Arabuluculuk Toplantısına Avukatla Katılmak Zorunlu mu? HUAK m.15/6 Rehberi 2026
Güncelleme: 11 Eylül 2026
Arabuluculuk Toplantısına Avukatla Katılmak Zorunlu mu?
Kısa ve net cevap: Hayır. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.15/6’ya göre taraflar arabuluculuk müzakerelerine bizzat, kanuni temsilcileri veya avukatları aracılığıyla katılabilir. Genel kural olarak arabuluculuk toplantısına avukatla katılma zorunluluğu yoktur. Ancak anlaşma belgesinin hukuki sonuçları, feragat, ibra, taksit, teminat, taşınmaz devri veya yüksek bedelli ticari uyuşmazlıklar bakımından bağımsız hukuki danışmanlık alınması önemli olabilir.
HUAK m.15/6 ne diyor?
HUAK m.15/6, tarafların arabuluculuk müzakerelerine bizzat, kanuni temsilcileri veya avukatları aracılığıyla katılabileceğini düzenler. Kanun bu üç katılım biçimini alternatif olarak kabul eder. Bu nedenle gerçek kişi tarafın her durumda yanında avukat bulundurması zorunlu değildir.
Arabuluculuk, mahkeme duruşmasından farklı bir uyuşmazlık çözüm sürecidir. Arabulucu hâkim değildir; taraflar adına karar vermez ve bir tarafın avukatı gibi hukuki danışmanlık yapmaz. Taraf, kendi hukuki değerlendirmesini yapabilecek durumdaysa bizzat katılabilir. Bununla birlikte karmaşık veya yüksek riskli anlaşmalarda avukat desteği karar kalitesini artırabilir.
Avukatın bulunması da tarafın iradesini ortadan kaldırmaz. Arabuluculukta çözüm ve anlaşma iradesi taraflara aittir. Vekil, yetkisi kapsamında görüşür ve hukuki danışmanlık sunar; arabulucu ise tarafsız süreç yöneticisidir.
Taraf arabuluculuğa tek başına katılabilir mi?
Evet. Gerçek kişi taraf, hukuki ehliyeti ve somut uyuşmazlık bakımından temsil zorunluluğu bulunmadığı sürece arabuluculuk toplantısına bizzat katılabilir. İşçi, kiracı, tüketici, alacaklı, borçlu veya ortak, kendi adına görüşme yapabilir.
Bizzat katılım özellikle uyuşmazlığın maddi olaylarını doğrudan anlatmak açısından yararlı olabilir. İş ilişkisindeki olayları işçi, kira ilişkisindeki fiili durumu kiracı veya malik, ticari ilişkide pazarlık geçmişini şirket temsilcisi doğrudan açıklayabilir.
Ancak taraf hukuki sonuçları anlamıyorsa arabulucunun onun vekili gibi davranması beklenemez. Arabulucu HUAK m.11 gereğince sürecin esasları ve sonuçları hakkında aydınlatma yapar; fakat taraf adına hukuki risk analizi veya dava stratejisi oluşturmaz.
Avukat taraf yerine arabuluculuk toplantısına katılabilir mi?
Evet. HUAK m.15/6 tarafların avukatları aracılığıyla katılımını açıkça kabul eder. Taraf, geçerli vekâlet ilişkisi içinde avukatını toplantıya gönderebilir. Ancak vekilin yetkisinin kapsamı önemlidir.
Avukat yalnız toplantıya katılacak, görüşleri dinleyecek veya teklif iletecekse genel temsil yetkisi yeterli olabilir. Fakat taraf adına anlaşma yapılması, sulh olunması, ibra veya feragat niteliğinde sonuç doğuracak işlemler varsa 6100 sayılı HMK m.74’teki özel yetki kuralları dikkate alınmalıdır. Sulh ve davadan feragat gibi işlemler özel yetkiye bağlıdır.
Bu nedenle arabuluculuk toplantısına giderken vekâletnamenin kapsamı dosyanın muhtemel çözümüne göre kontrol edilmelidir. “Toplantıya katılabiliyorum” ile “müvekkilim adına tüm sonuçları doğuran anlaşmayı imzalayabiliyorum” aynı yetki sorunu değildir.
