Vekilin Yüklendiği Borçtan Kurtarılması Talep Dilekçesi

Kısa cevap: TBK m.510/1 uyarınca vekâlet veren, vekâletin gereği gibi ifası için vekilin yüklendiği borçlardan onu kurtarmakla yükümlüdür. Henüz vekil tarafından ödenmemiş üçüncü kişi borcu, vekilin kendi kaynağından yaptığı giderin geri istenmesinden ayrıdır. Dilekçe; vekâlet işini, gereği gibi ifa bağlantısını, üçüncü kişi alacaklıyı, vekilin borçlu sıfatını ve devam eden gerçek borcu gösterir. Vekâlet verene yazı gönderilmesi, üçüncü kişinin alacağını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Vekilin yüklendiği borçtan kurtarılması talep dilekçesi, üstlendiği vekâlet işini gereği gibi yürütürken üçüncü kişiye karşı borç altına giren vekilin vekâlet verene yönelttiği başvurudur. Bu örnek, mevcut ve henüz vekilce ifa edilmemiş para borcuna göre hazırlanmıştır. Talep, üçüncü kişi borcunun hukuken kapatılması ve bu sonucun ilgili belgeyle gösterilmesidir. Vekilin hizmet ücreti, daha önce ödediği gider veya uğradığı zarar aynı toplam içinde istenmez.

TBK 510/1 borçtan kurtarma yükümlülüğü

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.510/1, vekâlet verenin gider ve avansları faiziyle ödemesini ve vekilin yüklendiği borçlardan onu kurtarmasını düzenler. Bu iki işlem aynı anda aynı ödeme kalemi olarak okunmaz. Vekil üçüncü kişiye borcunu zaten ödemişse kendi kaynaklarından yaptığı giderin hesabı söz konusu olur. Borç henüz ödenmemiş ve üçüncü kişiye karşı vekilin sorumluluğu devam ediyorsa borçtan kurtarma talebi kendi konusu üzerinden hazırlanır.

Kanunun ölçütü vekâletin gereği gibi ifasıdır. Vekilin kişisel alışverişi, işten bağımsız taahhüdü veya başka dosyaya ilişkin borcu bu talebe eklenmez. Üçüncü kişi belgesinde tutar bulunması, o tutarın bu vekâletin gereği gibi ifası için yüklendiğini tek başına göstermeyebilir. İşin kapsamı, gerekli işlem, talimat ve üçüncü kişiyle kurulan ilişki birlikte gösterilir. Başvuru sahibi, hangi borcun hangi vekâlet işlemi nedeniyle doğduğunu açıklayan belge zincirini sunar.

Genel çerçeve için vekâlet verenin TBK m.510 kapsamındaki borçları rehberi incelenebilir. Buradaki örnek, henüz ödenmemiş üçüncü kişi borcuna ilişkin özel başvurudur. Gider, avans, ücret, zarar ve üçüncü kişi borcunun aynı adla yazılması, hem talebin dayanağını hem gerçek hesabını belirsizleştirir. Her kalemin hangi işlemi karşılaması istendiği belirli tutulur; aynı borç iki farklı başlıkta tekrar talep edilmez.

Borcun gerçekten vekilin üzerinde olduğunun belirlenmesi

Önce üçüncü kişiyle yapılan sözleşmenin tarafları okunur. İşin vekâlet veren için görülmüş olması, üçüncü kişiye karşı her durumda vekilin borçlu olduğunu göstermez. Borcun doğrudan vekâlet veren adına kurulması ile vekilin kendi adına yüklenmesi farklıdır. Fatura, sipariş, kabul edilmiş hizmet kaydı ve ilgili sözleşme birlikte incelenir. Yalnız fatura üstündeki isimden bütün hukuki ilişki çıkarılmaz; borcun kimin üzerinde olduğu gerçek işlemden belirlenir.

Dilekçedeki üçüncü kişi alacaklı ile vekâlet veren ayrı kişilerdir. Talep vekâlet verene yöneltilir; üçüncü kişi alacaklı, borcun kaynağı ve kapanışını doğrulayacak taraf olarak gösterilir. Aynı ticaret unvanına benzeyen farklı şirketler, farklı hesap sahipleri veya temsilciler birbirinin yerine yazılmaz. Vekil bir tüzel kişi adına işlem yapmışsa borçlu şirket ile imzalayan temsilcinin kişisel sorumluluğu kendi dayanakları üzerinden ayrılır. Başvuruda hangi kişinin kurtarılmasının istendiği açık olmalıdır.

Vekilin kişisel borcu için hazırladığı başka bir ödeme planı, vekâlet işi borcu olarak eklenmez. Aynı üçüncü kişi hem bu iş hem başka işler için hizmet vermişse ilgili kalemler ayrılır. Toplu fatura içinde bu vekâlete ait bölüm, kabul edilen işlem ve tutar kaynağıyla açıklanır. Başka müşterilere ilişkin toplamın tamamı vekâlet verene yüklenmez. Ayrı işlerde aynı vekilin çalışması, bütün borçları bu tek vekâletin sonucu haline getirmez.

Gereği gibi ifa ve talimat kontrolü

TBK m.505, vekilin açık talimata uymasını düzenler. İzin alma imkânı bulunmadığında ve vekâlet veren durumu bilseydi onun da izin vereceği açık olduğunda kanuni istisna uygulanır. Bu iki koşul birlikte korunur. Sadece işin yararlı olduğu söylenerek bütün talimat dışı borçlanmalar gereği gibi ifa kabul edilmez. Talimatın gerçek kapsamı, mevcut onay ve değişiklikler kendi tarihleriyle dosyada bulunur. Önceden verilmemiş onay sonradan varmış gibi yazılmaz.

İşin belirli gider sınırı, hizmet kapsamı veya işlem sırası varsa ilgili kayıtlar borçla karşılaştırılır. Sınırın bulunduğu belge, borcun yüklendiği tarihte yürürlükte olan talimat ve sonradan verilen cevap ayrılır. Talimat konusunda uyuşmazlık bulunan dosyada uyuşmazlık yokmuş gibi toplu uygunluk cümlesi kurulmaz. TBK m.505 ve talimata uygun ifa rehberi bu ayrı yükümlülüğü açıklar. Başvurunun m.510 bağlantısı, gerçek işlem kayıtlarıyla gösterilir.

İlgili işin tamamlandığı veya vekâletin sona erdiği tarih de belge düzeninde yer alır. Talep konusu borcun hangi aşamada doğduğu gösterilir. Sona ermeden önce gereği gibi ifa için yüklenilmiş mevcut borç ile sona ermeden sonra başka bir iş nedeniyle üstlenilen borç aynı çizelgede açıklamasız birleştirilmez. Vekâletin sona ermiş olması, geçmiş üçüncü kişi sözleşmesinin kendiliğinden kapandığının belgesi değildir. Borcun devam durumu kendi hukuki kayıtlarından incelenir.

Üçüncü kişi borcu çizelgesinde bulunacak bilgiler

Çizelge borcun kaynağını, alacaklıyı, borçluyu, tutarı, para birimini ve mevcut ifa zamanını ayrı gösterir. Vade bilgisi sözleşme veya ilgili işlem belgesinden alınır. Kanunda bütün borçtan kurtarma başvuruları için standart yedi günlük ödeme süresi bulunuyormuş gibi tarih eklenmez. Üçüncü kişinin gönderdiği ödeme talebi varsa gerçek tarih ve ilgili borç kaydıyla dosyalanır. Başvuru sahibi borcun vadesini değiştirmek için geçmiş belgenin tarihini yeniden yazmaz.

Üçüncü kişiyle hesapta önceki ödeme, iade veya borcu azaltan gerçekleşmiş işlem bulunuyorsa kalan tutar buna göre çıkarılır. Vekâlet verenin daha önce gönderdiği para ile üçüncü kişi borcunun gerçekten kapanması farklı olaylardır. Para aktarılmış fakat henüz borca ifa yapılmamışsa aktarım ve borcun durumu ayrı gösterilir. Talep sahibine gönderilen finansmanın kaynağı ve kullanım kaydı dosyada korunur; aynı tutar yeniden ödenmiş gider gibi sunulmaz.

Borçtan kurtarma ile sadece ödeme sözü arasındaki fark

Vekâlet verenin borcu karşılayacağını söylemesi, üçüncü kişinin alacağının ödendiğinin kaydı değildir. Kurtarma sonucu, üçüncü kişi borcuna uygun hukuki işlemle gerçekleşir. Para borcunda gerçek ifanın alacaklıya veya ifayı kabule yetkili kişiye yönelmesi ve ilgili borcu karşılaması kontrol edilir. TBK m.83, alacaklının borçlunun bizzat ifasında menfaati bulunmadıkça şahsen ifa zorunluluğu olmadığını düzenler. Bu hüküm bütün kişisel edimlerin açıklamasız üçüncü kişi tarafından yerine getirilebileceği biçiminde genişletilmez.

