Anne veya Baba Türk Vatandaşı Olunca Çocuk da Vatandaş Olur mu? Muvafakat ve 5901 m.20/2 | 2026
Kısa ve Net Cevap
5901 m.20/2’ye göre ana veya babanın Türk vatandaşlığını kazandığı tarihte velayeti kendisinde bulunan çocuk, diğer eşin muvafakati halinde Türk vatandaşlığını kazanır. Diğer eş muvafakat vermezse ana veya babanın mutad meskeninin bulunduğu ülkedeki hâkim kararına göre işlem yapılır. Ana ve baba Türk vatandaşlığını birlikte kazanıyorsa çocukları da vatandaşlık kazanır.
Kuralın Unsurları
Çocuğun bağlı kazanımında ebeveynin vatandaşlık karar tarihi, velayet durumu ve diğer eşin muvafakati birlikte önemlidir. Ebeveynin vatandaşlığa başvurduğu tarih değil, m.20/1 uyarınca vatandaşlığı kazandığı karar tarihi esas alınır.
Çocuğun bu tarihte ergin olup olmadığı da kontrol edilir. M.20/3, ebeveyn vatandaş olurken birlikte işlem görmeyen çocuk ergin olduktan sonra başvurursa m.11 hükümlerinin uygulanacağını düzenler.
Velayet Neden Önemlidir?
M.20/2 açıkça vatandaşlığı kazanan ana veya babanın velayeti kendisinde bulunan çocuklarından söz eder. Boşanmış ailelerde velayet kararı, ortak velayet düzeni ve yabancı mahkeme kararlarının Türkiye’de geçerliliği dosyada belirleyici olabilir.
Yabancı ülkede verilmiş velayet kararının Türkiye’de hangi hukuki etkiyi doğurduğu MÖHUK çerçevesinde incelenmelidir. Salt yabancı karar belgesine apostil alınması tanıma gerekliliğini her durumda ortadan kaldırmaz.
Diğer Eşin Muvafakati
Kanun diğer eşin muvafakatini arar. Muvafakat açık ve vatandaşlık işleminin kapsamını gösterecek şekilde usulüne uygun verilmelidir. Yurt dışındaki eşin beyanı dış temsilcilik, noterlik veya uygulanabilir resmî yöntemle alınabilir; somut belge yöntemi başvuru makamından kontrol edilmelidir.
Muvafakat yoksa süreç kendiliğinden sona ermiş sayılmaz. Kanun, ana veya babanın mutad meskeninin bulunduğu ülkedeki hâkim kararına göre işlem yapılacağını açıkça düzenler.
Ana ve Baba Birlikte Türk Vatandaşı Olursa
M.20/2’nin son cümlesine göre Türk vatandaşlığını birlikte kazanan ana ve babanın çocukları da Türk vatandaşlığını kazanır. Ancak çocuğun kimlik ve soybağı kayıtları yine doğru olmalıdır.
Çocuk Yurt Dışında Yaşıyorsa
Çocuğun Türkiye dışında yaşaması m.20/2’nin uygulanmasına tek başına engel değildir. Nüfus ve vatandaşlık belgeleri dış temsilcilik üzerinden yürütülebilir. Çocuğun yabancı vatandaşlığının korunup korunmadığı ise o ülkenin hukukuna bağlıdır.
Yurt dışında doğan çocuğun zaten soybağıyla Türk vatandaşı olup olmadığı ayrıca kontrol edilmelidir. Türk ana veya babadan doğan bazı çocuklar m.7 nedeniyle doğumdan itibaren Türk vatandaşıdır. Yurt dışında doğan çocuk vatandaşlığı.
Çocuk Erginse
Vatandaşlık karar tarihinde ergin çocuk için ebeveyne bağlı m.20/2 rejimi uygulanmaz. Ebeveynle birlikte işlem görmeyen çocuk ergin olduktan sonra vatandaşlık başvurusu yaparsa m.20/3 uyarınca m.11 hükümleri uygulanır.
Sık Sorulan Sorular
1. Ebeveyn vatandaş olunca çocuk otomatik olur mu?
M.20/2’deki velayet ve muvafakat şartları kontrol edilir.
2. Diğer eş izin vermezse?
Mutad mesken ülkesindeki hâkim kararına göre işlem yapılır.
3. Çocuk 18 yaşındaysa?
Ergin çocuk için m.20/3 ve m.11 gündeme gelir.
4. Çocuk yurt dışındaysa?
Engel değildir.
5. Velayet bende değilse?
M.20/2’de velayet şartı açıkça düzenlenmiştir.
6. Ortak velayette ne olur?
Kararın kapsamı ve muvafakat birlikte değerlendirilir.
7. Yabancı velayet kararı yeterli mi?
Türkiye’de hukuki etki doğurma şartları ayrıca incelenir.
8. Ana baba birlikte vatandaş olursa?
Çocukları da m.20/2 uyarınca vatandaşlık kazanır.
9. Çocuk zaten soybağıyla Türk olabilir mi?
Evet, m.7 şartları varsa.
10. Çocuğun diğer vatandaşlığı düşer mi?
Yabancı devlet hukukuna bağlıdır.
Kaynaklar
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
