AYM Bireysel Başvuru İdari Ret Kararına Nasıl İtiraz Edilir? 7 Günlük Süre (2026)

İdari ret kararı hangi durumda verilir?

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü m.66, bireysel başvuru formu ve eklerinin ön incelemesini ve belirli eksiklikler nedeniyle idari ret verilmesini düzenler. Bu mekanizma hak ihlalinin esası hakkında bir yargısal değerlendirme değildir. Özellikle başvurunun süresinde yapılmaması, form ve eklerdeki zorunlu şekil koşullarına uyulmaması veya bildirilen eksikliklerin kesin süre içinde tamamlanmaması idari ret bağlamında gündeme gelebilir. Kararın hangi nedenle verildiği tam gerekçeden anlaşılır.

Başvurucuya gelen yazının başlığı “eksiklik tamamlama”, “idari ret” veya “kabul edilemezlik” olabilir. Bu başlıklar birbirinden farklı işlem ve hukukî sonuçları ifade eder. Bir eksiklik yazısı henüz ret kararı değildir; verilen sürede tamamlanabilen işlem olabilir. İdari ret kararında ise itirazın süresi ve usulü ayrı değerlendirilir. Dolayısıyla yazının tarihini ve dayanak maddesini okumadan başvuru stratejisi belirlenmemelidir.

6216 sayılı Kanun m.47/6’nın işlevi

6216 sayılı Kanun m.47/6, başvuru evrakında eksiklik bulunması durumunda başvurucuya veya vekiline eksikliği gidermesi için on beş günü geçmeyen bir süre verilmesini öngörür. Bu sürede eksikliğin haklı mazeret olmaksızın tamamlanmamasının ret sonucuna yol açabileceği bildirilir. Kanundaki düzenleme, eksikliklerin usulüne uygun tamamlanabilmesi için sınırlı bir düzeltme imkânı sağlar. Sınırsız yeni evrak sunma veya başvuru konusunu değiştirme hakkı oluşturmaz.

Eksiklik yazısında hangi belge veya bilgi istendiği açıkça saptanmalıdır. Birden fazla eksiklik varsa yalnızca birinin giderilmesi dosyanın tam olduğu anlamına gelmez. Vekâletname, kimlik bilgisi, karar örneği veya harç alındısı gibi hangi alanın eksik olduğu belirlenerek yanıt hazırlanır. Eksiklik karşılığında gereksiz uzun savunma sunmak yerine istenen belgelerin doğru kanal üzerinden teslimi önemlidir.

İçtüzük m.66/3 ve yedi günlük itiraz

İçtüzük m.66/3 kapsamında Komisyonlar Başraportörü tarafından verilen idari ret kararına tebliğ tarihinden itibaren yedi gün içinde Komisyona itiraz edilebilir. Anayasa Mahkemesinin resmî “İdari Ret” sayfası bu hükmü ve emsal başvuru kararlarını açıklar. Komisyonun bu konudaki kararı kesindir. Bu yedi günlük usul, her AYM kabul edilemezlik veya esastan ihlal bulunmaması kararına karşı genel bir kanun yolu değildir.

İtiraz dilekçesinin hazırlanmasında önce ret kararının tebliğ tarihi ve hangi maddeye dayandığı belirlenir. İtiraz edilen hususun bir şekil eksikliği mi, süre aşımı mı yoksa eksiklik tamamlama işleminin yanlış değerlendirilmesi mi olduğu açıklanır. Başvurucu, karara neden katılmadığını ilgili belgelerle destekler. Tebligat kaydı bulunmadan yalnızca karar tarihinden hareketle son gün hesabı yapılması risklidir.

On beş günlük eksiklik tamamlama süresi ne zaman başlar?

Kanun ve İçtüzük, eksikliklerin tamamlanması için verilen kesin süreyi düzenler. Başlangıçta başvurucuya veya vekiline yapılan resmî bildirimin hangi tarihte tebliğ edildiği incelenmelidir. Fizikî ve elektronik tebligat yöntemlerinin farklı kayıtları olabilir. Özellikle vekille takip edilen dosyada İçtüzük m.61/2 gereğince vekile yapılan tebligat başvurucuya yapılmış sayılır. Eksiklik bildiriminde son günün büro içinde ayrı takvim kaydıyla izlenmesi gerekir.

Başvurucu yazıyı kişisel olarak geç görmüş olsa da vekile yapılmış geçerli bildirim varsa bu husus ayrıca değerlendirilir. Tebliğ ve öğrenme kayıtları çelişkiliyse dosyanın resmî evrak hareketleri incelenmelidir. “On beş gün” sözcüğünü her durumda kendiliğinden verilen süre kabul etmek de doğru değildir; kanun on beş günü geçmeyen bir süre verilebileceğini düzenler. Bildirimdeki somut süre önemlidir.

Eksik vekâletname ret sebebi olabilir mi?

6216 m.47/4 ve İçtüzük m.61, avukat aracılığıyla başvuruda temsil yetkisinin gösterilmesini zorunlu kılar. Başvuru avukat tarafından yapılmışsa vekâletname veya ilgili yetki belgesinin sunulmaması şekil eksikliğine yol açabilir. Belgenin varlığı kadar başvurucuyla vekilin bilgilerinin uyumlu olması ve yetkinin ilgili işlem bakımından geçerli bulunması önemlidir. Şirket veya dernek gibi tüzel kişilerde kanuni temsil kaydı ayrıca gerekli olabilir.

Eksiklik yazısı geldiğinde önce mevcut dosyada sunulmuş belgenin yanlış okunup okunmadığı veya hiç eklenip eklenmediği kontrol edilir. Yeni belge gönderiliyorsa resmî sunum kanalına uyulur ve alındı kaydı saklanır. Vekâletnameye ilişkin sorun, esasa dair uzun bir hukukî değerlendirme yapılmasını gerektirmez; yetki belgesinin somut eksikliği doğru biçimde giderilmelidir.

Harç alındı belgesinin eksikliği

6216 sayılı Kanun m.47/2 bireysel başvurunun harca tabi olduğunu belirtir. Harç yatırıldığında ödemenin başvuruya ait olduğunun gösterilmesi gerekir. Harç ödendiği hâlde dekont eklenmemişse şekil bakımından eksiklik doğabilir. 2026 yılı resmî harç çizelgesinde bireysel başvuru için 6.024,10 TL tutar yer alır; somut işlem günündeki güncel tarife kontrol edilmelidir. Adli yardım başvurusu mevcutsa bu ayrı usulle değerlendirilir.

Ödeme kaydının elektronik sistemde bulunması ile başvuru formuna gerekli belgenin sunulması aynı şey olmayabilir. Başvurucu başvuru numarası ve ödeme işlemi arasındaki bağı ortaya koymalıdır. Eksiklik bildiriminde harç belgesinin istendiği görülüyorsa ilgili ödeme kaydı usulünce iletilir. Adli yardım istenmişse mali yetersizlik belgelerinin bulunup bulunmadığı kontrol edilir. Başvurunun esasıyla ilgili deliller bu eksikliğin yerine geçmez.

Başvuru formunda zorunlu alanın boş bırakılması

İçtüzük m.59, başvuru formunda bulunması gereken kimlik, temsil, olay, ihlal gerekçesi, başvuru yolları, öğrenme tarihi ve talep bilgilerini ayrıntılı düzenler. Zorunlu alanların boş bırakılması veya bilgilerin okunamaması usulî sorun yaratabilir. Örneğin başvurucunun tam kimliği bulunurken nihai kararın ne zaman öğrenildiği gösterilmiyorsa otuz günlük süre yönünden dosya eksik kalır. Aynı şekilde hangi kamu gücü işlemine karşı başvurulduğunun belirtilmemesi değerlendirmeyi güçleştirir.

Eksiklik yazısındaki alanın tam olarak ne istediği okunmalı, cevapta soyut açıklamalar yerine doğrulanabilir bilgiler verilmelidir. Formun farklı sayfalarında birbirini tutmayan karar numaraları bulunuyorsa düzeltmenin kapsamı ayrıca belirlenir. Formun yalnızca tekrar gönderilmesi, önceki yanlışın giderildiğini garanti etmez. Gönderilen yeni sürümün hangi başvuruya ait olduğunun açık olması gerekir.

Başvuru formu ve dizi pusulası neden önemlidir?

İçtüzük m.60, başvuru formunun okunaklı olması ve eklerin tarih sırasıyla numaralandırılıp dizi pusulasına bağlanmasını öngörür. Birçok belge içeren dosyada kararlara, tebligat kayıtlarına ve özel delillere hangi numarayla yer verildiği görülebilmelidir. Eksiklik denetiminin amacı yalnızca dosya hacmini azaltmak değil, başvuru konusu şikâyetin belgelerini doğru ilişkilendirmektir. Formun ekler hariç on sayfayı aşması hâlinde ayrıca olay özetinin eklenmesi de İçtüzükte düzenlenir.

Dizi pusulasında “ek 1” yazan belgenin aslında “ek 4” olarak yüklendiği durumlarda açıklama ve düzeltme gerekebilir. Elektronik dosya adlarının okunaklı tutulması da benzer işlev görür. Belgeye ilişkin eksiklik talebine cevap verirken dosya numarası, tarih ve belgenin hangi iddiayı desteklediği gösterilir. Gelişigüzel ek göndermek yerine düzeltmenin kapsamı anlaşılır biçimde belirtilir.

Süre aşımı nedeniyle idari ret

6216 m.47/5 genel olarak otuz günlük bireysel başvuru süresi öngörür; İçtüzük m.66/3 süresinde yapılmayan başvurular bakımından idari ret usulünü düzenler. Nihai kararın öğrenildiği tarihin belirlenmesi, tebligat ve AYM içtihadına göre yapılır. Başvurucu kararı başka tarihte öğrendiğini savunuyorsa iddiasını UETS kaydı, tebligat mazbatası veya dosya işlem bilgisiyle desteklemelidir. Salt “geç haberim oldu” açıklaması her olayda yeterli değildir.

İdari ret kararına karşı itirazda tarih iddiası hukukî gerekçe ve belgeyle birlikte sunulmalıdır. Kararın üstündeki tarih, gerekçeli kararın açıklandığı gün ve tarafça öğrenildiği tarih farklı olabilir. Bu farklılıklar açıkça karşılaştırılmalıdır. Haklı mazeret varsa m.47/5’teki şartlar ayrıca değerlendirilir. Mazeretin geçerli kabul edilmesi otomatik bir işlem değildir.

Haklı mazeret ve ağır hastalık

6216 m.47/5, haklı mazeret nedeniyle süresinde başvuramayanların mazeretin kalktığı tarihten itibaren on beş gün içinde delilleriyle başvurabilmesini düzenler. Ağır hastalık, mücbir sebep veya benzeri ciddi engellerin başvuru yapılmasına fiilen etkisi ortaya konulmalıdır. Bu düzenleme, ret kararından sonra herkes için yeni bir süre başladığı şeklinde yorumlanamaz. Mazeret iddiasının kanuni zamanı, niteliği ve ispatı ayrı incelenir.

Başvurucu hastalık raporu veya afet kaydı sunuyorsa raporun hangi günlerde başvuru yapmasını engellediğini açıklar. Vekil aracılığıyla işlemin mümkün olup olmadığı gibi somut olgular değerlendirmede önem taşıyabilir. Bilinmeyen veya belirsiz sürelerle rapor almaya dayanılarak “mazeret kesin kabul edilir” denilmemelidir. Mazeretin kalkma tarihi kanuni on beş günlük dönem açısından özellikle kayda geçirilmelidir.

İdari ret itiraz dilekçesinin kapsamı

İçtüzük m.66/3’e göre Komisyona yapılacak itirazın odağı, idari ret kararına temel oluşturan usul değerlendirmesidir. Başvuru esastan incelenmemişken yalnızca hak ihlali iddiasının genel olarak tekrar edilmesi, ret gerekçesine cevap vermeyebilir. Süre aşımı varsa öğrenme tarihi, biçim eksikliği varsa istenen belgenin sunulup sunulmadığı, eksiklik tamamlama varsa kesin süreye uyulup uyulmadığı açıklanmalıdır.

Dilekçede ret kararının tarihi ve numarası, tebliğ kaydı ve talep açıkça belirtilir. İtiraz sebepleri belgelerle desteklenir. Başvurucu daha önce hangi evrakı hangi tarihte gönderdiğini gösteren alındı kayıtlarını sunabilir. İtirazın başarılı olacağı peşinen varsayılamaz; Komisyon somut iddiayı ve dosya belgelerini inceleyerek karar verir. İtiraz dilekçesi süresinde resmî kanal üzerinden sunulmalıdır.

Yedi günlük sürenin son günü nasıl belirlenir?

İdari ret kararına itiraz için öngörülen yedi gün, kararın tebliğ tarihinden itibaren hesaplanır. Kararın düzenlendiği tarih veya başvurucunun telefonda bilgi aldığı gün her zaman kanuni başlangıç değildir. Tebligat yöntemi ve vekile yapılan bildirimin geçerliliği ayrı incelenmelidir. Süre hesabında AYM İçtüzüğü ile ilgili genel usul hükümleri dikkate alınır; son günün hafta sonu ya da resmî tatil olması gibi durumlar somut takvim üzerinden kontrol edilir.

İtirazın yalnızca bilgisayarda hazırlanmış veya e-posta taslağına eklenmiş olması süreyi korumaz. Usulünce sunulduğuna dair kayıt saklanmalıdır. Geç başvuru riskini azaltmak için kararın tebliğiyle birlikte belge toplanmaya başlanmalıdır. Dosyada vekil varsa tebligatın vekile hangi gün yapıldığı ayrıca araştırılır. Yedi gün kısa bir süre olduğundan itirazın gerekçesi ile delil listesi gecikmeden hazırlanmalıdır.

Komisyon kararı kesin olduğunda ne olur?

İçtüzük m.66/3, idari ret itirazı hakkında Komisyonun verdiği kararların kesin olduğunu belirtir. Bu hüküm, başvurucunun ret gerekçesine karşı yedi günlük özel usulü kullanabilmesini sağlar fakat sınırsız yeniden itiraz mekanizması kurmaz. Komisyonun itirazı kabul veya reddetme kararı tam gerekçesinden anlaşılmalıdır. Kararın kesinliği ile ihlal iddiasının esastan incelenmiş olması aynı konu değildir.

İtiraz reddedilirse ret nedeninin neden giderilemediği açıklanabilir. Başvurucu bundan sonraki değerlendirmede kanun yolu ve sürelerle ilgili ayrı hukuki çerçeveyi incelemelidir; aynı metni farklı başlıklarla tekrar sunmak kendiliğinden yeni başvuru hakkı doğurmaz. Başvurunun nasıl sonuçlandığına ilişkin bilgi, dosya takvimi ve tebligat kayıtlarıyla birlikte arşivlenmelidir.

Eksiklik yazısına zamanında verilen cevap nasıl ispatlanır?

Başvurucu veya vekili bir eksikliği tamamlamak için evrak gönderdiğinde bu işlemin yapıldığı gün ile gönderilen belgelerin içeriği ayrı saklanmalıdır. Alındı belgesi, UYAP evrak numarası veya ilgili merciin kayıt bilgisi, bildirilmiş sürede işlem yapıldığını gösterebilir. Başvuru süresi bakımından elektronik sistemde taslak kaydetmenin yeterli olup olmadığı ayrıca kontrol edilir. Eksiklik tamamlamada da aynı şekilde geçerli gönderim adımının sonuçlandırılması gerekir.

Birden fazla belgenin tek yükleme altında sunulduğu durumda dosyanın eksiksiz olup olmadığı son kayıttan kontrol edilir. Eksiklik yazısında belirtilen tüm başlıklara karşılık verilip verilmediği çizelgeye işlenebilir. Sadece “cevap gönderildi” sözcüğü yerine gönderinin resmî numarası ve tarihinin yazılması ileride çıkacak uyuşmazlığı azaltır. Dilekçe ile eklerin uyumlu olması önemlidir.

Kabul edilemezlik kararına karşı yedi günlük yol var mı?

İdari ret kararı İçtüzük m.66 kapsamında özel biçimsel denetime ilişkindir. Buna karşılık Bölüm veya Komisyonca verilen kabul edilemezlik kararları, başvurunun kişi, konu, süre veya esasa dair temellendirme ölçütleri bakımından yapılan başka bir değerlendirmedir. İdari ret için yedi günlük itiraz yolunun bulunması, bütün kabul edilemezlik kararlarının aynı yolla itiraz edilebilir olduğunu göstermez. Karar türünün yanlış okunması yeni süre kaybına sebep olabilir.

Öncelikle kararın başlığı, imzalayan merci ve dayandığı İçtüzük veya 6216 hükmü okunmalıdır. Usul yönünden idari ret hükmü ise m.66/3’teki itiraz araştırılır. Karar kabul edilemezlik şeklindeyse bunu farklı bir karar türü olarak değerlendirmek gerekir. Mahkemenin resmî sık sorulan sorular sayfası ve kararlar bilgi bankası bu ayrımı araştırırken kullanılabilir.

İdari ret öncesi ve sonrası avukat kontrolü

İlk kontrol aşaması başvuru formu ve eklerin şekil uygunluğudur. İkinci aşamada tebligat ve öğrenme kayıtlarıyla otuz günlük süre denetlenir. Eksiklik yazısı verilmişse hangi kesin sürenin tanındığı ve hangi belgelerin istendiği belirlenir. İdari ret verilmişse yedi günlük itiraz takvimi oluşturulur. Kararın gerekçesine doğrudan cevap veren ve belgelerle desteklenen açıklama hazırlanır.

İtirazın gönderildiği kanala ilişkin alındı kaydı, vekâletname ve yazışma bilgileri ayrıca saklanmalıdır. İdari ret sonrasında başarı ihtimali hakkında kesin sonuç söylemek doğru değildir. Ancak karar türünü doğru ayırt etmek, süreyi kontrol etmek ve eksiklik sorusuna doğrudan cevap vermek başvurunun usul açısından sağlıklı değerlendirilmesini sağlar.

Sık sorulan sorular

AYM idari ret nedir?

İçtüzük m.66 kapsamında belirli şekil ve süre eksiklikleri nedeniyle yapılan ön inceleme sonucudur.

Eksiklikleri tamamlamak için kaç gün verilir?

6216 m.47/6 uyarınca on beş günü geçmeyen kesin süre verilebilir.

İdari ret kararına itiraz süresi kaç gündür?

İçtüzük m.66/3 uyarınca tebliğden itibaren yedi gündür.

İtiraz hangi merciye yapılır?

İdari ret kararına Komisyona itiraz edilir; bu konuda Komisyonun kararı kesindir.

Vekâletname eksikliği tamamlanabilir mi?

Eksiklik yazısında istenen belge, tanınan kesin süre içinde usulüne uygun sunulmalıdır.

Harç dekontu yoksa ret olur mu?

Harç ve gerekli belge eksikliği ön incelemede sorun yaratabilir; adli yardım talebi ayrıca değerlendirilir.

30 günü geçirince idari ret verilir mi?

İçtüzük m.66/3 süresinde yapılmamış başvurular bakımından idari ret düzenler.

Haklı mazeret varsa ne yapılmalı?

6216 m.47/5’teki koşullar uyarınca mazeretin kalkmasından itibaren on beş günde delilli başvuru değerlendirilir.

İdari ret ile esas ret aynı mı?

Hayır. İdari ret şekil ve süre gibi usul sorunlarıyla, esas inceleme hak ihlali değerlendirmesiyle ilgilidir.

Yedi günlük itiraz bütün AYM kararlarına uygulanır mı?

Hayır. İçtüzük m.66/3’teki özel idari ret kararları için geçerlidir.

İtirazın süresinde yapıldığı nasıl ispatlanır?

Tebliğ mazbatası ve itirazın resmî teslim veya elektronik alındı kaydı birlikte saklanmalıdır.

İtiraz kabul edilirse ihlal kararı mı çıkar?

Hayır. İdari ret engelinin giderilmesi, başvurunun diğer kabul edilebilirlik ve esas şartlarını kaldırmaz.

Resmî kaynaklar ve ilgili içerikler

6216 sayılı Kanun; Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü; AYM bireysel başvuru rehberi; AYM sıkça sorulan sorular; AYM resmî İdari Ret emsal kararları

Site içi kaynaklar: Bireysel başvuru genel rehberi; İhlal kararı sonrası yeniden yargılama; İletişim ve ofis adresleri