Antifriz ve Cam Suyu Dolum Paketleme Tesisi Ruhsatı 2026: EK-2 A/4.8.2 Birinci Sınıf GSM

Kısa ve net cevap: Antifriz ve cam suyu dolum ve paketleme tesisi, 11 Aralık 2025 tarihli değişiklikten sonra İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin EK-2/A bölümünde 4.8.2 sıra numarasıyla açıkça birinci sınıf gayrisıhhî müessese olarak düzenlenmiştir. Bu nedenle tesis yalnız belediyeye basit bir beyan verilerek açılamaz. Yönetmelik m.17 uyarınca Örnek 2 başvurusu yapılır; m.16 uyarınca sağlık koruma bandı belirlenir; m.18 uyarınca yer seçimi ve tesis kurma izni süreci tamamlanır; gerekiyorsa m.20 kapsamında deneme izni verilir ve nihai çalışmaya geçiş için m.21 uyarınca açılma ruhsatı alınır. Birinci sınıf gayrisıhhî müessesede m.25 gereğince işletmenin faaliyet alanında mesleki yeterliliğe sahip sorumlu müdür çalıştırılması zorunludur.

Antifriz ve cam suyu dolum-paketleme tesisi hangi ruhsat sınıfındadır?

Hukuki sınıflandırma artık yoruma açık değildir. İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin güncel EK-2 listesinin “A) Birinci Sınıf Gayrisıhhî Müesseseler” kısmında, kimya sanayiine ilişkin bölümün 4.8.2 bendinde “antifriz ve cam suyu dolum ve paketleme tesisleri” sayılmıştır. Bu bent, 11 Aralık 2025 tarihli ve 33104 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 10681 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla eklenmiştir.

Birinci sınıf nitelendirmesinin sonucu, ruhsat prosedürünün ikinci veya üçüncü sınıf işyerlerinden daha kapsamlı olmasıdır. Yönetmelik m.4/c, birinci sınıf gayrisıhhî müesseseyi konutlardan ve insanların ikametine ayrılmış diğer yerlerden mutlaka uzak bulundurulması gereken müessese olarak tanımlar. Bu nedenle bir sanayi faaliyetinin yalnız küçük metrekarede yürütülmesi, işçi sayısının az olması veya paketleme ağırlıklı çalışması 4.8.2’de açıkça sayılan tesisin sınıfını kendiliğinden düşürmez.

Bu sınıflandırmanın bağlayıcı kaynağı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin güncel metnidir. Güncel mevzuat bağlantısına ayrıca Ticaret Bakanlığı mevzuat sayfasından ulaşılabilir.

Antifriz veya cam suyu üretmek ile yalnız dolum-paketleme yapmak aynı ruhsat konusu mudur?

Hayır. Yönetmelik 4.8.2 özellikle dolum ve paketleme tesisini tanımlar. Buna karşılık kimyasal hammaddelerin reaksiyon, formulasyon, karışım veya üretim prosesleriyle yeni bir ürün oluşturulması, tesisteki gerçek proses ve kullanılan maddelere göre EK-2’nin başka bentlerini de gündeme getirebilir. Ruhsat dosyasında “dolum-paketleme” yazıp fiilen farklı bir kimyasal üretim prosesi yürütülmesi hukuken kabul edilemez.

Bu ayrım yalnız isim meselesi değildir. Yönetmelik m.10 uyarınca adresi ve işleticisi aynı olan birden fazla faaliyet konusu için ana faaliyet dalı esas alınarak tek ruhsat düzenlenir; tali faaliyetler ruhsatta ayrıca gösterilir. Gayrisıhhî müesseselerde tali faaliyetin sınıfı, ana faaliyetin sınıfıyla aynı veya daha alt düzeyde olmalıdır. Tesiste 4.8.2 kapsamındaki dolum-paketleme yanında ayrı bir kimyasal üretim hattı varsa proses akım şeması, kapasite, motor gücü ve hammadde niteliği ruhsat makamına doğru şekilde bildirilmelidir.