Arabuluculuk için vekâletnamede özel yetki gerekir mi?
Arabuluculuk toplantısına katılmak için vekâletnamenin varlığı ve temsil yetkisi yeterli olabilse de, toplantıda yapılacak hukuki işlemin niteliğine göre özel yetki gerekir. HMK m.74; sulh olma, davadan feragat, kabul, ibra ve bazı diğer işlemler için açık yetki arar.
Arabuluculuk anlaşması çoğu zaman karşılıklı sulh niteliğinde sonuç doğurur. Taraflar alacak miktarını düşürebilir, taksitlendirebilir, borcu ibra edebilir veya dava haklarından vazgeçmeye yönelik yükümlülükler üstlenebilir. Vekilin bu içerikte anlaşma imzalaması için vekâletnamedeki özel yetkiler kontrol edilmelidir.
Yetki eksikliği anlaşma aşamasında fark edilirse süreç hemen sona ermek zorunda değildir. Taraf bizzat katılabilir, yeni vekâletname sunulabilir veya yetkili kişinin onayı sağlanabilir. Önemli olan yetkisiz temsil ile bağlayıcı belge imzalanmamasıdır.
Taraf ile avukat birlikte katılabilir mi?
Evet. Kanun buna engel değildir. Uygulamada en sağlıklı yöntemlerden biri tarafın maddi olayları ve çözüm beklentisini bizzat anlatması, avukatın da hukuki sonuçlar konusunda danışmanlık sunmasıdır.
Taraf ve avukat birlikte katıldığında arabulucu iletişimi yalnız vekil üzerinden yürütmek zorunda değildir. Tarafın kendi söz hakkı korunur. Avukatın varlığı, müvekkilin toplantıda konuşamayacağı anlamına gelmez.
Özellikle duygusal aile malvarlığı uyuşmazlıkları, ortaklık çatışmaları ve iş ilişkilerinde tarafın doğrudan konuşması çözüm için önemli olabilir. Avukat ise tekliflerin hukuki çerçevesini, ödeme güvencelerini ve anlaşma metnini denetleyebilir.
Şirketler arabuluculuğa nasıl katılır?
Tüzel kişiler arabuluculuğa yetkili organ veya temsilcileri aracılığıyla katılır. Anonim veya limited şirketlerde şirketi temsile yetkili kişinin kim olduğu ticaret sicili ve imza yetkisi üzerinden kontrol edilir. Şirket ayrıca avukatla temsil edilebilir.
Şirket adına toplantıya yalnız çalışan gönderilmesi, o çalışanın şirketi bağlayıcı anlaşma yapma yetkisine sahip olduğu anlamına gelmez. Temsil yetkisi açıkça belgelenmelidir. Özellikle büyük şirketlerde hukuk müşaviri, finans yöneticisi veya insan kaynakları yöneticisi toplantıya katılsa bile imza yetkisinin sınırı kontrol edilmelidir.
Arabulucu, taraf sıfatını ve temsil yetkisini sürecin başında doğrulamalıdır. Yetkisiz kişinin müzakereye katılması, gizlilik ve anlaşmanın geçerliliği bakımından sorun yaratabilir.
Uzman kişi toplantıya katılabilir mi?
HUAK m.15/6 yalnız taraf ve avukatı düzenlemekle kalmaz; uyuşmazlığın çözümüne katkı sağlayabilecek uzman kişiler de müzakerelerde hazır bulundurulabilir. Teknik inşaat uyuşmazlığında mühendis, şirket değerlemesinde mali uzman veya bilişim uyuşmazlığında teknik uzman sürece katkı sağlayabilir.
Uzman kişinin rolü arabulucu veya taraf vekili olmak değildir. Teknik konuyu açıklamak ve çözüm seçeneklerinin uygulanabilirliğini değerlendirmek amacıyla bulunur. Gizlilik yükümlülüğü ve kişisel veri kuralları katılımda gözetilmelidir.
Avukatın imzası anlaşma belgesinin icra gücünü etkiler mi?
Evet, HUAK m.18 bakımından imza kombinasyonu önem taşır. Taraflar ve avukatları ile arabulucunun birlikte imzaladığı anlaşma belgesi, kanunda icra edilebilirlik şerhinin zorunlu tutulduğu haller dışında, ilam niteliğinde belge sayılır. Bu nedenle avukatların sürece katılması ve anlaşma belgesini imzalaması icra kabiliyeti bakımından önemli sonuç doğurabilir.
Avukatsız tarafların imzaladığı anlaşma belgesi de geçersiz değildir. Ancak ilam niteliğinde belge olarak kullanılabilmesi için HUAK m.18’deki icra edilebilirlik şerhi mekanizması gündeme gelebilir. Taşınmaz devrine ilişkin arabuluculuk anlaşmalarında ise HUAK m.17/B gereğince icra edilebilirlik şerhi zorunludur.
Bu nedenle “avukat zorunlu değil” cümlesi ile “avukatın imzası hiçbir hukuki fark yaratmaz” cümlesi aynı değildir. Katılım zorunluluğu yoktur; fakat imza yapısının belgeye bağlanan icra sonucu farklı olabilir.
Dava şartı arabuluculukta avukat zorunlu mu?
Genel olarak hayır. Dava şartı arabuluculukta da taraf, kanuni temsilci veya avukat aracılığıyla katılım mümkündür. Başvurunun dava şartı olması, avukat tutma zorunluluğu doğurmaz.
Ancak ilk toplantıya katılımın usulî sonuçları önemlidir. HUAK m.18/A/11’de mazeretsiz olarak ilk toplantıya katılmayan taraf bakımından yargılama gideri ve karşı vekâlet ücreti yönünden güncel özel sonuçlar düzenlenmiştir. Taraf kendisi katılamayacaksa yetkili temsilci veya avukatla katılım seçeneğini değerlendirmelidir.
Vekilin toplantıya katılması için arabulucunun davet ve bilgilendirme sürecinde vekil bilgilerinin doğru iletilmesi gerekir. HUAK m.18/A/7 uyarınca arabulucu tarafların iletişim bilgilerine ulaşır ve daveti belgelendirir.
Avukatsız katılımda arabulucu hukuki tavsiye verir mi?
Arabulucu sürecin hukuki çerçevesini açıklayabilir; ancak tarafın bireysel hukuk danışmanı değildir. “Bu teklifi mutlaka kabul et”, “davanı kesin kazanırsın” veya “bu haktan vazgeç” şeklinde tek taraflı hukuki yönlendirme yapamaz.
Taraf anlaşma metninin sonucu konusunda tereddüt yaşıyorsa görüşmeye ara verilerek bağımsız avukattan danışmanlık alınabilir. Arabuluculukta hız önemli olmakla birlikte bilinçli karar verme hakkının önüne geçmez.
Arabulucu, tarafın avukat tutmamasını kendi lehine veya diğer tarafın lehine kullanamaz. HUAK m.9 gereğince taraflar arasında eşitliği gözetmek zorundadır.
Yurt dışındaki taraf avukatıyla katılabilir mi?
Evet. Taraf Türkiye dışında bulunuyorsa vekâletname ile avukatı aracılığıyla katılım sağlayabilir. Vekâletnamenin yabancı ülkede düzenlenmesi halinde konsolosluk işlemleri, apostil veya tercüme şartları belgenin düzenlendiği ülke ve kullanım şekline göre kontrol edilmelidir.
Çevrim içi toplantı da dosyanın niteliğine göre kullanılabilir. Kimlik, temsil yetkisi, gizlilik ve imza yöntemi açık biçimde yönetilmelidir. Özellikle sonuç belgesinin elektronik veya fiziki imzasında ilgili mevzuat kuralları uygulanır.
Avukat arabuluculuk teklifini müvekkili adına kabul edebilir mi?
Temsil yetkisi kapsamında avukat müvekkili adına arabuluculuk sürecine katılma iradesini bildirebilir. Ancak anlaşma metninin içeriği sulh, ibra, feragat veya özel yetkiye tabi başka işlem içeriyorsa vekâletnamedeki yetki ayrı kontrol edilir.
HUAK m.13/2 uyarınca ihtiyari arabuluculuk teklifine otuz gün içinde olumlu cevap verilmezse, aksi kararlaştırılmadıkça teklif reddedilmiş sayılır. Avukatla takip edilen ilişkide kabul iradesinin ispatlanabilir şekilde bildirilmesi süreci netleştirir.
Avukatın arabuluculukta görevi nedir?
Avukat müvekkilinin hukuki hak ve risklerini değerlendirir, tekliflerin hukuki sonuçlarını açıklar, anlaşma maddelerini müzakere eder ve gerekli yetkisi varsa imzalar. Arabulucudan farklı olarak avukat tarafsız değildir; müvekkilinin menfaatini hukuka uygun şekilde korur.
Arabulucu ise iki tarafın da iletişimine yardımcı olur. Bu rol ayrımı doğru kurulmadığında taraflar arabulucunun “ortak avukat” olduğunu düşünebilir. Böyle bir yaklaşım yanlıştır.
Avukat, müzakerenin çözüm odaklı niteliğini korurken müvekkilinin vazgeçtiği hakların, ödeme takviminin, teminatların, vergi sonuçlarının ve icra yönteminin anlaşma metninde açık olmasını sağlamalıdır.
Sık sorulan sorular
Arabuluculuk toplantısında avukat zorunlu mu?
Hayır. HUAK m.15/6 tarafın bizzat, kanuni temsilci veya avukat aracılığıyla katılmasına izin verir.
Avukat benim yerime toplantıya katılabilir mi?
Evet. Geçerli vekâlet ve yapılacak işlemin niteliğine uygun yetki bulunması gerekir.
Arabuluculuk anlaşması için özel yetki gerekir mi?
Anlaşmanın sulh, ibra, feragat veya özel yetkiye tabi başka işlem içermesi halinde HMK m.74 uyarınca vekâletnamede özel yetki aranır.
Şirket çalışanı tek başına şirket adına anlaşma imzalayabilir mi?
Yalnız şirketi temsil ve ilzam yetkisi varsa veya özel yetkilendirme yapılmışsa bağlayıcı anlaşma imzalayabilir.
Avukat ve müvekkil birlikte katılabilir mi?
Evet. Tarafın bizzat katılması avukatın, avukatın katılması da tarafın bulunmasını engellemez.
Avukatın imzası anlaşma belgesini etkiler mi?
Evet. HUAK m.18’deki şartlar altında taraflar, avukatları ve arabulucu tarafından birlikte imzalanan anlaşma belgesi ilam niteliğinde belge sayılabilir.
Dava şartı arabuluculukta da avukat zorunlu değil mi?
Evet, genel kural olarak zorunlu değildir. Ancak toplantıya katılmamanın m.18/A/11’de özel mali sonuçları vardır.
Arabulucu bana avukatlık danışmanlığı verir mi?
Hayır. Arabulucu tarafsız süreç yöneticisidir; bireysel hukuki danışmanlık için taraf kendi avukatından yardım alır.
İlgili içerikler
Resmî hukuki dayanak
Temel hüküm 6325 sayılı Kanun m.15/6’dır. Vekilin özel yetkileri bakımından HMK m.74, anlaşma belgesinin sonucu bakımından HUAK m.18 ve dava şartı arabuluculuk bakımından m.18/A uygulanır. Güncel metinler Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden kontrol edilmelidir.
İçerik, HUAK m.15/6’daki katılım biçimleri ve anlaşma aşamasında vekâlet yetkisi ayrımı esas alınarak 11 Eylül 2026 tarihinde hazırlanmıştır.
Av. Halil Bakırcı – Mersin Barosu Sicil No: 3472
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu
İhsaniye Mah. 4903 Sk. Profit İş Merkezi No:23 Kat:3 D:14 Akdeniz/Mersin
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