Borcun üstlenilmesi seçilmişse TBK m.196, borçlunun yerine yenisinin geçmesi ve borçtan kurtulmasının üstlenen ile alacaklı arasındaki sözleşmeyle olmasını düzenler. Vekil ile vekâlet veren arasındaki yazışma, üçüncü kişi alacaklının kabulünün yerine konulmaz. Maddenin açık veya örtülü kabul düzeni gerçek işlem üzerinden incelenir. Borçlunun değiştiği ve vekilin artık sorumluluğunun kalmadığı açıklaması, geçerli dış ilişki kaydı olmadan yalnız iç ödeme taahhüdünden çıkarılmaz.

Bu örnekte istenen sonuç belirli üçüncü kişi borcundan kurtarılmadır. Vekâlet verene, borcun hukuken kapatılmasını sağlayan ifanın yapılması ve sonucunun belgeyle iletilmesi talep edilir. Bir teminat gösterilmesi veya gelecekte ödeme yapılacağının açıklanması, borcun sona erdiğinin belgesi olarak kullanılmaz. Başvurudaki talep ile sonradan gerçekleşen hukuki sonuç ayrı tarihlerle tutulur. Borç yalnız kısmen kapanmışsa kapanan bölüm ve devam eden yükümlülük ayrı gösterilir.

Üçüncü kişi hesabında faiz, ceza veya ek hizmet bedeli varsa bunlar asıl borçtan ayrı okunur. Her kalemin sözleşme ve gerçek işlem kaynağı gösterilir. Vekâlet işi için yüklenilmiş geçerli borç ile alacaklının sonradan tek taraflı eklediği açıklamasız toplam aynı kabul edilmez. Borcun bir bölümüne ilişkin mevcut itiraz varsa hangi satıra yönelik olduğu belirtilir. Dilekçede kurtarılması istenen tutar, incelenmemiş bütün üçüncü kişi iddialarının koşulsuz kabulü haline getirilmez.

Hizmet bedelinin faturası iptal edilmiş veya düzeltilmişse ilk ve son belge birlikte değerlendirilir. Eski faturanın tutarı kapanmış kayıt gibi tutulup yeni fatura ayrıca ikinci borç yazılmaz. Hizmetin bir kısmı teslim edilmişse borç kaynağı, kabul ve ödeme koşulu gerçek belgelerden çıkarılır. Ödeme bekleyen tutarın yalnız başvuru sahibinin hazırladığı tabloda bulunması, üçüncü kişiyle kurulmuş borcun bütün koşullarını göstermez. Talep dosyasındaki kaynak sırası bu nedenle görev belgesinden ilgili üçüncü kişi sözleşmesine ve en son güncel hesaba kadar izlenebilir tutulur.

Vekilin yüklendiği borçtan kurtarılması dilekçesi örneği

Örnek, vekâletin gereği gibi ifası için vekilin üzerinde doğmuş ve halen devam eden para borcuna yöneliktir. Vekil üçüncü kişiye ödeme yapmışsa aynı kalem henüz ödenmemiş borç olarak doldurulmaz. Köşeli parantezler görev, talimat, üçüncü kişi sözleşmesi ve güncel hesap belgeleriyle tamamlanır. Bu metin vekâlet verene gönderilir; üçüncü kişi alacaklıya borcun sona erdiğini bildiriyormuş gibi kullanılmaz.

Düzenlenebilir Word dilekçesini ve üçüncü kişi borcu çizelgesini indirin. Dosyada görev-talimata ilişkin kaynaklarla devam eden borcun hesabı ayrı tablolarda tutulur. Çizelge kanunun zorunlu isimle belirlediği bir form değildir. Gönderilecek belge, yalnız gerçek borç ve gerçekleşmiş işlemlerle doldurulur. Birden fazla alacaklı varsa her alacak kendi kaynağı ve kapanış kaydıyla gösterilir; bir alacaklıya yapılan ödeme diğer bütün borçların kapandığı şeklinde yazılmaz.

Hesap verme ve kapanış belgesinin kontrolü

TBK m.508, vekilin istem üzerine yürüttüğü işin hesabını vermesini ve vekâletle ilişkili aldıklarını vekâlet verene vermesini düzenler. Borçtan kurtarma talebi bu yükümlülüğü kaldırmaz. Vekilin elindeki para, önceden alınmış gider karşılığı ve gerçek kullanım belgeleri ilgili hesapta bulunur. TBK m.508 hesap verme borcu rehberi bu ayrı görevi açıklar. Talep sahibi kendi kayıtlarını gizleyerek aynı borcun ikinci kez karşılanmasını istemez.