Özellikle “cam suyu üretimi” ile “cam suyu dolum-paketlemesi” karıştırılmamalıdır. EK-2’de AdBlue, cam suyu ve dizel yakıt katkısı üretim tesisleri ayrı bir bentte; antifriz ve cam suyu dolum-paketleme ise 4.8.2’de ayrıca düzenlenmiştir. Ruhsat başlığını belirleyen, ticari etiket değil tesiste fiilen yürütülen prosestir.

Birden fazla faaliyet bulunan işyerlerinde uygulanacak kural için aynı işyerinde birden fazla faaliyet ve ruhsat rehberimize bakılabilir.

Ruhsatı hangi kurum verir?

Yetkili idare Yönetmeliğin 4. maddesinde doğrudan tanımlanmıştır. Belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde kural olarak belediye; büyükşehir belediyesi sınırlarında kanunla büyükşehir belediyesine verilen konularda büyükşehir belediyesi, diğer konularda büyükşehir ilçe belediyesi; organize sanayi bölgesi sınırları içinde OSB tüzel kişiliği; endüstri bölgesinde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı yetkili idaredir. Belediye sınırları dışında veya kanunla münhasıran il özel idaresine bırakılan alanda ise il özel idaresinin yetkisi söz konusudur.

Bu nedenle “tesis Mersin’dedir, ruhsatı mutlaka ilçe belediyesi verir” şeklinde adres esaslı tek cümle yeterli değildir. Tesisin OSB içinde olup olmadığı, endüstri bölgesi statüsü ve faaliyet konusunda büyükşehir belediyesine özel bir yetki verilip verilmediği incelenir. Ruhsat başvurusu yanlış kuruma yapılırsa prosedür uzar; doğru başlangıç noktası m.4’teki yetki kuralıdır.

Ruhsatın başka bir kamu kurumu tarafından verilen çevre, sanayi, kapasite veya ürün uygunluk belgesiyle ikame edilmesi de mümkün değildir. Yönetmelik m.6 açık biçimde, diğer kurum ve meslek kuruluşlarınca verilen izin ve tescillerin işyeri açma ve çalışma ruhsatı yükümlülüğünü ortadan kaldırmadığını düzenler.

Birinci sınıf gayrisıhhî müessese başvurusu nasıl başlar?

Yönetmelik m.17’ye göre gayrisıhhî müessese açmak isteyen gerçek veya tüzel kişi, Yönetmelik eki Örnek 2’deki başvuru formunu doldurarak yetkili idareye başvurur. Antifriz ve cam suyu dolum-paketleme tesisi 4.8.2 gereği birinci sınıfta olduğundan, başvurudan sonra doğrudan “beş günde ruhsat” rejimi uygulanmaz. Beş günlük rejim m.23’te ikinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseseler içindir.

Birinci sınıfta m.18 gereğince inceleme kurulu başvurudan itibaren en geç yedi gün içinde tesisin kurulacağı yeri yerinde inceler ve Örnek 3 yer seçimi raporunu düzenler. Bu rapor ilgili birimin teklifi üzerine yetkili idarenin en üst amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından üç gün içinde değerlendirilir ve yer seçimi ile tesis kurma izni kararı verilir.

Yer seçimi ve tesis kurma izni, tesis imara uygun olmak şartıyla verildiği tarihten itibaren beş yıl geçerlidir. Bu süre sonunda açılma izni alınmamışsa başvuru üzerine iki yıl daha uzatma mümkündür. Dolayısıyla sanayi arsası kiralamak, makine siparişi vermek veya tankları kurmak, yer seçimi ve tesis kurma izninin yerine geçmez.

Sağlık koruma bandı neden zorunludur?

Yönetmelik m.16, sanayi bölgesi, organize sanayi bölgesi ve endüstri bölgeleri dahil birinci sınıf gayrisıhhî müesseselerin etrafında sağlık koruma bandı konulmasını zorunlu tutar. Sağlık koruma bandı mülkiyet sınırları dışında belirlenemez; bu alan içinde mesken veya insan ikametine mahsus yapılaşmaya izin verilmez.

