Askerî Hekim İstifa Ederse Hekimlik Yasağı Ne Kadar Sürer? 7588 Sayılı Kanun | 2026

Askerî hekimlerin istifa veya ilişik kesme sonrasında hekimlik mesleğini ne kadar süreyle icra edemeyeceği, 2026 yılında yeniden kanuni çerçeveye bağlandı. 11 Temmuz 2026 tarihli ve 33307 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7588 sayılı Uzman Erbaş Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 1. maddesi, 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunun 28. maddesinin daha önce Anayasa Mahkemesince iptal edilen üçüncü fıkrasını yeniden düzenledi.

Yeni hükümde belirsiz bir “mecburi hizmet kadar yasak” sistemi kurulmadı. Kanun; kimlerin kapsama girdiğini, hangi ayrılma hâllerinde yasağın doğduğunu, hesaplama formülünü ve tüm süre hesaplarının gün üzerinden yapılacağını doğrudan belirledi. Bu nedenle askerî hekimlikten ayrılma dosyasında ilk yapılması gereken iş, kişinin statüsü ile öğrenim ve kalan yükümlülük sürelerini resmî kayıtlardan tespit etmektir.

7588 Sayılı Kanun Askerî Hekimler İçin Neyi Değiştirdi?

7588 sayılı Kanunun 1. maddesi, 1219 sayılı Kanunun 28. maddesinin Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilen üçüncü fıkrasını yeniden düzenledi. Hüküm 11 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe girdi. Yeni metin, Millî Savunma Bakanlığı veya İçişleri Bakanlığı nam ve hesabına tıp fakültelerinde okutulup subaylığa nasbedilen tabiplere özgü bir yükümlülük getirir.

Düzenlemenin temel sonucu şudur: Bu statüdeki hekim, yükümlülük süresini tamamlamadan belirli sebeplerle görevden ayrılırsa hekimlik mesleğini hemen ve sınırsız biçimde icra etme hakkına sahip değildir. Meslek icra yasağının süresi kanuni matematik formülüyle belirlenir.

Kimler Bu Meslek Yasağının Kapsamındadır?

1219 sayılı Kanun m.28/3 bakımından dört unsur birlikte aranır. Kişi tabip olmalıdır. Tıp fakültesinde Millî Savunma Bakanlığı veya İçişleri Bakanlığı nam ve hesabına okutulmuş olmalıdır. Daha sonra subaylığa nasbedilmiş olmalıdır. Son olarak da yükümlülük süresini tamamlamadan kanunda belirtilen ayrılma sebeplerinden biri gerçekleşmelidir.

Bu özel statüye girmeyen sivil tıp fakültesi mezunları, Bakanlık nam ve hesabına okutulmayan hekimler veya başka statülerde kamu hizmeti yapan doktorlar bu fıkranın doğrudan kapsamına girmez. Onların mecburi hizmet ve meslek icrası farklı mevzuat hükümlerine tabidir.

İstifa Eden Askerî Hekim İçin Yasak Doğar mı?

Evet. Kanun “tabi olduğu mevzuat uyarınca istifa edenler” ifadesini açıkça kullanır. Dolayısıyla yükümlülük tamamlanmadan usulüne uygun istifa edilmesi, meslek icra yasağını ortadan kaldıran bir ayrılma biçimi değildir. İstifa işlemi tamamlandıktan sonra kanuni formülle belirlenen süre boyunca hekimlik mesleği icra edilemez.

İstifanın kabul süreci, çekilme tarihi ve personel ilişiğinin hangi tarihte sona erdiği, yasak süresinin başlangıç hesabında idari dosya bakımından önem taşır. Bu nedenle yalnız istifa dilekçesi değil, kurumun ayrılış/onay işlemi ve yükümlülük hesabını gösteren resmî kayıt birlikte incelenmelidir.

Mahkeme veya Disiplin Kurulu Kararıyla İlişik Kesilirse Ne Olur?

Kanun ikinci grubu açık biçimde “mahkeme veya disiplin kurulu kararına dayanılarak ilişiği kesilenler” olarak tanımlar. Bu kişiler de yükümlülük süresini tamamlamamışsa kanuni formüle göre hesaplanan süre boyunca hekimlik mesleğini icra edemez.