Ödeme belgesi geldiğinde gönderen, alıcı, işlem referansı, tutar ve hangi borca ifa yapıldığı kontrol edilir. Genel banka hareketi, başka faturanın ödemesi veya alacaklının yalnız bir bölüm için verdiği kapanış yazısı bütün borcun kapandığına eşit tutulmaz. Kurtarma sonucu gerçekleşmişse güncel çizelgeye işlenir. Üçüncü kişinin talebi halen devam ediyorsa sebepleri ve ilgili kayıtlar ayrıca incelenir. Geçmiş dilekçe sonradan gerçekleşen ifa tarihinde gönderilmiş gibi değiştirilmez.

Sık sorulan sorular

1. Vekilin borçtan kurtarılması hangi maddeye dayanır?

TBK m.510/1’e dayanır. Borcun vekâletin gereği gibi ifası için yüklenildiği ve vekilin üzerinde devam ettiği gösterilir.

2. Üçüncü kişiye borcu daha önce ödediysem aynı örneği kullanır mıyım?

Bu örnek henüz ödenmemiş borç içindir. Gerçekten yapılmış gider veya verilmiş avansın geri istenmesi ayrı hesapla hazırlanır.

3. Faturada vekilin adı bulunması yeterli midir?

Sözleşme, borcun tarafları, gerçek işlem ve iş bağlantısı birlikte incelenir. Tek isim kaydı bütün hukuki ilişki yerine kullanılmaz.

4. Vekâlet verene talep göndermek üçüncü kişiye borcu siler mi?

Gönderim ifanın veya geçerli borç değişikliğinin yerine geçmez. Üçüncü kişi borcunun hukuki kapanışı ayrıca belgelenir.

5. Borcun üstlenilmesi için alacaklıyla ilişki gerekir mi?

TBK m.196 dış üstlenmeyi üstlenen ile alacaklı arasındaki sözleşmeye bağlar. Açık veya örtülü kabul gerçek kayıtla incelenir.

6. Vekilin kişisel borcu bu taleple karşılanır mı?

Bu talep vekâletin gereği gibi ifası için yüklenilmiş borca yöneliktir. İşten bağımsız kişisel borç aynı çizelgeye eklenmez.

7. Talimata aykırı her işlem korunur mu?

TBK m.505 ve gereği gibi ifa koşulu incelenir. Kanuni istisnanın izin alamama ve açık izin verecek olma koşulları birlikte değerlendirilir.

8. Kanunda sabit yedi günlük kurtarma süresi var mı?

m.510/1 bütün dosyalar için böyle sabit süre düzenlemez. İlgili borcun ifa zamanı ve talebin hukuki durumu belgelerden belirlenir.

9. Ücret ve zarar aynı tutara eklenir mi?

Bu örneğin konusu belirli üçüncü kişi borcudur. Ücret ve m.510/2 zarar talebi kendi hukuki koşullarıyla ayrı tutulur.

10. Kısmi ödeme yapılırsa bütün borç kapandı yazılır mı?

Kapanan bölüm ile devam eden tutar ayrılır. Kurtarma sonucu, gerçek ifa ve ilgili alacaklı kayıtlarıyla sınırlı gösterilir.

Resmî kanun kaynakları ve Mersin ofisinde belge incelemesi

Esas dayanak 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun güncel resmî metni içindeki m.510/1’dir. Talimat ve hesap için m.505 ve 508; ifa ve dış üstlenme ayrımı için m.83 ve 196 incelenmiştir. TBMM kanun metni düzenlemelerin kanuni kaynağını gösterir. İnceleme tarihi 30 Eylül 2026’dır.

Av. Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasıyla Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunda çalışır. Büro İhsaniye Mahallesi 4903 Sokak Profit İş Merkezi 3/14 Akdeniz/Mersin adresindedir. Türkiye genelindeki vekâlet dosyaları Mersin ofisinden değerlendirilir. Vekâlet görevi, üçüncü kişi sözleşmesi ve güncel borç kayıtlarıyla talep hazırlığı için Mersin ofisinin konumunu inceleyebilirsiniz.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →

Vekilin Yüklendiği Borçtan Kurtarılması Talep Dilekçesi Hakkında Sık Sorulan Sorular