Bandın genişliği tek bir sabit metre olarak Yönetmelikte belirlenmemiştir. İnceleme kurulu; tesisin çevre ve toplum sağlığına etkisini, kirletici unsurları, depolanan kimyasal miktarını, yangın ve sızıntı riskini, proses ekipmanını ve yerleşimle ilişkisini esas alır. ÇED raporu düzenlenmesi gereken tesislerde ÇED raporundaki mesafeler esas alınır.

Bu kural nedeniyle arsa seçiminde yalnız imar planındaki “sanayi” fonksiyonuna bakmak yeterli değildir. Parselin sınırları içinde gerekli sağlık koruma bandının oluşturulmasına fiilen elverişli alan bulunmalıdır. Mülkiyet sınırının dışına taşan bir bant üzerinden ruhsat çözümü kurulamaz.

ÇED kararı ruhsat yerine geçer mi?

Hayır. ÇED kararı ile işyeri açma ve çalışma ruhsatı farklı idari işlemlerdir. Ancak Yönetmelik m.19, Çevresel Etki Değerlendirmesi raporu düzenlenmesi gereken tesisler için verilen “ÇED Olumlu” belgesi ve raporunun yer seçimi ve tesis kurma izni yerine geçtiğini düzenler. Bu hüküm, nihai işyeri açma ve çalışma ruhsatını ortadan kaldırmaz.

Tesisin ÇED Yönetmeliği kapsamına girip girmediği, yalnız “antifriz” kelimesine bakılarak belirlenmez; üretim/dolum prosesi, kapasite, depolama miktarı ve diğer faaliyetler ilgili ÇED listeleriyle karşılaştırılır. Ruhsat dosyasında gerekli çevre izni veya çevre izin ve lisans belgesinin durumu da m.21 kapsamında açılma aşamasında önem taşır. Geçici faaliyet belgesi, Yönetmelik m.17’de belirtilen şartlarda çevre izni veya çevre izin ve lisans belgesi yerine kabul edilir.

Bu nedenle çevre süreci ile belediye/OSB ruhsat süreci birbirinden kopuk yürütülmemelidir. Proje kapasitesi bir dosyada farklı, ruhsat başvurusunda farklı gösterilirse idari uyumsuzluk doğar.

Deneme izni ve nihai açılma ruhsatı nasıl alınır?

Projesine uygun inşa edilen birinci sınıf gayrisıhhî müesseseye, yetkili idarenin gerekli görmesi veya işyeri sahibinin başvurması halinde m.20 uyarınca en fazla bir yıl süreli deneme izni verilebilir. Deneme izni bu süre boyunca açılma ve çalışma ruhsatı yerine geçer. Deneme izni her tesis için otomatik bir aşama değildir; inceleme kurulunun önerisine ve yetkili idarenin kararına dayanır.

Nihai açılma ruhsatı m.21’e göre verilir. Yer seçimi ve tesis kurma izni bulunan veya deneme izni sonunda çalışmasında sakınca olmadığı anlaşılan birinci sınıf gayrisıhhî müessese için başvuruyu izleyen yedi gün içinde inceleme kurulu yerinde inceleme yapar. Çevre izni/çevre izin ve lisans belgesi ile diğer bilgi ve belgeler uygun olduğunda Örnek 4 açılma izni raporu düzenlenir; yetkili makam üç gün içinde işyeri açma ruhsatını düzenler.

İşletmenin fiilen üretime başlaması bakımından kritik nokta budur: inşaatın tamamlanması veya makine montajının bitmesi tek başına sürekli faaliyete geçme yetkisi vermez. Yönetmelikteki deneme izni veya nihai açılma ruhsatı rejimi uygulanır.

Sorumlu müdür çalıştırmak zorunlu mudur?

Evet. Yönetmelik m.25 uyarınca birinci sınıf gayrisıhhî müesseselerde işletmenin faaliyet alanında mesleki yeterliliğe sahip bir sorumlu müdür çalıştırılması zorunludur. Ruhsat başvurusunda beyan edilen sorumlu müdür sözleşmesi işyerinde bulundurulmalıdır.

Denetimde sözleşmenin işyerinde bulunmadığı veya beyanın hatalı olduğu tespit edilirse on beş gün içinde eksikliğin giderilmesi istenir. Süre sonunda eksiklik giderilmezse ruhsatın iptaline ilişkin hükümler uygulanır. Ruhsat başvurusunda sözleşmeyle ilgili gerçeğe aykırı beyanda bulunan işyeri sahipleri hakkında suç duyurusunda bulunulması da m.25’te açıkça düzenlenmiştir.

Sorumlu müdürün yalnız kâğıt üzerinde gösterilmesi hukuken yeterli değildir. Mesleki yeterlilik faaliyet alanıyla ilgili olmalı; işletme organizasyonunda sorumlu müdürün görev ve yetkisi gerçek olmalıdır.

Antifriz ve cam suyu hammaddesi ile bitmiş ürün deposu ruhsatta nasıl gösterilir?

Yönetmelik m.10, işyerinin depo olarak kullandığı yerlerin işyeri açma ve çalışma ruhsatında gösterilmesini zorunlu tutar. Dolum tesisinde hammadde tankları, ambalaj malzemesi alanı, bitmiş ürün deposu ve sevkiyat bölümleri bu nedenle ruhsat projesinde ve yerleşiminde doğru tanımlanmalıdır.

Aynı parselde ayrı bina veya bağımsız alan kullanılması, deponun ruhsat kapsamı dışında bırakılabileceği anlamına gelmez. Depolanan maddenin yanıcı/parlayıcı niteliği, toplam miktarı ve tesisin ana prosesinden bağımsız başka bir depolama sınıfını tetikleyip tetiklemediği de EK-2 listesine göre kontrol edilir.

Ürün güvenlik bilgi formları, tank kapasitesi, sızdırmazlık/ikincil containment düzeni, yangın tedbirleri ve atık yönetimi teknik dosyanın gerçeği yansıtmasını sağlar. Ruhsat bakımından belirleyici olan beyan edilen değil, tesiste fiilen bulunan faaliyet ve kapasitedir.

Kapasite veya proses değişirse mevcut ruhsat kullanılabilir mi?

Yönetmelik m.27, gayrisıhhî müesseselerde yetkili idarenin izni olmadan kirlilik yükünü artıracak değişiklik veya ilave yapılamayacağını düzenler. Dolum hattının büyütülmesi, yeni hammadde tankı eklenmesi, yalnız dolumdan kimyasal üretime geçilmesi veya yeni bir üretim prosesinin kurulması ruhsat dosyası açısından değerlendirilmeden uygulanmamalıdır.

İşyerinin devrinde m.8 uygulanır. Faaliyet konusu, faaliyet alanı ve adres değişmiyorsa devralanın başvurusu üzerine dosyadaki bilgi ve belgeler esas alınarak yeni işletmeci adına ruhsat düzenlenir; ancak fiziki durum veya dosya mevzuata aykırıysa eksiklikler giderilmeden yeni işletmeci adına ruhsat verilemez. Ayrıntı için işyeri devrinde ruhsat rehberimize bakılabilir.

Başka adrese taşınmada yeniden ruhsatlandırma esastır. adres değişikliğinde eski ruhsatın durumu başlıklı rehberimiz bu kuralı ayrıntılı açıklar.

Ruhsatsız çalışmanın ve denetimde aykırılık çıkmasının sonucu nedir?

Yönetmelik m.6 uyarınca usulüne uygun işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. Başka kurumlardan alınmış izinler, kapasite raporu, sanayi sicil belgesi veya ürün standardına ilişkin belgeler bu yükümlülüğü kaldırmaz. Ruhsatsız açılan işyeri yetkili idare tarafından kapatılır.

Birinci sınıf gayrisıhhî müesseseler çevre ve toplum sağlığı açısından yetkili idare tarafından denetlenir. Ruhsat alınmış olması, ruhsattaki prosesin sonradan değiştirilmesine veya kapasitenin izinsiz artırılmasına kazanılmış hak sağlamaz. Özellikle depolama miktarı, yeni kimyasal kullanımı, yangın güvenliği, atık, emisyon ve atıksu koşulları fiili duruma göre denetlenebilir.

