosunda bu iki tarih ayrı tutulur. Kuruma verilen cevabın tarihi ve ilgili bildirime hangi cevap olduğu da belirtilir. Çalışana iletilen özet, süre bilgilerini veya dosyanın mevcut aşamasını eksik bırakıyorsa eksik başlıklar ayrı tamamlatılır. Teknik ve hukuki işlem durumunun birbirine karıştırılmaması, gerçek başvuru geçmişini anlamayı sağlar.

Çalışanın bilgi ve yardım yükümlülüğü bu talep içinde nasıl korunur?

Aynı fıkra çalışanın patent alınabilmesi için gerekli bilgileri vermesini ve gerekli yardımı yapmasını da öngörür. Çalışan suret isterken işveren tarafından kendisine iletilmiş teknik soruların durumunu gösterebilir. Cevaplanan soruların belge ve tarihleri, henüz tamamlanmamış teknik açıklamalarla karıştırılmaz. Bilgi ve yardımın sağlandığı somut kayıtlar bulunuyorsa talebe eklenir. Çalışanın kendi yükümlülüğünün varlığı, işverenin suret ve gelişme bildirimini metinden çıkarmak için kullanılmaz.

İş birliği sırasında hangi belgenin hangi soruyu cevapladığı belirli olmalıdır. Bir deney raporu farklı teknik konuya aitse bu başvurunun açıklaması diye gönderilmez. Birden çok buluşçu bulunması hâlinde her kişinin teknik açıklaması kaynağıyla saklanır. Diğer çalışan adına cevap verildiği ileri sürülüyorsa gerçek yetki veya doğrulama aranır. Ortak dosyadaki teknik destek, bir kişinin bütün buluşçuların beyanlarını üstlendiği şeklinde yazılmaz.

Çalışanın patent başvurusu ve eklerini isteme dilekçesi örneği

Aşağıdaki metin ilgili işverene verilecek yazıdır. Mevcut başvuru ve eklerin suretleri ile işlem gelişmeleri tek talepte ayrı başlıklara alınmıştır. Dilekçede belirtilen cevap zamanı, çalışanın takip için istediği tarihtir; m.118/1’de sabit sayısal cevap süresi bulunduğu iddiasını içermez. Başvuru numarası bilinmiyorsa ilgili satır gerçek duruma göre açıklanır.

Gelen suretlerin tamlığı nasıl denetlenir?

İşverenin cevabı geldiğinde teslim listesi, istenen belge listesiyle karşılaştırılır. Başvuru belgesinin ilk sayfası gönderilmiş fakat teknik ekler verilmemişse cevap “tam dosya teslimi” olarak işaretlenmez. Dosya isimleri, içeriklerinin ne olduğunu tek başına göstermeyebilir. Açılan her belge başvuru kimliği, sayfa bütünlüğü ve sürümü yönünden kontrol edilir. Okunamayan veya eksik sayfalı suret, teslim listesinde sorunuyla belirtilir.

İstemler veya tarifname farklı başvuru numarası taşıyorsa bu durum açıklatılır. Resimlerde sayfa sırası ve numaralarla tarifname atıfları karşılaştırılır. Bazı ekler tarama, bazıları metin dosyası biçiminde gelmişse biçim farkından önce içeriğin doğru olup olmadığı incelenir. Talepte belirli bir dosya türü tercih edilmesi, m.118/1’in her durumda o türü zorunlu kıldığı şeklinde yazılmaz. Esas olan gerçek başvuru ve eklerinin kullanılabilir suretleridir.

Eksik cevap için tamamlama listesi nasıl düzenlenir?

Tamamlama yazısı, ilk talebi bütünüyle tekrar etmek yerine eksik kalan suret veya işlem başlığını gösterir. Dört belge alınmış ve beşinci verilmemişse verilenler açıkça kabul edilip beşinci belgenin eksikliği belirtilir. Bu kayıt muhatabın önceki cevabını doğru anlamayı sağlar. Bir belgenin var olmadığı bildirilmişse hangi sebeple bulunmadığı ve bunun dosya aşamasıyla uyumu kontrol edilir.

Çalışanın işlem gelişmeleri hakkındaki sorusu cevaplanmamışsa bunun suret eksikliğinden ayrı olduğu belirtilir. Sadece teknik dosya iletimi, işlem aşaması konusunda açıklama yapılmış olması değildir. Başvuru durumu hakkında bilgi verilmiş fakat gerçek başvuru nüshası gönderilmemişse ters yöndeki eksiklik kaydedilir. Tamamlama çizelgesi bu iki yükümlülüğün birbirinin yerine geçirilmesini önler.

İşten ayrılma, üniversite buluşu ve devir talebi bakımından sınırlar

SMK m.118/4, çalışan buluşundan doğan hak ve yükümlülüklerin iş sözleşmesinin sona ermesinden etkilenmediğini düzenler. İşten ayrılan kişi talebinde eski görevini, çalışma dönemini ve ilgili buluşu doğru tanımlar. Sırf ayrılmış olduğu için bu hüküm görmezden gelinmez. İşten ayrılma tarihi dosyayı eşleştirmeye yardımcı olur; talep için gerçekte devam etmeyen bir iş ilişkisi varmış gibi yazılmaz.

