Eş Türk Vatandaşlığı Alınca Diğer Eş de Türk Vatandaşı Olur mu? 5901 m.20/2 | 2026
Kısa ve Net Cevap
Hayır. 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 20/2. maddesi, yetkili makam kararıyla Türk vatandaşlığının kazanılmasının eşin vatandaşlığına tesir etmeyeceğini açıkça düzenler. Eşlerden birinin genel, istisnai veya diğer yetkili makam kararıyla Türk vatandaşlığını kazanması diğer eşi otomatik olarak Türk vatandaşı yapmaz.
5901 m.20/2’nin Açık Kuralı
M.20/2, yetkili makam kararıyla vatandaşlık kazanımının aileye etkilerini ayrı ayrı düzenler. İlk cümle eş bakımından nettir: kazanım eşin vatandaşlığına tesir etmez. İkinci ve sonraki cümleler ise çocukların belirli şartlarla ebeveyne bağlı olarak vatandaşlık kazanmasını düzenler. Bu yapı, eş ile çocukların aynı hukuki rejime tabi olmadığını gösterir.
Bu nedenle yatırım yoluyla vatandaşlık, genel yolla beş yıl ikamet, evlenme dışındaki istisnai kazanım veya yeniden vatandaşlık gibi dosyalarda diğer eş için ayrıca hukuki dayanak bulunmalıdır. Bazı yatırım dosyalarında aile bireyleri ayrı mevzuat şartlarıyla birlikte işleme alınabilir; bunun m.20/2’deki genel eşe otomatik geçiş yok kuralından farklı bir başvuru düzeni olduğu unutulmamalıdır.
Türk Vatandaşı Olan Eş Üzerinden Sonradan Başvuru
Diğer eş, Türk vatandaşlığını kazanmış kişiyle evliliği devam ediyorsa 5901 m.16’nın şartları oluştuğunda evlenme yoluyla başvuruyu değerlendirebilir. Ancak üç yıllık evlilik süresi ve m.16’daki diğer koşullar bulunmalıdır. Vatandaşlık kazanmış eşin karar tarihinin evlilik süresine etkisi dosyanın kuruluşuna göre incelenmelidir.
Evlenme yoluyla vatandaşlık için 5901 m.16 rehberimize bakılabilir.
İkamet İzni de Otomatik Olur mu?
Vatandaşlığın eşe geçmemesi gibi, yabancı eşin Türkiye’de ikamet hakkı da vatandaşlık kararıyla sınırsız ve otomatik hale gelmez. Yabancı eşin aile ikamet izni veya şartlarına uygun başka ikamet/çalışma statüsü 6458 ve 6735 sayılı kanunlar çerçevesinde ayrıca yürütülür.
Aile ikamet izni için 6458 m.34-37 rehberimiz incelenebilir.
Çocuklar Neden Farklıdır?
M.20/2 çocuklar için bağlı kazanım öngörür. Ana veya babanın vatandaşlık kazandığı tarihte velayeti kendisinde bulunan çocuk, diğer eşin muvafakati halinde vatandaşlık kazanabilir. Diğer eş muvafakat etmezse ana veya babanın mutad meskeninin bulunduğu ülkedeki hâkim kararına göre işlem yapılır. Ana ve baba vatandaşlığı birlikte kazanıyorsa çocukları da vatandaşlık kazanır.
Bu hüküm eşe uygulanmaz. Dolayısıyla çocuğum benimle birlikte vatandaş oldu, eşim de olmalı şeklindeki kıyas doğru değildir.
Yurt Dışında Yaşayan Eşler
Eşlerden biri Türkiye’de vatandaşlık alıp diğeri yurt dışında yaşamaya devam edebilir. Yabancı eşin vatandaşlık başvurusu, başvuracağı yola göre dış temsilcilik veya Türkiye’de yetkili makam üzerinden yürütülebilir. 5901 m.4 vatandaşlık hizmetlerinin yurt dışında dış temsilciliklerce yürütüleceğini düzenler.
Yabancı ülkedeki evlilik belgesinin Türk nüfusuna tescilli olması, medeni hal kayıtlarının doğru görünmesi ve isim bilgilerinin uyumlu olması önemlidir. Evlilik tescili vatandaşlık kazandırmaz fakat sonraki başvurunun temel medeni hal kaydını oluşturur.
Boşanma ve Butlan
Yabancı eş hiç vatandaşlık kazanmamışsa boşanma, zaten bulunmayan vatandaşlığı kaybettirmez. Yabancı eş m.16 yoluyla vatandaşlığı daha önce kazanmışsa sonradan boşanmanın vatandaşlığa etkisi farklıdır; sırf boşanma nedeniyle kazanılmış vatandaşlık otomatik ortadan kalkmaz. Evliliğin butlanı halinde ise m.16/3’te iyi niyet koruması vardır. Butlan ve vatandaşlık.
Sık Sorulan Sorular
1. Eşim vatandaş oldu, ben de otomatik vatandaş mıyım?
Hayır.
2. Eşim yatırım yoluyla vatandaş olduysa?
Yatırım dosyasındaki aile hükümleri ayrıca incelenir.
3. Evlenme yoluyla başvurabilir miyim?
M.16 şartları oluşuyorsa evet.
4. Üç yıllık evlilik şartı var mı?
Evet.
5. Çocuk da otomatik değil mi?
Çocuklar m.20/2’de özel bağlı kazanım şartlarına tabidir.
6. Eşim vatandaş olunca aile ikamet iznim biter mi?
İkamet statüsü ayrıca güncellenmelidir.
7. Yurt dışından başvuru mümkün mü?
Başvuru yoluna göre dış temsilcilikler vatandaşlık hizmetlerini yürütür.
8. Evlilik kaydı Türkiye’de yoksa?
Önce medeni hal tescili ve belge uyumu sağlanmalıdır.
9. Çifte vatandaş olabilir miyim?
Türkiye çok vatandaşlığı tanır; diğer ülke hukuku ayrıca kontrol edilir.
10. Eşin vatandaşlık tarihi neden önemli?
Başvuru yoluna ve aile bağının değerlendirilmesine göre tarih etkili olabilir.
Kaynaklar
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