Ruhsat belgesi Yönetmelik m.11 uyarınca işyerinde herkesin görebileceği şekilde asılmalıdır. Ruhsat kapsamı ile fiili faaliyetin aynı tutulması, idari yaptırım riskini azaltmanın temelidir.

Antifriz ve cam suyu tesisi için ruhsat öncesi kontrol listesi

Başvuru yapılmadan önce beş temel dosyanın birbiriyle aynı veriyi taşıması gerekir. Birincisi proses akım şemasıdır: tesiste üretim mi, karışım mı, yalnız dolum ve paketleme mi yapıldığı açıkça gösterilmelidir. İkincisi kapasite ve motor gücü bilgileridir. Üçüncüsü hammadde ve bitmiş ürün depolama miktarlarıdır. Dördüncüsü yerleşim planı, sağlık koruma bandı ve imar durumudur. Beşincisi çevre, yangın, iş sağlığı ve güvenliği bakımından gerekli teknik tedbirlerdir.

Özellikle 4.8.2’nin 2025 sonunda ayrıca listeye eklenmesi nedeniyle eski ruhsat dosyaları güncel sınıflandırmayla karşılaştırılmalıdır. Eski bir işyerinin geçmişte farklı başlık altında ruhsatlandırılmış olması, yeni yatırım veya esaslı değişiklik sırasında güncel EK-2 sınıfının dikkate alınmayacağı anlamına gelmez.

Genel çerçeve için işyeri açma ruhsatı şartları ve ruhsatsız faaliyet bakımından Yönetmelik m.6 ruhsatsız işyeri rehberleri birlikte kullanılabilir.

Sık Sorulan Sorular

Antifriz dolum tesisi kaçıncı sınıf gayrisıhhî müessesedir?

EK-2/A 4.8.2 uyarınca birinci sınıf gayrisıhhî müessesedir.

Cam suyu yalnız şişeleniyorsa yine birinci sınıf mı?

Evet. 4.8.2 hükmü antifriz ve cam suyu “dolum ve paketleme tesislerini” doğrudan birinci sınıf listesine alır.

Küçük kapasiteli dolum tesisi ikinci veya üçüncü sınıfa iner mi?

4.8.2’de kapasite veya motor gücü eşiği öngörülmemiştir. Faaliyet bentteki dolum-paketleme tanımına giriyorsa birinci sınıf sınıflandırması uygulanır.

OSB içindeyse belediyeden mi ruhsat alınır?

Hayır. Yönetmelik m.4’e göre organize sanayi bölgesi sınırları içinde yetkili idare OSB tüzel kişiliğidir.

Birinci sınıf tesiste sorumlu müdür zorunlu mu?

Evet. Yönetmelik m.25 bunu açıkça zorunlu tutar.

ÇED Olumlu kararı işyeri ruhsatı yerine geçer mi?

Hayır. M.19 gereği gerekli projelerde ÇED Olumlu belgesi yer seçimi ve tesis kurma izni yerine geçer; nihai işyeri açma ruhsatı ayrıca m.21 prosedürüyle alınır.

Deneme izni zorunlu mu?

Her tesis için zorunlu değildir. M.20 uyarınca yetkili idarenin gerekli görmesi veya işletmecinin başvurusu üzerine, inceleme kurulunun önerisiyle en fazla bir yıllık deneme izni verilebilir.

Aynı tesiste antifriz üretimi de yapılırsa ne olur?

Fiili üretim prosesi ayrıca sınıflandırılır ve ruhsata doğru faaliyet olarak işlenir. Yalnız 4.8.2 dolum-paketleme başlığı altında üretim prosesi gizlenemez.

Depolar ruhsatta gösterilmek zorunda mı?

Evet. Yönetmelik m.10 işyerinin depo olarak kullandığı yerlerin ruhsatta gösterilmesini zorunlu tutar.

Tesis başka adrese taşınırsa ruhsat devam eder mi?

Hayır. Yönetmelik m.8 uyarınca başka adrese nakilde yeniden ruhsatlandırma esastır.