Aile İkamet İzni En Fazla Kaç Yıl Verilir? YUKK m.34: 3 Yıl ve Destekleyici Süresi (2026)
YUKK m.34 aile ikamet iznini nasıl düzenliyor?
6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 34. maddesi aile ikamet izninin kimlere verilebileceğini ve temel süre kurallarını düzenler. Türk vatandaşlarının, 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 28. maddesi kapsamında olanların, ikamet izni sahiplerinin, mültecilerin ve ikincil koruma statüsü sahiplerinin yabancı eşleri ile kanunda belirtilen yabancı çocukları aile ikamet izninden yararlanabilir.
Bu iznin amacı aile birliğinin Türkiye’de hukuka uygun biçimde sürdürülmesidir. Ancak aile bağı bulunması tek başına sınırsız ikamet hakkı oluşturmaz. Destekleyicinin YUKK m.35’teki koşulları ve başvuru sahibinin kimlik/aile bağı belgeleri birlikte değerlendirilir.
YUKK m.34 ayrıca sürenin üst sınırını açık biçimde belirler: aile ikamet izni her defasında üç yılı aşamaz ve yabancı destekleyicinin ikamet izni süresinden daha uzun olamaz.
Aile ikametinde destekleyici kim olabilir?
Destekleyici, aile ikamet izni başvurusunun Türkiye’deki hukuki dayanağını oluşturan kişidir. Türk vatandaşı, 5901 sayılı Kanun m.28 kapsamında bulunan kişi, geçerli ikamet izni sahibi yabancı, mülteci veya ikincil koruma statüsü sahibi destekleyici olabilir.
Çalışma izni sahibi yabancının geçerli çalışma izni YUKK m.27 uyarınca ikamet izni sayıldığı için aile ikameti bakımından destekleyici olabilmesi mümkündür. YUKK m.35/2 ayrıca çalışma izni sahipleri bakımından normalde aranan bir yıllık Türkiye’de ikamet etmiş olma şartına istisna tanır.
Destekleyicinin kimliği aile kartının azami süresini etkileyebilir. Türk vatandaşı ile yabancı ikamet sahibi destekleyicinin süre hesabı aynı değildir.
Aile ikamet izni neden en fazla 3 yıl verilir?
YUKK m.34 aile ikamet izninin her defasında en fazla üç yıllık süreyle düzenlenebileceğini açıkça belirler. Bu azami süredir; idare her başvuruda mutlaka üç yıllık kart vermek zorunda değildir.
Pasaport süresi, destekleyicinin ikamet süresi, sağlık sigortası, aile bağının devamı ve diğer koşullar daha kısa izin verilmesine yol açabilir. YUKK m.23 uyarınca ikamet kartı pasaport geçerlilik süresinden 60 gün daha kısa düzenlenir.
Üç yıllık üst sınır, “toplamda yalnız üç yıl aile ikameti alınabilir” anlamına gelmez. Aile bağı ve diğer şartlar devam ediyorsa izin süresi dolmadan uzatma başvurusu yapılarak yeni dönem için tekrar aile ikamet izni düzenlenebilir.
Aile ikamet izni destekleyicinin süresini aşabilir mi?
Hayır. YUKK m.34, aile ikamet izninin süresinin hiçbir şekilde destekleyicinin ikamet izni süresini aşamayacağını düzenler. Örneğin yabancı destekleyicinin yalnız 14 aylık geçerli ikamet süresi varsa eşe üç yıllık aile ikamet kartı verilemez.
Destekleyicinin izni uzatıldığında aile üyesi de kendi kartı için süresinde uzatma başvurusu yapmalıdır. Destekleyicinin kartının uzatılması aile üyesinin kartını otomatik uzatmaz.
Çalışma izinli destekleyicide de çalışma izninin bitiş tarihi önemlidir. Çalışma izni ikamet izni sayıldığı için aile ikametinin süresi bu statünün geçerlilik süresiyle uyumlu olmalıdır.
Türk vatandaşıyla evli yabancıya aile ikameti kaç yıl verilir?
Türk vatandaşının ikamet izni kartı bulunmadığı için yabancı destekleyicideki “destekleyici kart süresini aşmama” problemi aynı şekilde uygulanmaz. Ancak aile ikamet izninin her defasında üç yıllık azami süresi devam eder.
Türk vatandaşıyla evlilik, yabancı eşe otomatik ikamet veya vatandaşlık vermez. Yabancı eş aile ikamet izni başvurusu yapmalı; evliliğin gerçekliği ve YUKK m.35’teki gerekli koşullar değerlendirilmelidir.
Evliliğin boşanmayla sona ermesi hâlinde YUKK m.34/6’daki özel geçiş hükümleri uygulanır. Kural olarak Türk vatandaşıyla en az üç yıl aile ikamet izniyle kalmış yabancı boşanma sonrası kısa dönem ikamete geçebilir; aile içi şiddet mağdurları için özel istisna vardır.
Çalışma izni sahibi yabancı eşini aile ikametine alabilir mi?
Evet. Geçerli çalışma izni YUKK m.27’ye göre kural olarak ikamet izni sayılır. Çalışma izni sahibi yabancı YUKK m.35’teki destekleyici şartlarını taşıyorsa eş ve kanunda belirtilen çocuklar için aile ikamet başvurusu yapılabilir.
YUKK m.35/2, çalışma izni sahipleri yönünden destekleyicinin en az bir yıldır Türkiye’de ikamet izniyle kalıyor olması şartını aramaz. Ancak gelir, sağlık sigortası, konut, adres ve diğer destekleyici koşulları önemini korur.
Çalışma izni sona erer veya iptal edilirse aile ikametinin dayanağı da etkilenir. Destekleyicinin yeni statüsü ve aile üyelerinin geçiş seçenekleri gecikmeden değerlendirilmelidir.
Çocuklara aile ikamet izni nasıl verilir?
YUKK m.34, destekleyicinin veya eşinin ergin olmayan yabancı çocuğu ile bağımlı yabancı çocuğunu aile ikamet kapsamına alabilir. Çocuk bakımından soybağı, yaş, bağımlılık ve gerektiğinde diğer ebeveynin muvafakati/velayet belgesi önemlidir.
Her çocuk için ayrı ikamet izni düzenlenir. Ebeveynin kartında çocuğun ayrıca ikamet hakkı oluşmaz. Yabancı ülkede düzenlenen doğum ve velayet belgelerinin usulüne uygun tasdik ve tercüme işlemleri tamamlanmalıdır.
Aile ikamet izni bulunan çocuklar YUKK m.34/4 kapsamında ilk ve ortaöğretim kurumlarında 18 yaşına kadar ayrıca öğrenci ikamet izni almadan eğitim hakkından yararlanabilir.
Aile ikamet izni ne zaman uzatılır?
YUKK m.24 uyarınca uzatma başvurusu mevcut ikamet izninin bitimine 60 gün kala yapılmaya başlanabilir ve her durumda kart sona ermeden tamamlanmalıdır. Aile ikametinde aile bağının, destekleyicinin statüsünün ve m.35 koşullarının devam ettiği güncel belgelerle gösterilir.
Destekleyicinin ikamet/çalışma izni yenilenecekse sürelerin birbiriyle uyumlu planlanması gerekir. Aile kartı, yabancı destekleyicinin yeni izin süresini geçemez.
Uzatmada eşlerin adresi, sağlık sigortası, gelir ve evlilik birliği gibi unsurlar yeniden değerlendirilebilir.
YUKK m.35 destekleyici için hangi temel şartları arar?
YUKK m.35 destekleyici bakımından asgari gelir, tüm aileyi kapsayan sağlık sigortası, aile nüfusuna uygun konut, adres kayıt sistemi, belirli suçlar yönünden adli sicil ve kural olarak en az bir yıl Türkiye’de ikamet izniyle kalmış olma gibi şartlar öngörür.
Gelir hesabında destekleyicinin toplam gelirinin asgari ücretten az olmaması ve ailedeki kişi başına düşen tutarın asgari ücretin üçte birinden az olmaması gerekir. Bu hesap ayrı bir mikro rehberde ayrıntılı açıklanmalıdır.
Bir yıllık ikamet şartının çalışma izni sahipleri, bilimsel araştırma amaçlı ikamet izni bulunanlar, Türk vatandaşlığını kaybeden m.28 kapsamındaki kişiler ve Türk vatandaşlarıyla evli olanlar gibi kanuni istisnaları vardır.
Aile ikamet izni hangi durumlarda reddedilir veya iptal edilir?
YUKK m.36, m.35’teki şartların karşılanmaması veya sonradan ortadan kalkması, iznin amaç dışında kullanılması ve diğer kanuni sebepler bakımından ret, iptal veya uzatmama sonucunu düzenler. Anlaşmalı evlilik şüphesi varsa m.37 kapsamında inceleme yapılabilir.
Aile bağının gerçeğe aykırı belgeyle kurulması, fiilen mevcut olmayan evliliğin yalnız ikamet için kullanılması veya destekleyicinin temel koşulları kaybetmesi ikamet dosyasını etkiler.
Eski kaynaklarda aile ikameti için “bir yıl içinde 180 günden fazla yurtdışında kalma” kuralı görülebilir; bu eski hüküm de 2016 yılında yürürlükten kaldırılmıştır.
Aile ikamet izni sona ererse başka ikamete geçilebilir mi?
YUKK m.34, 18 yaşını tamamlayan çocuk, Türk vatandaşıyla boşanan eş ve destekleyicinin ölümü gibi bazı durumlar için özel kısa dönem ikamete geçiş hükümleri içerir. Ayrıca YUKK m.29 genel geçiş kuralı uygulanabilir.
Yeni kalış sebebinin şartları ayrıca sağlanmalıdır. Aile ikametinin sona ermesi otomatik olarak yeni kart oluşturmaz.
Türkiye geneli ve Mersin uygulaması
Aile ikamet izninin üç yıllık üst sınırı ve destekleyici süresini aşmama kuralı Türkiye genelinde aynıdır. Mersin’deki başvurularda da destekleyicinin güncel ikamet/çalışma statüsü ile aile üyesinin pasaport ve aile bağları birlikte kontrol edilir.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun tek fiziksel ofisi Mersin’dedir. Aile ikamet dosyalarında destekleyici ve her aile üyesinin kart bitiş tarihleri tek takvim üzerinde izlenmelidir.
Resmî kaynaklar ve ilgili rehberler
- Mevzuat Bilgi Sistemi – 6458 sayılı YUKK
- Göç İdaresi – İkamet İzni Çeşitleri
- Aile ikamet izni genel rehberi
- İkamet izni uzatma süreleri
Sık Sorulan Sorular
Aile ikamet izni en fazla kaç yıl verilir?
YUKK m.34’e göre her defasında en fazla üç yıl verilir.
Destekleyicinin ikameti bir yıl kalmışsa eşe üç yıl verilir mi?
Hayır. Aile ikamet izni destekleyicinin ikamet süresini aşamaz.
Türk vatandaşı eşte üç yıl sınırı var mı?
Evet. Aile ikamet izninin her defasında üç yıllık üst sınırı Türk vatandaşı destekleyicide de geçerlidir.
Üç yıl dolunca aile ikameti biter mi?
Şartlar devam ediyorsa süresinde uzatma başvurusu yapılabilir.
Çalışma izni sahibi destekleyici olabilir mi?
Evet. Geçerli çalışma izni m.27 uyarınca ikamet izni sayılır.
Çalışma izinli destekleyicide bir yıl bekleme şartı var mı?
YUKK m.35/2 çalışma izni sahiplerini bir yıllık ikamet şartından istisna tutar.
Çocuğa ayrı kart çıkar mı?
Evet. Her yabancı aile üyesi için ayrı ikamet izni düzenlenir.
Aile ikametiyle çocuk okul okuyabilir mi?
Evet. 18 yaşına kadar ilk ve ortaöğretimde ayrıca öğrenci ikamet izni gerekmez.
Destekleyicinin kartı iptal olursa aile kartı etkilenir mi?
Evet. Aile ikametinin dayanağı ve süresi yeniden değerlendirilir.
Aile ikameti uzatma ne zaman yapılır?
Kartın bitimine 60 gün kala başlatılabilir ve kart bitmeden tamamlanmalıdır.
Eski 180 gün yurtdışı kuralı geçerli mi?
Hayır. Eski aile ikameti 180 gün hükmü 2016’da yürürlükten kaldırılmıştır.
Boşanma sonrası aile ikametinden kısa döneme geçilebilir mi?
YUKK m.34/6’daki şartlar sağlanırsa geçilebilir; aile içi şiddet mağdurları için özel istisna vardır.
Telefon: +90 552 224 43 66
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