Yükseköğretim kurumlarında gerçekleştirilen buluşlarda m.121 özel düzenlemedir. M.121/5, bu buluşlar hakkında m.118’in uygulanmayacağını açıkça belirtir. Dolayısıyla üniversite bilimsel çalışması dosyası bu örneğe yalnız işveren adını değiştirerek uyarlanmaz. Kurum, çalışma ve sözleşme ilişkisi önce sınıflandırılır. Genel çerçeve için üniversite buluşlarında patent hakkı rehberi ayrıca okunabilir.

Suret talebiyle patent hakkının devri istenmez. İşverenin başvurudan veya patentten vazgeçmek istemesi hâlindeki koşullar m.118/2’de ayrı yer alır. Bu konu için patent devir talep dilekçesi kullanılır. Suretleri teslim almak, patent üzerinde bütün tasarruf yetkisinin kazanıldığı anlamına gelmez. Çalışanın buluşçu olması ile başvuru sahibi sıfatı belge üzerinde ayrıca kontrol edilir.

Sık sorulan sorular

İşveren başvuru eklerini çalışana vermeli mi?

Evet. SMK m.118/1, hizmet buluşuna patent verilmesi için yapılan başvuru ve eklerinin suretlerini çalışana verme yükümlülüğünü düzenler. Talep ilgili buluşun gerçek dosyasını tanımlamalıdır.

İşlem gelişmeleri de bildirilir mi?

Evet. Aynı fıkra çalışanın talebi üzerine başvuru işlemleri sırasındaki gelişmelerin bildirilmesini öngörür. Talepte hangi dönem ve işlem başlıkları hakkında bilgi istendiği yazılır.

Bu bilgi talebinin süresi iki ay mı?

M.118/1 sabit iki aylık cevap süresi düzenlemez. Başka maddelerin süreleri bu talebe taşınmaz. Dilekçede istenen takip tarihi kanuni sabit süre gibi gösterilmez.

Başvuru numarasını bilmiyorsam talep hazırlanabilir mi?

Buluş bildirimi, iç dosya kodu ve başvuru yapıldığına ilişkin gerçek yazıyla dosya tanımlanabilir. Numaranın bilinmediği açıklanır ve bildirilmesi istenir; yanlış numara yazılmaz.

Şirket içindeki taslak suret yerine geçer mi?

Talep Kuruma verilen gerçek başvuru ve eklerine yöneliktir. Taslak ile başvuruya verilmiş sürüm farklıysa bu ayrım korunur. Sadece taslak teslimi tam başvuru sureti olarak kaydedilmez.

İşten ayrılmış çalışan da bu hakkı izleyebilir mi?

M.118/4 hak ve yükümlülüklerin iş sözleşmesinin sona ermesinden etkilenmediğini düzenler. Eski çalışan, ilgili hizmet buluşunu ve kendi çalışma ilişkisini gerçek bilgilerle tanımlar.

Üniversitedeki bilimsel buluşa aynı örnek uygulanır mı?

M.121/5 yükseköğretim kurumu buluşlarında m.118’i uygulama dışında bırakır. Özel düzenleme incelenmeden bu dilekçe üniversite dosyasına uyarlanmaz.

Suretlerin alınması hak devri midir?

Hayır. Belge suretiyle bilgi sağlanır. Başvuru veya patent hakkının devri farklı işlem ve koşullara bağlıdır; suret teslimi devir sözleşmesi diye kaydedilmez.

Çalışanın teknik yardım yapması gerekir mi?

Evet. M.118/1 gerekli bilgi verme ve yardım yükümlülüğünü de düzenler. Talebe teknik destek kayıtları ve cevaplanan soruların listesi eklenebilir.

Gelen dosyada bazı sayfalar okunmuyorsa ne yapılır?

Belge adı, sayfa ve sorun tamamlama listesine alınır. Okunabilir suret istenir. Sorunlu belge alınmış olsa bile bütün dosya eksiksiz teslim edilmiş gibi kayıt tutulmaz.

Resmî kaynak ve dosya tesliminde son kontrol

Dayanak TÜRKPATENT’in sunduğu 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.118/1’dir. İşten ayrılmada m.118/4, yükseköğretim kurumu buluşlarında m.121/5 kontrol edilir. Genel hak takibi fikri mülkiyet hukuku sayfasında ele alınır. Bu örnek hizmet buluşu başvurusuna ilişkin suret ve işlem bilgisi talebine odaklanır.

Gönderimden önce buluş bildirimi, başvuru kimliği, alınmış belgeler, eksik listesi ve bilgi istenen dönem birbirine bağlanır. Cevap geldiğinde aynı listeye teslim tarihi ve mevcut sürüm yazılır. Teknik belgeler ilgili kişilerin erişebildiği dosyada saklanır. Suretlerdeki buluş bilgisi, erişim talebinin parçası diye herkese açık ortamda paylaşılmaz.

Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun fizikî ofisi Mersin’dedir. Türkiye genelindeki hukuki dosya ve süreçler Mersin merkezli olarak yönetilir. Ofis adresi: İhsaniye, 4903. Sk. Profit İş Merkezi No:23 Kat:3 Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin.