Ankara Trafik Güvenliğini Tehlikeye Sokma: TCK 179
Ceza Hukuku · Son kontrol: 9 Eylül 2026
Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor
Kısa ve net cevap
TCK m.179/2, ulaşım aracını kişilerin hayatı, sağlığı veya malvarlığı açısından tehlikeli olabilecek biçimde kullanmayı dört aydan iki yıla kadar hapisle cezalandırır. Alkol, uyuşturucu veya başka nedenle emniyetli sürüş yeteneği bulunmadığı hâlde araç kullanmada m.179/3 uygulanır; güncel ceza altı aydan iki yıla kadar hapistir. Üçüncü fıkranın cezasını artık ikinci fıkraya atıfla açıklamak doğru değildir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.48, 1,00 promilin üzerinde alkollü olduğu saptanan sürücü hakkında ayrıca TCK m.179/3 uygulanmasını öngörür. Kaza yapılması bu özel kuralın şartı değildir. Daha düşük ölçüm ise her durumda suç bulunmadığını göstermez; emniyetli sürüş yeteneği somut delillerle incelenir. Trafik para cezası ve ehliyete ilişkin idari işlem, ceza soruşturmasından ayrı değerlendirilir.
Trafik güvenliğine ilişkin her fiil aynı suç değildir
| Hüküm | Hareket ve kapsam | Güncel temel ceza |
|---|---|---|
| TCK m.179/1 | Ulaşım işaretlerini değiştirme veya kaldırma, yanlış işaret verme, ulaşım yoluna engel koyma ya da teknik işletime müdahale ederek tehlike yaratma. | Bir–altı yıl hapis. |
| TCK m.179/2 | Kara, deniz, hava veya demiryolu aracını tehlikeli olabilecek şekilde sevk ve idare etme. | Dört ay–iki yıl hapis. |
| TCK m.179/3 | Emniyetli sürüş yeteneğini alkol, uyuşturucu veya başka nedenle kaybetmiş olmasına rağmen araç kullanma. | Altı ay–iki yıl hapis. |
| TCK m.180 | Deniz, hava veya demiryolu ulaşımında taksirle tehlikeye neden olma. | Üç ay–üç yıl hapis. |
m.180’in metninde karayolu ulaşımı bulunmaz. Bu nedenle karayolundaki her dikkatsiz sürüşe, “trafik güvenliğini taksirle tehlikeye sokma” adıyla bu madde uygulanamaz. Fiilin idari ihlal mi, m.179’daki kasıtlı davranış mı veya yaralanma ve ölüm sonucuna bağlı başka suç mu olduğu belirlenmelidir. Kanunda bulunmayan suç kapsamı kıyasla genişletilemez.
Hız sınırının aşılması, tehlikeli takip, ters yönde sürüş veya yorgunluk gibi olgular değerlendirilirken yalnız trafik tutanağındaki başlığa bakılmaz. m.179/2 bakımından aracın nasıl kullanıldığı, yol ve trafik koşulları ile tehlike yaratmaya elverişlilik açıklanmalıdır. Her idari hız ihlali kendiliğinden aynı ceza suçunu oluşturmaz. m.179/3’teki “başka neden” ise yalnız alkolle sınırlı olmayan emniyetli sürüş kaybını kapsar.
7550 sayılı Kanun m.12, ikinci ve üçüncü fıkraların yaptırımlarını değiştirmiştir. 4 Haziran 2025’ten önceki fiillerde suç tarihi ve TCK m.7’deki lehe kanun ilkesi ayrıca uygulanır. Güncel ceza aralığını eski bir olaya otomatik olarak taşımak, zaman bakımından uygulama denetimini atlamak olur.
1,00 promil kuralı ve daha düşük ölçümün anlamı
KTK m.48’in altıncı fıkrasındaki ifade “1,00 promilin üzerinde”dir. Bu özel eşik, idari yaptırım için kullanılan 0,50 ve diğer araçlara ilişkin sınırlarla aynı değildir. Kişinin araç kullandığının ve ölçümün o sürücüyle bağlantısının belirlenmesi yine gerekir. Park hâlindeki araçta bulunmak, sırf araç sahibinin alkollü olması veya yolcunun ölçüm sonucu, kişinin sürücü olduğunun ispatının yerine geçmez.
1,00 promilin altındaki değerde, m.179/3 açısından emniyetli araç kullanamayacak durumda bulunma araştırılır. Doktor muayenesi, gözlenen davranış, sürüş kaydı ve diğer deliller değerlendirilir. Bu eşik altında olduğu için bütün cezai sorumluluğun ortadan kalktığını söylemek de, her düşük ölçümü otomatik mahkûmiyet saymak da doğru değildir.
KTK m.48 ayrıca hususi otomobil sürücüsünde 0,50; diğer araç sürücüsünde 0,20 promilin üzerinde alkolle trafik kazasına sebebiyet verilmesi hâlinde TCK’nın ilgili hükümlerinin uygulanacağını belirtir. Bu hüküm değerlendirilirken kazanın sonucu ve kusur ayrı incelenir. Yaralanma varsa TCK m.89, ölüm varsa m.85 ve manevi unsurla ilgili m.21–22 gündeme gelir; yalnız alkol değeri bütün suç nitelendirmesini tek başına tamamlamaz.
Ölçümün yapılması ile olay zamanı arasında süre varsa geriye dönük değerlendirme tıbbi ve teknik verilere dayanmalıdır. Her kişi için internetten alınmış tek bir saatlik azalma katsayısıyla kesin sonuç üretilemez. Ölçüm birimi, cihaz kaydı, alınan örneğin zamanı ve gerektiğinde uzman değerlendirmesi birlikte ele alınır.
2026’da para cezası ve ehliyet işlemi ceza davasından ayrıdır
7574 sayılı Kanun m.12, KTK m.48’deki idari yaptırımları değiştirmiştir. Bu nedenle eski trafik cetvellerindeki tutarlar 2026’da yeni düzenlemeye tabi fiiller için kullanılmamalıdır. Aşağıdaki rakamlar 7574’te belirlenen tutarlardır; fiil tarihi ve sonraki yılların yeniden değerleme kuralları ayrıca kontrol edilir.
| İhlal | 7574 ile belirlenen idari sonuç |
|---|---|
| Kanuni sınırın üzerinde alkollü sürüş | İlk ihlalde 25.000 TL; ilgili beş yıllık tekrar rejiminde ikinci ihlalde 50.000 TL, üçüncü ve sonrakilerde 150.000 TL. Ehliyetin geri alınması ayrıca uygulanır. |
| Uyuşturucu veya uyarıcı madde aldığı saptanan sürücü | 150.000 TL ve sürücü belgesinin iptali; yeniden belge edinme için özel şartlar bulunur. |
| Alkol veya uyuşturucu ölçümünü yaptırmama | 150.000 TL ve sürücü belgesinin beş yıl geri alınması. |
Ölçümü reddetmek, ölçüm sonucunu geçersizleştiren bir itiraz yöntemi değildir; kanun bağımsız idari yaptırım öngörür. Ölçüm sonucuna yönelik hukuki itiraz, mevcut kaydın ve usule uygun tıbbi bulguların korunmasıyla yapılır. İdari para cezasının ödenmesi de devam eden TCK m.179 soruşturmasını kendiliğinden kapatmaz.
7574; teknik cihaz/test kiti kullanımını, uyuşturucu tespitinde sürücü belgesi iptalini ve belirli taşıma araçlarında tekrar hâllerini de düzenler. Geçici geri alma ile iptal farklı işlemlerdir. Belgenin yeniden alınması, yalnız ceza süresinin dolmasına veya para cezasının ödenmesine her durumda indirgenemez; kanunda öngörülen eğitim, sınav, sağlık ve değerlendirme şartları varsa yerine getirilmelidir.
Dosyada sürücü, zaman ve ölçümün birbirine bağlanması
| Kayıt | Denetlenecek nokta |
|---|---|
| Durdurma ve olay tutanağı | Aracı kimin kullandığı, durdurma yeri ve saati, görevlilerin doğrudan gözlemi. |
| Ölçüm çıktısı ve cihaz bilgisi | Ölçümün kişiye aidiyeti, birimi, saati ve cihazın kontrol kayıtları. |
| Hastane ve numune kayıtları | Tıbbi bulgular, örneğin alınma zamanı ve ilk ölçümle açıklanması gereken farklar. |
| Araç, yol ve çevre görüntüleri | Sürücü kimliği, aracın hareketi ve tehlikeli sürüş iddiasının somut biçimi. |
| Tanık anlatımları | Doğrudan gözlenen olgular ile sonradan duyulan bilgilerin ayrılması. |
Cihazın kontrol veya kalibrasyon kaydı konusunda itiraz varsa hangi kaydın eksik olduğu gösterilir. “Cihaz hatalıdır” şeklindeki soyut savunma, somut kaydın yerine geçmez. Aynı şekilde teknik evrakın dosyada bulunmaması da hiçbir araştırma yapılmadan otomatik beraat sonucu olarak sunulmamalıdır. Eksik kaydın temini ve çelişkinin uzman tarafından açıklanması istenir.
Öğretici bir örnekte, bir araç durdurulduktan sonra sürücü koltuğundaki kişinin değiştiği ileri sürülmektedir. Aracın kime ait olduğu değil, sürüşü fiilen kimin yaptığı araştırılır. Kamera, görevlinin kesintisiz gözlemi ve tanıkların hangi anı gördüğü önem taşır. Kimlik veya saat yönünden tutanak hatası varsa bunu gösteren kayıt dilekçeye eklenir; gerçek dışı sürücü bildirimi savunma yöntemi değildir.
CMK m.160/2 uyarınca savcı lehe ve aleyhe delilleri toplar. CMK m.217’ye göre mahkûmiyet hukuka uygun elde edilmiş ve yargılamada tartışılmış delillere dayanır. Özel hayata veya hesaplara izinsiz müdahaleyle delil elde etmeye çalışmak yerine kayıtların yetkili makam aracılığıyla temini istenir.
Durdurma ile Ölçüm Arasındaki Olay Çizelgesi
Trafik dosyasında aracın görüldüğü an, durdurma anı, kimlik kontrolü, ilk ölçüm ve hastane işlemi ayrı zaman noktalarıdır. Bu saatler tek bir “olay saati” altında birleştirilmemelidir. Her saatin hangi kaynaktan alındığı yazılır: tutanak, cihaz çıktısı, hastane kaydı veya görüntü. İki belgede saat farkı varsa farkın nedeni araştırılmadan birinin kesin yanlış olduğu söylenmez. Teknik değerlendirme gereken bölüm somut soruyla ayrılır; kişisel tahmin uzman hesabı gibi sunulmaz.
Ölçüm çıktısında kişinin kimliği, tarih, saat ve ölçüm birimi kontrol edilir. Birim ve yöntem farklı olduğunda rakamlar doğrudan aynı değer gibi karşılaştırılmaz. Çıktının okunamayan kısmı varsa belgeyi tahminle tamamlamak yerine okunabilir örneği istenir. Cihazın kontrol kaydına ilişkin bir itiraz, olayda kullanılan cihazla ilişkilendirilmelidir. Başka bir cihazın belgesi mevcut ölçümün doğruluğunu veya yanlışlığını tek başına açıklamaz. Dosyada bulunmayan kalibrasyon tarihi gerçek bilgiymiş gibi yazılmaz.
Sürücü kimliği tartışmalıysa araç sahipliği, koltuktaki konum ve aracın hareketi ayrı incelenir. Görevlinin aracı hangi noktadan itibaren gördüğü, görüntünün kesintisiz olup olmadığı ve tanığın hangi anı gözlediği belirtilir. Sonradan duyulan bilgi doğrudan gözlem olarak aktarılmaz. Başka bir kişiyi sürücü göstermek için gerçeğe aykırı açıklama hazırlanmaz. Savunma, mevcut kayıtların neyi kanıtladığı ve neyi açıkta bıraktığı üzerinden kurulur; eksiklikler yeni olay üretilerek kapatılmaz.
Ceza Dosyası ile İdari İşlem İçin Ayrı Belge Dosyası
Aynı olayda düzenlenen idari para cezası tutanağı, sürücü belgesini geri alma kaydı ve savcılık soruşturması farklı işlemlerdir. Her belge için düzenleyen makam, işlem tarihi, tebliğ kaydı ve varsa başvuru sonucu ayrı tutulur. Bir dilekçenin teslim edilmiş olması, diğer işleme de süresinde başvurulduğunu göstermez. Avukatla görüşmede hangi işlemin incelendiği açıklaştırılır. Mevcut kararın bütün sayfaları ve kanun yolu bildirimi görülmeden yalnız telefonla söylenen tarihe göre kesin son gün yazılmaz.
Seri muhakeme teklifi bulunan dosyada teklifin hangi fiile ilişkin olduğu, önerilen yaptırım ve hukuki sonuçlar müdafiyle birlikte değerlendirilir. Dosyadaki esas itiraz ile teklifin sonuçları ayrı not edilebilir. Bir internet ceza tablosundan alınan rakam, savcının somut dosyadaki teklifiymiş gibi kabul edilmez. Teklif, kabul tutanağı ve mahkeme kararı da birbirinin yerine konulmaz. Hangi işlemin gerçekten yapıldığı belge üzerinden izlenir; henüz karara bağlanmamış dosya sonuçlanmış gibi kaydedilmez.
Başvuru ekleri için kısa bir dizin hazırlanabilir: belge adı, tarih, kaynak, ilgili işlem ve açıklanması istenen husus. Aynı ölçüm çıktısının farklı fotoğrafları ayrı ölçümler gibi sayılmaz. Tutanak üzerindeki bir alanın sonradan okunabilir hâle getirilmesi için alınan kopya, asıl kaydı değiştirmez. Eksik evrakın hangi kurumda bulunduğu biliniyorsa bu bilgi talepte gösterilir. Yeni cevap geldiğinde önceki itirazın hangi kısmının karşılandığı kontrol edilir. Başvuru ve teslim kaydı saklanır; belge düzeni belirli bir ceza veya ehliyet sonucu garantisi olarak sunulmaz.
Seri muhakeme teklifi otomatik mahkûmiyet değildir
CMK m.250/1-a kapsamında TCK m.179’un ikinci ve üçüncü fıkraları seri muhakemeye tabidir. m.179/1 aynı liste içinde değildir. Soruşturma sonunda yeterli şüphe ve diğer kanuni koşullar bulunuyorsa seri muhakeme süreci değerlendirilir. Yaş küçüklüğü gibi kanuni engeller ayrıca kontrol edilir; her trafik dosyasına aynı teklif yapılamaz.
Şüpheliye teklifin içeriği ve sonuçları açıklanır; kabul müdafi huzurunda yapılır. Savcının belirlediği temel cezada CMK m.250 uyarınca yarı oranında indirim uygulanır; uygun hâllerde ilgili kişiselleştirme hükümleri ayrıca değerlendirilir. Bu indirim, fiilin işlenmediğine ilişkin savunmadan vazgeçmenin zorunlu olduğu anlamına gelmez. Teklifi kabul etmeyen kişinin dosyası genel hükümlere göre yürütülür.
Mahkeme, talebi ve kanuni şartları inceler; yalnız savcılık yazısına bakarak denetimsiz karar vermez. Seri muhakeme hükmüne karşı CMK m.250/14’teki itiraz yolu uygulanır. Genel yargılama sonunda verilen hükmün kanun yolu ile bu özel yol birbirine karıştırılmamalıdır. Ayrıntılar seri muhakeme rehberinde açıklanmıştır.
Kaza meydana gelmesi veya gelmemesi neyi değiştirir?
Trafik güvenliğine karşı suç için mutlaka çarpışma, yaralanma ya da ölüm beklenmez. Buna karşılık bu sonuçlardan biri gerçekleşirse yalnız m.179 cezasıyla yetinileceği de varsayılamaz. TCK m.85, m.89 ve suçların birleşmesine ilişkin hükümler, somut davranış ve sonuç üzerinden değerlendirilir. Aynı fiile ilişkin nitelendirmede her suçun unsuru ayrı gösterilmelidir.
Taksirle ölümde bilinçli taksir veya olası kast ayrımı, promil sonucuna indirgenemez. Taksirle öldürme ve kusur incelemesi ölüm sonucu ile ihlal arasındaki bağlantıyı ele alır. Sürücü belgesine ilişkin idari işleme itiraz ise ceza dosyasındaki beraat veya mahkûmiyet talebinden ayrı hazırlanır.
Ankara’da görevli mahkeme ve süre denetimi
Yalnız TCK m.179 isnadında olağan görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir. Yer bakımından CMK m.12 ve devamı uygulanır; aracın tescil ili veya sürücünün ikametgâhı tek başına yetkiyi belirlemez. Ankara, Ankara Batı ve ilçe adliyeleri arasındaki ayrım olay yeri ve dosya kaydıyla kontrol edilir.
Genel usulde verilen istinafa açık hükümde CMK m.273 gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde başvurulur. Seri muhakemede ise yukarıdaki özel itiraz yolu değerlendirilir. İdari trafik yaptırımının başvuru mercii ve süresi, yaptırımın niteliği ve ilgili özel hükümler üzerinden ayrıca belirlenmelidir; ceza mahkemesine verilmiş bir dilekçenin bütün idari işlemlere de itiraz sayıldığı varsayılmaz.
Ceza istinafı ve ifade hakları farklı aşamalardaki güvencelerdir. Duruşma bina bilgisi, dosyadaki çağrı ile resmî adliye duyurularından doğrulanır.
Sık sorulan sorular
Alkollü sürüşte ceza hâlâ üç aydan mı başlar?
Yeni düzenlemeye tabi fiilde TCK m.179/3 cezası altı aydan iki yıla kadar hapistir. Eski fiillerde TCK m.7 uyarınca lehe kanun incelemesi yapılır.
1,00 promilin üzerinde mutlaka kaza şartı var mı?
Hayır. KTK m.48’in özel hükmü kaza şartı aramaksızın TCK m.179/3 uygulanmasını öngörür; sürücü ve ölçümün aidiyeti yine ispatlanmalıdır.
1,00 promilin altında ceza suçu hiçbir zaman oluşmaz mı?
Bu genelleme yanlıştır. Emniyetli sürüş yeteneğinin kaybı somut delillerle incelenir; kazalı hâllerde KTK m.48’in ilgili hükmü ayrıca uygulanır.
TCK 180 karayolundaki her dikkatsiz sürüşü kapsar mı?
Hayır. Madde deniz, hava ve demiryolu ulaşımını sayar; karayolu bu hükmün kapsamında değildir.
Her TCK 179 dosyası seri muhakemeye tabi midir?
Hayır. CMK m.250 listesindeki kapsam m.179/2 ve m.179/3’tür. Diğer kanuni şartlar ve engeller ayrıca incelenir.
Trafik para cezasını ödemek ceza soruşturmasını kapatır mı?
Hayır. İdari yaptırım ile TCK kapsamındaki ceza sorumluluğu farklıdır; para cezasının ödenmesi tek başına soruşturmayı sona erdirmez.
Aracın sahibi olmak sürücü olduğumu kanıtlar mı?
Hayır. Aracı olay anında fiilen kimin kullandığı somut delillerle belirlenir. Araç tescili, koltuktaki konum, görüntüler, görevli gözlemi ve tanık anlatımları birlikte incelenir; yalnız sahiplikten sürüş sonucu çıkarılmaz.
Ölçüm saatinden olay saatine tek bir katsayıyla kesin sonuç çıkarılır mı?
Hayır. Olay ve ölçüm arasındaki zaman, ölçüm birimi, yöntem ve gerekli tıbbi-teknik veriler birlikte değerlendirilir. İnternetten alınan tek bir saatlik azalma katsayısı, her kişi ve dosya için kesin geriye dönük sonuç üretmez.
Resmî kaynaklar
TCK m.7, 179–180; CMK m.12, 147, 160, 217, 250 ve 273; KTK m.48’in promil ve kaza hükümleri. KTK’nın eski metni, metin içinde bağlantısı verilen 7574 sayılı Kanunla birlikte okunmuştur; eski idari para tutarları kullanılmamıştır.
Ankara hukuk ve adliye rehberi
Bu konudaki görevli ve yetkili merci; uyuşmazlığın türü, taraflar, işlem veya olay yeri ve özel yetki kuralları birlikte değerlendirilerek belirlenir. Ankara’daki adliyeler, ilçeler ve resmî başvuru kaynakları için Ankara avukat ve hukuk rehberini inceleyebilirsiniz.
Şeffaflık: Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun İstanbul ve Mersin’de fiziksel ofisleri bulunmaktadır; Ankara’da şube bulunduğu ileri sürülmez. Uygun dosyalar Türkiye geneli temsil ve yetki kuralları çerçevesinde Mersin’den koordine edilir.
İstanbul Ofisi – Polaris Plaza, Maslak / Sarıyer
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu
Maslak Ahi Evran Caddesi, Polaris Plaza No:21, Kat:9, 34475 Sarıyer/İstanbul
İstanbul ve Mersin’deki fiziksel ofislerimizden Türkiye genelindeki dosyalar, görev ve yetki kuralları ile gerekli yerel işlemler dikkate alınarak koordine edilir. Yüz yüze görüşme için randevu sırasında tercih ettiğiniz ofisi belirtiniz.
İstanbul ofisini Google Haritalar’da açın · İletişim ve randevu
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.