İlişik kesmeye dayanak kararın hukuka aykırılığı iddiası varsa bu kararın kendi yargısal denetimi ayrı konudur. Ancak yürürlükte ve uygulanabilir bir ilişik kesme işlemi bulunduğu sürece 1219 sayılı Kanundaki meslek yasağı hesabı idare tarafından bu statüye göre yapılır.

Hekimlik Yasağı Nasıl Hesaplanır?

Kanunun formülü açık ve matematiksel niteliktedir. Önce Bakanlık nam ve hesabına öğrenim görülen sürenin toplam yükümlülük süresine oranı bulunur. Sonra bu oran, görevden ayrılma tarihinde kalan yükümlülük süresiyle çarpılır. Çıkan sonuç, hekimlik mesleğinin icra edilemeyeceği süreyi verir.

Formül: Meslek icra yasağı süresi = (Bakanlık nam ve hesabına öğrenim süresi ÷ toplam yükümlülük süresi) × kalan yükümlülük süresi.

Kanun ayrıca hesaplamaların gün esasına göre yapılacağını emreder. Böylece ayların farklı gün sayıları veya yıl hesaplarında ortaya çıkacak yuvarlama sorunları azaltılır. Öğrenim, toplam yükümlülük ve kalan yükümlülük süreleri gün cinsinden belirlenir.

Neden Gün Hesabı Kullanılır?

7588 sayılı Kanun, “sürelere yönelik olarak yapılacak tüm hesaplamalar gün hesabı üzerinden yapılır” cümlesini açıkça eklemiştir. Bu nedenle idarenin yalnız yıl veya ay üzerinden yaklaşık süre belirlemesi kanun metnindeki hesaplama yöntemine uygun değildir. Dosyada başlangıç ve bitiş tarihleri gün gün belirlenmelidir.

Gün hesabı özellikle öğrenim başlangıç-bitiş tarihleri, subaylığa nasıp tarihi, yükümlülük başlangıcı, hizmette geçirilen süre ve ilişik kesme tarihi bakımından önemlidir. Resmî personel kayıtlarındaki tarihler esas alınmadan sağlıklı bir yasak süresi çıkarılamaz.

Yükümlülük Süresi Tamamlandıysa Yasak Uygulanır mı?

Hayır. Fıkra “yükümlülük süresini tamamlamadan” ayrılanları kapsar. Yükümlülük tamamen yerine getirildikten sonra istifa veya başka bir ayrılma gerçekleşmişse bu özel fıkranın meslek icra yasağı şartı oluşmaz. Bu sonuç doğrudan kanun metnindeki zaman şartından çıkar.

Uyuşmazlıkların önemli kısmı yükümlülüğün gerçekten tamamlanıp tamamlanmadığı hesabında ortaya çıkabilir. Hizmetten sayılan ve sayılmayan dönemler, izinler, eğitim süreleri ve statü değişiklikleri ilgili personel mevzuatı çerçevesinde resmî kayıtlardan belirlenmelidir.

Her Görevden Ayrılma Aynı Sonucu Doğurur mu?

Hayır. Kanun ayrılma sebeplerini sınırlı biçimde saymıştır: mahkeme kararına dayanılarak ilişik kesme, disiplin kurulu kararına dayanılarak ilişik kesme ve tabi olunan mevzuat uyarınca istifa. Başka bir ayrılma sebebinin bu fıkra kapsamına girip girmediği, fıkranın lafzı ve kişinin tabi olduğu özel personel mevzuatı dikkate alınarak belirlenir.

Bu nedenle kurumun ilişik kesme yazısında hukuki sebebin açıkça gösterilmesi önemlidir. Meslek yasağı gibi temel mesleki faaliyeti doğrudan etkileyen sonuçlarda hangi kanun maddesine dayanıldığı tereddütsüz olmalıdır.

Yasak Hangi Mesleki Faaliyeti Hedefler?

Kanun “hekimlik mesleğini icra edemezler” ifadesini kullanır. Dolayısıyla hüküm yalnız askerî kurumda yeniden görev yapmayı değil, hekimlik mesleğinin icrasını hedefler. Yasak süresi boyunca tabiplik yetkisine dayanılarak hekimlik faaliyeti yürütülemez.

İdari veya akademik bir görevin hekimlik mesleği icrası sayılıp sayılmadığı somut görev tanımıyla belirlenir. Burada kanunun kesin sonucu, hekimlik mesleğinin icrasının yasak süresi boyunca mümkün olmadığıdır.

Hesaplamada Hangi Belgeler Gerekir?

Meslek icra yasağının doğru hesabı için en az tıp fakültesine giriş ve mezuniyet/öğrenim süresi kayıtları, Bakanlık nam ve hesabına okutulduğunu gösteren belgeler, subaylığa nasıp işlemi, toplam yükümlülük süresinin hukuki dayanağı, fiilen tamamlanan hizmet süresi, kalan yükümlülük hesabı ve istifa ya da ilişik kesme işleminin kesin tarihini gösteren kayıtlar incelenmelidir.

İdarenin hesap cetvelinde formülün hangi gün sayılarına dayanılarak uygulandığı görülebilmelidir. Hatalı başlangıç tarihi veya yanlış kalan yükümlülük hesabı, doğrudan yasak süresini değiştirir.

İdari İşlemin Yargısal Denetimi

Meslek icra yasağının uygulanmasına ilişkin bireysel işlem idari işlem niteliğindedir. Anayasanın 125. maddesine göre idarenin her türlü eylem ve işlemine karşı yargı yolu açıktır. Dava süresi ve görevli mahkeme somut işlemin niteliğine göre 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu çerçevesinde belirlenir.

Yargısal denetimde özellikle kişinin kanunun kapsadığı statüde olup olmadığı, yükümlülüğün tamamlanıp tamamlanmadığı, ayrılma sebebi ve matematik hesabın doğru yapılıp yapılmadığı incelenir. İdari dosyadaki tarih ve hizmet kayıtları bu nedenle merkezi önemdedir.

Yürürlük Tarihi Nedir?

7588 sayılı Kanunun 16. maddesi kanunun yayımı tarihinde yürürlüğe gireceğini düzenlemiştir. Yayım tarihi 11 Temmuz 2026’dır. Yeni 1219 m.28/3 hükmü de bu tarihte yürürlüğe girmiştir. Bir dosyada hangi hukuk kuralının uygulanacağı belirlenirken statüyü doğuran olayların ve idari işlemin tarihleri ayrıca incelenmelidir.

Resmî Mevzuat Dayanağı

Birincil kaynak 11 Temmuz 2026 tarihli ve 33307 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7588 sayılı Kanunun 1. maddesi ve 1219 sayılı Kanunun 28. maddesinin üçüncü fıkrasıdır. Resmî metne Resmî Gazete üzerinden ulaşılabilir.

Sık Sorulan Sorular

Askerî hekim istifa ederse sivilde doktorluk yapabilir mi?

Yükümlülük tamamlanmadan 1219 m.28/3 kapsamındaki statüde istifa edilmişse kanuni formülle hesaplanan süre boyunca hekimlik mesleği icra edilemez.

Yasak süresi bütün kalan mecburi hizmet süresi midir?

Hayır. Kanundaki özel formül uygulanır: öğrenim süresi/yükümlülük süresi oranı, kalan yükümlülük süresiyle çarpılır.

Hesap ay üzerinden mi yapılır?

Hayır. Kanun tüm süre hesaplarının gün üzerinden yapılmasını emreder.

Yükümlülük bittikten sonra istifada bu yasak var mı?

Hayır. Fıkra yükümlülük tamamlanmadan ayrılanları kapsar.

Disiplin kurulu kararıyla ilişiği kesilen tabip de kapsamda mı?

Evet. Yükümlülük tamamlanmamışsa kanun bu ayrılma hâlini açıkça kapsar.

Mahkeme kararıyla ilişik kesilmesi kapsamda mı?

Evet. Kanun mahkeme kararına dayalı ilişik kesmeyi de sayar.

Her kamu hastanesinde çalışan doktor bu kurala tabi mi?

Hayır. Hüküm MSB veya İçişleri Bakanlığı nam ve hesabına okutularak subaylığa nasbedilen tabiplere özgüdür.

Yasak süresi kurumun takdirine göre belirlenir mi?

Hayır. Süre kanundaki matematik formülle ve gün hesabıyla belirlenir.

Hatalı hesaplamaya karşı dava açılabilir mi?

Evet. İdarenin hesap ve uygulama işlemleri Anayasa m.125 ve idari yargı mevzuatı çerçevesinde yargısal denetime tabidir.

Düzenleme ne zaman yürürlüğe girdi?

11 Temmuz 2026 tarihinde.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →